༄༅།། ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་

སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་

པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་

ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་

རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་

རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་

བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།

གླེགས་བམ་བཅུ་བདུན་པ།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན། ༢༠༡༩
The Official Biography of His Holiness the Dalai Lama Norbulingka Institute

དཔར་ཐེངས་དང་པོ། དེབ་གྲངས་ལྔ་ཚན་ ༥༠༠
First Edition:500 copies.

ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ཡིག་ཐོག་བཀའ་འཁྲོལ་མེད་པར་དེབ་འདི་ཆ་ཚང་ངམ། ཆ་ཤས་ཙམ་ཡང་ཐབས་རྣམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབྱིན་ཡིག་སོགས་སྐད་ཡིག་འདྲ་མིན་གང་གི་ཐོག་ཏུའང་ཕབ་བསྒྱུར་དང་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་འགྲེམས་མི་ཆོག
Copyright © 2019 Norbulingka Institute. All rights reserved, including the right to reproduce or translate this book or portions thereof in any form whatsoever.
For information and permission, please contact The Director, Norbulingka Institute

ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌།
ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།
Editorial Team: Kalon Trisur Kalsang Yeshi, Namgyal Dorjee, Sherab Gyamso, Yeshi Gawa, Karma Dorjee, Lakshay, Gendun, Sonam Tsering, Kalsang Tsultrim

Published by:
Norbulingka Institute
PO Sidhpur-176057 Dharamsala
Distt. Kangra, HP India
Tel:+91 1892 246502 / 246405
E-mail:info@norbulingka.org

ISBN: 978-81-94011-02-6

Printed at Archana Ph: 011 26810747/48
www.archanapress.com

༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་རླབས་ཆེན་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་པར་ཐུགས་སྣང་ལྡན་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་རེ་འདོད་སྐོང་ཕྱིར། ནོར་གླིང་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནས་རྩོམ་སྒྲིག་གནང་བའི་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོའི་པོད་ཕྲེང་རྣམས། ཀུན་གྱིས་གཟིགས་བདེའི་སླད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་ནས་འཕྲུལ་དེབ་ཏུ་བསྒྲིགས་པ་ཡིན་ལ། ཡིག་གཟུགས་རྙིང་པ་ནས་ Unicode ལ་སྒྱུར་སྐབས་ཆད་ལྷག་ནོར་འཁྲུལ་རེ་ཟུང་བྱུང་ཡོད་སྲིད་པས། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོ་བསྲང་གི་དགོངས་ཚུལ་ལྷུག་པོར་གསུང་བའི་རེ་བ་ཞུ།

དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད།

དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་འདིའི་ནང་སྤྱི་འགྲོས་ལྟར་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་མི་སྣ་མང་པོ་ཞིག་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ལམ་དུ་བཀོད་པའི་དེབ་ཕྲེང་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་བསྟར་ལ་བརྒྱུས་པ་ལྟར་བྱུང་དང་འབྱུང་འགྱུར་ནི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོན་ཞིག་ཡིན། རང་རེ་གངས་ལྗོངས་པར་མཚོན་ན་ྋརྒྱལ་མཆོག་བཅུ་བཞི་པའི་མཛད་རྣམ་འགོད་སྒྲིག་ཞུ་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་གནས་ལུགས་ཤིག་དང༌། དེ་ཡང་འཛམ་གླིང་ཡུལ་གྲུ་གང་ལའང་མེད་པའི་ལྷ་སྐལ་དུ་རྒྱལ་བློན་སེམས་དཔའ་དུ་མ་དང༌། སྡོམ་བརྩོན་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པས་གསེར་འཁོར་ཕྱག་མཚན་དུ་བཞེས་པ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་དོན་གྱི་སླད་དུ་མཚན་ནས་སྨོས་ན་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་སྲིད་གསུམ་དབང་སྒྱུར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་བོད་འབངས་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་སླད་ཐུགས་བསྐྱེད་ལྟར་དུས་དང་འཚམས་པར་ཁ་ལྗོངས་པད་མའི་འདབ་མ་དགོད་པའི་ལྟེ་གནས་སུ། མཚན་དཔེའི་གེ་སར་གྱི་ཕྲ་ཚོམ་དགོད་པ་དང༌། ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་བོད་འབངས་ཀྱི་བསོད་ནམས་ཡོལ་གོར་ཐོབ་པ་ནི། བོད་ཀྱི་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩ་སླར་གསོ་ཐུབ་པའི་སྡོང་པོའི་རྩ་བ་ཚུགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལོས་ཡིན།

གང་གི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་པ་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་བདེ་རྩ་གཅིག་ཉིད་དུ་འཕྱན་པའི་ཁྲོད་ནས། གླིང་འདིར་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བདོ་ཞིང༌། ཁ་ལྗོངས་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་དགེ་ཕན་བླ་མཐོར་སྤེལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ནི་ཟེགས་མ་རེ་ཡང་བརྗོད་ནུས་ཀྱི་རང་བཞིན་ལས་འགོངས་པ་རྒྱལ་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་མཛད་པའི་གཤིས་སུ་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན།

འོན་ཏང༌། གང་གི་མཚན་མཛད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྣམས་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་བློ་འཚམས་གང་ནུས་འགོད་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་དཀར་ལེགས་ཚོགས་གསེར་གྱི་ཆོས་སྡོང་ཆེན་པོ་མཐོར་འདེགས་དང་ལྷན། ལྔ་རིག་ནོར་བུའི་ཕྲ་རྒྱན་འགོད་པའི་དགའ་སྟོན་དེ་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཟོང་ལས་བསྐྲུན་རྒྱུའི་སྐལ་བར་ཐོབ་པ་དེ་ནི། དེ་བས་ལྷག་པའི་མངོན་འཕགས་ཀྱི་ཁྱད་ནོར་མེད་པའི་རྨད་བྱུང་གི་བགྱི་ཁུར་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་ཅི་དགོས།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་མཛངས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུའི་མྱོང་བྱང་དང༌། དཔྱད་འཇོག་གི་རྣམ་དཔྱོད་ལས་བལྟམས་པའི་ཁྱད་ཡོན་ནི་ཤིག་ལ་རུས་མེད་ཀྱི་དཔེ་ལྟར་གྱུར་པ་དང༌། ཡང་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་ཡུལ་དུས་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་བདོ་བའི་ཁོར་ཡུག་གི་རྐྱེན་པས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་ྋཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐག་པར་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་དཀའ་བའི་གནས་བབ་ཀྱང་བྱུང༌། དེ་ལྟའི་ངལ་ཚེགས་ལ་གདོང་ལེན་གྱིས་སོ་མེད་རྐན་འགྲས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ནས་ད་ལམ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་(ཕྱི་ལོ་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ ཡན་གྱི་མཛད་རྣམ)རླབས་འཕྲེང་དོན་བཞིའི་བདག་ཉིད་ཅན་འདི་དཔར་སྐྲུན་ཐུབ་ཙམ་བྱུང་བ་ནི་བློ་སྤོབས་མངོན་མཐོའི་ཆ་རྐྱེན་དམ་པར་སྨན་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱུང༌།

འབྲི་རྩོམ་ཞུ་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་མང་པོ་བྱུང་བ་དང་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཞིབ་ཚགས་གང་ཐུབ་ཀྱི་ལས་དབང་གིས་ད་ལམ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་ཚུལ་ནས། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པའི་བར་གླེགས་བམ་གཅིག་དང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་འདི་ཉིད་སྐུ་ཆུང་སྲིད་ནས་བཙན་བྱོལ་གཞུང་དབུ་ཚུགས་ཏེ་བོད་ཕྲུག་སློབ་གྲྭ་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གླེགས་བམ་ལྔ། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ བར་གླེགས་བམ་གཉིས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང་གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་གླེགས་བམ་གཅིག ༡༩༦༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གླེགས་བམ་ལྔ། ༡༩༨༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ བར་གླེགས་བམ་བཅུ་བཅས་ཁྱོན་ད་བར་གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་རྩོམ་སྒྲིག་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

ད་དུང་བློ་ཤེད་མེད་ཀྱང་ཁ་ཕོ་ཆེ་བའི་དཔེ་ལྟར། ད་ཡོད་རགས་ཟིན་ཁག་དང༌། འབྱུང་འགྱུར་འབྲི་རྩོམ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་འོས་འཚམས་ཕྱོགས་སྒྲིག་གིས་དཔར་སྐྲུན་ཞུ་རྒྱུའི་ལས་ཁུར་ལ་བརྩོན་བཞིན་པ་ཡིན།

ཐེངས་འདིར་ང་ཚོས་རྒྱུ་ཆ་ཁྱོན་བསྡོམས་ ༡༦༧ ལ་ལྟ་ཞིབ་བྱས་པ་དང༌། ད་ལྟའི་འབྲི་རྩོམ་ཟིན་པ་རྣམས་མི་རེ་ངོ་རེས་ལྟ་ཀློག་དང༌། སྣོན་འཕྲི་ལན་མང་ཞུས་ཁར་མཁས་དབང་གཞན་ལའང་གཟིགས་དཔྱད་དུ་ཕུལ་ཏེ། མདོར་ན་མིང་ཚིག་གི་དག་ཆ་ཚུན་ལའང་གྲོས་བསྡུར་དགོས་རིགས་གང་ཐུབ་ཞུས་ཁུལ་ཡིན།

དེབ་གཟུགས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཡང༌། འཛད་གྲོན་ལ་དགོས་མེད་གཙིགས་སུ་མ་བྱས་པར་ཤོག་བུ་དང༌། རྒྱབ་ཤ་སོགས་གང་ལེགས་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་ཞུས་ཏེ་སྤུས་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོ་བའི་དེབ་གྲངས་བརྒྱ་དང༌། དེ་འོག་དེབ་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་བཅས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས་ཡོད།

མཐའ་དོན། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་གི་ལས་བྱེད་དང༌། ལས་མི་འགོ་དམངས་ཡོངས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལས་གཉེར་བྱས་པའི་སྙིང་པོར་མཛད་རྣམས་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ལས་ཁུར་རྒྱུན་མཐུད་བླང་ཐུབ་པ་བྱུང་བས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་འདི་ཕྱི་དགེ་བའི་སྐྱབས་འཇུག་གི་རྒྱ་ལས་མ་འགོངས་པ་ཞེས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། མཛད་དེབ་འདི་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ནོར་འཁྲུལ་མང་པོ་ཡོད་པ་གདོན་མི་ཟ་བས་དམ་པ་བཟོད་པའི་རང་བཞིན་ལ་བརྟེན། ཐུགས་མི་ཁྲེལ་བའི་ངང་ནས་དགོངས་འཆར་བཀའ་སློབ་ལྷུག་པོར་འཇོ་བ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས།

དམིགས་བསལ་གསལ་བཤད།

མཛད་རྣམ་གྱི་དཔེ་སྐྲུན་གསལ་བཤད་དེང་ཕན་དཔར་སྐྲུན་ཟིན་ཁག་ཏུ་ཡོད་པར་ཅུང་ཟད་སྣོན་འཕྲི་དགོས་རིགས་ཕུད་འདོན་ཐེངས་སོ་སོར་འགོད་འགྲེམས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལམ་འདིར་ཆེད་དུ་ཞུ་རྒྱུ་གཞན་ཞིག་ལ། གླེགས་བམ་འདིར་ཕྱི་རྒྱལ་དང་རྒྱ་གར་བའི་མིང་འདོན་ཞུས་པ་རྣམས་རྒྱུ་ཆ་ལག་སོན་བྱུང་ཁག་ལ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་གདངས་ཡོད་པ་ཙམ་ལས་དབྱིན་ཇི་དང་ཧིན་རྡུའི་ཡི་གེར་མེད་སྟབས། དྲ་རྒྱ་སོགས་ཀྱི་ལམ་ནས་འཚོལ་ཞིབ་གང་ཡོང་ཞུས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྲོད་དུ་དབྱིན་སྐད་སོགས་ཀྱི་ནང་མཚན་དངོས་འབྲི་སྲོལ་རྙེད་སོན་མ་བྱུང་བ་རྣམས་རང་སོར་འཇོག་རྒྱུ་ལས་ཞུ་ཐབས་གཞན་མ་བྱུང་བར་བཟོད་གསོལ་ཞུ་རྒྱུ།

མཛད་རྣམ་ནི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་འབྲེལ་བའི་མཛད་འཕྲིན་ཐང་མར་བརྡལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ལས་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པ་འདས་པའི་རང་རེའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་མཛད་རྗེས་ཀྱི་བསྡོམས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག

མགོན་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ང་ཚོའི་དུས་རབས་ནང་བྱུང་མེད་ན། བོད་ཅེས་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རྒྱུར་གདོན་མི་ཟ་ཞིང༌། དེས་ན་མཛད་རྣམ་ལྗགས་ཀློག་གནང་མཁན་ཚོས་ཚུལ་འདི་ཉིད་མཁྱེན་བརྟས་དགོས་པ་ཅིས་ཀྱང་གལ་ཆེ་ཞེས་ཞོར་འཕྲོས་ཀྱི་སྐུལ་གླེང་དང་བཅས་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་ནས་ངེས་སྟོན་པ་བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༠ ལ།

མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞབས་ཞུ་བ་ཐུན་མོང་གི་གསལ་བཤད།

སྙིགས་དུས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་རིགས་གསུམ་གཅིག་བསྡུས་ལྷ་གཅིག་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་པའི་ཆ་ཤས་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་བོད་ཡིག་ཐོག་བརྩམས་བསྒྲིགས་དཔར་ཐོན་དང་པོ་ཡིན་ཞིང༌། མུ་མཐུད་གླེགས་བམ་རིམ་འཐོན་ཡོང་རྒྱུ་བཅས་ལ་ལྟ་ཀློག་གནང་མཁན་བོད་མི་གཞོན་སྐྱེས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བའང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོང་རྒྱུར་བརྟེན། དེ་རྣམས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་གི་རྩ་བའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བའི་ནང་སྔོན་འགྲོའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ངོ་སྤྲོད་བྱ་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེ་བར་མངོན།

དེའི་ཕྱིར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་མཛད་རྣམ་འདྀའི་མཆོད་བརྗོད་དང༌། སྔོན་གླེང་དུ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་བྱོན་གྱིས་གང་ལ་གང་འདུལ་གྱི་མཛད་པ་སྣ་ཚོགས་བཞེས་ཚུལ་མདོ་ཙམ་བཅས། རླབས་འཕྲེང་དང་པོ་ནས་གསུམ་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང༌། འོ་སྐོལ་གྱི་འདྲེན་མཆོག་བླ་ན་མ་མཆིས་པ་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སྤྲུལ་གཞི་འཕགས་མཆོག་མིག་མི་འཛུམ་གྱིས་ཐོག་མར་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་ཇི་ལྟར་བསྐྱེད་པ་ནས། གང་གི་གདུལ་བར་བྱ་བའི་ཞིང་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་སྣོད་བཅུད་ཆགས་རབས་དང༌། བོད་ཡུལ་དུ་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་རིམ་དང་ཅིག་ཅར་དུ་བྱོན་ནས་འགྲོ་དོན་མཛད་པའི་སྐོར་སོགས་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པའི་མཛད་པའི་སྐོར་ཅུང་ཟད་རྒྱས་པར་བསྟན་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུས་ཡོད་ཅིང༌། ཞར་བྱུང་དུ། སྐབས་འབྲེལ་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་དང༌། མི་སྣ་ངོ་སྤྲོད། དཔྱད་གཞི། ཚིག་མཛོད་ནང་གསལ་ཁ་མེད་པའི་མིང་ཚིག་རིགས་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་སོགས་ཚན་པ་ཞེ་གཉིས་ཙམ་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ད་དུང་གླེགས་བམ་འདིའི་ནང་བབ་འབྲེལ་གྱི་སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༨ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༧༢ བཅས་ཡོད།

འདི་དག་ནི་སྔར་ཡོད་ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་འཁྲུངས་རབས་དང༌། ཆོས་འབྱུང༌། རྒྱལ་རབས། ཕྱིས་ཐོན་བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་རྒྱལ་རབས་སོགས་ལས་བཏུས་པ་གང་ཞིག་ལ། སཱར་ ཅཱལ་སེ་ འབེལ་(Sir Charles Bell)དང༌། ཧྱིའུ་ རི་ཅར་ཌ་སན་(Hugh Richardson)གྱིས་བརྩམས་བྲིས་ལ་སོགས་པའི་དབྱིན་ཡིག་དང༌། དེ་མིན་འབྲེལ་ཡོད་རྒྱ་བོད་སོག་གསུམ་དང་ཨུ་རུ་སུ་བཅས་པའི་ཡིག་ཆ་གསར་རྙིང་ཁག་ལ་ཉམས་ཞིབ་བགྱིས་པ་ལས་གསར་རྙེད་དོན་གནད་ཁག་དང༌། བོད་ཡུལ་ཆགས་རབས་སོགས་ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་དགོངས་ཚུལ་གྱིས་མཚོན་པའི་དངོས་དོན་གསར་རྟོགས་བྱུང་བ་ཁག་ཀྱང་བསྣན་ཡོད་པས། དེ་དོན་ཚང་མས་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱང་གནང་དགོས་ཞུ་རྒྱུ།

གླེགས་བམ་གཉིས་པ་ནི། ྋརྒྱལ་དབང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་རྣམ་དངོས་གཞི་འདི་ནས་དབུ་འཛུགས་བྱས་ཤིང༌། རླབས་འཕྲེང་བཞི་པ་ནས་བདུན་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་རྩད་གཅོད་ཞུས་པ་ནས། མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་ས་ལྷ་སར་གདན་དྲངས་པ་དང༌། ཡོངས་འཛིན་བགྲེས་གཞོན་བསྐོ་གཞག དགེ་བསྙེན་གྱི་བསླབ་སྡོམ་འབུལ་བཞེས། གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། ཡི་གེ་གསན་སྦྱོང་གནང་ཚུལ་སོགས་གཙོར་བཟུང་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འགྱུར་འགྲོས་དང་ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་དག་ཀྱང་ཅུང་ཞིབ་པར་འགོད་ཐབས་བྱས་ཡོད། དགོས་ངེས་ཀྱི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་མི་སྣ་དང་དགོན་སྡེ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་སྡེ་ཚན་མི་འདྲ་བ་བཞི་བཅུ་ཐམ་པ། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༢ ཤོག་ངོས་ ༥༤༤ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་གསུམ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བརྒྱད་པ་ནས་བཅུ་གཅིག་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཡོད་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༤༢ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རབ་བྱུང་སྡོམ་བཞེས་དང༌། སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཐེངས་དང་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ་ནས་བོད་རྒྱའི་དབར་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ཟེར་བར་མིང་རྟགས་བཀོད་པའི་བར་གཙོར་བཟུང་ཐོག་ཆུ་རྟ་ལོའི་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་དང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་ཞུ་སྒོ་དུས་སྟོན་ཁག་སྟེ། ཡུལ་གོམས་རིག་གནས་སོགས་ཀྱང་སྐབས་འབྲེལ་བབ་བསྟུན་གྱིས་གསལ་སྟོན་གང་ཐུབ་བྱས་ཡོད། ཞར་བྱུང་དུ། གླེགས་བམ་གཞན་དག་དང་སྤྱི་མཚུངས་ལྟར་ཚིག་མཛོད་སོགས་སུ་ཁ་གསལ་མེད་པའི་བརྡ་ཆད་ཀྱི་ཚིག་འགྲེལ་དང༌། འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད། ཕྱི་རྒྱལ་སྐད་ཡིག་གི་མིང་ཚིག་བོད་ཡིག་ཐོག་སྒྲ་སྒྱུར་དག་ཆ་འགྲོ་ལུགས་སོགས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༡ ཤོག་ངོས་ ༦༠༢ བཅས་མཆིས།

གླེགས་བམ་བཞི་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་གཉིས་པ་ནས་བཅུ་བཞི་པའི་བར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ༡༩༥༡ ལོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གྲོ་མོ་ནས་རྒྱལ་ས་ལྷ་ལྡན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ནས། ལེགས་བཅོས་ལས་ཁུངས་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར། གསེར་ཁྲི་འདེགས་འབུལ་དང་འབྲེལ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་བའི་བར་གྱི་མཛད་པ་ཁག་ཞིབ་བརྗོད་ཐོག སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དག་ཀྱང་མཚོན་པར་བྱས་ཡོད། གཞན་ཡང༌། དུས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་དངོས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་མྱོང་བའི་དགོན་སྡེ་གྲགས་ཅན་རིགས་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་གཅིག་སྟེ་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་བརྒྱད་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་ནས་ཆེད་དུ་ངོ་སྤྲོད་ཞུས་ཡོད། སྐུ་པར་གྲངས་ ༢༩ དང༌། ཁྱོན་བསྡོམས་ཤོག་ངོས་ ༦༡༨ བཅས་ཡོད།

གླེགས་བམ་ལྔ་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅོ་ལྔ་པ་ནས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་པ་དང༌། ནང་དོན་གྱི་ཐད་ནས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལ་ཟབ་དཀྱེལ་ཆེ་བཞེས་ཀྱིས་གསན་སྦྱོང་དང༌། གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དུ་གྲྭ་སྐོར་དམ་འཇོག ལྷ་རམས་དམ་བཞེས་ཀྱི་མཛད་སྒོ། རྒྱ་དམར་གྱིས་བཙན་འཛུལ་ཉེན་ཁའི་འོག་ྋགོང་ས་མཆོག་རང་ས་ལྷོ་ཁའི་ཕྱོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། དེ་ནས་རྒྱ་གར་དུ་རེ་ཞིག་བཙན་བྱོལ་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་མི་གནང་ཀ་མེད་བྱུང་བ་སོགས་ཀྱིས་གཙོས་སྐབས་དེའི་བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་འཕོ་འགྱུར་ཁག་དང༌། བོད་མི་མང་ནས་རྒྱ་རྒོལ་གསུམ་བཅུ་སྒེར་ལངས་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་བྱུང་རྐྱེན་དང་བརྒྱུད་རིམ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དངོས་སོགས་ཞིབ་འགོད་བྱས་ཡོད།

གདན་ས་ཆེན་པོ་གསུམ་དང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། དེ་མིན་སྐབས་དེའི་གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་ཉེར་དྲུག་བཅས་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ཆེད་འགོད་དང༌། སྐུ་པར་གྲངས་ ༡༩ ཤོག་ངོས་ ༦༥༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་དྲུག་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་བཅུ་དགུ་པ་ནས་ཉེར་གཉིས་པའི་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༥༩ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་མ་སུ་རི་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་རྒྱ་ཞི་གྲོས་བསྐྱར་མཐུད་ཡོང་ཐབས་སུ་བོད་དོན་སྲིད་བྱུས་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ་ནས། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་དང༌། བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་གཞིས་ཆགས་ཐུབ་ཐབས། སློབ་གྲྭ་གསར་འཛུགས། བོད་ཕྲུག་བུ་གསོ་ཁང་གསར་འཛུགས་བསྐྱངས་པའི་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་ ༡༩༥༠ ལོར་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་ཕུལ་བའི་སྙན་ཞུ་དང༌། ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བསྐྱར་སྐུལ་ཞུ་གཏུག་སྙན་ཞུ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཐེངས་དང་པོར་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་པའི་གནས་ཆེན་ཁག་གི་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་སོ་གསུམ་ཙམ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། སྐུ་པར་ ༡༡ དང༌། ཤོག་ངོས་ ༦༥༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བདུན་པ་ནི། རླབས་འཕྲེང་ཉེར་གསུམ་ནས་ཉེར་དྲུག་བར་ཏེ་རླངས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། ༡༩༦༠ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༦ ཉིན་བུ་གསོ་ཁང་ཆ་ཚང་གནས་སྤོ་ཐུབ་པ་ནས་བཟུང་རྒྱལ་ཁབ་འདྲ་མིན་ནང་བོད་ཀྱི་བུ་ཚབ་དང་སློབ་ཕྲུག་གཏོང་གནང་མཛད་ཅིང༌། བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གཏན་འཇགས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཡོང་བའི་འབད་བརྩོན་བསྐྱངས་སྐོར་དང༌། ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་གྱི་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་གསར་བཏོད་ཀྱིས་མཚོན། བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་ཟུར་འཛུགས་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་མཇལ་བཅར་གསུང་འཕྲོས་སོགས་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱི་ལམ་ནས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་རྡོར་གདན་དུ་ཆོལ་གསུམ་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ནས་ཕུལ་བའི་མནའ་གན་མཐུ་མོ་ཆེ་དང༌། མང་གཙོ་དབུ་བརྙེས་སྐབས་ས་དབང་ཟུར་ཁང་ནས་ཚོགས་འདུ་སྒོ་དབྱེའི་གསུང་བཤད་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དགུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༡ ཡོད།

གླེགས་བམ་བརྒྱད་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་ཉེར་བདུན་ནས་སུམ་ཅུ་བར་ཏེ་རླབས་འཕྲེང་བཞིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་ཁག་གཅིག་ཏུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང་ཞེས་པའི་རང་རྣམ་དཔར་ཐོན་བྱུང་བ། མ་སུ་རིའི་བུ་ཁྱིམ་གསར་འཛུགས་དང་མང་གཙོའི་རྩ་ཁྲིམས་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པ། རིས་མེད་ཆོས་བརྒྱུད་ཁག་གི་ཚོགས་ཆེན་དང་པོ་དང་ཤེས་རིག་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དང་པོར་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་མཚོན། རྒྱ་གར་དཔོན་རིགས་ཁག་མཇལ་འཕྲད་དང་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་མཐོ་སློབ་ཏུ་བསྒྱུར་དགོས་པའི་ལམ་སྟོན་བར་གྱི་མཛད་པ་རྣམས་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་སུད་སིར་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་མུ་མཐུད་གཏོང་རྒྱུའི་ཐུགས་འདོད་ཡོད་སྐོར་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་དང༌། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་ཁག་གཅིག་ལ་ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་སྐོར་གྱི་བཀའ་སློབ་སོགས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དང༌། གནད་ཡོད་མི་སྣ་འགའ་ངོ་སྤྲོད་སོགས་ཚན་པ་མི་འདྲ་བ་བཅོ་ལྔ་ཆེད་འགོད་བྱས་ཡོད། ཤོག་ངོས་ ༥༣༧ ཡོད།

གླེགས་བམ་དགུ་པ་ནི་རླབས་འཕྲེང་སོ་གཅིག་པ་སྟེ་རླབས་འཕྲེང་གཅིག་གིས་བསྡུས་ཤིང༌། བརྗོད་དོན་ཐད་ནས། རྒྱ་དམར་གུང་ཁྲན་གྱིས་བོད་ལ་བཙན་འཛུལ་བྱས་རྗེས་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཞུ་ཕུལ་ཚུལ་དང༌། གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་གནང་མཛད་པའི་སྐོར་ཞིབ་གསལ་གྱིས་བསྟན་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་སུ་བཀའ་ཟུར་ས་འདུ་རིན་ཆེན་མཆོག་ལ་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་སུ་བོད་དོན་ཞུ་སྐུལ་གནང་ཕྱོགས་སྐོར་བཅར་འདྲི་ཞུས་པའི་བཀའ་ལན། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ངོ་སྤྲོད། ༡༩༥༩ དང་ ༡༩༦༠ སོ་སོར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་མཁས་པའི་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་སྙན་ཐོའི་བརྗོད་བྱ་ཟུར་འདོན་བཅས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༩ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་པ་ནི་ ༡༩༦༤ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༤ ནས་ ༡༩༦༧ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༢ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་ལྔ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་གཉིས་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༡༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཅིག་པ་ནི་ ༡༩༦༧ ཟླ ༩ ཚེས་ ༢༣ ནས་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པ་ནས་བཞི་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༤༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གཉིས་པ་ནི་ ༡༩༧༢ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༠ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་གསུམ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་གསུམ་པ་ནི་ ༡༩༧༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡༡ ནས་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བཞི་པ་ནས་ཞེ་བདུན་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་བཞི་པ་ནི་ ༡༩༧༨ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༨༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་བརྒྱད་པ་ནས་ལྔ་བཅུ་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༥༣༢ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅོ་ལྔ་པ་ནི་ ༡༩༨༡ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་གཅིག་པ་དང་ང་གཉིས་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བདུན་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༣༨ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་དྲུག་པ་ནི་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ནས་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༣ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་གསུམ་པ་དང་ང་བཞི་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༩༦ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་བདུན་པ་ནི་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༨ ནས་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༣༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་ལྔ་པ་ནས་ང་བདུན་པ་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཞི་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༡༤ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅོ་བརྒྱད་པ་ནི་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༣ ནས་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༤ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་ང་བརྒྱད་པ་དང་ང་དགུ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བདུན་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༥༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་བཅུ་དགུ་པ་ནི་ ༡༩༨༨ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༠ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླངས་འཕྲེང་དྲུག་ཅུ་པ་དང་རེ་གཅིག་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དགུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༩༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉི་ཤུ་པ་ནི་ ༡༩༨༩ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢ ནས་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༦ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་གཉིས་པ་དང་རེ་གསུམ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅོ་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གཅིག་པ་ནི་ ༡༩༩༡ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༧ ནས་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༤ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་བཞི་པ་ནས་རེ་དྲུག་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༠ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གཉིས་པ་ནི་ ༡༩༩༢ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༧ ནས་ ༡༩༩༣ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༥ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་བདུན་པ་དང་རེ་བརྒྱད་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་ལྔ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༢༦ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་གསུམ་པ་ནི་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡ ནས་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༧ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་རེ་དགུ་པ་དང་བདུན་ཅུ་པས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་དྲུག་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༢༨ ཡོད།

གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་པ་ནི་ ༡༩༩༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ ནས་ ༡༩༩༥ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣༡ བར་གྱི་མཛད་པ་ཞིབ་འགོད་ཞུས་ཡོད་ལ། རླབས་འཕྲེང་དོན་གཅིག་པ་ནས་དོན་བཞི་པའི་བར་གྱིས་བསྡུས་ཡོད། ཟུར་སྣོན་ཁོངས་གལ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་ཁག་བཅུ་ཆེད་འགོད་དང་ཤོག་ངོས་ ༤༧༢ ཡོད།

འདི་དག་ནི། ྋགོང་ས་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་མཛད་པའི་རང་རྣམ་‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’དང༌། ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་ངོས་འཛིན་གདན་ཞུུས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་‘རང་མྱོང་མ་བཅོས་ལྷུག་པོར་བཀོད་པའི་བདེན་གཏམ་རྣ་བའི་བདུད་རྩི་’ཞེས་པ། དེ་བཞིན་ཡང་སྲིད་རྩད་གཅོད་གདན་ཞུའི་ཁོངས་ཡོད་རྩེ་དྲུང་ལས་ཚན་མཁྱེན་རབ་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྤུན་གཡོག་བློ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་དངོས་མཐོང་དངོས་མྱོང་གླེང་བཤད་སྒྲ་བཅུག་དང༌། ཟིན་ཐོ་ཁག མཛད་རྣམ་འབྲེལ་ཡོད་གནས་ཚུལ་འཚོལ་ཞིབ་དོགས་གཅོད་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་ཆ་གསར་བསྒྲུབས་ཁག་དང༌། གལ་ཆེའི་གནད་དོན་བློ་དོགས་ཆོད་མིན་རིགས་བཀའ་འཁྲོལ་སྔོན་ཐོབ་ལྟར་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྐབས་མཚམས་དགོངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཞུས་སྩལ་ཁག ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་བཀའ་རྩོམ་མཛད་པའི་ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆེ་བ་གླིང་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་‘ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་’ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ྋརྒྱལ་བའི་ཡོངས་འཛིན་ཆུང་བ་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་མཆོག་གི་རང་རྣམ་‘འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།’འབྲས་སྤྱི་བློན་ཆེན་སཱར་འབའ་སིལ་ཇེའེ་འགུའུལ་ཌ(Sir Basil J. Gould)ཡིས་བྲིས་པའི་དབྱིན་དེབ་Discovery, Recognition and Enthronement of the 14th Dalai Lama‘ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་ངེས་རྙེད་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་’ཞེས་པ་དང༌། ཧེན་རིག་ ཧར་རར་(Heinrich Harrer)གྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་སྐུའི་གཅེན་པོ་ལྟག་མཚེར་རིན་པོ་ཆེ་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུ་མཆོག་གི་གསུང་རྩོམ་དབྱིན་དེབ་Tibet is My Country‘བོད་ནི་ངོས་ཀྱི་ལུང་པ་ཡིན་’ཞེས་པ། སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་‘མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ།’ ཧྱིའུ་ཨིའི་རི་ཅར་ཌ་སན་(Hugh Richardson)གྱིས་བརྩམས་པའི་དབྱིན་དེབ་Tibet and Its History‘བོད་དང༌། དེའི་རྒྱལ་རབས་’ཞེས་པ། དེ་མིན་དེབ་འདིའི་མཇུག་ཏུ་འཁོད་པའི་རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས་བོད་དབྱིན་ཡིག་ཆ་དེ་དག་ལ་གཞི་བཅོལ་གྱིས་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུས་པ་ཡིན།

མཛད་རྣམ་འདིའི་བརྗོད་བྱ་འབྲི་སྟངས་སམ། རྩོམ་གཤིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་སློབ་ནང༌། སྔར་ལམ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆ་འབྲི་སྲོལ་གཞི་རྩར་བཟུང་ནས། སྤྱིར་བཏང་བོད་ཡིག་ཤེས་མཁན་ཚང་མས་ཀློག་བདེ་ལ། གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བ་ཞིག་འབྲི་བ་ལས། གོ་དཀའ་བའི་སྙན་ངག་གི་རྒྱན་སྤྲོས་རྒྱས་བཤད་དང༌། འཆར་ཅན་མཛད་སྒོ་སོགས་སྔར་ལམ་ཡིག་བརྗོད་ལེབ་བཤུ་བྱེད་པ། དེ་བཞིན་རབ་བཏགས་ཚིག་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་མས་དོན་གྱི་འབྲས་བུ་སྒྲིབ་པ་དེ་རིགས་མིན་པར། དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་ལྷུག་པོར་འགོད་པ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་སྒྱུར་སྐབས་དཀའ་རྙོག་ཆུང་ཐབས་སོགས་དེང་རབས་ཀྱི་འགྲོ་ལུགས་ལའང་བསམ་ཞིབ་བྱ་དགོས་ཞེས་ལམ་སྟོན་མཛད་པ་དེ་དོན་སྙིང་བཅངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འབྲི་རྩོམ་ཞུུས་པ་ཡིན།

མཛད་རྣམ་འདིའི་ནང་རླབས་འཕྲེང་དང་ས་བཅད་དབྱེ་བའི་འགོ་བརྗོད་དང༌། བརྗོད་གཞི་དབྱེ་བའི་དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས་(paragraph) མང་བ་དང༌། དཔྱད་ཞིབ་བདེ་བའི་གཤམ་མཆན་ཡང་ཤོག་ངོས་སོ་སོར་འཁོད་པ། དབྱིན་ཡིག་གིས་མཚོན་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ཏུ་འགོད་སྲོལ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ་འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་‘‘ ’’དང༌། གཅིག་རྐྱང་‘ ’། གྲུ་རྟགས།[ ]དང་གུག་རྟགས་( )། བརྗོད་ཚིག་བསྡུས་རྟགས་ ་་་་་་ དང་ཤོག་གྲངས་བསྡུས་རྟགས ་་་ ། འབྲེལ་ཡོད་ཚིག་དོན་འདྲ་མིན་དབྱེ་མཚམས་སེག་རྟགས་ / འདི་ལྟར་འཁོད་པ་སོགས་དེང་རབས་སྲོལ་གསར་དངོས་སྤྱོད་ཀྱི་རྣམ་པ་དོད་པའི་ཐོག བོད་རང་གི་སྔར་ལུགས་ཤོག་ལྡེབས་རྒྱབ་མདུན་བསྡུས་ཡིག་ བ དང་ ན འགོད་སྲོལ་ཡང་བཀོད་ཡོད།

གང་ལྟར་ཡང་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་དང༌། རྩོམ་ཞིབ། རྩོམ་བཅོས། ཡིག་ཆ་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ཕྱོགས་སྒྲིག གློག་ཀླད་ལས་རིགས་ལ་སོགས་པའི་ཞུ་བྱ་འགན་ཡོད་སོ་སོ་དང༌། སློབ་སྟོན་པ་བཅས་ཚང་མས་ལོ་ནས་ལོ་བསྟུད་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ཇི་བཞིན་གྱི་ཁུར་འགན་མཉམ་ལེན་ཞུུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་མགོན་པོའི་འཁྲུངས་རབས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་སུ་གྱུར་པ་མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི། ད་གཟོད་གླེགས་བམ་ཉེར་བཞི་བརྩམས་གྲུབ་དཔར་འགྲེམས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ས་ཕག་(༡༩༥༩)ལོ་ཕན་གྱི་བོད་གཞུུང་གི་ཡིག་ཆ་དགོས་ངེས་ཁག་དང༌། ལྷག་པར་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱར་མེད་དུ་མི་རུང་བ་རྩེ་འགག་གི་འགག་དེབ་ཅེས་པ་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་གསལ་འཁོད་དེབ་ཆེན་རྣམས་འདི་གར་མེད་སྟབས། རྒྱུས་མངའ་ཅན་རྒན་གྲས་དང་བགྲེས་སོང་གི་དྲན་གསོའི་ངག་ལམ་གསུང་འཕྲོས་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཟླ་ཚེས་དང༌། དོན་ལ་ནོར་འཁྲུལ། མཛད་སྒོ་འཚེམས་ལུས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་སྐྱོན་ཆ་ཡོད་སྲིད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་དཀར་ནག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཐོག་འབྲེལ་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཇི་འཁོད་འཚོལ་སྒྲུབ་དང༌། ལྟ་ཞིབ་བྱ་སྒོར་ནུས་པས་མ་ལྡང་པ་དང༌། ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་བདག་ཅག་གི་ཤེས་ཚད་དང་ཉམས་མྱོང་དམན་པའི་སྐྱོན་ཆའང་མཆིས་ངེས་པས། མ་འོངས་པར་ཁ་སྐོང་དང༌། ཞིབ་བཅོས་ཞུ་དགོས་ལ་སྨན་པའི་ཆེད་དུ། མཁྱེན་ལྡན་ཁག་ནས་དགེ་འདོན་སྐྱོན་སེལ་གྱི་དགོངས་འཆར་ཟོལ་མེད་ལྷུག་པོར་སྩོལ་གནང་ཞུ་རྒྱུ།

མཐའ་དོན། བོད་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་རྣམ་པས་ད་ལམ་གསར་དུ་དཔར་ཐོན་ྋརྒྱལ་བའི་མཛད་རྣམ་འདི་ཐོག་ད་དུང་བོད་ཡིག་སྨོས་ཅི། རྒྱ་ཡིག་དང་དབྱིན་ཡིག་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ཡིག་ཁག་ནས་ཀྱང་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་ཞིབ་གསལ་རྙེད་འཐོན་ཡོང་ངེས་དེ་དག་ལས་བརྗོད་སྣོན་དང་འབྲེལ། མདོ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་དང༌། སྙན་ངག་གི་ཚིག་བརྗོད་ཟབ་ལ་བརྗིད་ཆགས་པས་བརྒྱན་པ་མཛད་བརྒྱ་དཔག་བསམ་འཁྲི་ཤིང་དང༌། སློབ་དཔོན་རྟ་དབྱངས་ཀྱིས་མཛད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་སྙན་ངག་ཆེན་མོ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་བཅད་དང༌། ཚིག་ལྷུག་འབྲི་སྲོལ་བཟང་པོའི་སྲོལ་རྒྱུན་དམ་འཛིན་གྱི་ཐོག་ནས། དེང་རབས་ཀྱི་ཚད་མའི་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རླབས་ཆེ་དབྱར་གྱི་ཆུ་གཏེར་ལྟར་རྒྱས་བཞིན་པའི་རྣམ་ཐར་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་གླེགས་བམ་མང་པོ་བརྩམ་པར་བྱ་བ་ལ་དངོས་སུ་ཞུགས་ཏེ། མཁས་པའི་མཁྱེན་སྟོབས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་རྩལ་འགྲན་པར་འཕྲལ་ནས་མྱུར་དུ་འབད་པར་མཛོད་ཅིག་ཅེས་བཅོས་མིན་རེ་བའི་ཐལ་མོ་སྦྱོར་བཞིན་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་སོ།།

མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ།

མཛད་རྣམ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་གླེགས་བམ་དང་པོ་ནས་ཉེར་བཞི་པ་བར་གྱི་སློབ་སྟོན་པ་དང་བཅས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་ཇི་ཡོད་ངོ་སྤྲོད།

ཀ༽ ཐོག་མར་བཀའ་ཤག་ནས་ ༡༩༨༤ ལོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་འཆར་ཕུལ་ཕྱག་རྟགས་ཐོན་པ་དེའི་ནང༌། མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཞུ་བྱའི་སྔོན་འགྲོ་རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་དང༌། ལས་དོན་འཐུས་ཚང་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་བཀོད་བྱུས་སློབ་སྟོན་དང་སྟངས་འཛིན་འགན་ཡོད་ཚོགས་ཆུང་འཛུགས་པ། རྒྱུན་དུ་སྐུལ་ལྕག་དང༌། ལྟ་རྟོག གྲོས་འདོན་བྱ་རྒྱུའི་འགན་འཁུར་བ་སོགས་བསྐོ་བཞག་ཐོག རྒྱུ་ཆ་གསོག་སྒྲུབ་ཟིན་མཚམས་རྩ་བའི་མཛད་རྣམ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་འཛུགས་དགོས་ཞེས་སོགས་འཁོད་ཡོད་ཅིང༌། འོན་ཀྱང་དངོས་དོན་ཞུ་སྒོ་ལག་བསྟར་སྐབས་འཆར་གཞི་དོན་ལ་གནས་དང་མ་གནས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དངོས་བྱུང་རྩ་བཟུང་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་བ་ལ། རྟ་ར་བ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་ཉིད་(བཀའ་བློན་ཕྱག་རོགས་ཀྱི་གནས་རིམ་ཅན་སྐུ་སྒེར་དྲུང་གཙོ། བོད་དུ་སྐུ་སྒེར་ནང་མ་ཁང་གི་མཁན་ཆུང་མདོ་སྔགས་མཐར་ཕྱིན)དང༌། རྡོ་འབུམ་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་འཕེལ་རྒྱས་(སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ། ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན) སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ་(བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་སྐབས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ལྷ་ས་གཉེར་ཚང་བ) རྒྱ་མཚོ་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་(སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་གི་བོད་དྲུང་ཟུར་པ། བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན) བཅས་དང༌།

ཁ༽ བཀའ་ཤག་གི་འཆར་གསལ་མིན་པའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བ་པོ་རིམ་པར་བྱུང་བ་དང༌། ལོ་དུས་གང་ནས་གང་བར། ལྷ་སྡིངས་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ ༡༩༨༥ ནས་ ༡༩༨༨ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཡིག་ཚང་གཉེར་པ) དང༌། ལྷའུ་རྟ་ར་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་ ༡༩༨༨ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། རྩེ་མགྲོན) ཐོན་ཟུར་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༣ ནས་ ༡༩༩༩ བར། (བོད་དུ་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ། ཚོ་བྱང་སྤྱི་ཁྱབ་གཞོན་པ) པདྨ་རིག་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས ༢༠༡༡ བར། (ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༡༩༩༤ ནས་ ༢༠༠༣ བར། ཨ་མཆོག་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་མཁྱེན་རབ་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ ༡༩༩༦ ནས་ ༢༠༠༠ བར། (དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་མཁན་ཟུར། དྷ་ས་བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་ ༢༠༠༠ ནས་ ༢༠༠༨ བར། (འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་གི་སྡེ་ཚན་འགན་འཛིན་ཟུར་པ)བཅས་སོ།།

གོང་གསལ་མཛད་རྣམ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་མ་བསྐྱངས་བར་རང་རང་ལས་བགོས་གཞིར་བཟུང་ཞབས་ཞུར་ཁུར་འགན་ལེན་མཁན་རྣམས་ཡིན། ཟླ་སྒྲིལ་ཟིན་པ་ནས་ལས་བྱེད་འཕར་སྣོན་དང་འཕོ་འགྱུར་རིམ་སོང་ལ་བརྟེན། སྐབས་འབྲེལ་ལས་བྱེད་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་རྒྱུ་སྐབས་དོན་དང༌།

དེ་ཡང་སྔོན་དུ་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས་ཚུལ་ཅུང་ཟད་གླེང་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པཽའི་གསང་གསུམ་མཛད་འཕྲིན་གྱི་ཟེགས་མ་རེའང་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་འཛམ་གླིང་རྫས་མཚོན་གྱི་དུས་འདིར་མི་རྣམས་ཞི་བས་འཚོ་བའི་སེམས་ཁམས་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་རིང་དུ་བྲལ་ཞིང༌། འདོད་སྡང་རྣམ་གཡེང་གི་དབང་དུ་ནར་མར་འཕྱན་ཏེ་སེམས་རྒྱུད་བདེ་སྐྱིད་ཀྱིས་ཕོངས་པའི་སྙིགས་ལྔའི་རང་མདངས་ཆེས་ཆེར་བདོ་བའི་གནས་སྐབས་ཤིག་དང༌། དེས་ན་སྙིགས་དུས་འདིར་དུས་གསུམ་ྋརྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་གང་ཉིད་གླིང་འདིའི་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོའི་ངོ་བོར་ཟློས་ཤིང་མངའ་གསོལ་བ་དང༌། གང་གི་ཐུགས་བསྐྱེད་འཕྲིན་ལས་མངོན་པར་མཐོ་བའི་བསིལ་ཟེར་བྱེ་བའི་འཕྲོ་འདུ་ལས་འཛམ་གླིང་ས་ཆེན་པོ་འདིར་འཚེ་མེད་ཞི་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་བརྡལ་བའི་མཛད་པ་བླ་ན་མཐོ་ཞིང༌། བོད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་བདེ་རྩར་ྋརྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་མཛད་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པས་ཀྱང་དོ་ཟླ་མེད་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མཛད་འཕྲིན་ཇི་བསྐྱངས་བཅས་ཡིག་ལམ་དུ་འགོད་རྒྱུ་ནི་ད་སྐབས་རང་རེའི་མི་རབས་འདིར་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་གྱི་གཙོ་གནད་ཅིག་ཆགས་ཡོད།

དེར་བརྟེན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༤ ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ཟུར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་ལྟར་ཡང༌། སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་དུ་ཞབས་ཞུའི་ཚན་པ་མང་བའི་མངོན་ཚུལ་དང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང་འདི་ཉིད་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་བདག་གཉེར་བྱེད་པའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། ལས་དོན་ངོ་བོ་འབྲེལ་ཆགས་ཀྱི་ཚུལ་ནས་མཛད་རྣམ་སྡེ་ཚན་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱང་རྒྱུ་འོས་འཚམས་སུ་གཟིགས་ཤིང༌། དེ་དོན་བཀའ་འབྲེལ་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ནས་སྡེ་ཚན་འདི་ཉིད་ནོར་གླིང་དུ་ཟླ་སྒྲིལ་བསྐྱངས། འདི་གར་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ཤེས་ཚད་མྱོང་རྒྱུས་གང་ཐད་ནས་མགོན་པོ་གང་གི་གསང་གསུམ་ལས་འཕྲོས་པའི་འབྲི་རྩོམ་ཞབས་ཞུར་བརྩོན་རྒྱུ་ནམ་མཁའི་པད་མོའི་མཆེད་ཟླར་འགྲན་པའི་ཚུལ་ཙམ་ཡིན་པ་ནི་ཞུ་ཅི་དགོས། འོན་ཀྱང༌། ད་སྐབས་འདིར་མཁས་མྱོང་ཅན་མང་པོ་ཞིག་ཞིང་གཤེགས་དང༌། འཚོ་བཞུགས་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་རང་རང་ལེགས་བྱང་གི་མཛད་ཁུར་བཞེས་མུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་མཛད་བརྟས་མ་གྱུར་པའི་གནས་བབ་ཆགས་མུས་ལ་སུས་ཀྱང་བསྙོན་དུ་མེད།

འོན་ཀྱང༌། སྤྱིར་བྱེས་ཁྲོད་དུ་རིག་གཞུང་གི་སྡེ་ཁག་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་གི་ནང་ནས་འདི་གར་དམིགས་བསལ་བོང་བ་གསེར་གཟིགས་བསྐྱངས་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི་གཞལ་དཀའི་གནས་སུ་མཆིས་ཞེས་ལག་སོར་པད་འདབ་སྤྱི་གཙུག་ཏུ་བཀོད་དེ་སྤྲོ་དགས་དྲངས་པའི་ངང་ཚུལ་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། གཞན་ཡང་མགོན་པོ་གང་གི་མཚན་ཙམ་བརྗོད་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་གཞལ་དུ་མེད་ན། མཛད་པའི་རྣམ་གྲངས་རང་བློས་གང་ལྕོགས་རགས་རིམ་ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོ་ཙམ་ལས་འགོད་ནུས་བྲལ་ཡང་དེའི་བསོད་ནམས་ནི་སྟོང་གསུམ་རིན་ཆེན་གྱི་ཕུང་པོ་སྤུངས་པའི་རི་རབ་ལས་ཀྱང་ཆེས་མཐོ་བ་ཞིག་འབྱུང་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། དོན་དེའི་ཕྱིར་ན་ཚུལ་འདི་ཉིད་བདག་ཅག་སྐལ་བཟང་གི་ཡོལ་གོར་བལྟམས་པར་དགའ་དད་སྤྲོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་བཀའ་དོན་ཐོད་བཅིངས་ཞུ་རྒྱུའི་ཡིད་དམ་འཆའ་བ་ལགས་པ་བཅས་འཕྲོས་དོན་ཙམ་དང༌། སྐབས་འབྲེལ་ཞབས་ཞུ་བ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་ཤིག་འགོད་པ་ལ།

༡༽ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས།(བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༽ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས།(ཁྲིམས་ཞིབ་པ་དང་བཀའ་བློན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༨།༣༠ བར།

༣༽སྣར་སྐྱིད་ངག་དབང་དོན་གྲུབ།(བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་གྲོས་ཚོགས་དང་པོའི་ཚོགས་དྲུང་དང་པོ་དང་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་གཅིག་ལྕོགས་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༤།༣།༢ བར།

༤༽པདྨ་རིག་འཛིན།(ཤེས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སློབ་དེབ་རྩོམ་སྒྲིག་འགན་འཛིན་ཟུར་པ) ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༡༡།༡།༢༣ བར།

༥༽གཉལ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༣།༤ བར།

༦༽དགའ་བྲང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ༢༠༠༠།༣།༡༥ ནས་ ༢༠༠༨།༡༠།༣༠བར།

༧༽ཤེལ་གླིང་ཚེ་དབང་རྣམ་རྒྱལ། ༢༠༠༠།༥།༡ ནས་ ༢༠༠༡།༦།༣༠ བར།

༨༽མཛེས་བཅུ་ཚང་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ།(བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར) ༢༠༠༢།༤།༢༥ ནས་ ༢༠༡༢ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༠ བར།

༩༽ཞོ་ར་བསྟན་པ་དར་རྒྱས། ༢༠༠༢།༤ ནས་ ༢༠༠༥།༨།༡ བར།

༡༠༽གྲགས་པ་བསྟན་དར། ༢༠༠༣།༡༠།༡ ནས་ ༢༠༠༦ བར།

༡༡༽བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ།(གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ) ༢༠༠༥།༤།༡ ནས་ ༢༠༡༨།༥།༡༥ བར།

༡༢༽རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པ།(སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཟུར) ༢༠༠༧།༤།༡ ནས་༢༠༠༩།༤།༢ བར།

༡༣༽ཨ་ཚོཊ་བསྟན་འཛིན་འཇམ་དབྱངས། ༢༠༠༨།༡༡།༥ནས་༢༠༡༠།༡༢།༡ བར།

༡༤༽ཁྲི་ཀ་དཀོན་མཆོག་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༠༣།༡༠།༡། ནས་ ༢༠༠༩།༡།༢༧ བར།

༡༥༽ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༠༩།༡།༢༨ ནས་མུ་མཐུད།

༡༦༽འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། ༢༠༠༩།༨།༡༧ནས་༢༠༡༦།༦།༩ བར།

༡༧༽རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ༢༠༡༠།༡༢།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༡༨༽གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། ༢༠༡༡།༡།༢༣ ནས་མུ་མཐུད།

༡༩༽ཆོས་རྫོང་བསྟན་པ་རྒྱ་མཚོ། ༢༠༡༢།༥།༥ ནས་ ༢༠༡༣།༤།༡༣ བར།

༢༠༽ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན། ༢༠༡༣།༤།༢༥ ནས་མུ་མཐུད།

༢༡༽མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། ༢༠༡༣།༩།༡ ནས་མུ་མཐུད།

༢༢༽བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། ༢༠༡༤།༤།༡༡ ནས་མུ་མཐུད།

༢༣༽འཇམ་དཔལ་ཆོས་བཟང༌།(གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོགས་གཙོ་ཟུར་པ) ༢༠༡༥།༡།༢ ནས་མུ་མཐུད།

༢༤༽སོ་རུ་ཚེ་རིང༌། ༢༠༡༨།༡༠།༢༢ ནས་མུ་མཐུད།

༢༥༽འབྲི་རུ་བསྟན་འཛིན་དབང་མོ། ༢༠༡༨།༡༠།༡༥ ནས་མུ་མཐུད།

རླབས་འཕྲེང་ང་ལྔ་པ།

རྡོར་གདན་དུ་གསུང་ཆོས་དང་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ། གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང་མཚོ་པདྨར་མཆོད་འབུལ། དམག་ཟོར་མའི་རྗེས་གནང་དང་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་མཇལ་འཕྲད། པེ་ཧར་ལྕོག་སྒོ་དབྱེ་དང་ཟབ་ཆོས་ཁག་གཅིག་སྩལ་བ། སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་བ། བུད་མེད་འཐུས་མིར་ལམ་སྟོན་དང་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ། ཟབ་ཆོས་གསན་བཞེས་དང་བཀའ་དབང༌། རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་ཡིག་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་གསུང་ཆོས་དང་ཀ་ལི་ཀ་ཏར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༥ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་སྔ་དྲོ་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལྡི་ལིར་ཕེབས་ཞབས་འཁོད།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལས་བྱེད་ཟུར་པ་ཁག་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཆེད་མགྲོན་ཁང་སྒོ་ཁར་དགའ་བསུའི་མཇལ་དར་དང༌། མེ་ཏོག་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ། ཚོགས་ཁང་དུ་ཕེབས་འཕྲལ་ཚོགས་མི་རེ་རེ་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་དང༌། བཞེངས་སྟབས་སུ་གསོལ་མངར་ཞལ་ཏོག་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་བསྟུན་ཚོགས་གཙོ་ནས་འགོ་འཛུགས་གསུང་བཤད་ཉུང་ཙམ་གནང༌། དེ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐད་ཀར་དབྱིན་སྐད་ཐོག་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་བ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་དང༌། ཞེ་སྡང་བཅོམ་སྟེ་སེམས་བཟང་པོ་རང་རྒྱུད་ཞི་དུལ་བྱེད་དགོས་ལུགས་དང༌། བོད་དང་རྒྱ་གར་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མུ་མཐུད་ཡུན་གནས་དགོས་ལུགས། རྒྱ་མིས་བོད་མིའི་ལུས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ཀྱང་སེམས་ལ་དབང་བསྒྱུར་ཐུབ་མེད་པ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་མིའི་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཀྱི་སྤྲོ་སྣང་སྟེར་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་ཅིང༌། བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་རྒྱ་གར་ནས་དར་ཡོང་བ་དང༌། ད་ལྟ་བོད་མིའི་བློ་སེམས་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་སུ་གཏད་ཡོད། བོད་མིའི་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་མ་ཕྱིན་ན། རྒྱ་གར་ལ་རྒྱ་ནག་གི་གནོད་འཚེ་ཡོང་དོགས་མེད་ལུགས། བོད་ལ་རྒྱ་མིས་གནོད་འཚེ་བྱུང་སྟབས་རྒྱ་གར་གྱིས་ས་མཚམས་ལ་དམག་གྲོན་ཆེན་པོ་གཏོང་དགོས་བྱུང་བ་བཅས་ལ་བརྟེན་ཁོང་ཚོ་རྒན་ཡོལ་ཡིན་ཡང་དགོངས་བཞེས་གནང་དགོས་པ་མ་ཟད། གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་དགོས་ལུགས་སོགས་བཀའ་སློབ་ཟབ་གནད་སྩལ་བ་དང༌། དྲི་བ་ཞུས་ཁག་ལའང་ཐད་ཀར་བཀའ་ལན་སྩལ་བར་དགའ་མོས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཁྲོད་ཚོགས་འདུ་གྲོལ་ཏེ་བཞུགས་གནས་སུ་ཕྱིར་ཕེབས། ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་རྗེས་ཤེས་རིག་བློན་ཆེན་དང་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཟུར་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་པ་ཊ་ནཱ་(Patna)གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྣེ་ལེན་གསོལ་ཇ་ཞལ་ཏོག་འབུལ་བཞེས་གནང་མཇུག་ཆིབས་འཁོར་དུ་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་བོད་དགོན་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་རྡོར་གདན་མཁན་པོ་གསར་པ་རྒྱུད་སྟོད་འབྲས་བློ་གླིང་ཚུལ་ཁང་རྟ་ར་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མཇལ་དར་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

ཚེས་ ༣༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་རྟ་ར་རིན་པོ་ཆེ་རྡོར་གདན་བོད་དགོན་གྱི་མཁན་པོའི་གསར་མཇལ་གྱིས་མཇལ་དར་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ལ། ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་ཨ་ཤེ་སྩལ། དེ་རྗེས་དགོན་པའི་འདུ་ཁང་དུ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་བོད་ཀྱི་མཐོ་སློབ་སེར་སྐྱ་མི་གྲངས་ ༤༥ ཙམ་མཇལ་བཅར་ཐོག་རང་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་འཕྲལ་ཕུགས་གཉིས་ཀར་གལ་ཆེ་ཚུལ་མ་ཟད། རང་ཉིད་ཀྱིས་འཛིན་སྤེལ་ཐུབ་པ་ལེགས་སློབ་དགོས་ལུགས་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་གནད་སྨིན་སྩལ། མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་གཞུང་གནས་ཀྱི་སྟོང་མཆོད་དང༌། ཚོགས་འཁོར་འབུལ་གཤོམ་སླད་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མཆོད་རྟེན་གཙང་ཁང་གི་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་མདུན་སྐུ་ཕྱག་དང༌། གསེར་ཀོང་མར་མེ་ཞལ་དབྱེ། ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་ནང་མཛོད་འབུལ་གནང་ཐོག སྐུ་ངང་བཞུགས་ཀྱིས་ཐུབ་པའི་བསྟོད་ཕྱག་དང༌། ཡན་ལག་བདུན་པ། བསྟན་འབར་མ་བཅས་ཞལ་འདོན་གསུངས། བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་དུ་མཆོད་འབུལ་སར་རྡོར་གདན་བོད་དགོན་འདུས་ཚོགས་དང༌། ཕྱོགས་ཕེབས་བླ་སྤྲུལ། སེར་སྐྱ་མི་རིགས་མང་འདུས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་ཞལ་འདོན་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་འཁོར་འབུལ་གཤོམ། མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ་བཅས་པར་འཕར་སྐལ་དང༌། དགེ་འདུན་རེར་སྐུ་འགྱེད་སྒོར་ ༥ རེ་སྩལ། དད་གཏོང་སྒེར་ཁག ༤༠ ལྷག་ཙམ་ནས་མཆོད་འབུལ་ཞུས་པའི་སྐུ་སྐལ་འབུལ་མཇལ་ཚོགས་བཞུགས་སར་མི་གྲངས་ ༨༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་སྲུང་བྱིན་སྩལ།

ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡ ཉིན་ནས་ཀ་སྦུག་ཏུ་གནས་སྡོད་རིག་འཛིན་ཆོས་འབྱོར་དང༌། བཟའ་ཟླ་མཚམས་གཅོད་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ནས་ཆོས་འབྲེལ་གང་འོས་ཤིག་ཞུ་བསྐུལ་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། རྡོར་གདན་བོད་དགོན་མཁན་པོ་རྟ་ར་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། དགའ་ཤར་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་སྤྲུལ་སྐུ། རྟ་དབང་མཁན་པོ་རྒྱལ་སྲས་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་དང༌། ཕྱོགས་འདུས་གཞིས་བྱེས་བོད་རིགས་སེར་སྐྱ། མོན་འབྲུག ལ་དྭགས། གར་ཞ། ཁུ་ནུ། ཤར་པ་སོགས་མི་གྲངས་ ༡༠༠༠༠ ཙམ་ལ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་ཐུབ་པའི་བསྟོད་ཆེན་རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པའི་བཤད་ལུང་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྒྱུར་བཞུགས་ཁྲིར་འཁོད་པ་དང་ཤེར་སྙིང་དབུ་བསྐུལ་མཛད། སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མ་ཚར་གསུམ་འདོན་དགོས་པར་སྐྱབས་སེམས་བྱེད་ཚུལ་གལ་ཆེ་བའི་གསལ་བཤད་གནང༌། ནང་པའི་ཆོས་ནི་སྤྱོད་པ་གཞན་ལ་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ་དང༌། ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་ལུགས་ཟབ་གསལ་དཔེ་དོན་དྲངས་ཏེ་བཀའ་སྩལ།

དེ་ནས་དད་སྦྱིན་ཁག་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་སྨོན་སེམས་བསྐྱེད་ཚུལ་དང༌། སེམས་བསྐྱེད་ཆོ་གས་བཟུང་ཚུལ་སྡོམ་བཟུང་ལེགས་པར་སྩལ་ཞིང༌། མཆོད་རྟེན་དུ་གནས་གཟིགས་དང་འབྲེལ་སྟོང་མཆོད་འབུལ་གཤོམ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཐུབ་དབང་སྐུ་མདུན་དུ་ཡུན་གང་འཚམས་ཏིང་འཛིན་ལ་བཞུགས་རྗེས་ཞབས་སྐོར་ཕེབས་ཞོར་སྐོར་ལམ་ནང་མའི་ཤར་ཕྱོགས་རྡོ་དཀྲུག་མའི་ཀ་བ་ཉམས་གསོ་ཞུ་ཡུལ་དུ་མཁྲེགས་ས་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་བྱུགས་པར་མཛད། དྭགས་པོ་གྲྭ་ཚང་དགེ་འདུན་གཙོ་གྱུར་གྱིས་ཞལ་འདོན་བཟང་སྤྱོད་ཡན་ལག་བདུན་པ་དང༌། མངོན་རྟོགས་རྒྱན། དེར་ནི་རིང་འབད་མ་བཅས་དྭགས་གྲྭའི་གསུང་རྟའི་ཐོག་ནས་གསུངས་ཏེ་དང་བ་འདྲེན་པའི་མཆོད་འབུལ་སྨིན་པར་མཛད།

ངན་སོང་ཀུན་གྲོལ་གྱི་རྗེས་གནང་དང་ཐུབ་དབང་གི་མཚན་སྔགས། འཇམ་དབྱངས། སྒྲོལ་མ། རྟ་མགྲིན། ཕུར་པ་བཅས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས། བཛྲ་གུ་རུ། དམིགས་བརྩེ་མ་བཞི་སྐོར། སྒྲོལ་བསྟོད་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་དང༌། བྱང་ཆུབ་ལམ་སྒྲོན་གྱི་བཤད་ལུང་བཅས་སྩལ། ཕྱི་རྒྱལ་ནང་པའི་ཏུ་ཤི་ཏའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་གསོལ་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་པ་དགྱེས་བཞེས་དང༌། ད་རེས་གཞིས་འབྱོར་སྤུན་ཟླ་ཉིས་སྟོང་ལྷག་ཙམ་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། དད་རྟེན་བྱིན་རླབས་ཀྱི་གནང་སྐྱེས་གསོལ་རས་སྩལ། དེ་བཞིན་འབྲུག་འབྲས་དང༌། ལ་དྭགས། གར་ཞ། སྤི་ཏི། མོན་པ། ཤར་པ། སྙེ་ཤང་པ་བཅས་ལའང་མཇལ་ཁ་དང་བྱིན་རྟེན་གསོལ་རས་སྩལ།

ད་ལམ་བཞུགས་ཡུན་ཐུང་བས་མཛད་ཁོམ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་ཡང༌། རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལྷུར་བཞེས་ཀྱིས་ཚེས་ ༣།༤།༥། ཉིན་གསུམ་རིང་བསྒྲུབ་བྱ་རྣམས་ལ་བར་མ་རབ་བྱུང་དང༌། མཐའ་མ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་བསླབ་སྡོམ་སླ་བཅོས་སུ་མ་སོང་བར་སྩལ་ཏེ་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་མཛད་པ་དང༌། ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཁག་ཅིག་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། ཁོང་ཚོའི་རེ་འདོད་ལྟར་ནང་ཆོས་ཀྱི་གནད་དོན་དོགས་དྲི་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་ཡང་སྩལ།

འདུ་ཁང་དུ་རྡོར་དགོན་མཁན་པོ་ལས་སྣེ་གྲྭ་དམངས་ ༨༠ ཙམ་དང༌། ལས་བྱེད་མ་བྱན་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་སྲུང་བྱིན་སྩལ། ཕར་ལམ་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་གནས་གཟིགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་ཐུབ་དབང་སྤྱན་སྔར་ཤེར་སྙིང་དང༌། བསྟན་འབར་མ་སོགས་ཤིས་བརྗོད་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས་གྲུབ་བསྟུན་སྣུམ་འཁོར་དུ་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་པ་ཊ་ནཱ་དང༌། དེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཀ་ལི་ཀ་ཏར་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་གསར་འགོད་ཁག་བརྒྱད་ཀྱི་ལྷན་ཚོགས་སུ་ཕེབས་ཏེ་དྲི་བ་ཞུས་ཁག་ལ་རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་མིར་འཛིན་པའི་བསམ་ཕྱོགས་བརྗེ་འགྱུར་བཏང་བར་བསྔགས་བརྗོད་དང་སྦྲགས་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ༡༩༧༩ ཙམ་ནས་གཞིས་ལུས་བོད་མིའི་འཚོ་གོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཕྲན་བུ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་འགོ་ཚུགས་ཏེ། ད་ལྟའི་ཆར་ལྟོགས་ཤི་ཐེབས་པའི་གནས་ཚུལ་རིགས་ཡོང་གི་མེད་ཅིང༌། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལའང་རྒྱ་མིའི་ལྟ་སྤྱོད་ཕྲན་བུ་ཞི་འཇམ་དུ་བཏང་རུང༌། རྩ་བའི་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་འདོད་བློ་ཁེངས་པ་ཞིག་གཏན་ནས་མེད་ངེས་དང༌། འདས་པའི་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུའི་རིང་བོད་ལུས་མི་མང་རྣམས་སྡུག་སྦྱོང་སྣ་རྒུ་ཉིན་མཚན་འཁྱོལ་དཀའི་གནས་སྟངས་ནང་སྡོད་དགོས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་གསུངས།

སྐབས་དེར་གསར་འགོད་པས་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྒྱུའི་ཐད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ངོས་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་རྒྱུ་ད་ལྟའི་ཆར་ཕྱི་བཤོལ་ཟིན་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ངོས་དང་འབྲེལ་གཏུགས་བྱ་རྒྱུར་བློ་འདོད་བྱེད་པ་བཞིན་ང་ཚོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་རྒྱ་ནག་དང་ད་ལྟའི་འབྲེལ་བ་མཇུག་སྐྱེལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་ཚོ་ཁག་གཉིས་པས་རྒྱ་ནག་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་དང་མཉམ་འཛོམས་ཀྱིས་བཀའ་བསྡུར་གནང་བ་དེས་རྩ་བའི་བསམ་ཕྱོགས་ལ་བར་ཁྱད་ཡོད་རུང་སྐབས་དོན་ལེགས་བེད་ཐུབ་པའི་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་དང༌། ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་མ་ཕེབས་པའི་གོང་བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་ཁག་གཅིག་པེ་ཅིན་དུ་སྔོན་གཏོང་གནང་འདུན་ཡོད་ནའང༌། འདི་ལོ་སྐུ་ཚབ་གཏོང་རྒྱུ་མིན་ཞེས་བཀའ་སྩལ།

ཡང་གསར་འགོད་པ་གཞན་ཞིག་ནས། ཉེ་བའི་ཆར་རྒྱ་ནག་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་སྤྱིར་བཏང་ཆོས་ལ་འཛིན་པའི་བསམ་ཕྱོགས་བརྗེ་བསྒྱུར་བཏང་བ་དེས་བོད་མི་ཚོར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

རྒྱ་ནག་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་ཆོས་ལ་འཛིན་པའི་བསམ་ཕྱོགས་དེ་ཙམ་བརྗེ་བསྒྱུར་བཏང་ཡོད་པར་ངས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཁོང་ཚོས་སྤྱིར་བཏང་བསམ་ཕྱོགས་འཛིན་སྟངས་དེ་སྔ་ལས་ཕྲན་བུའི་ཚུལ་མཐུན་ལྟ་བུར་ཡོད་རྐྱེན་ཆོས་ལ་འཛིན་པའི་བསམ་ཕྱོགས་ཀྱང་ཕྲན་བུ་ཞི་འཇམ་དུ་ཕྱིན་པ་ཙམ་ལས།

རྒྱ་ནག་གཞུང་འཛིན་པ་ཚོས་གཞི་རྩའི་ཆོས་ནི་བེད་མེད་དུག་གི་རང་བཞིན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་ཡིག་ཆ་ཞིག་གི་ནང་ཆོས་ནི་དགེ་ཕན་མེད་པ་དང༌། དེ་ནི་དུག་དང་འདྲ་བ་ཞིག་རེད་ཅེས་གསལ་བཀོད་བྱས་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཏེ་ཁོང་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་དོན་ཞིག་ལ་ཆོས་ཟེར་བ་དེ་མིའི་སེམས་ནང་དུས་ཚོད་གང་འཚམས་ཤིག་བརྟན་པོར་གནས་རྒྱུ་ལས། ལམ་འཕྲལ་ཡལ་འདོར་ཐུབ་ཐབས་མེད་པའི་ཁེ་གྱོང་གཉིས་ལྡན་གྱི་དོན་གནད་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་གནས་སྐབས་བློ་བྲིད་ཆེད་གང་འོས་གང་འཚམས་ཀྱི་ཐབས་བྱུས་ལག་ལེན་འགེལ་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད་པ་རེད། རྩ་བའི་རྒྱ་མིའི་དམིགས་ཡུལ་ནི་ཆོས་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་རང་ཡིན་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྔ་ལོ་བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་མི་ཁག་གཅིག་རྒྱ་ནག་ཏུ་གཏོང་གནང་གིས་ཁོང་རྣམས་པེ་ཅིན་དུ་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། རྒྱ་ནག་གཞུང་དབར་ཡོད་བཞིན་པའི་འབྲེལ་མཐུན་དེར་ཡར་རྒྱས་རླབས་ཆེ་ཞིག་གསར་ཐོན་ཐུབ་རྒྱུའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་བྱུང་བ་དང༌། དེ་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་དམར་ཕྱོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་ཧུ་ཡའོ་པང་ལའང་བསྔགས་བརྗོད་གནང་བ་དང༌། གནས་ཚུལ་འདི་དག་གི་འབྱུང་རྐྱེན་ལ་གཞིགས་ན་ྋགོང་ས་མཆོག་ ༡༩༨༥ ལོར་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་རྒྱུར་གསལ་བསྒྲགས་ངེས་གཏན་གནང་བའི་རེ་བ་ཡོད་བཞིན་དུ། སྔ་ལོ་ཕྱི་ཟླ་བཅུ་གཉིས་ནང་བརྡབས་འཁྲུགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དངོས་སུ་བྱུང་བ་དེ་དག་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་ཧུ་ཡའོ་པང་ལ་ད་ལྟའང་བསྔགས་བརྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ༡༩༨༥ ནང་ང་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་འདུན་ཡོད་སྐོར་བཤད་པ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ཡང་ད་ཆ་དེ་ཕྱི་བཤོལ་བྱས་ཟིན་པ་རེད། འོན་ཏེ་གཞི་རྩའི་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་མཐུན་ཡོད་པ་དེ་རང་འཇགས་ཡོད་མུས་ཡིན་པ་དང༌། བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་གཉིས་པ་རྒྱ་ནག་ཏུ་བཏང་བའི་དགོས་དོན་གཙོ་བོ་ནི་ང་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་བསྐྱོད་ཀྱི་དོན་གནད་ཐེ་བས་རྒྱ་བོད་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་དགོས་ཕན་ལྡན་པའི་དོན་གནད་ཐོག་བསམ་ཚུལ་བརྗེ་ལེན་བྱ་རྒྱུ་དེ་རང་ཡིན་ནའང༌། ཕན་ཚུན་དབར་བཀའ་བསྡུར་གནང་བར་ཕྲན་བུ་བརྡབས་འཁྲུག་འབྱུང་རྐྱེན་གཅིག་ནི་རྒྱ་མིས་ང་བོད་ནང་གཏན་ལོག་བྱ་རྒྱུ་ཞེས་པའི་དོན་གནད་དགོས་མེད་ཟུར་བརྗོད་དང་འབྲེལ། དོན་ཚན་ལྔ་འཁོད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་ཟེར་བ་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་རེད།

དོན་ཚན་ལྔ་འཁོད་དེ་དག་རྒྱ་གཞུང་གིས་ལོ་ངོ་གཉིས་གསུམ་སྔོན་ནས་འཆར་བཀོད་བྱས་ཏེ་ད་ལྟའི་བར་མི་མང་ཐོག་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་མེད་པ་རེད། དེར་བརྟེན་བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་ཐེངས་གཉིས་པས་ཀྱང་སྐབས་འཕྲལ་རང་གི་བཀའ་བསྡུར་གནང་དམིགས་ཇི་ཡིན་དོགས་སེལ་བདེན་སྒྲ་སྒྲོགས་པའི་གསལ་བསྒྲགས་ཤིག་མི་སྤེལ་ཐབས་མེད་བྱུང་བ་རེད། སྐུ་ཚབ་ཁོང་ཚོ་རྒྱ་གར་ནང་བསྐྱོད་འབྱོར་རྗེས་ངས་ཀྱང་དེ་འབྲེལ་གསལ་བསྒྲགས་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན།

ངོས་ནས་སྔ་ལོའི་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༦ འཁོད་པའི་ཡོངས་ཁྱབ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་སྙིང་པོར་བོད་དོན་གྱི་རྙོག་གླེང་དེ་བཞིན་བོད་རྒྱལ་གཅེས་མི་མང་ས་ཡ་དྲུག་གི་བསམ་ཕུགས་རེ་འདོད་དང་ཡོངས་སུ་མཐུན་པའི་སྒོ་ནས་མཐའ་སེལ་མ་ཐུབ་པའི་བར་ང་རང་ཕྱི་རྒྱལ་ནང་བསྡད་ན་དགེ་མཚན་ཆེ་བར་མཐོང་སྟེ་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ཞིག་ལ་བརྟེན། ད་ལྟའི་ཆར་ངོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བོད་ནང་གཏན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་རྒྱུ་ཞེས་པའི་དོན་གནད་ནི་གླེང་གཞི་ཡོང་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དོན་གནད་གཙོ་བོ་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བོད་ནང་གཏན་ལོག་བྱ་རྒྱུ་ཟེར་བ་དེ་མ་རེད། གཞི་རྩའི་དཀའ་རྙོག་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མ་ཡིན་ཅིང༌། དེ་ནི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་དཀའ་རྙོག་དེ་ཡིན་པ་རེད།

འོན་ཀྱང་རྒྱ་གཞུང་གིས་དེ་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡང་བོད་གཞུང་སྐུ་ཚབ་ཐེངས་གཉིས་པས་རྒྱ་ནག་གི་དོན་གནད་ལོག་སྤེལ་འགོག་ཐབས་དོགས་སེལ་གསལ་བསྒྲགས་གནང་བ་དེ་དག་སྐབས་འཕྲལ་རྒྱ་ནག་གཞུང་འབྲེལ་གསར་ཤོག་ནང་འདོན་སྤེལ་བྱས་པ་དེ་ནི་སྔར་མེད་གསར་བྱུང་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། གང་ལྟར་རྩ་བའི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་ཞིག་འགྲོ་མུས་རེད། ཡིན་ནའང་དོན་གནད་འགའ་ཞིག་ནི་ལས་སླ་པོ་མ་ཡིན་སྟབས། ད་ལྟའི་དུས་སྐབས་འདིར་མཐའ་དོན་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་མིན་པ་དང༌། དུས་ཚོད་འདིར་ཕན་ཚུན་སྐད་ཆ་རྐྱང་པ་བཤད་དེ་འབྲེལ་གཏུགས་ཡང་ཡང་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀའི་འདོད་ཚུལ་ངོ་མ་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

ཡང་གསར་འགོད་པས། ཧོང་ཀོང་གི་དོན་གནད་ཐོག་རྒྱ་མིས་གྲོས་མཐུན་ཆེད་འཇོག་བྱས་པ་དང༌། ཡང་ཐའེ་ཝན་ལ་རྒྱ་མིས་སྤྲོད་འཆར་དོན་ཚན་ཟུར་ཡོད་བཤད་པ་ལྟར། བོད་ཀྱི་དོན་གནད་རྒྱ་ནག་དང་ཞི་འགྲིགས་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་གཞི་རྩ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་གཞི་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འཇོག་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

དེ་ནི་བརྗོད་ཚིག་གཅིག་ལ་ངེས་པ་ལྟར་བོད་མི་མང་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་འདོད་དང་མཐུན་ཞིང་བློ་ཁ་ཚིམས་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་དགོས་པ་དེ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་དག་འགྲེལ་བརྗོད་བྱ་རྒྱུ་ནི་ད་ལྟ་དུས་ཚོད་འོས་བབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཧོང་ཀོང་གི་དོན་གནད་རྙོག་སེལ་ཞི་འགྲིགས་བྱས་པ་དེས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བོད་ཀྱི་དོན་གནད་ཐོག་གང་ལེགས་ཡོང་རྒྱུའི་ཐུགས་རེ་གནང་འོས་ཤིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ངས་གནས་སྟངས་ལེགས་འགྱུར་འགྲོ་བའི་རེ་བ་བྱས་དང་བྱེད་མུས་ཡིན། རིག་གནས་གསར་བརྗེའི་དུས་ཚོད་མུན་ནག་སྡུག་ཤོས་ཀྱི་སྐབས་ལའང༌། གནས་སྟངས་ལ་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པར་ངས་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་བྱས་པ་ཡིན། ༡༩༥༩ ནས་འགོ་འཛུགས་ཀྱིས་གནས་སྟངས་རིམ་བཞིན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མུས་ཡིན་པ་རེད། ཧོང་ཀོང་གི་དོན་གནད་དེ་བཞིན་གྲུབ་འབྲས་གསར་ཐོན་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་ནའང་བོད་ཀྱི་རྙོག་གླེང་གི་ངོ་བོ་ནི་ཧོང་ཀོང་གི་གནས་སྟངས་དང་ཐ་དད་ཅིག་ཡིན་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཧོང་ཀོང་གི་དོན་གནད་ཞི་འགྲིགས་རྙོག་སེལ་བྱས་པ་དེས། རྒྱ་ནག་འགོ་ཁྲིད་ཚོ་འཇམ་མཁས་ཚུལ་མཐུན་དུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཐོན་གྱི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

དེ་ནི་དངོས་འབྲེལ་དེ་རང་ཡིན་རྒྱུ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་རྒྱ་ནག་དམར་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་གནང་སྟེ་བོད་དོན་ཐོག་ཐུགས་ཁུར་གསར་བཞེས་གནང་བར་བོད་མི་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་མི་ཚོས་དགའ་ཞེན་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། བོད་ནང་བོད་མི་རྒན་གྲས་མང་པོས་ཁོང་ཚོ་འདས་གྲོངས་མ་གྱུར་པའི་གོང་ང་ཐེངས་གཅིག་ངོ་ཐུག་བྱ་རྒྱུ་བྱུང་ན་སྙམ་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་དོན་ཁོང་ཚོར་ང་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་མྱུར་དུ་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་སྒུག་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་པ་རེད། དེ་བཞིན་གཞིས་ལུས་བོད་མི་ཚང་མས་ང་ཐུག་འདོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ནའང་བོད་མི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་ནས་ལྷག་པར་གཞོན་ནུ་ཚོས་ད་ལྟའི་ཆར་ང་བོད་ནང་བསྐྱོད་འོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཤིག་གཏན་ནས་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད།

ཨ་རི་དང༌། ཉི་ཧོང༌། ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་བཅས་ཀྱི་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་རིགས་སློབ་ཕྲུག་ཚོས་ཀྱང་ད་ལྟའི་ཆར་ང་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་འོས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཤིག་མེད་པའི་བསམ་ཚུལ་གསལ་བརྗོད་བྱས་བྱུང༌། ཁོང་ཚོས་བརྗོད་དོན་ཞིག་ལ་ཁོང་ཚོ་རྒྱ་ནག་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་ནང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་ཡོང་བ་ཡིན་ཅེས་དང༌། ཁོང་ཚོས་སོ་སོའི་གཞུང་ལའང་ཡིད་ཆེས་འཕེར་ངེས་མེད་ལུགས་བཤད་བྱུང༌། ཡང་ཁོང་ཚོ་འགའ་ཤས་ནས་རྒྱ་ནག་ནང་གནས་སྡོད་སྐབས་བོད་ཅེས་པ་ག་རེ་ཡིན་མིན་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་སྐོར་དང༌། བོད་ནང་གནས་སྟངས་ངོ་མ་ཇི་འདྲ་ཡོད་མེད་གང་ཡང་ཤེས་རྟོགས་མ་བྱུང་ཞེས་བཤད་བྱུང༌། ཁོང་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་ནང་སླེབས་རྗེས་རིམ་བཞིན་བོད་ནང་བོད་མི་ཚོས་དཀའ་སྡུག་ཇི་མྱོང་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་ཞེས་གནས་ཚུལ་དྲང་བདེན་གསལ་བཤད་ཀྱང་བྱས་བྱུང༌། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཁོངས་ལྷག་པར་རྒྱ་གར་ནང་ཡོད་པ་ཚོར་བསམ་ཚུལ་ཁག་གཉིས་ཡོང་གི་ཡོད་བཟོ་འདུག་ཅིང༌། གཞོན་པ་ཚོས་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་དུ་ཕེབས་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་མིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་དབུ་སྐོར་ཞུ་ཉེན་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་མི་བཟོད་པ་ཡོད་སྐོར་བཤད་པ་དེ་ཚོ་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་མི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ང་བོད་ནང་ཁྱུག་ཙམ་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་འདུན་བསམ་ཚུལ་དེར་དགའ་མོས་བྱེད་ཀྱི་མེད་ཅིང༌། རྒྱུ་མཚན་ཁོང་ཚོས་རྒྱ་མིར་ཡིད་ཆེས་འཕེར་ངེས་མེད་པར་བྱུང་བ་དང༌། ང་བོད་ནང་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་པ་ཡིན་ན་དེས་བོད་ནང་ད་ལྟའི་རྒྱ་མིའི་དབང་ཤུགས་དེ་ཁྲིམས་མཐུན་ངོས་ལེན་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་གསར་ཐོན་ཡོང་ཉེན་ཆེ་སྐོར་བསམ་ཚུལ་དེའང་ཤུགས་ཆེར་ཁྱབ་གདལ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྗེས་སུ་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་དུ་གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་རྒྱུའི་ཐུགས་འདོད་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་ལྟའི་ཆར་ངེས་གཏན་འཁེལ་བ་ཞིག་ནི་ལོ་སྔོན་མའི་ནང་ང་བོད་དུ་ལྟ་སྐོར་བསྐྱོད་རྒྱུ་ཞེས་པ་དེ་ཕྱིར་འགྱངས་བྱས་པ་རེད། ང་ལྟ་སྐོར་དུ་བསྐྱོད་རྒྱུ་དེ་མགྱོགས་མྱུར་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་ངས་བརྗོད་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད། གང་ལགས་ཞེ་ན་དོན་གནད་མང་པོ་ཞིག་དང་སྟབས་བསྟུན་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དོན་གནད་ངེས་གཏན་འཁེལ་བ་ཞིག་ལ་རྒྱ་ནག་རང་ལ་ནོར་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལྷོད་ཡངས་བརྗེ་བསྒྱུར་བྱུང་སྟེ་རང་དབང་དེ་སྔ་ལས་ཅུང་ཆེ་བ་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་མིས་ཤེས་ཡོན་སྦྱོང་བརྡར་གྱི་ཐད་སྲིད་བྱུས་བརྗེ་བསྒྱུར་གང་འདྲ་གཏོང་གི་ཡོད་མེད་ལྟ་ཞིབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོས་དེབ་འབྲི་བ་དང་རྩོམ་འབྲི་མཁན་སོགས་ལ་རང་དབང་ཇི་ཙམ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ལྟ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དེ་ནི་རྒྱ་མིའི་སྤྱོད་ཚུལ་བརྟག་པའི་ཚོད་ལྟ་ཞིག་ཡིན་ནམ། ཞུས་པར།

དེ་ནི་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

ཡང་གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་ཆོས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དགོངས་པ་ཆེ་བཞེས་ཐུབ་མཁན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་འདུག དེ་ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་པར་བྱོན་པའི་ལམ་སྲོལ་འདི་བཞིན་མུ་མཐུད་ཡོང་དང་མི་ཡོང་བོད་མི་མང་ལ་རག་ལུས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་བཀའ་གནང་ཡོད་པ་དང༌། ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་སྤོབ་མཆོག་གིས་ཁོང་གི་ཁྲི་འཛིན་གནང་མཁན་བླ་ཆེན་གཞན་ཞིག་དགོས་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཡེ་ཤུའི་སྡེ་ཚོགས་ལ་ཐག་གཅོད་བྱ་དབང་ཡོད་སྐོར་གསུངས་པ་ཙམ་ཡང་ཤེས་ཚོར་མ་བྱུང༌། འོན་ཏེ་གོང་དུ་ཞུས་པའི་དོན་གནད་དེས་མ་འོངས་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཀྱི་དོན་གནད་ཅིག་གླེང་སློང་ཡོང་གི་མེད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ནི་རྩ་བ་ནས་དེ་ལྟར་མ་ཡིན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མེད་ནའང་བོད་མིའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་དད་གུས་དེ་ལྟར་གནས་ཀྱི་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དུ་ཕེབས་པའི་ལམ་སྲོལ་དེ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་རེད། ངའི་བརྗོད་དོན་ནི་ལས་སླ་པོ་ཞིག་རེད། གལ་ཏེ་ཕན་ནུས་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཁྱད་ཆོས་དེ་སྔར་སོང་ད་འགྲོར་གནས་པ་ཡིན་ན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིམ་པར་ཕེབས་པའི་ལམ་སྲོལ་རྒྱུན་སྐྱོང་ཡོང་གི་རེད།

ད་ལྟ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དེ་མེད་པ་ཆགས་པ་ཡིན་ན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིམ་བྱོན་གྱི་ལམ་སྲོལ་དེ་ཡང་དེ་མུར་མཚམས་འཇོག་ཡོང་ངེས་རེད། ཡང་དོན་གནད་གཞན་ཞིག་ལ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིམ་པར་བྱོན་པའི་ལམ་སྲོལ་དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་ནང་ཆོས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་ནང་ཆོས་སྤྱི་དང་འབྲེལ་བ་ཇེ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་མུས་རེད། རྩ་བ་ནང་པའི་ཡུལ་ཁག་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་ཁོ་ཚོར་རང་གི་ནང་པའི་སྡེ་ཚོགས་སྤྱིའི་འགོ་ཁྲིད་རེ་ཡོད་པ་རེད།

འོན་ཏེ་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་གདལ་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་པའི་ནང་པའི་འགོ་ཁྲིད་ནི་ཉུང་ཤས་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཡོངས་ནང་པའི་འགོ་ཁྲིད་གཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པ་དང༌། གལ་ཏེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་རིམ་པར་བྱོན་པའི་ལམ་སྲོལ་འདི་དག་བོད་མི་གཅིག་པོར་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་དོན་གནད་ཅིག་ཡིན་ན་དེ་ནི་དོན་གནད་གཅིག་དང༌། འོན་ཏེ་ནང་པ་སྤྱི་ཡོངས་དང་འབྲེལ་བའི་དོན་གནད་གཅིག་ཆགས་དུས་དེ་ནི་དོན་གནད་གཞན་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནང་པ་སྤྱིའི་འགོ་ཁྲིད་ཅེས་པ་དེ་ནི་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་འདེམས་བསྐོ་གནང་ལུགས་ལྟར་བྱས་ཀྱང་མི་འཐུས་པ་ཨེ་ཡོད། དེ་ནི་ང་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ཙམ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་དང་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་སྐུ་གསར་ར་ཇི་གྷན་དྷི་རྣམ་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་བྱུང་ཡོད་ཤག ྋགོང་ས་མཆོག་ ༡༩༥༦ ལོར་བོད་ནས་རྒྱ་གར་ནང་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་འདས་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་འཁོར་མཚམས་དུས་དྲན་མཛད་སྒོར་ཕེབས་སྐབས་ནས་ད་ལྟའི་སྲིད་བློན་མཆོག་ཞལ་ཚོར་བྱུང་ཡོད་ཤག་རེད། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་ཉེ་དུས་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བློན་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཞུས་པ་ཡིན། སྐབས་དེར་སྤྱིར་བཏང་བཀའ་མོལ་སྐབས་ཁོང་ང་ལས་ཐུགས་དྲན་གསོས་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བྱུང༌། ཁོང་གིས་ ༡༩༥༦ ལོའི་གནས་ཚུལ་ཐུགས་དྲན་གསོས་གནང་གི་འདུག ཁོང་དེ་སྐབས་ཕྲུ་གུ་རང་ཡིན་པ་རེད། ངས་དེ་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་ཚོ་དྲན་གསོ་ཐུབ་ཀྱི་མི་འདུག ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་སྐབས་རེ་ ༡༩༥༠ ནས་ ༡༩༥༩ ལོའི་གནས་སྟངས་ལ་ཐུགས་ཞིབ་བསྐྱར་གནང་གིས་དེ་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དེ་དག་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཐབས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ཐོག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདི་དག་ཀྱང་གཞན་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་ངེས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཐུགས་དགོངས་ཡོང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན། འདས་པའི་ནང་ངའི་ལས་དོན་དང༌། ཐག་གཅོད་གང་འདྲ་བྱས་པ་རྣམས་འོས་འཚམས་ཞེ་གཅིག་བྱུང་ཡོད་པར་ང་རང་དགའ་སྤོབས་སྐྱེས་ཀྱི་འདུག འདས་པའི་ལས་དོན་ལ་འགྱོད་སེམས་བྱ་དགོས་པ་ཞིག་ཧ་ལམ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཞེས་གསུངས།

ཡང་གསར་འགོད་པས། ཡང་ན་ནང་ཆོས་ལ་ཐེ་བྱུས་ཡོད་མཁན་གཞན་ཚོར་དགོངས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་བྱུང་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱ་གར་གཞུང་དང༌། དེའི་གོང་དབྱིན་ཇིའི་གཞུང་སོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཤུགས་ཡོད་པ་དེ་དག་ལའང་འགྱོད་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཐོག་ཕྱི་མིག་བལྟ་དགོས་པ་ཞིག་མེད། བོད་མི་རྣམས་ཕྱི་ཡུལ་དང་འབྲེལ་མེད་ཟུར་གནས་བྱས་པར་བརྟེན་རྐྱེན་གནད་འགག་རྩ་ནི་བོད་མི་རང་ལ་ཐུག་པ་ཞིག་རེད། བོད་མི་ཚོས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ནང་བརྗེ་འགྱུར་འགྲོ་མུས་ལ་ལྟ་ཞིབ་མ་བྱས་པར་བརྟེན་རྗེས་ལུས་ཐེབས་པ་རེད།

ྋགོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག་གིས་བོད་ནང་དང༌། བོད་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་གི་འབྲེལ་བའི་ཐད་གཞི་རྩའི་བསྒྱུར་བཅོས་ཕྱག་བཞེས་གནང་འདུག་ཀྱང༌། དེ་ལས་མང་བར་མཇུག་སྐྱོང་མེད་པར་མཚམས་འཇོག་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། ཁོང་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་དང་འབྲེལ་བ་གསར་འཛུགས་གནང་ཐབས་ཀྱང་གནང་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་བོད་འབྲེལ་མེད་ཟུར་གནས་བྱས་པ་དེ་ནི་ད་ལྟའི་དུས་ངན་འདིས་སྐྱོན་གནད་ཅིག་ཆགས་པ་རེད་ཅེས་སྩལ་ཏེ་ཚེས་ ༨ ཉིན་ཕེབས་ཐོན་ཀྱིས་གྲོང་གསེབ་དེ་ལུ་པ་ལར་བྷ་རིའི་ཞེས་པའི་ཧིན་རྡུ་བཟའ་མི་གཉིས་ནས་ཧིན་སྒོར་འབུམ་ ༡༢ ཀྱི་འགྲོ་གྲོན་བཏང་སྟེ་གསར་བཞེངས་ནང་པའི་ལྷ་ཁང་གསར་པ་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་དོན་བཞིན་དངོས་སུ་ཞབས་སོར་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་ཏེ། ལྷ་ཁང་གསར་པ་དབུ་འབྱེད་མཛད། སྐབས་དེར་མི་མང་འདུ་འཛོམས་སར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས།

སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སློབ་སྟོན་གནང་བ་རྣམས་ད་ལྟའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ཉེན་ཚབས་ཡོད་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང༌། དེའི་ནང་ནས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ཟེར་བའི་ཚིག་གཉིས་པོ་དེ་སྟོན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སློབ་སྟོན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། དཀའ་རྙོག་མང་ཆེ་བ་འདོད་རྔམས་དང་སྡང་སེམས་བརྒྱུད་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། སྡང་སེམས་དེ་དག་བྱམས་པས་མེད་པ་བཟོ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། བདེ་སྐྱིད་ཟེར་བ་དེ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་དང༌། རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་ནི་ཤར་ནུབ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རིག་པའི་འབྲེལ་ཐག་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་དང༌། ཆོས་ལུགས་དེ་འགྲོ་བ་མི་རིགས་ཁ་བྲལ་གཏོང་རྒྱུའི་ལག་ཆར་བེད་སྤྱོད་གནང་རྒྱུ་མེད་པ་རེད་ཅེས་དང༌།

དེ་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་གྲུབ་རྗེས་ཁུལ་དེར་ཡོད་པའི་གསར་འགོད་པས་དྲི་བ་ཞུས་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ་དོན། ངོས་རང་བོད་དུ་གང་མྱུར་བསྐྱོད་རྒྱུའི་རེ་འདོད་ཡོད། རྒྱ་མིས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དམ་པའི་ཆོས་རིམ་པས་གཏོར་བརླག་ཇི་ལྟར་བཏང་ཡང༌། བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཀྱི་དུས་རབས་ཐོག་ཆོས་ལུགས་ལ་ཡིད་མོས་དམ་པོར་གནས་རྒྱུ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གཞན་ཡང་གསུངས་དོན་ཞིག་ལ་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ལྟའི་འབྲེལ་མཐུན་དེ་དག་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ལ་ཞི་བདེ་འབྱུང་རྒྱུའི་རྩ་དོན་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་པ་རེད། དམར་པོའི་རིང་ལུགས་འཛིན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ནང་ཕྱི་དངོས་པོའི་རྒྱས་སྤྲོས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་གིས་མིའི་སེམས་ལ་དོན་དངོས་ཀྱི་བདེ་བ་སྤྲོད་ཐུབ་ཀྱི་མེད་པར་བརྟེན་སོག་པོའི་ནང་དམ་པའི་ཆོས་སླར་ཡང་ཉམ་གསོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་སྩལ། ཚེས་ ༩ ཉིན་ལྡི་ལི་བརྒྱུད་ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད།

ཐུབ་བསྟན་དབུ་འཕང་རྒྱས་པའི་བརྡ་རྟགས་སུ།།

ཀྲོང་ངེར་འགྱིངས་པ་གནས་མཆོག་རྡོར་གདན་དུ།།

སྟོན་མཆོག་ཆེ་བའི་ཆེ་བར་རབ་སོང་བའི།།

རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བའི་ཆོས་ཆར་བསྙིལ་བར་མཛད།།

མཁྱེན་རབ་སྩོལ་བའི་ལྷ་གཅིག་འཇམ་དཔལ་དབྱངས།།

འཕྲིན་ལས་མཆོག་སྦྱིན་ཡུམ་གཅིག་སྒྲོལ་མ་སོགས།།

བསྟན་དང་འགྲོ་རྣམས་ཐུགས་རྗེའི་སྤྱན་ཞགས་ཀྱིས།།

འདོར་མེད་འཛིན་རྣམས་སྐུལ་བའི་ཆོ་ག་བརྩམས།།

དེ་ནས་ཞབས་ཟུང་པད་མ་དཀར་པོའི་འདབ།།

ཀ་ཏའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོར་གྲོལ་དང་ལྷན།།

དེར་འདུས་གསར་མཁན་་མ་ར་ཡི་ཚོགས།།

དགའ་དད་སྤྲོ་བའི་གཤོག་འགྱུར་ཅིར་ཡང་རྩེན།།

ཆོས་སྲིད་རིག་པའི་གཏེར་མཛོད་བསྔོགས་བྱས་ཏེ།།

དཀའ་བའི་གནད་རྣམས་གསུངས་ཞེས་བསྐུལ་བ་ན།།

མགོན་གང་རྣམ་དཔྱོད་འཆི་མེད་ལམ་བཟང་ལས།།

དོན་མཐུན་མོལ་མཆིད་དབྱར་རྔ་ཕྱོགས་སུ་ལྡིར།།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ་དང་གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩིས་མཚོན་སྐབས་དེ་འབྲེལ་གྱི་མཛད་པ་ཁག་གཅིག

༡༽དགུང་གསར་མཛད་སྒོ་དང་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ།

༡༩༨༥ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༠ ཉིན་བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༡༢ ཤིང་གླང་གནམ་ལོ་གསར་པའི་ཚེས་ ༡ འཁེལ་བས་སྔ་དྲོར་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་དང༌། སྐུ་བཅར་ཞབས་ཞུ་སྐུ་སྲུང་བཅས་པར་རྟེན་འབྲེལ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་བཏེག་འབུལ་ཟིན་འཕྲལ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཐུགས་སྨོན་གནས་གཟིགས་སྙན་དར་སྒྲོན་འབུལ་དང་འབྲེལ་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཚེས་གཏོར་གཟབ་གསོལ་བསྐྱངས། འདུས་བྱིངས། ལས་བྱེད། ཐབ་གཡོག་བཅས་པར་ཕྱག་དབང་ཕྱག་སྲུང་བཅས་སྩལ་ཏེ་ཞལ་འདོན་གསུངས། དེ་ནས་འདུ་ཁང་ཡང་སྟེང་དུ་ཆུ་ཚོད་ ༧ ནས་ ༨།༣༠ བར་ཚེས་གཏོར་གཟབ་གསོལ་གྱིས་ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས་ཏེ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས། ཚོགས་མཆོད་བཀྱེ་བཤམས་སོགས་རིམ་བཞིན་ལེགས་པར་གྲུབ། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གཡབ་དར་སོགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་སྤྱན་འདྲེན་གནང་བའི་སྐབས་སུ་གནམ་གཤིས་འཚུབ་ལོང་གིས་རྡུལ་རླུང་ལྡང་བ་དང༌། རི་རྩེར་ཆར་མུན་འཐིབས་པ་སོགས་ཡེ་ཤེས་པ་དངོས་སུ་བྱོན་པའི་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་བའི་མཚན་མ་བྱུང༌།

ཚོམས་ཆེན་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་རིན་པོ་ཆེས་དབུ་འཛིན་གནང་སྟེ་གསུང་ཞབས་རྣམས་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་གངས་ལྗོངས་སྨག་རུམ་འཐིབ་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་ཡོངས་ཀྱི་མགོན་དཔུང་དམ་པར་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཅིང༌། རླབས་ཆེན་ཐུགས་བཞེད་མཐའ་དག་འབད་མེད་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་གསོལ་འདེབས་དང༌། རྟེན་འབྱུང་མཚོན་བྱེད་རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན་དང༌། བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད། རྫས་བརྒྱད་བཅས་ཞལ་འདོན་ཚིགས་བཅད་དང་བསྟུན་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཕྱག་ཏུ་འབུལ་བཞེས་མཛད་མཇུག་བསྟན་འབར་མ་གསུངས་ཏེ་ཐུགས་སྨོན་རྒྱས་འདེབས་དང་མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་གྲུབ་པ་དང༌། བྱ་བྲལ་དགེ་བཤེས་བཞི་དང༌། བོད་འབྱོར་དགེ་འཕེལ་གནས་བླ་ཨ་མདོ་འཇམ་དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་བཅས་ནས་སྐུའི་ཚེ་རྫས་འབུལ་བཅར་དར་རང་སློག་ཕྱག་དབང་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། མུ་མཐུད་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར་རྣམ་པ་དང༌། ཡབ་གཞིས། རྒྱ་གར་དང་ཕྱི་རྒྱལ་མི་སྣ། སྤྱི་འཐུས། དྲུང་ཆེ། མཁན་བླ། བོད་འབྱོར་མཁན་ཆུང་སྣང་དཀར་ངག་དབང་ཚེ་དཔལ་དང༌། མཁན་ཆུང་ཐུབ་བསྟན་བསྟན་པ། ལྷ་ས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་སྨན་པ་རྒན་གྲས་ཀུན་དགའ་ཕུན་ཚོགས་སོགས། དྲུང་གཞོན་གྱིས་གཙོས་ལས་བྱེད། གནས་དགའི་དགེ་འདུན་སོགས་མཇལ་ཐེངས་དང་གཉིས་བཅས་སྔར་ལམ་ལྟར་བསྐྱངས།

བོད་ཚེས་ ༢ ཉིན་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་གྱི་དབུ་གཡབ་མདུན་གངས་སྐྱིད་དཔེ་མཛོད་ཤིང་བརྐོས་དགེ་རྒན་བློ་གླིང་ཕུ་ཁང་ངག་དབང་ཆོས་འཛིན་ནས་ཞབས་སྟེགས་ཤིང་བརྐོས་སྤུས་ལྡན་འབུལ་མཇལ་དང༌། དྷ་ས་རིགས་ལམ་སློབ་གྲྭ། བུ་ཁྱིམ་སློབ་ཕྲུག བཞུགས་སྒར་དུ་གནས་འཁོད་སེར་སྐྱ་མི་མང་དང༌། གཞན་ནས་ལྷགས་འབྱོར་བཅས་ལ་ཕྱག་དབང་ཕྱག་སྲུང༌། ཞུ་མོས་ལྟར་ཕྲུག་གུའི་མིང༌། ནད་གཅོང་དང༌། རྒས་འཁོགས་ལ་བྱིན་རྟེན་གསོལ་རས་དང༌། སྨན་བཅོས་འཕྲོད་བསྟེན་དགོས་པ་སོགས་བྱམས་གཟིགས་ཚད་མེད་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སོགས་དགྱེས་བརྩེའི་མཇལ་ཁ་སྩལ་བར་དགའ་དད་ཡིད་ཚིམས་སུ་གྱུར།

བོད་ཚེས་ ༣ ཉིན་གྱི་སྔ་དྲོ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འཆར་ཅན་ལོ་གསར་གཟབ་གསོལ་རྣམ་གྲྭའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་གསེར་སྐྱེམས་གྲུབ་བསྟུན་ཚོགས་གསེང་དུ་ལོ་འཁོར་གཅིག་ནང་བོད་གཞུང་མང་སྐུ་ཕྱྭ་དང་བཅས་པའི་བདེ་དོན་སྐོར་སྔར་སྲོལ་བཞིན་ཟན་བརྟག་ཁག་ ༥ ཡོད་པ་རྣམས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་གསུང་བྱོན་མའི་སྤྱན་སྔར་ཞུ་གནང་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྟེ་མུ་མཐུད་གསོལ་ཚོགས་གཤེགས་གཏོར་མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་བཅས་གནད་སྨིན་བསྐྱངས།

དེ་ལྟར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གཞུང་དོན་སྙན་ཞུ་ཁག་ལ་ཐུགས་ཞིབ་གསན་བཞེས་དང༌། གསར་འགོད་པ་སོགས་ཕྱི་ནང་མི་རིགས་གལ་ཆེ་ཁག་ལ་ཟུར་མཇལ། དེ་བཞིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཁག་ལ་མཇལ་ཁ། ཕྱོགས་འགྲུལ་ཕྱི་ནང་མི་རིགས་ཁག་ལ་མཇལ་མང་སོགས་ཉིན་བཞིན་བསྟར་ཆགས་སུ་ཡོད་ཀྱང༌། འདི་ཉིན་བསྟན་འགྲོའི་དོན་ཁོ་ནའི་ཆེད་ཚེས་ ༢༤ ཉིན་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་ལྗགས་བསྙེན་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢ བར་ཉིན་བདུན་གྱི་རིང་ལྗགས་བསྙེན་གནང་བ་དང༌། ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢ ཉིན་ལྗགས་བསྙེན་གྲུབ་སྟེ་གཏང་རག་གསོལ་ཚོགས་འབུལ་གནང་མཛད།

ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༦ ཉིན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བདེ་མཁར་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། བཟའ་ཟླ་བསོད་བདེ། རྩེ་དྲུང་རྙིང་པ་འཕྲིན་ལས་མགོན་པོ་སོགས་མཇལ་བཅར་ཐོག་སོ་སོར་གནས་འདྲི་གནང་ཞིང༌། རང་རང་བདེ་སྡུག་ཞུས་པ་དང༌། ཨ་མདོ་བ་ཞིག་ནས་དེང་སྐབས་ཕ་ཡུལ་དུ་མིའི་འཚོ་བ་ཕྲན་བུ་ལེགས་སུ་སོང་འདུག འོན་ཀྱང་དུད་འགྲོ་སེམས་ཅན་གྲངས་ལས་འདས་པ་བསད་དེ་ཁྲག་གི་རྒྱ་མཚོ་འཁྱིལ་བ་ལྟ་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འདུག་པས་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་ལ་ཐུགས་རྗེས་འཛིན་པ་ཞེས་ཞུས་སོང་བར་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དེ་བོད་ཆོས་ལྡན་ཞིང་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་བརྩེ་སེམས་ལྡན་པ་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་དང༌། དེང་སྐབས་བོད་ལྗོངས་སུ་སྲིད་ཇུས་འགྱུར་ལྡོག་གི་འཚོ་བ་སོགས་ཅུང་ཟད་ཡག་ཏུ་སོང་བ་འགྲིགས་པའི་ཆ་རེད། འོན་ཏེ་གཞི་རྩའི་ཐོག་དེ་ཙམ་གྱིས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་ཆོད་པ་དང་འགྲིགས་པ་ཞིག་མ་རེད། ཡུན་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་སོགས་གང་ཅིའི་རྙོག་གྲ་ཚ་པོ་རེད། ད་ཕན་གཞིས་བྱེས་ཚང་མས་ཧུར་བསྐྱེད་བྱས་པ་རེད། ད་དུང་མུ་མཐུད་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་དེ་ཧུར་འབུངས་བྱེད་དགོས་སོགས་སྩལ།

ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༧ བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་བཅོ་ལྔ་འཁེལ་བས་སྔ་དྲོ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གསོ་སྦྱོང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་དུས་འབྲེལ་གསོ་སྦྱོང་སོ་ཐར་གྱི་མདོ་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ། འདི་ལོར་སྨོན་ཚོགས་སུ་ཕེབས་མཁན་རིས་མེད་དགེ་འདུན་རྣམས་ཀྱི་ཐོག དམིགས་བསལ་བཙུན་མ་རྣམས་ཚོགས་ཞུགས་ཆོག་པའི་བཀའ་འཁྲོལ་ཐོབ་པ་བཅས་ཀྱིས་འདུས་ཚོགས་ཞལ་གྲངས་བརྒྱད་བརྒྱ་ལས་བརྒལ་བ་དང༌། མཆོད་སྦྱིན་གྱིས་ཐུགས་འགན་གཙང་མ་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་ནས་བཞེས་ཐོག་སྦྱིན་བདག་ཁག་བརྒྱ་ལ་ཉེ་བས་བསྙེན་བཀུར་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།

གསུང་ཆོས་ར་བའི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་བཀའ་བློན་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད་ནས་གཞུང་གནས་ཀྱི་རྟེན་གསུམ་བཏེག མུ་མཐུད་བཀའ་ཟུར་ཕ་ལྷ་ཐུབ་བསྟན་འོད་ལྡན་ནས་སྨོན་ལམ་འདུས་ཚོགས་སུ་བསྙེན་བཀུར་མང་འགྱེད་ཕུལ་བའི་སྐུ་སྐལ་འབུལ་མཇལ་ལ་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། གཡོགས་དར་ནང་མཛོད་དང་ཕྱག་སྲུང་སྩལ་མཇུག བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་དང༌། ཤར་རྩེ་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་རིན་པོ་ཆེ། རྒྱུད་སྨད་མཁན་པོ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན། ལྡན་མ་བློ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ། གདན་སའི་ཆོས་དབྱངས་བཞི་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་དབང་སྩལ། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མ་དབུ་བསྐུལ་མཛད་དེ་གསུང་ཆོས་དབུ་ཚུགས། སྐྱབས་སེམས་དང༌། སྐྱེས་རབས་ལེའུ་བཞི་པ། ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་དང༌། རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་གཟུངས། བཛྲ་གུ་རུ། དམིགས་བརྩེ་མ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། ཉིན་རྒྱབ་སྐམ་ཚོགས་སྨོན་ལམ་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། ཞལ་འདོན་གྱི་རིམ་པ་གསུངས་བཞིན་ཚིག་མཚམས་སུ་ཚོགས་ཆེན་དབུ་མཛད་མཇལ་ཁར་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། ལྗགས་བསྔོ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་སྟེ་དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༦ བར་དམ་གཟིགས་མཛད་པ་བཅས་སྤྱི་བྱེའི་ལེགས་ཚོགས་བསྟན་འགྲོའི་དཔལ་ཡོན་དམ་པར་གྱུར།

ཚེས་ ༩ ནས་ཉིན་དྲུག་རིང་དབུས་གཙང་ཆོལ་ཁའི་རྒྱུན་ལས་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར། ཧོར་སྟོན་ནམ་མཁའ་དཔལ་གྱིས་མཛད་པའི་བློ་སྦྱོང་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གྱི་བཀའ་ཁྲིད་དང༌། ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ཤེས་རིག་པར་ཁང་འགན་འཛིན་ལས་བྱེད་ཐུན་མོང་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་ཚེ་དབང་སྩལ་མཇུག་གཏང་རག་ཏུ་བླ་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་ཕུལ་བ་མ་ཟད། ལྷག་པར་གཞིས་ལུས་གཉེན་འཕྲད་པ་ཚོས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ལྷར་བཅས་སྐྱེ་འགྲོ་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་བོད་མི་གཞིས་བྱེས་ཡོངས་ཀྱི་མགོན་དཔུང་དམ་པར་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པའི་གསོལ་འདེབས་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་བ་དགྱེས་ཉམས་ཆེན་པོས་དམིགས་བསལ་ཞལ་བཞེས་ཀྱི་བཀའ་བཟང་ཕེབས་དོན། དེ་རིང་ཁྱེད་ཚོས་དད་དམ་གཡོ་མེད་ཀྱི་བརྟན་བཞུགས་ཕུལ་དོན་ལྟར་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཚེ་རིང་པོ་སྡོད་ཀྱི་རེད། འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་འགོ་ཁྲིད་དང་མི་དམངས་བར་ལ། སེམས་ཐག་ཉེ་པོ་དང༌། ཤ་ཚ་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་ང་ཚོ་བོད་པ་ནང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་རེད། ཁྱེད་ཚོས་ང་ལ་བློ་བཀལ་གྱི་ཡོད་པ་དང༌། ངས་ཀྱང་ཧུར་ཐག་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་དང༌། ད་ཕན་གྱི་ཛ་དྲག་ཐབས་སྡུག་གི་གནས་ཚུལ་དེ། རིམ་པས་དྲག་ཏུ་སོང་ནས་བདེན་མཐའ་གསལ་ཡོང་གི་ཡོད། ད་ཆ་ནམ་ཕྱེད་ཡོལ་ཏེ་སྐྱ་རེངས་འཆར་གྲབས་ཡོད་པར་བརྟེན་ང་ཚོ་ཏན་ཏན་མཉམ་འཛོམས་ཡོང་གི་རེད། དེ་རྩིས་ཚང་མས་བློ་བདེ་བག་ཕེབས་ངང་མུ་མཐུད་རིག་པ་བསྒྲིམས་ཏེ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཞལ་བཞེས་བཀའ་སློབ་ཟབ་གསལ་སྩལ།

༢༽གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང་མཚོ་པདྨར་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམ།

༡༩༨༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་རང་ཅག་བོད་མི་རྣམས་ཀྱིས་ ༡༩༥༩ ལོ་རྒྱ་གཞུང་གི་བཙན་གནོན་ལ་ངོ་རྒོལ་གྱིས་རང་དབང་སྒེར་ལངས་བསྐྱར་གསོའི་ལས་འགུལ་བྱས་ནས་ལོ་ ༢༦ འཁོར་བའི་ཉིན་མོ་ཡིན་གཤིས། གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་མཛད་སྒོར་ྋགོང་ས་མཆོག་ལོ་ལྟར་ཕེབས་མུས་བཞིན་སྔ་དྲོ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བཀའ་ཤག་ཏུ་ཕེབས་ཏེ་སྐུ་ངང་བཞུགས་ལ་བཀའ་ཤག་ནས་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་བཏེག དེ་རྗེས་མཛད་སྒོའི་དབུ་གུར་གྱི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་བཀའ་བློན་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད་དང༌། བློ་བཟང་དར་རྒྱས་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་དབུས་གཞུང་ཞབས་ཆེ་ཕྲ་དང༌། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ཉི་མ་བཟང་པོ་དང༌། ཚོགས་གཙོ་གཞོན་པ་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་རྣམ་གཉིས་ཀྱིས་དབུས་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། ཕྱི་རྒྱལ་སྐུ་མགྲོན་ཁག་བཅས་གདན་ལ་འཁོད། བདེ་སྲུང་དྲུང་གཞོན་གྱིས་མཛད་སྒོ་དབུ་ཚུགས་པའི་མཛད་རིམ་སྙན་སྒྲོན་གནང༌། ཚང་མ་ཡར་བཞེངས། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་རྒྱལ་གླུ་བཏང་བ་དང་བསྟུན་བདེ་སྲུང་དྲུང་ཆེས་རྒྱལ་དར་མཁའ་དབྱིངས་སུ་དལ་བུས་བསྒྲེངས། བདེ་སྲུང་ལྷན་ཁང་ནས་ཕུལ་བའི་མཛད་འཆར་གཞིར་བཟུང་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་པའི་ཡོངས་ཁྱབ་གསུང་འཕྲིན1jམཆན། །སྩལ་བའི་ཐོག་བསྐྱར་ནན་གལ་ཆེའི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར།

‘‘སྔོན་མའི་གཞི་མེད་ས་ལ་གཞི་གསར་པ་འཛུགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་དེ་དང༌། གཞི་ཡོད་ས་ལ་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱེད་པ་དེ་གཉིས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་བྱས་ན་གཞི་མེད་ས་ལ་གཞི་གསར་པ་བཙུགས་རྒྱུ་དེ་རྙོག་གྲ་ཚ་པོའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་དང༌། གཞི་ཡོད་ས་དེ་ནས་ཡར་རྒྱས་དང་རྒྱ་བསྐྱེད་གཏོང་རྒྱུ་དེ་མ་རྩ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ཙང་ལས་སླ་པོའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ངོ་ཐོག་བྱས་ན་བསམ་བློའི་ནང་མ་འོངས་པའི་འཆར་གཞི་མང་པོ་བཀོད་དེ་ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་དུས་གཞི་ཡོད་ས་ནས་རྒྱ་བསྐྱེད་གཏོང་རྒྱུ་དེ་རྙོག་གྲ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོར་རྒྱ་མིས་བཤད་པའི་གནད་དོན་གཅིག་བདེན་པ་རེད། རྒྱ་མི་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྤྱིར་བཏང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྟེང་བཤུ་གཞོག་ཟེར་བ་དེ་ལ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ངོ་རྒོལ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ནང་ལ་ཡང་ལོག་པའི་འཚོ་བས་འཚོ་མི་བྱ་ཞེས། ལོག་འཚོ་ལ་བརྟེན་ན་མི་འགྲིག་པར་གསུངས་ཡོད། ལོག་འཚོ་ཟེར་བ་དེ་ག་རེ་རེད་ཟེར་ན། མ་འོས་པ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་དེ་ལ་ལོག་འཚོ་གསུང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ནང་བཤུ་གཞོག་ལ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་ངོ་རྒོལ་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོ་བོད་དང་རྒྱ་གར། བོད་དང་རྒྱ་ནག་ཅེས་ཐ་དད་སོ་སོར་དབྱེ་བ་འབྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་གཅིག་ང་རང་ཚོར་སོ་སོའི་ལུང་པའི་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་དང༌། གོམས་གཤིས་ཤིག དེ་འབྲེལ་རྒྱལ་རབས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། སོ་སོའི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་དགོས་དོན་ཡང་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་མེད་བཞིན་དུ་དེ་ལ་རྨོངས་ཞེན་ལྐུག་པ་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ནས་རྩ་བ་ཆེན་པོར་རྩིས་པ་ཞིག་མ་རེད།

ང་ཚོ་བོད་པའི་རིག་གཞུང་དེས་སོ་སོའི་ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་བའི་དུས་སྐབས་ནང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དེ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་ཆགས་པའི་སྐབས་ལ་ཉམས་མྱོང་གསལ་པོ་བྱུང་ཡོད་ལ། བོད་ནང་ལ་ཡང་ཉམས་མྱོང་གསལ་པོ་བྱུང་ཡོད་པ་རེད། འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བཙན་བྱོལ་བ་བོད་པ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར། བཙན་བྱོལ་བ་གཞན་དག་མང་པོ་ཡོད་པ་རེད། བཙན་བྱོལ་བ་གཞན་དག་དང་བསྡུར་དུས་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བར་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་རྒྱུ་ཆ་གཞན་དག་ཅིག་ཡོད། རྒྱུ་ཆ་དེ་གང་རཻད་ཟེར་ན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། ང་རང་ཚོའི་རིག་གཞུང་འདི་དངོས་གནས་རྩ་བ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ནང་ལ་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནང་པའི་ཆོས་འདི་ཡིན། ནང་པའི་ཆོས་འདི་བོད་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་ཆོས་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་གི་གྲས་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད། དེར་བརྟེན་ང་རང་ཚོས་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་ཐོག་ལ་ཚང་མས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཟེར་བ་དེ་ཡང་སོ་སོའི་གཤིས་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། གཤིས་རྒྱུད་ལ་ཚང་དགོས་པ། གཤིས་རྒྱུད་ལ་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་ཞིག་རེད་མ་གཏོགས། རིག་གཞུང་རེད་ཅེས་དཔེ་དེབ་མཆོད་གཤོམ་ནང་བསྒྲིགས་ནས་རྩ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་དོན་དག་དེ་འདྲ་ཞིག་མ་རེད།’’2jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

དེ་རྗེས་བཀའ་ཤག་དང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཁང་གི་གསུང་བཤད་གནང༌། བོད་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་བློས་གཏོང་གནང་བའི་སྐུ་གཤེགས་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་རྣམས་ལ་རྗེས་དྲན་ཞུ་ཆེད་ཚང་མ་ཡར་བཞེངས་ནས་སྐར་མ་གཅིག་རིང་ངག་བཅད་ཀྱིས་མཆོག་གསུམ་གསོལ་འདེབས་དང༌། མཛད་རྗེས་ལ་གུས་བཏུད་ཞུས་པ་དང་འབྲེལ་སྐུ་གཤེགས་རྣམ་པའི་བསྒྲུབ་རྒྱུར་ལུས་པའི་བྱ་གཞག་རྣམས་མུ་མཐུད་ལེགས་བསྒྲུབ་བྱ་རྒྱུའི་དམ་བཅའ་བཞག དེ་མཇུག་རོལ་ཆ་བས་བདེན་གསོལ་སྨོན་ལམ་དབུ་བསྐུལ་ཞུས་པ་དང༌། ཚང་མས་སོར་བཅུའི་འདབ་མ་སྙིང་ཁར་བཀོད་དེ་མཆོག་གསུམ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་ཐུགས་རྗེ་བསྐུལ་བའི་གདུང་འབོད་སྨྲེ་སྔགས་གསུང་གསང་མཐོན་པོས་གསུངས་མཇུག ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་མི་མང་ལངས་གླུ་དང༌། གསུམ་བཅུའི་དྲན་གླུ། སྤུན་ཟླ་ཆིག་སྒྲིལ། དམག་གཞས་བཅས་བཏང་ནས་མཐུན་སྒྲིལ་དང༌། རྒྱལ་ཁའི་སྤོབས་སེམས་ཀྱིས་ཁེངས་པའི་ཁྲོད་དུ་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩིའི་མཛད་སྒོ་གྲུབ་འཕྲལ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་མཛད།

ཚེས་ ༢༢ ཉིན་སྔ་དྲོ་མཚོ་པདྨར་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམ་སླད་བཞུགས་སྒར་ནས་ཆིབས་འཁོར་དུ་ཕེབས་ཐོན་གནང་ཞིང༌། ཡིག་ཚང་ཁོངས་བཞུགས་སྒར་བྱ་བྲལ་བ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རེ་ཞིག་གར་ཞ་ཁུལ་དུ་གནས་སྤོས་ཀྱིས་བསྙེན་སྒྲུབ་ཏུ་བསྐྱོད་མཁན་ཡིན་པ་དྷ་ས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གཤམ་ལམ་དུ་རྣལ་འབྱོར་ཉེར་ཆས་རྡོག་ཁྲེས་འཁྱེར་ཏེ་འགྲོ་བ་གཟིགས་ཏེ་ཕེབས་འཁོར་ངང་བཞུགས་ཐོག་ཆིབས་ཞབས་ཀྱི་སྣུམ་འཁོར་ནང་འཇུག་གནང་མཛད། དེ་ནས་ཕེབས་ལམ་དུ་སྦིར་དང༌། ཅོན་ཏ་ར་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་འགོ་དམངས་དགེ་འདུན། སློབ་གྲྭ་བ་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་གུས་བསྟར་བསྒྲིགས་ཏེ་ཞལ་མཇལ་ཞུས། མན་ཌི་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་ས་གནས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་དམག་མིས་གུས་འདུད་དང༌། བོད་གཞུང་ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་སྔོན་ཕེབས་ཡོད་པ་དང༌། ཉེ་སྐོར་གྱི་རང་རིགས་འགོ་དམངས་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་བཅས་མགྲོན་ཁང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཕེབས་བཞུགས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༣ བོད་ཟླ་གཉིས་པའི་ཚེས་གཉིས་ཉིན་སྔ་དྲོ་མན་ཌི་ནས་ཆིབས་འཁོར་ཐོག་ཟ་ཧོར་མཚོ་པདྨའི་གནས་མཆོག་ཏུ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་དེ་གུ་རུ་རིན་པོ་ཆེའི་བླ་སྒྲུབ་བྱང་གཏེར་རིགས་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་དང་འབྲེལ་གསོལ་ཚོགས་འབུམ་གཅིག་གྲངས་གསོག་ཞུ་དགོས་ཕེབས་པ་བཞིན་གུ་རུའི་སྐུ་བརྙན་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྱན་སྔར་ཉིན་རེ་སྣ་ལྔའི་བརྒྱ་མཆོད་དང༌། གསོལ་ཚོགས་ཞལ་གྲངས་ལོངས་ངེས་འབུལ་གཤོམ་ཉིན་འཁྱོངས་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཤིང༌། སྐབས་དེར་རྟེན་འབྲེལ་མ་བསྒྲིགས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱིས་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཁུ་ནུ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཡང་སྲིད་རྨར་ཁམས་གོ་འཇོ་རྡོ་རྫོང་དགོན་པའི་བླ་མ་མགོན་པོ་སྟོབས་རྒྱལ་གྱི་སྲས་སུ་འཁྲུངས་ཤིང༌། ཆུང་ངུའི་སྐབས་བདུད་འཇོམས་རིན་པོ་ཆེའི་སྲས་འཕྲིན་ལས་ནོར་བུ་ལགས་ནས་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་ཞིག་ཡིན་པའི་བཀའ་ལུང་གནང་བ་དང་འབྲེལ་ས་སྐྱ་བདག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན་བཀའ་ལུང་ཞིག་ཕུལ་ན་གསལ་ཆ་ཡོང་རྒྱུ་ཕེབས་དོན་ལྟར་ཡབ་ནས་སྙན་ཞུ་ཕུལ་བའི་བཀའ་ལན་དུ་ཁུ་ནུ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་པས་འཕྲལ་དུ་ཁྲི་འདོན་དང༌། ཡོངས་བསྒྲགས་དགོས་ཞེས་ཕེབས་འདུག་ཀྱང་བར་ལམ་རྟེན་འབྲེལ་ཙམ་ལས་སྤྲོས་པའི་མཐའ་རྒྱ་མ་བཅད་པར་བཞུགས་མུར་ཁུ་ནུ་མི་སྤྱི་དང༌། རྒྱ་གར་ཁམས་པའི་ཚོགས་པ་སོགས་ནས་བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་བརྒྱུད་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ངོས་འཛིན་ཞུས་ན་འཐུས་མིན་སྙན་ཞུ་འབུལ་འབྱོར་བྱུང་བ་བཞིན་སྐུ་ཡིག་བརྒྱུད་གསེར་སྙན་སྒྲོན་འབུལ་ཞུས་པའི་ཕྱིར་ཕེབས་སུ་བར་ལམ་ནས་ཐག་བཅད་ཟིན་སྟབས་དེ་གས་འཐུས་ཞེས་བཀའ་བཞེས་བཟང་པོ་ཐོབ་དོན་ལྟར་དེ་ཉིན་མཚོ་དགོན་ཨོ་རྒྱན་ཧེ་རུ་ཀའི་ཕོ་བྲང་དུ་བཞུགས་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་ཁྲི་འདོན་དང་འབྲེལ་ཆོས་རིག་དྲུང་ཆེས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཐོག་ན་བཟའ་ཆ་ཚང་དང༌། ཁུལ་དེའི་དགོན་ཁག་དང༌། ཚོགས་སྐྱིད་ཁག་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་སོགས་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་ཚོགས་གང་རྒྱས་ཞུས།

སླར་ཡང་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཡབ་བླ་མ་མགོན་པོ་སྟོབས་རྒྱལ། རྒྱ་གར་ཁམས་པའི་སྦྱིན་བདག་འགོ་འཛིན་དང༌། གསོལ་དཔོན་བཅས་བཞུགས་སྒར་དུ་ཆེད་བཅར་གྱིས་མ་འོངས་པར་ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེ་སློབ་སྦྱོང་གནང་ཕྱོགས་བཀའ་སློབ་ཞུས་དོན། གནས་སྐབས་བོད་ཡིག་འབྲི་འདོན་དང༌། སྐུ་ཚད་མ་ལོངས་བར་ལྡེ་ར་ལྡོང་དོན་གླིང་གཞིས་ཆགས་ཨོ་རྒྱན་སྨིན་གླིང་དགོན་པར་བཞུགས་རྒྱུ་དང༌། རིམ་པས་རིགས་སློབ་ཁང་ངམ། སྐུ་བཅར་ཕན་བདེ་གླིང་གང་རུང་དུ་མཚན་ཉིད་མཐའ་རྒྱ་བཅད་དེ་དོན་གྱི་རིས་མེད་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མཚན་དོན་མཚུངས་པ་ཞིག་གནང་གལ་ཆེ་བའི་བཀའ་སློབ་ཟབ་མོ་སྩལ།

བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་མ་ཐག་མཁན་ཆུང་སྣང་དཀར་ངག་དབང་ཚེ་དཔལ་བཀའ་འགུགས་དང་འབྲེལ་ཐོན་མཇལ་བྱིན་སྲུང༌། སྐུ་དཔར་སོགས་སྩལ་བ་དང༌། ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་གཙོ་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནི་དང༌། ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལའི་རྟེན་གཙོ་འཕགས་པ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་སོགས་ལ་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་བསྐུར་གནང་མཛད་པ་སོགས་བསྟན་པ་དང་འགྲོ་བའི་བདེ་ཐབས་ཁོ་ནར་ཐུགས་བསྐྱེད་ལྷོད་མེད་མཛད།

༣༽དམག་ཟོར་མའི་རྗེས་གནང་དང་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་མཇལ་འཕྲད༌།

གཞན་ཡང་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ཏུ་ཤི་ཏའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་དཔལ་ལྡན་དམག་ཟོར་རྒྱལ་མོ་རེ་མ་ཏིའི་རྗེས་གནང་སྩལ་རྒྱུར། ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་སྒྲུབ་ཆོག་གནད་སྨིན་བསྐྱངས་གྲུབ་མཚམས་དམག་ཟོར་མའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་ཟབ་མོ་ལེགས་པར་སྩལ་བ་དང༌། མཇུག་ཏུ་གསོལ་ཚོགས་འབུལ་གཤོམ་བཅས་བསྐྱངས་ཏེ། རྒྱ་གར་སྲིན་བློན་མཇལ་འཕྲད་ཆེད་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས་པའི་ལམ་བར་བདེ་ལེགས་སྨན་ཁང་དུ་ར་སྟོད་ཆུ་དབར་སྤྲུལ་སྐུ་བསྙུན་མནར་གྱིས་བཞུགས་ཡོད་པར་ཆེད་གཟིགས་ཞལ་ཏ་གནང་སྟེ་ཅན་རྡི་སྒར་བརྒྱུད་ཆིབས་འཁོར་ཐོག་ཚེས་ ༢༧ ཉིན་ལྡི་ལིར་ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་གནད་ཡོད་ཁག་ཞལ་མཇལ་གསུང་གླེང་མཛད།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༣༠ ནས་ ༡༡ བར་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ར་ཇི་གྷན་དྷི་མཇལ་འཕྲད་དུ་ཕེབས་ཏེ། སྲིད་བློན་མཆོག་དང་ཐུགས་སྣང་གཤིན་པོའི་མཇལ་འཛོམས་གནང་བ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། སྲིད་བློན་ལ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་འཚམས་འདྲི་དང་འབྲེལ་གང་གི་བཞེད་དོན་རྣམས་གེགས་མེད་ལམ་ལྷོང་ཡོང་བ་དང༌། རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྟོབས་འབྱོར་མངའ་ཐང་སྔར་བས་ཡར་རྒྱས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བའི་ཐུགས་སྨོན་ཡོད་ཅེས་གསུངས། ཕྱི་ཉིན་སྔ་དྲོ་སླར་ཡང་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ལྡི་ལི་ནས་ཅན་རྡི་སྒར་བརྒྱུད་ཚེས་ ༣༠ ཉིན་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

༤༽གནས་ཆུང་པེ་ཧར་ལྕོག་སྒོ་དབྱེ་དང་ཟབ་ཆོས་ཁག་གཅིག་སྩལ་བ།

༡༩༨༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་དུ་གདན་ཞུས་བཞིན་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་དཔར་འདེབས་ཞུས་པའི་གསུང་རབ་དང༌། དཔེ་དེབ་འཇོག་ཡུལ་ཁག་ལ་རབ་གནས་དང་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཏེ་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་སུ་གཞུང་བསྟེན་དགྲ་ལྷའི་གཙོ་བོ་གནས་ཆུང་པེ་ཧར་ལྕོག་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་ལེགས་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་དབྱེའི་མཛད་སྒོ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྒྱུར་ཕེབས་འཁོར་ནས་ཆིབས་བཤོལ་མཚམས་གནས་ཆུང་དགོན་གྱི་ལས་སྣེ་གསུམ་ནས་མཇལ་ཕྱག་ཞུས། དེ་ནས་རང་གཞུང་བཀའ་བློན་བགྲེས་པ་དང༌། ཆོས་རིག་དྲུང་ཆེ། ལས་སྣེ་གསུམ་བཅས་ནས་སྤོས་སྣེ་དང༌། སྤྱན་རྒྱ། ཡང་སྟེང་ནས་དུང་རྒྱའི་སྙན་སེང་ཐོག གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་འདུ་ཁང་གཟིམ་སྒོའི་འགག་ཏུ་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། འདུས་ཚོགས་ནས་འཇམ་དཔལ་དགྱེས་པ་རྡོ་རྗེའི་ཡིད་མཚོ་ལས་བྱུང་བ་འཕགས་པ་བཀྲ་ཤིས་བརྒྱད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཚར་གསུམ་གསུང་རྗེས། བྱང་གཏེར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་དབང་ཆོག་ལས་ཕྱུང་བ། ཧེཿ ཡེ་ཤེས་བདག་ཉིད་སྒོ་བཞི་ནིཿ སྔོན་ཆད་མ་རིག་རྟོག་པས་བསྒྲིབསཿ ཚད་མེད་བཞི་ཡི་རང་བཞིན་དངཿ ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེའི་བྱིན་རླབས་ཀྱིསཿ རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་སྒོ་ཕྱེ་ཞིགཿ ཛཿ ཧཱུཾ་བཾ་ཧོཿ ུཾ་ཛྙན་པྲ་བེ་ཤ་ཡ་ཕཊཿ ཞེས་ཞལ་འདོན་ཚིག་མཚམས་དང་བསྟུན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྒོ་དབྱེ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཐོག རྟེན་གཙོ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་སྣང་བརྙན། རྟེན་མདོས་བཅས་ལ་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས་འབྲེལ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། རང་གཞུང་བཀའ་ཤག་དང༌། སྐུ་རྟེན་སྐུ་ཚབ་བཅས་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། སྐབས་དེར་འདུས་ཚོགས་ནས་སྡེ་དགེ་འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་སྤྲུལ་སྐུའི་གསུང་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་འཆི་མེད་བདུད་རྩིའི་དབྱངས་སྙན་གདངས་དབྱངས་དང་བཅས་གསུང་བསྐུལ་དབུ་ཚུགས་པ་དང༌། གསོལ་ཇ། བཞེས་འབྲས་བཏེག དེ་ནས་སྐུ་ལྔའི་བསྐང་བཤགས་བསྟན་སྲུང་དགྱེས་པའི་འཛུམ་ཞལ་དབུ་ཚུགས་ཏེ་ཕྱི་ཐུན་མོང་བ་མཆོད་པའི་བསྐང་བ་དང༌། ནང་སྨན་གཏོར་རཀྟའི་མཆོད་པ་ནས་གསོལ་ཚོགས་འདེགས་འབུལ་ཞུས་གྲུབ་པ་དང༌། ྋརྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་མཚན་དཔེ་དབུ་ཚུགས།

མཚམས་དེར་གྲྭ་ཚང་གི་སྐུ་ཚབ་གནས་གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་ཆེན་པོའི་ཕྱི་རྟེན་དངུལ་གྱི་རྒྱ་བྱ་གཟུངས་ལྡན་སྟེགས་བཅས་འབུལ་ལམ་ཞུས། འབུལ་དངོས་བསྟར་རྗེས་གྲྭ་དམངས་ནས་མཇལ་ཁ་ཞུས། དེ་རྗེས་ཨར་པོའི་ལས་བྱེད་དང༌། ལྷ་བཟོ་བ། ལྷ་བྲིས་པ། རྡོ་ཤིང་བཅས་པར་གཞུང་དང༌། གྲྭ་ཚང་ནས་ལེགས་དར་གནང་སྐྱེས་སྩལ། དེ་ནས་གསང་བ་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གྱི་བསྐང་བ་ནས་མདོ་བསྔོ་དངོས་གྲུབ་ཆར་འབེབས་དང༌། ལས་བཞི་ལྷུན་འགྲུབ། བསྟན་འབར་མ་བཅས་གསུང་ཞིང༌། རང་གཞུང་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་ནས་གནས་གྲྭ་འདུས་དམངས་ལ་ལེགས་སྐྱེས་བསྟར་རྒྱུའི་ཐོག་མར་ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། དེ་ཉིན་བསྙེན་བཀུར་ཞུ་མཁན་ལ་དྭགས་སྐུ་ཞབས་བ་ཀུ་ལ་དང༌། གླིང་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་བཅས་ནས་མཇལ་དར་རྟེན་དོད་འབུལ་རྗེས་གྲྭ་བྱིངས་ལ་རིམ་བཞིན་ལེགས་སྐྱེས་བསྟར། ཞལ་འདོན་ཁག་གྲུབ་པ་དང༌། ཡང་སྟེང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན། གནས་ཆུང་སྤྲུལ་སྐུའི་སྐུ་ཚབ་གནས་གྲྭ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། རང་གཞུང་བཀའ་ཤག བཀའ་ཟུར་རྣམ་པ། ཡབ་གཞིས་སྐུ་ངོ༌། སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། དྲུང་ཆེ་རྣམ་པ་བཅས་ལ་ཉིན་དགུང་གསོལ་ཚིགས་བཏེག་འབུལ་དང༌། གཞུང་བསྐོས་ལས་བྱེད་བྱིངས་དང་སྐུ་སྲུང་བ་རྣམས་ལ་ཚོགས་ཁང་ནང་གསོལ་ཚིགས་ཕུལ།

ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༣ ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དྷ་རམ་ས་ལའི་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་བ་ཚོར་འཇམ་དབྱངས་ཨ་ར་པ་ཙའི་བསྟོད་སྒྲུབ་བྱིན་རླབས་བསྐྱངས་སླད་སྒྲུབ་ཞག་དང་འབྲེལ་ཆོས་ཞུ་བ་སློབ་ཕྲུག་དང་ལས་བྱེད་སོགས་མི་གྲངས་ ༣༠༠༠ སྐོར་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གྱི་བྱིན་རླབས་སྩལ་སྐབས་གང་བློ་མ་ཚར་ ༣ རེ་དབུ་སྐུལ་ཚོགས་འདོན་དང༌། ཨ་ར་པ་ཙ་བརྒྱ་ཚར་བགྲངས་ཏེ་སློབ་ཕྲུག་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། སྨན་རྩིས་ཁང་སློབ་ཕྲུག་བཅས་པར་མཇལ་ཁ་དང༌། ཤིང་འབྲས་ཀུ་ཤུ་ཕྱག་བསྟར་གྱིས་སྩལ་རིང་རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན། ཚད་མེད་ཡོན་ཏན། ཨ་ར་པ་ཙ་བཅས་བཏོན། བསྟོད་སྒྲུབ་བྱིན་རླབས་བཅས་བཟླས། ཏུ་ཤི་ཏའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་གུ་རུ་མཚན་བརྒྱད་བླ་མ་ཐུགས་སྒྲུབ་ཡང་སྙིང་ཀུན་བསྡུས་ཀྱི་བཀའ་དབང་དབུ་འཛུགས་ཀྱི་ཐོག་མར་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་དང༌། སློབ་དཔོན་གྱི་གསོལ་འདེབས་མཐའ་བྲལ་དོན་དམ་མ་དབུ་བསྐུལ་ཚོགས་འདོན། སྔོན་འགྲོ་གསུང་བཤད་སྐབས་ཆོས་སྐོར་འདིའི་སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་གསུང་དོན།

ཆོས་སྐོར་འདི་ནི་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་ཡིན། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཕྱི་ནང་གསང་བའི་གསུང་ཆོས་སྐོར་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྐོར་ལེ་ཚན་ ༢༥ ནང་ཚན་གུ་རུ་མཚན་བརྒྱད་བླ་མ་ཐུགས་སྒྲུབ་ཡང་སྙིང་ཀུན་འདུས་ཡིན་ཞིང༌། སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེ་ཉིད་རང་ཅག་བོད་གངས་ཅན་པ་ལ་བཀའ་དྲིན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་ཆོས་རྒྱལ་རིམ་བྱོན་དང༌། རྒྱལ་བ་རིམ་བྱོན་བཅས་ལ་ཐུགས་རྗེའི་བྱིན་རླབས་འཇུག་ཡོད་ལ་ལྷག་པར་བོད་འབངས་ལ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཕྱོགས་ནས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོར་ཐུགས་རྗེའི་འཕྲིན་ལས་འཇུག་ཡོད་ཅིང༌། རྗེ་གོང་མ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཉམས་བཞེས་གནང་ཡོད་པས་ྋརྒྱལ་བའི་ཕ་ཆོས་སམ། ཉེ་ཆོས་ཤིག་རེད། ཡོངས་འཛིན་སྟག་བྲག་རིན་པོ་ཆེས་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་ལ་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་འབྲེལ་གནས་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་དགོངས་ཏེ་ང་རང་ཆུང་དུས་སུ་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་གྱི་ཆོས་སྐོར་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དབང་ལུང་ཆ་ཚང་གནང་བ་རེད།

བོད་དུ་ལྔ་པའི་གསུང་གླེགས་བམ་དེ་ཚོ་གོས་སྒྲིལ་བཞི་བརྩེགས་སོགས་ཧ་ཅང་དང་དོད་དང་ལྡན་པ་སྤུས་དག་མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་པོ་ཡོད་མོད་ཀྱང༌། དེ་དུས་རང་ངོས་ལ་དེ་ཙམ་དོ་སྣང་ཆེར་མེད། རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་རྗེས་དགོས་པ་གལ་ཆེར་མཐོང་སྟེ་དོ་སྣང་བྱེད་པའི་སྐབས་དཔེ་ཆ་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་བྱུང༌། འོན་ཀྱང་རིམ་པས་དཔེ་ཆ་ལེ་ཚན་འགའ་ཤས་འགའ་ཤས་རིམ་པས་ལག་སོན་བྱུང་ནས་མཐུན་རྐྱེན་ཚང་བ་བྱུང༌།

སྤྱིར་རྙིང་མའི་ཕྱག་བཞེས་ལ་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྙེན་པ་བཏང་ན། ལྷ་སོ་སོའི་བསྙེན་པ་མ་བཏང་རུང་འཐུས་པ་ཡིན་ཀྱང༌། ངོས་ཀྱིས་སྤྱི་སྒྲུབ་ཀྱི་བསྙེན་པ་དང༌། ལྷ་འགའ་ཤས་སྒོས་ཀྱི་བསྙེན་པ་བཅས་བཏང་ཟིན་པ་ཡིན། ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་དངོས་གཞི་ཉུང་བསྡུས་ཤིག་ལས་མེད་ཀྱང༌། འཇམ་དབྱངས་མཁྱེན་བརྩེ་དབང་པོས་དབང་ཆོག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་གནང་བ་འདི་སྟབས་བདེ་པོ་ཡོད་པས་ད་རེས་འདི་སྟེང་ནས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་སྩལ་ཏེ། དབང་བཞི་ཡོངས་རྫོགས་ལེགས་པར་བསྐྱངས།

ཡང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གྲྭ་ཚང་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་འདུས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་ཕུར་པ་ཡང་སྙིང་སྤུ་གྲིའི་སྒྲུབ་ཆོག་དང་དབང་གི་སྟ་གོན་དངོས་གཞི་ཆབས་ཅིག་སྩལ་རྒྱུའི་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་སྩལ་དོན།

དེ་རིང་ཆོས་འབྲེལ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་ཕུར་པ་ཡང་སྙིང་སྤུ་གྲིའི་དབང་བསྐུར་ཡིན། དེ་ནི་རྒྱལ་བ་སྐུ་གོང་མ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོའི་སྐུ་དུས་སྐབས་བབས་ཀྱི་གཏེར་བཏོན་ལས་རབ་གླིང་པའམ། ཡོངས་གྲགས་གཏེར་བཏོན་བསོད་རྒྱལ་གྱི་གཏེར་གསར་སྒྲུབ་ཆོག་ཅིག་ཡིན། དེ་ཡང་ཁ་སང་བཤད་པ་ལྟར་སློབ་དཔོན་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་རྗེའི་འཕྲིན་ལས་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ན་རིམ་ལ་ཐུགས་སྨོན་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་སྐུ་གོང་མས་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་འདི་ཉིད་ལ་རྙིང་ཆོས་ཕུར་པའི་ཕྱག་སྲོལ་གསར་འཛུགས་གནང་ཡོད།

རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་ནས་བར་སྐབས་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་ཞབས་རིམ་ཕུར་པའི་གཏོར་ཟློག་ཐེངས་རེ་ཟུང་བྱེད་སྐབས་རྨི་ལམ་ཚུན་ཆད་ནས་རྟགས་མཚན་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འདུག གྲྭ་ཚང་དུ་ཕུར་པའི་ཕྱག་ལེན་ཡོད་མུས་ལ་བརྟེན་ངོས་ཀྱིས་བསྙེན་པ་ཞིག་གཏོང་ཐུབ་ན་གང་ལེགས་ཡོང་རྒྱུ་ཡང༌། དབང་མེད་སྟབས་བྱ་ཐབས་ཟད། དེ་སྐོར་བརྟག་དཔྱད་ནན་ཏན་གྱིས་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་སྟེ་ཕུར་དབང་ཞུ་རྒྱུའི་སྐོར་ཡོངས་འཛིན་གླིང་རིན་པོ་ཆེར་དགོངས་སྐོར་ཞུས་པར། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེ་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་དགོས་པ་ང་ཚོའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཡིན། དེའི་དོན་དུ་ཕུར་པའི་དབང་གསན་བཞེས་གནང་རྒྱུ་ལ་ཤེས་ལྡན་བསམ་ཡོད་སུ་ཐད་ནས་བསམ་འཆར་ཡོང་དོན་མེད་པས་དབང་རྒྱུན་ཞུ་རྐྱང་གནང་འོས་ཡིན་ལུགས་བཀའ་གནང་སྟེ་དབང་ཞུ་རྒྱུར་ཐག་ཆོད།

དབང་ཞུ་ཡུལ་ད་ཡོད་རྙིང་མའི་བླ་མ་ཚད་ལྡན་འགའ་ཤས་ཡོད་པ་གང་ཞིག་ནས་ཞུ་འོས་བརྟག་དཔྱད་ཞིབ་ཏུ་བྱས་ཏེ་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཞུ་རྒྱུ་འོས་བབ་བྱུང་བ་བཞིན་དབང་རྒྱུན་ལེགས་པར་ཐོབ་སྟེ་བསྙེན་པ་ཡང་བཏང་ཟིན་པ་ཡིན།

དེས་ན་ད་རེས་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་ལ་ཕྱག་བཞེས་ཡོད་མུས་དཔལ་ཆེན་རྡོ་རྗེ་གཞོན་ནུ་ཕུར་པ་ཡང་སྙིང་སྤུ་གྲིའི་དབང་བསྐུར་བྱ་རྒྱུ་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞེས་ཏེ་དངོས་གཞི་དབང་རྒྱས་བསྡུས་གཉིས་ཀ་ལེགས་པར་སྩལ། ཆོས་ཞུ་བ་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་མི་གྲངས་ ༣༠༠ སྐོར་ལ་དབང་ཕུར་བྱིན་རླབས་མགོ་ཐོག་ཏུ་སྩལ། མཇུག་ཏུ་ཕུར་པའི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམ་བཅས་མཛད།

ཤིང་གླང་གནམ་ལོའི་རང་ཞལ་གསར་པ་གང༌།།

འཛུམ་པའི་དང་པོར་སྔར་སྲོལ་མ་ཉམས་པའི།།

ཆོ་ག་དགྱེས་བཞིན་བསྐྱངས་འདིས་ཡེ་ཤེས་པའི།།

ངོ་མཚར་མཚན་མ་དངོས་སུ་ཤར་ལ་ལྟོས།།

ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་དང་ནི་གསུང་ཆོས་སོགས།།

སྣ་མང་མཛད་པ་ཆུ་ཡི་གཉེར་མ་བཞིན།།

བརྡོལ་ཡང་ངལ་བའི་རྣམ་པ་ཕྲ་མོ་ཙམ།།

མི་བཞེས་བྱང་ཆེན་བརྙེས་པའི་ཚུལ་འདིར་གུས།།

དེ་ཚེ་སླར་ཡང་བགྲང་བྱའི་རླུང་རླབས་ཀྱིས།།

འཁུར་བའི་གསུམ་དུས་རྗེས་དྲན་ཆེན་མོའི་ཉིན།།

ཡོངས་ཁྱབ་གསུང་འཕྲིན་ཉིན་མོར་བྱེད་པའི་མདངས།།

ཆེས་ཆེར་སྤྲོས་པའི་དཔལ་ཡོན་རྫོགས་མེད་བསྐྲུན།།

ད་དུང་གངས་ལྡན་ར་བའི་སྣོད་བཅུད་དག།

གསོ་བར་གྲུབ་གནས་ཟ་ཧོར་པདྨའི་མཚོར།།

དགེ་ལེགས་བྱེ་བའི་འབྱུང་གནས་ཨོ་རྒྱན་རྗེ།།

སྐུལ་བའི་གསོལ་ཚོགས་འབུམ་ཕྲག་བསྐྱངས་འདི་དགེ།།

གཞུང་བསྟེན་དགྲ་ལྷའི་གཙོ་བོ་མཐུ་རྩལ་ཅན།།

གནས་ཆུང་པེ་ཧར་ལྕོག་གི་རྟེན་བརྟེན་པ།།

ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་སྒོ་མོ་ཡོངས་ཕྱེས་ཏེ།།

གངས་ལྗོངས་ལུགས་གཉིས་འཕྲིན་ལས་གསལ་བར་མཛད།།

1 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

2 ‘ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།’ ཤོག་ངོས་ ༤༡༣ ནས་ ༤༣༠ བར་གསལ། ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༦ བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང་ནས་སྣར་ཐང་པར་ཁང་དུ་བསྐྲུན།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

ལོ་འཁོར་ཚོགས་འདུ་དང་ཁྲི་བྱང་ཡང་སྲིད་གཏན་འཁེལ། བུད་མེད་འཐུས་མིར་ལམ་སྟོན་སོགས།

༡༽ལོ་འཁོར་ཚོགས་འདུར་བཀའ་སློབ་དང་ཟབ་ཆོས་ཁག་གཅིག་སྩལ་བ།

༡༩༨༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༦ ཉིན་བོད་གཞུང་དམངས་ལོ་འཁོར་ཚོགས་འདུ་རྒྱས་འཛོམས་ཐེངས་བཅུ་བཞི་པའི་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་རྒྱུར་སྔོན་དུ་བཀའ་ཤག་ཏུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྐུ་ངང་བཞུགས་དང༌། དེ་ནས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་གླུ་དབྱངས་རོལ་ཆ་ཕུལ་ཟིན་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གཞུང་དམངས་ཀྱི་ཞུ་སྒོའི་ཐད་ཁ་ཕྱོགས་གསལ་སྟོན་དང༌། རིག་པ་བསྒྲིམ་དགོས་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཟབ་མོ་སྩལ་དོན།

‘‘ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་པའི་སྐབས་ངས་རྟག་པར་བཤད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོར་ལེགས་ཆ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་བསྟོད་བསྔགས་མིས་བྱས་ན་འགྲིག་གི་རེད། རང་གིས་རང་བསྟོད་ན་དགོས་པ་གང་ཡང་མི་འདུག ང་ཚོས་དངོས་གནས་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་ས་དང༌། སྐྱོན་ཡོད་ས་དེ་ཚོར་གོ་བསྡུར་བྱས་ཏེ་དེ་རྣམས་ལ་བཟོ་བཅོས་གང་འདྲ་བྱས་ནས་རྒྱག་དགོས་ཀྱི་འདུག སྔོན་ཆད་ནོར་འཁྲུལ་བྱུང་བ་དེ་རྣམས་སེལ་བའི་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོད། དེ་ཚོར་གོ་བསྡུར་བྱས་ན་ཡག་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་སྔོན་བོད་ནང་གནས་སྟངས་ཡིན་ན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང༌། ཆོས་དད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཟེར་བ་དེ་ཚོར་ཕར་བཞག་ནས། གཞི་རྩའི་མིའི་ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་དགོས་མཁོའི་ཐོག་ལ་ཡིན་ནའང་ཚད་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལྷགས་པར་བརྟེན། སྤྱིར་བཏང་མི་ལ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་བྱུང་ན་ཡང་རྒྱག་བདེ་པོ་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་བསམ་བློ་གཏིང་རིང་པོ་གཏོང་མ་དགོས་པར་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་ལམ་སང་གནས་ཚུལ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ད་ཆ་བོད་ནང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་ཕྲན་བུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ལ་ཡིན་ན་ཡང་བོད་པའི་རིག་གཞུང་ལ་རྒྱ་མིས་གུས་བརྩི་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། རིན་ཐང་བརྩིས་པའི་ཐོག་ནས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་མིན་ན་ཡང༌། དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཞིག་ལ་བསྟུན་ནས་བོད་པའི་རིག་གཞུང་གི་ཐོག་ལ་ཕྲན་བུའི་དོ་སྣང་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་བརྟེན། ང་ཚོའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་གཏིང་ཟབ་ཏུ་དང༌། རྙོག་གྲ་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ལྟ་ཡོད་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདི་ཚོ་ཚགས་ཚུད་པོ་ཡོང་བ་བྱེད་དགོས། རིགས་ཁ་ཤས་ལ་གཞེན་བསྐུལ་བྱས་ན་དེས་འགྲིག་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཡང་རིགས་ཁ་ཤས་ལ་དམ་པོས་དམ་བཅིངས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་བྱུང་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་ཡོང་གི་ཡོད་པར་བརྟེན། ང་ཚོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་ཚོའི་གྲས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱས་ནས་ཚགས་ཚུད་དུ་གཏོང་བའི་ཐབས་ཤེས་གང་དང་གང་འདུག་དེ་ཚོར་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ལས་འདི་བྱས་ན་དཀའ་ངལ་འདི་འཕྲད་ཀྱི་རེད་ཅེས་བཞག་ན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་མི་ཐུབ། ལས་ཀ་འདི་བྱས་ན་དཀའ་ངལ་འདི་འཕྲད་ཀྱི་རེད། དཀའ་ངལ་དེ་འཕྲད་སོང་ན་སེལ་ཐབས་འདི་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་འཆར་འགོད་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཟེར་བ་དང༌། ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་ཟེར་བ་དེ་འདི་འདྲའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། འོན་ཀྱང་དེའི་ཐད་ལ་བློ་གྲོས་ཕྲན་བུ་འདང་གི་མེད་པའི་བཟོ་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

‘‘འོན་ཀྱང་འགའ་ཤས་ནི་བློ་ཕམ་འདྲ་མི་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་རྩ་དོན་རྡོག་རྡོག་བྱས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོས་རྒྱ་མི་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་རྒྱུའི་ངོ་བོ་དེ་འགྱུར་ཡོད་པ་མ་རེད་ལ། རྒྱ་མི་ང་ཚོའི་གཉེན་དུ་ཡང་གྱུར་མེད། འོན་ཀྱང་རྒྱ་མིར་རྒྱབ་བསྟན་ནས་སྡོད་པ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་པར་མི་དང་མི་གདོང་བསྟན། མི་དང་མི་འཕྲད། མི་དང་མི་སྐད་ཆ་བཤད་པའི་ཐོག་ནས་འཐབ་རྩོད་བྱེད་པའི་དུས་སྐབས་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད་པས། ང་ཚོས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་ཤུགས་རྒྱག་དགོས།’’3jམཆན། ཞེས་སོགས་བཀའ་སློབ་ནན་ལྗིད་ཅན་སྩལ་ཏེ་ཚོགས་འདུའི་དྲི་བ་དྲིས་ལན་བཤད་སྦྱངས་གང་འཚམས་གསན་དགོངས་མཛད་དེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ནས་ཚེས་ ༢༩ བར་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གྲྭ་ཚང་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་འདུས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ཆོས་སྲུང་ཁག་གི་རྗེས་གནང་སྩལ་རྒྱུའི་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། ཐོག་མར་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་ཚོགས་ཡོངས། དགའ་ཤར་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་མཁན་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས། རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་ཀྱི་དགེ་འདུན་ ༣༠ བཅས་པར་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ་དང༌། མགོན་དཀར། ཆོས་རྒྱལ་ནང་སྒྲུབ་དང༌། ཕྱི་སྒྲུབ་བཅས་ཀྱི་རྗེས་གནང་དང༌། སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་ཀུན་སློང་བཅོས་ཚུལ་དང༌། དཔལ་ལྡན་དམག་ཟོར་མ་དང༌། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ༌། ཚེ་རིང་མཆེད་ལྔ་བཅས་ནི་ཆོས་ལྡན་བུ་བཞིན་སྐྱོང་བའི་སྲུང་མ་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོད་ཁམས་སྤྱི་དང༌། བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་གཉེར་གཏད་སྲུང་མ་ཡིན་སྟབས་རྣམ་ཀུན་གསོལ་མཆོད་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དང༌། གནས་དགའ་གཉིས་བཅས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་གནང་བ་ཡིན་ལུགས་སོགས་སྩལ། རྒྱལ་མཆོག་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་ཡི་དམ་སྒྲུབ་སྐོར་གྱི་སྟེང་ནས་དཔལ་ལྡན་དམག་ཟོར་མའི་རྗེས་གནང་དང༌། ཐུའུ་བཀྭན་ཀྱི་གསུང་སྐུ་ལྔའི་སྲོག་གཏད་རིན་འབྱུང་བརྒྱ་རྩའི་ལྷན་ཐབས་ཚེ་རིང་མཆེད་ལྔའི་རྗེས་གནང༌། ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་གསུང་ལྷ་མོའི་དྲག་བསྐུལ་ལུང་བཅས་སྩལ་ཞིང༌།

དེ་ནས་མགོན་པོ་གུར་ཞལ་ལྕམ་སྲིང་བཅས་པའི་རྗེས་གནང་བསྐྱངས་རྒྱུར། ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་རིན་འབྱུང་བརྒྱ་རྩ་ནས་གུར་མགོན་ལྷ་བརྒྱད་དང༌། དཔལ་མགོན་ཞལ་བཞི་པ། ཡི་དམ་སྒྲུབ་སྐོར་ནས་ལྕམ་སྲིང་བཅས་ཀྱི་རྗེས་གནང་བར་ལེགས་པར་སྩལ།

ཡང་བོད་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༨ ཉིན་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དབུ་རྩེར་རྣམ་གྲྭའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མགོན་པོ་གུར་ཞལ། ལྕམ་སྲིང་བཅས་པའི་གཏོར་ཆོག་གནད་སྨིན་འབད་སྒྲུབ་བསྐྱངས།

དེ་བཞིན་དཔལ་གསང་བདག་ཕྱག་ན་རྡོ་རྗེ་དང༌། རྣམ་སྲས་གསེར་ཆེན་གྱི་རྗེས་གནང་སྩལ་གྲུབ་ཉིད་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་བཞི་པའི་བདག་བསྐྱེད་མཛད་རིང་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ནས་མ་ཎི་འདོན་གསོག་དང༌། སྒྲུབ་ཆོག་གྲུབ་པ་དང་ཇོ་ལུགས་ནོར་ལྷ་ཛམྦྷ་ལ་འབྲུག་ཞོན་གྱི་རྗེས་གནང་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ།

༢༽སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་བ།

༡༩༨༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་གཟིམ་ཆུང་དབུ་རྩེར་རྟེན་མཆོག་འཕགས་པ་ཝ་ཏི་བཟང་པོའི་སྤྱན་སྔར་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྐུའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཕྱོགས་སྐོར་དགའ་ཤར་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། ཁྲི་བྱང་བླ་བྲང་གི་མཛོད་པ་དཔལ་ལྡན་ལྷན་བཅར་ཐོག་ཟན་བསྒྲིལ་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས། དེ་སྐོར་སྔ་ཕྱིའི་ཐུགས་དམ་ཟན་བརྟག་བསྐྱངས་པ་ཚང་མ་རྩེ་མཐུན་བྱུང་བ་གཤམ་གསལ་ལྟར།

ྋསྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཡང་སྲིད་སྐོར་ཁྲི་བྱང་བླ་བྲང་ནས་ ༡༩༨༣ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ཐུགས་དམ་བརྟག་ཞུ་ཕུལ་བར། ༡༩༨༣ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༨ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཀའ་ལན་སྩལ་ཐོན་དུ། རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་ནུབ་བརྒྱུད་ས་ཁུལ་ཞིག་ཏུ་འཁྲུངས་རེ་ཆེ་ཞིང༌། རིམ་པས་བརྟག་དཔྱད་བགྱིད་གལ། ཞེས་སྩལ། དེ་རྗེས་དགའ་ཤར་མཁན་པོ་བླ་ཏི་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། ཁྲི་མཛོད་དཔལ་ལྡན་ཐུན་མོང་ནས། རེ་དོགས་ཡོད་རིགས་ལ་བརྟག་ཞིབ་ཞུས་པའི་འོས་གཞི་ཁག་གི་མཚན་གཞུང་དང་སྦྲགས་ ༡༩༨༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡ ཉིན་སླར་ཡང་ཐུགས་དམ་ས་བོན་ཕུལ་འབྱོར་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་ཕེབས་སུ། འདི་སྐོར་དོན་གལ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་མོ་ཙམ་ལ་ཆ་མ་བཞག་པར་སྐུ་གདུང་སྤྱན་སྔར་ཟན་བརྟག་བསྒྲིལ་ཏེ་དོ་བརྟན་བྱས་ལེགས་ཕེབས། ༡༩༨༤ ཟླ་ ༡༢ ནང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མོན་གྷོ་འདོད་རྒུ་གླིང་གཞིས་སྒར་དུ་ཞབས་སོར་འགོད་སྐབས། ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་སྐོར་སྐུ་གདུང་གི་སྤྱན་སྔར་བརྟག་སྒྲིལ་གནང་གཏན་འཁེལ་དོན།

དང་པོར། ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཞུ་རྒྱུའི་དུས་ལ་བབས་ཡོད། དུས་ལ་བབས་མེད། ཅེས་པ་དང༌།

གཉིས་པར། ཁྲི་བྱང་བླ་བྲང་རང་ནས་ཟན་བརྟག་སྔོན་བསྒྲིལ་ལ་ཐོན་པ། ལ་དྭགས་འོས་སྤྲུལ་དེ་ག་ཡིན་ཞེས་པ་དང༌། དེ་མིན་གཞན་ཁོངས་ཡོད། ཅེས་པ་བསྒྲིལ་རྒྱུ།

གཞན་ཁོངས་ཡོད་ཅེས་པ་ཐོན་ན། ཌལ་ཧོར་འོས་སྤྲུལ་དང༌། ལྡི་ལིའི་འོས་སྤྲུལ་གཉིས་བསྒྲིལ་རྒྱུ་བཅས་བྱས་ན་འཐུས་མིན་གོ་བསྡུར་བྱེད་པར་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་ཁྲི་བྱང་བླ་བྲང་དུ་ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་ཆེད་གཏོང་གནང་དོན་ཁྲི་མཛོད་དཔལ་ལྡན་ནས་ཞུ་ན། ྋསྐྱབས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་གང་མགྱོགས་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་ཐབས་ལ་རང་གཞན་ཚང་མར་བློ་ཚབས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་གནས་ལུགས་དང་སྦྲགས་ལྷ་རབ་གོང་གསལ་དུས་ལ་བབས་ཡོད་མེད་ཀྱི་བརྟག་དཔྱད་མཛད་མ་དགོས་པའི་སྐྱབས་འཇུག་ཡོང་བ་ཞེས་སྙན་སེང་ཞུས། དེ་ཉིན་དགོང་དྲོ་སླར་ཡང་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་བརྒྱུད་ཁྲི་མཛོད་དཔལ་ལྡན་ལ་བཀའ་མངགས་ཆེད་སྩལ་དུ། ཌལ་ཧོར་འོས་སྤྲུལ་དང༌། ལྡི་ལིའི་འོས་སྤྲུལ་གཉིས་ཀྱི་ཐོག དེ་མིན་གཞན་ཁོངས་ཡོད་ཅེས་པ་ཞིག་ངེས་པར་འཕར་འཇུག་ཞུ་དགོས་བཀའ་སློབ་ཆེད་སྩལ་ལྟར་བཅུག་སྟེ་སྐུ་སྒེར་དྲུང་ཆེ་དང༌། དཔལ་ལྡན་ལགས་ཐུན་མོང་ནས་བརྟག་བསྒྲིལ་གནང་རྒྱུ་ཁག་གོ་སྒྲིག་ཞུས།

༡༩༨༤ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢༤ སྔ་དྲོ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་གདུང་སྤྱན་སྔར་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་ཐོག་མར་གོང་གསལ་ཨང་གཉིས་པ་ལ་དྭགས་འོས་སྤྲུལ་དང༌། དེ་མིན་གཞན་ཁོངས་ཡོད་ཅེས་པ་བརྟག་བསྒྲིལ་གནང་བར། དེ་མིན་གཞན་ཁོངས་ཡོད་ཅེས་པ་ཐོན། དེ་རྗེས་གོང་ཨང་གསུམ་པར། ཌལ་ཧོར་འོས་སྤྲུལ་དང༌། ལྡི་ལིའི་འོས་སྤྲུལ། དེ་མིན་གཞན་ཁོངས་ཡོད་ཅེས་པ་བཅས་གསུམ་བརྟག་བསྒྲིལ་གནང་བར། ཌལ་ཧོར་འོས་སྤྲུལ་བཟང་བ་ཐོན། དེ་མཚམས་བསྐྱར་དུ་དགོངས་བཞེས་ཀྱིས་འདི་སྐོར་ཧ་ཅང་དོན་གལ་ཆེ་བས་ངེས་པར་དོ་བརྟན་བྱེད་དགོས་གཤིས། ད་ལྟ་དུས་ལ་བབས་ཡོད་མེད་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ལེགས་ཞེས་གོ་སྒྲིག་སྔོན་ཟིན་དུས་ལ་བབས་ཡོད་མེད་གཉིས་བརྟག་བསྒྲིལ་གནང་བར་དུས་ལ་བབས་མེད་ཅེས་ཐོན་པས་རེ་ཞིག་དུས་ལ་བབས་མེད་པར་ངོས་འཛིན་བསྐྱངས།

༡༩༨༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༤ ཉིན་ཁྲི་མཛོད་དཔལ་ལྡན་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་བཅར་ཐོག་ཞབས་སྐུལ་སྙན་སེང་ཞུས་པར་སྐྱིད་གྲོང་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྱན་སྔར་བརྟག་བསྒྲིལ་གནང་འཐུས་ཕེབས། ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༢ སྔ་དྲོ་སྐྱིད་གྲོང་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྱན་སྔར། ཐོག་མར། ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཞུ་རྒྱུའི་དུས་ལ་བབས་ཡོད་མེད་གཉིས་བརྟག་བསྒྲིལ་གནང་བར། དུས་ལ་བབས་ཡོད་ཅེས་པ་ཐོན། དེ་རྗེས་ལ་དྭགས་འོས་སྤྲུལ་དང༌། ཌལ་ཧོར་འོས་སྤྲུལ། དེ་མིན་གཞན་དག་ཁོངས་ཡོད། ཅེས་པ་བཅས་བརྟག་བསྒྲིལ་གནང་བར། ཌལ་ཧོར་འོས་སྤྲུལ་བཟང་ཐོན་བྱུང་སྟེ་ཐུགས་དམ་དང་བརྟག་བསྒྲིལ་སྔ་རྗེས་ཚང་མ་རྩེ་མཐུན་བྱུང་བས་དེ་གར་ཐུགས་གཏན་གཙང་འཁེལ་གྱིས་བརྟག་ཞུའི་བཀའ་ལན་ཡང་དེ་བཞིན་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༣ ཉིན་སྩལ་ཐོན་སོང༌། དེ་རྗེས་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་དང་མཚན་གསོལ་ཆོས་ཞུགས་བཅས་རིམ་བཞིན་གནང༌།

དེ་རྗེས་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༣ ཉིན་དབུས་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་གི་སྡོམ་པ་སྩལ་འབྲེལ་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་སྐབས། འདི་ནི་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་བྱུང་བ་དང་ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཡང་སྲིད། སྐྱབས་རྗེ་གསེར་ཀོང་མཚན་ཞབས་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཞུ་རྒྱུར་བརྟེན་དེ་དག་མྱུར་བྱོན་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་ཡོང་སླད་སྩལ་བ་ཡིན་ཞེས་ཡང་སྲིད་རྣམས་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་བྱུང་བ་དང་བྱོན་ནས་ཀྱང་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་མཐའ་དག་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་བའི་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་དགོས་རྒྱུའི་གསུང་གི་མངའ་གསོལ་ཏེ་བསྟན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་མངའ་བརྙེས་པའི་དགོངས་འདུན་དང༌། ཐུགས་རྗེའི་ལྕགས་ཀྱུས་ནམ་ཡང་འབྲེལ་མེད་བཟུང་བའི་གསུང་གི་དབུགས་དབྱུང་སྩལ་བ་ལྟར། ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་གསེར་ཞལ་མཇལ་ཏེ་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་དང༌། ཆོས་འབྲེལ། མཚན་གསོལ་བཅས་ཞུས་འཐུས་སྙན་སེང་བཀའ་འཁྲོལ་བཞིན་ཤར་རྩེ་མཁན་ཟུར་བྱང་ཆུབ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་མཁའ་འགྲོའི་གྲིབ་སེལ་དང༌། རྡོ་རྗེ་རྣམ་འཇོམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྐུ་ཁྲུས་གསོལ། ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་མཆོག་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་ལྔ་སྟོང་ཚར་འབུལ་བཤམས་དང༌། གཟིམ་ཆུང་དུ་འཕགས་པ་ཝ་ཏི་བཟང་པོའི་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་སྣ་ལྔ་དང༌། ལྷུང་བཟེད། གསེར་ཀོང་བཅས་འགེངས་འབུལ་ཐོག

གམ་བཅར་རྣམ་གྲྭ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་འདུས་ཚོགས་སུ་བསྙེན་བཀུར་ཉིན་འཁྱོངས་ཕུལ་ཏེ་འཕགས་པའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་གི་ཕྱག་མཆོད་ཆོ་ག་དང༌། དཔལ་ལྡན་དམག་ཟོར་རྒྱལ་མོའི་བསྐང་པ་འཕྲིན་བཅོལ་བཅས་སྨིན་སྒྲུབ་ཞུས་ཏེ་ཡང་སྲིད་ཀྱི་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་འབུལ་བཞེས་སླད་སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང་ནས་ཕེབས་འཁོར་ཆེད་གཏོང་གནང་བ་ལྟར་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ཡབ་ཡུམ། བླ་བྲང་མཛོད་པ། སྐུ་མཆེད་མིང་སྲིང་བཅས་ཕོ་བྲང་དུ་བཅར།

གཟིམ་ཆུང་དུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྤྱན་སྔར་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་དབུས་ངོ་འཁོར་རྣམས་ནས་གུས་ཕྱག་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་ཐོག་ནས་ཡང་སྲིད་སྤྲུལ་སྐུ་མཆོག་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། དངོས་འབུལ་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དགྱེས་འཛུམ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་བཀའ་འཚམས་དང༌། མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེར་བཞུགས་ཁྲི་དང༌། མཛོད་པ་དཔལ་ལྡན་ཚེ་རིང༌། ཡབ་ཡུམ་གཉིས། སྐུ་མཆེད་མིང་སྲིང་བཞི། ནོར་བུ་ཆོས་འཕེལ་བཅས་གདན་བཟོས་ཐོག་གྲལ་ལ་འཁོད། གསོལ་འབྲས་ཕེབས།

དེ་ནས་སྤྲུལ་སྐུའི་དབུ་སྐྲ་གཙུག་ཕུད་བྲེགས་བཞེས་དང༌། བླ་མའི་རྣམ་འབྱོར་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མའི་ཆོས་འབྲེལ་བཀླག་ལུང༌། རྗེ་བཙུན་བསྟན་འཛིན་བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་པའི་མཚན་གསོལ་སྦུག་དམ་འབྱར་མ་དང༌། ཕྱག་སྲུང་མགུལ་དར་ནང་མཛོད། སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་བརྙན། ཉི་འོད་ཀྱིས་སྒྲ་འབྱིན་རྩེད་ཆས། ཤིང་འབྲས་གསོས་པ་སྣེ་འཛོམས་སྙུག་གསེབ་ཆེ་བ་རང་ཁེངས་གང་བཅས་སྩལ།

ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ལ་མཇལ་དར་ཨ་ཤེ་རེ་དང༌། གོས་བཟང་གྱོན་ལྡེང་རེ། མཛོད་པ་དང་སྐུ་མཆེད་མིང་སྲིང་བཅས་ལ་སྲུང་བྱིན་དང་གཡོགས་དར་སྩལ། མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་སྐུའི་གཟི་བརྗིད་མ་བཟོད་པར་ཡུན་རིང་བཤུམས་ཀྱང་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐུགས་དགོངས་འགལ་འཁྲུགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མི་མངའ་བར་དགྱེས་བརྩེ་དང༌། སྐུ་གཟུགས་འཕྲོད་བསྟེན་སོགས་བདག་གཅེས་ཞུ་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་སྙིང་པོ་ཅན་དང༌། ཉེ་ལམ་ྋགོང་ས་མཆོག་ཀུ་ལུ་མ་ན་ལིར་སྤྲོ་སེང་ཕེབས་བཞུགས་སྐབས་མཚན་མོ་ཞིག་ལ་མཆོག་སྤྲུལ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐོར་མནལ་ལྟས་བཟང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཞེས་སྩལ།

དེ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་ཀྱིས་རྟེན་གཙོ་རྣམས་ལ་སྙན་དར་དང༌། རྣམ་གྲྭའི་མཁན་སློབ་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་སྐུ་ཡོན་ཕུལ། དེ་ནས་ཤར་རྩེ་མཁན་ཟུར་བྱང་ཆུབ་ཚུལ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་དུ་མཇལ་བཅར་གྱིས་མཇལ་དར་རྟེན་དོད་དང་ཕྱག་རྟེན་ཕྲན་བུ་བཅས་ཕུལ། དེར་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང༌། མལ་རྟེན་གསུམ་སོགས་འདེགས་འབུལ་ཞུས། དེ་ནས་ཕེབས་ལམ་དུ་ཨེམ་རྗེ་སྐྱིད་གྲོང་ཁང་དཀར་བ་བློ་བཟང་སྒྲོལ་མའི་ཁྱིམ་ཚང་དང༌། དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེའི་ཆོག་གྲྭ་བཞུགས་ཡུལ་བཅས་པར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང༌། གསོལ་སྟོན་བཅས་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་བསྟུན་བླ་བྲང་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང་བླ་བྲང་གི་མལ་རྟེན་གསུམ་འབུལ་དངོས་བཅས་འདེགས་འབུལ། དེ་མུར་དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ་གྲྭ་ཚང་དང༌། རྡོ་ཁང་ཁང་ཚན། བསམ་གླིང་མི་ཚན། རྒྱུད་སྟོད་གྲྭ་ཚང༌། ཆ་ཕྲེང་དང་སྣང་བཟང༌། རྒྱལ་ཐང་བཅས་ཀྱི་སེར་སྐྱ་མི་མང༌། བླ་བྲང་ཞབས་གྲས་བཅས་ནས་རྟེན་གསུམ་མཇལ་དར་ཕུལ་ཏེ་མཇལ་ཁ་ཞུས།

༣༽བུད་མེད་འཐུས་མིར་ལམ་སྟོན་དང་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ།

༡༩༨༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་བྱེས་འབྱོར་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ཚོགས་པའི་ཚོགས་འདུ་རྒྱས་འཛོམས་སྐབས་དང་པོ་བཞུགས་སྒར་གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་སུ་སྐོང་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་བཅར་འཐུས་མི་བུད་མེད་གྲངས་ ༦༧ ཚོགས་དོན་གྲོས་ཆོད་སྙན་འབུལ་དང་འབྲེལ་མཇལ་བཅར་ཐོག་བོད་སྤྱི་དོན་ལ་རང་རིགས་ཚང་མས་ཁུར་སེམས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་སྐོར་སོགས་བཀའ་སློབ་སྙིང་པོ་ཅན་ཕེབས་གསལ།

‘‘ཡག་པོ་བྱུང་འདུག སྔོན་མ་བུད་མེད་ཚོགས་པ་ཞིག་ཡོད་སྟབས། ན་ནིང་ངོས་ཀྱིས་འབོད་སྐུལ་བྱས་པར་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་ལམ་སང་དང་ལེན་བྱས་ཏེ་ད་རེས་ཚོགས་པ་དངོས་སུ་ཚུགས་ནས་ཡིག་ཆ་ཡག་པོ་བཞག་འདུག་པར། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཟེར་རྒྱུ་ཡིན། གྲོས་ཆོད་བཞག་པ་དང༌། གོ་བསྡུར་བྱས་པ་གཉིས་ཀ་ཡག་ཐག་ཆོད་འདུག སྒྲིག་ཡིག་ཀྱང་ཡག་པོ་བཟོས་འདུག འཆར་ཅན་ང་རང་ཚོའི་ལས་ཀ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་ཐོག་མར་བཙུགས་པའི་སྐབས་ལ་རྫིག་པོ་དང༌། འདྲ་ཆགས་པོ་ཡོད་པ། རྗེས་ལ་སླ་རུ་སླ་རུ་འགྲོ་བ་ཞིག་རྣམ་ཀུན་ཡོང་གི་འདུག དེ་འདྲ་མི་ཡོང་བའི་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། འགོ་བཟང་པོ་ཞིག་བཙུགས་པ་དེ་ངོ་ཐོག་དོན་དག་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་གྲུབ་འབྲས་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། ཁ་ནས་བཤད་པའི་དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་དེ་ལག་ལེན་མཐའ་འཁྱོངས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

བར་ལམ་ངས་བཤད་པ་ལྟར། དེང་སང་རྩ་བའི་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེ་དུས་རིམ་གཉིས་པ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་སླེབས་ནས་ལས་ཀ་ཚང་མ་གཏིང་རིང་དུ་དང༌། རྙོག་གྲ་ཚ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། གནས་ཚུལ་དེ་ཚོར་གདོང་ལེན་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་སྤོམ་ཚིག་དང་ཁ་ཡམ་ཡམ་ལ་ཕྱིན་ན་མི་འགྲིགས་པར། ཞིབ་ཚགས་པོ་དང༌། གཏིང་རིང་པོ། གསལ་པོ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་གདོང་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

བུད་མེད་ཀྱི་སྒྲིག་འཛུགས་ཐོག་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་དེ་དེ་བཞིན་དུས་ཚོད་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་སྐབས་ལ་སླེབས་ཡོད་པས། ཁྱེད་རང་ཚོར་དམིགས་བསལ་གྱི་ལས་འགན་ཞིག་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད། ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་ནི། ནང་ཁུལ་མཐུན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། རིག་གཞུང་གི་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་ལེན་དགོས་པ་དེ་ཚོ་ཡིན་པ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ཡིན་པས་ཡང་བསྐྱར་ལབ་ན་དགོས་པ་མི་འདུག དོན་དག་སྙིང་པོ་ཁ་ནས་འདྲ་ཆགས་པོ་བཤད་པས་མི་འགྲིགས་པར་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ལ་འགེལ་དགོས།

ལག་ལེན་ཟེར་བ་དེའང༌། ལག་ལེན་འགེལ་མཁན་གྱི་མི་གཞན་ནས་བཙལ་ཏེ་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། སོ་སོ་བཤད་མཁན་མ་གཏོགས་ལག་ལེན་བྱེད་མཁན་མིན་པ་ལྟ་བུ་དེ་འདྲ་མིན། བཤད་མཁན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལག་ལེན་འགེལ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང༌། དོན་སྤྱོད་པ། དོན་མཐུན་པ་ཞེས་ཆོས་བཤད་དགོས་པ་དང༌། ཆོས་བཤད་པ་དེ་ཤོད་མཁན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལག་ལེན་འགེལ་དགོས་གསུངས་ཡོད། བཤད་མཁན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ལག་ལེན་མ་བཀལ་ན། ཁ་བཤད་སྟོང་པ་བརྒྱ་སྟོང་ག་ཚད་བཤད་ནའང་ཕན་གྱི་ཡོད་མ་རེད།

དེ་བཞིན་དུ་ང་རང་ཚོས་སྤྱིར་བཏང་གི་ལས་ཀ་གང་ཅིའི་ཐོག་ལ་ཡིན་ནའང་དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་ཞིག་འགྲུབ་རྒྱུའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་ཁ་ནས་བཤད་པ་ནང་བཞིན་སོ་སོ་རང་གིས་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་སྣེ་འཁྲིད་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཆ་བཞག་ན། བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ལ་འགན་འཁྲི་བ་ཞིག་རེད། བྱེ་བྲག་བུད་མེད་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་དོན་དག་ཅིག་ཡིན་ནའང་རང་ཉིད་ཐེ་བས་བུད་མེད་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཐོག་ལ་འགན་འཁྲི་བ་ཞིག་རེད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་དུས་ཚོད་ནང་ལ་ལག་ལེན་བཀལ་ནས་གྲུབ་འབྲས་མིག་གིས་མཐོང་རྒྱུ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་མི་ལའང་བཤད་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ནང་ལ་རང་རང་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཧུར་ཐག་བྱས། ཁ་ནས་བཤད་པ་བཞིན་ལག་ལེན་འཁེལ་ཐུབ་ན་ཕན་རྒྱུ་དེས་ཕན་ཡོང་གི་རེད། ནུས་པའང་དེ་ནས་ཐོན་གྱི་རེད། ཁ་ནས་གང་འཚམས་ཤིག་བཤད། ལག་ལེན་དེ་ཙམ་མེད་པ་བྱས། ཚུར་ཕྱོགས་འདི་ནས་ཀྱང་ཁ་ནས་འདྲ་ཆགས་པོ་གང་འཚམས་ཤིག་བཤད། ལག་ལེན་གང་ཡང་མེད་པ་བྱས་ཏེ་ལོ་དང་ཟླ་བ་སྦྲེལ་ནས་ཕྱིན། ལག་ལེན་འདི་བྱས་ཀྱི་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་གང་ཡང་མེད་པ་བྱས་ན་དེ་ལ་སྙིང་པོ་མེད། ལག་ལེན་གལ་ཆེན་པོ་རེད། གཞན་བསམ་འཆར་ཤོད་རྒྱུ་མི་འདུག ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།

ཁ་སང་ཁྱེད་རང་ཚོས་བརྟན་བཞུགས་ཤིག་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན་ལབ་པ་རེད། བརྟན་བཞུགས་དགོས་དོན་མི་འདུག་ལབ་རྒྱུ་བྱུང༌། དམིགས་བསལ་ཆོ་ག་ཞིག་བཏོན་པ་མ་བྱུང་ནའང༌། གང་ལྟར་ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་དད་པ་དམ་ཚིག་འགྱུར་བ་མེད་པ་བྱས་ཏེ་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་ངོ་འཕྲད་བྱས་པ་འདི་གས་མ་འགྲིགས་པ་མི་འདུག ངས་ཀྱང་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཡིན་ནའང་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ།

ང་རང་ཚོ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་འདི་འཛམ་བུ་གླིང་གི་ལུང་པ་གཞན་དག་དང་མི་འདྲ་བར་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཚེ་དང་དེ་རིང་ཁ་སའི་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དབར་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་གཡེང་བྱེད་མི་དགོས། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཚེ་རིང་པོ་སྡོད་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། ད་ལྟ་བར་དུ་ལོ་ལྔ་བཅུ་ང་གྲངས་ཀྱི་རིང་ལ་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་པ་རེད།

མ་འོངས་པ་ལ་ཡིན་ནའང་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དང༌། མི་ཚེ་མཐའ་འཁྱོངས་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་ངས་སྨོན་ལམ་བརྒྱབ་དང་བརྒྱབ། ངའི་འདུན་པའང་དེ་ཡིན་ལ། འཕེན་པའང་དེ་ཡིན། བློ་གཡེང་ཁྱོན་ནས་བྱེད་མི་དགོས། ཤེས་སོང་ངམ། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས།’’4jམཆན། ཞེས་སྩལ་ཏེ་མཇལ་ཁའི་ཐོག་བྱིན་སྲུང་རེ་རེ་བཞིན་སྩལ།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བདག་སོགས་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དཔུང་དམ་པར་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཅིང༌། རླབས་ཆེན་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་མཐའ་དག་ཐུགས་བཞེད་ལྟར་འགྲུབ་པའི་རྟེན་འབྱུང་དུ་རིགས་འདུས་མཚོ་སྐྱེས་རྡོ་རྗེའི་ཐུགས་བསྐྱེད་སྨོན་ལམ་དུས་སུ་སད་ཅིང༌། ལྷ་དང་བླ་མས་དབུགས་དབྱུང་སྩལ་བའི་ཟབ་ཆོས་ཚེ་སྒྲུབ་འཆི་མེད་དཔལ་སྟེར་ཞེས་པའི་སྒྲུབ་སྐོར་བསྙེན་སྒྲུབ་ལས་གསུམ་གྱི་གཞུང་བསྲངས་ཏེ་ཉིན་གྲངས་ ༧ རིང་བཞུགས་སྒར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་སྤྲུལ་པའི་ཕོ་བྲང་གི་གཟིམ་ཆུང་ཉི་འོད་ཚོམས་ཆེན་དུ་གམ་བཅར་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་ཆོག་གྲྭ་ཞལ་གྲངས་ ༢༥ དང༌། ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་བཅས་ནས་གནད་སྨིན་འབད་སྒྲུབ་ཀྱིས། བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༡༢ ཧོར་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༣༠ ཉིན་མཁའ་འགྲོ་བསུ་བཟློག་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་དངོས་གཞི་བསྟར་འབུལ་ཞུ་རྒྱུར་སྒྲུབ་ཞག་དབུ་འཛུགས་ཕྱག་ཚོད་ ༧ སྟེང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་རང་གཞུང་བཀའ་ཤག་དང༌། ཚོགས་གཙོ་བཅས་ནས་སྤོས་སྣེ་གདན་ཞུས་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། ཆོས་དོན་དྲུང་གཞོན་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་ནས་བཀྲ་ཤིས་ཞལ་སྤྲོའི་འཚམས་ཞུའི་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་པ་དང༌། ཞལ་འདོན་དབུ་འཛུགས་ཀྱི་ཚིགས་མཚམས་དང་བསྟུན་ཕྱི་ནས་མཁའ་འགྲོ་ལྔས་བརྡ་སྔོན་བཏང་གིས་བསུ་བའི་མགྲོན་བརྡ་རེ་རེ་བཞིན་ཞུས།

ནང་ནས་འདུས་པས་བརྡ་ལན་ཕུལ་བ་སོགས་གཞུང་དོན་ཕྱག་རྒྱུན་རྒྱས་པར་བསྐྱངས་འབྲེལ་བྱང་འདྲེན་འཁོར་བཅས་ཀྱི་སྐུ་ཕྱག་སྔོན་བཏང་གིས་སྐུ་དྲིན་གཏང་རག་མལ་མགོ་བསྐུལ་དང་བཅས་སོ་བདུན་ཚོམ་བུ་མ་དང༌། ས་གཞི་སྤོས་ཆུ་དབྱངས་བཅས་གསུངས་སྐབས་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་མཆོག་ནས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེག་འབུལ་རྗེས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་དང༌། ཕྱི་སྒྲུབ་བཀྲ་ཤིས། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀྲ་ཤིས་པར་བྱས། ཤིས་བརྗོད་སྐབས་སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱིས་ཆོས་རིག་དྲུང་ཆེ་ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་ལ་སྲུང་བྱིན་དང༌། ལེགས་དར་ནང་མཛོད། རྒྱ་གར་ལི་མ་རྙིང་མའི་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་མཁྱིད་གང་ཙམ་དང༌། གསེར་དང་བྲིས་མའི་སློབ་དཔོན་གསོལ་འདེབས་ལེའུ་བདུན་མ་དཔེ་ཐུང་གླེགས་བམ་གཅིག རྒྱ་གར་ལི་རྙིང་གི་བཀའ་གདམས་མཆོད་རྟེན་མཁྱིད་གང་ཙམ་གཅིག འབུ་རས་དཀར་པོ་ཡུག་སྦྲེལ་གཅིག ཀྲས་རི་ཀོར་ཀྲོ་རྒྱ་སྨུག་གི་ནམ་ལྡེང་གཅིག་དང༌། སྐུ་ལྡེང་རྫ་མདོག་གཅིག་བཅས་སྩལ། འབྲས་ལྗོངས་རྒྱལ་སྲས་མཆོག་ལ་སྲུང་དང་གཡོགས་དར་ནང་མཛོད། བཀའ་བློན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ཉི་བཟང༌། ཆོས་དོན་དྲུང་གཞོན་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་བཅས་ལ་སྲུང་བྱིན་དང༌། གཡོགས་དར་ཨ་ཤེ་རིང་བ་རེ་སྩལ། འབྲས་ལྗོངས་རྒྱལ་སྲས་མཆོག་ད་ལམ་མཇལ་བཅར་དུ་ཕེབས་པ་དང་སྟབས་མཚུངས་མཛད་སྒོར་ཕེབས་འཐུས་བཀའ་ལན་སྩལ་བ་བཞིན་མཇལ་དར་འབུལ་གནང་དང༌། ཆོས་ལྷན་ལས་བྱེད་མི་དྲུག་མཇལ་བཅར་དར་རང་སློག་ཐོག་སྲུང་བྱིན་སྩལ།

བསྟན་འབར་མ་གསུང་སྐབས་ཀ་ཁྲི་བསྒྲོན་པ་དང་མཛད་སྒོ་དངོས་གཞི་གྲུབ། སྟོན་མཆོག་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་མཆོག་ལ་གུས་ཞབས་དང་བཅས་འདུས་པ་བཞེངས་པའི་མུར་ཕོ་བྲང་དུ་བྱོན་སྐྱེལ་ཕུལ། འདུས་པ་བྱིངས་ནས་ལས་བྱང་མཇུག་ཆོག་རྗེས་བསྐྱངས་གནང༌། འབྲས་ལྗོངས་རྒྱལ་སྲས་མཆོག་མཇལ་བཅར་ཐོག་གཟིམ་ཆུང་དབུ་རྩེར་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་ལྷན་བཞེས། ཉིན་རྒྱབ་ཏུ་ཤི་ཏའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་མི་གྲངས་ ༢༠ ལ་དམ་ཚིག་རྡོ་རྗེའི་སྒོམ་བཟླས་དང༌། ཟ་བྱེད་མཁའ་འགྲོའི་ལུང་ཁྲིད་སྩལ།

བོད་ལྗོངས་རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ་ཡོན་དུ།།

སྦྱོར་བར་ལོ་འཁོར་གཞུང་དམངས་ཚོགས་ཆེན་གྱི།།

སྟེགས་བུར་བཞེངས་ཏེ་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་གཏམ།།

མུན་སེལ་གློག་གི་ཕྲེང་བ་སྤེལ་བར་མཛད།།

ཞྭ་སེར་བསྟན་པའི་གཙུག་གི་རྒྱན་གཅིག་པུར།།

བསྔགས་པའི་མགོན་གང་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རྗེའི།།

ཡང་སྲིད་ཉི་མ་གཞོན་ནུ་མྱུར་འཆར་བར།།

ཐུགས་བརྩོན་ལྷོད་མེད་མཛད་པའི་ཚུལ་འདི་རྨད།།

མ་འོངས་ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོ་འཛིན་པ་ལ།།

ཕྱི་ནང་ངན་གཡོའི་དྲ་བར་མ་ཚུད་པར།།

གཞུང་བརྒྱའི་ཆུ་བོ་འཐུང་བར་འབད་དགོས་ཞེས།།

ནང་ཉམས་ཞལ་ཏའི་སྐུལ་མ་ཡང་ཡང་མཛད།།

དུས་མཚུངས་བྱེས་འབྱོར་བུད་མེད་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས།།

གྲོས་ཁ་བསྡུར་བའི་གནས་ལུགས་སྙན་གསོལ་བར།།

དགྱེས་ཉམས་དང་བཅས་ལམ་སྟོན་བདུད་རྩིའི་ཟས།།

སྩལ་བས་མཐའ་དག་ཡིད་ཁམས་སྤྲོ་བས་ཁྱབ།།

3 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༣༥༤ ནས་ ༣༧༣ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

4 ‘ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ ཤོག་ངོས་ ༢༠༠ ནས་ ༢༠༣ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་བསྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་བཞི་པ།

ཟབ་ཆོས་གསན་བཞེས་དང་བཀའ་དབང༌། བཀའ་ཡིག་དང་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཐོ།

༡༩༨༥ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༤ བོད་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ནས་སྒྲོལ་མ་ཙི་མ་ཎིའི་ལྗགས་བསྙེན་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་ཏེ་ཉིན་ཤས་མཇལ་མཚམས་བཞག་ཏེ་ལྗགས་བསྙེན་གསོག་བསྒྲུབ་གནང་བ་དང༌། ཚེས་ ༡༤ ཉིན་སྒྲོལ་མ་ཙི་མ་ཎིའི་ལྗགས་བསྙེན་གནང་བའི་རྗེས་འབྲེལ་སྦྱིན་སྲེག་མཛད་རྒྱུར་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་གཉིས་ཀྱིས་གཙོས་དགེ་འདུན་པ་བཅུ་དང༌། མཆོད་གཡོག་བཅས་ནས་གསུང་ཞབས་ཞུས་ཏེ་སྦྱིན་སྲེག་གནད་སྨིན་བསྐྱངས་ཤིང༌།

ཚེས་ ༩ དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་དབང་བཀའ་ཆོས་འབྲེལ་འབུལ་བཞེས་སླད་གདན་ཞུ་གནང་བ་བཞིན་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲིར་ཕེབས་འཁོར་ཆེད་བཏང་གིས་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཐོག བཞུགས་ཡུལ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཕེབས་སྒྲིག་སྣེ་ལེན་ཡོད་པར་ཕེབས་འབྱོར་ཟིན་པ་དང༌། ཕོ་བྲང་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་མཇལ་བཅར་དུ་ཕེབས་པར་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་འཕྲད་ཁང་གི་རྡོ་སྐས་མདུན་བར་ཆིབས་འཁོར་ཐོག་ཕེབས་ཏེ་ཕེབས་བཤོལ་མཚམས་གཟིམ་ཆུང་འགག་ཏུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕེབས་བསུ་དང་འབྲེལ་ཕན་ཚུན་སྐུ་ཕྱག་འབུལ་རེས་མཛད་དེ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་མཇལ་དར་འབུལ་གནང་མཛད་བསྟུན་གཟིམ་ཆུང་དུ་ལྷན་བཞུགས་མཇལ་མོལ་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་ནས་ཚེས་ ༡༥ བར་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་སྔོན་ཕེབས་ཀྱིས་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ཆིབས་འཁོར་ནས་ཕེབས་བཤོལ་མཚམས་མཇལ་འཕྲད་དབུ་གཏུགས་མཛད་དེ་གཟིམ་ཆུང་དུ་ལྷན་ཕེབས། མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེས་སྤྱན་རས་གཟིགས་འགྲོ་བ་ཀུན་སྒྲོལ་གྱི་སྒྲུབ་ཞག་དང་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་འབུལ་བཞེས་གསན་དགོངས་དང༌། སྤྱན་རས་གཟིགས་རྒྱལ་པོ་ལུགས་དང༌། རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲུབ་ཞག་དང་ཐུགས་སྒྲུབ་དྲག་པོ་སྩལ་གྱི་སྟ་གོན་སྒྲུབ་ཞག་གྲུབ་བསྟུན་བཀའ་དབང་གསན་བཞེས།

དེ་བཞིན་ྋརྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་འཇམ་དཔལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྒྲུབ་ཞག་འབྲེལ་དབང་དངོས་གཞི་ལུང་བཅས་གསན་བཞེས་དང་ྋརྒྱལ་དབང་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་གསུང་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་འགྲེལ་ལུང་གསན་བཞེས་མཛད་ཅིང༌།

ཚེས་ ༡༥ ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ྋགོང་ས་ལྔ་པའི་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་ནང་བཞུགས་ཞི་བའི་ལྷ་མོའི་ཚེ་དབང་གི་སྒྲུབ་ཞག་དང་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་སྩལ། དེ་རྗེས་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེས་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་འགྲེལ་ལུང་འཕྲོ་སྐྱོང་གནང་བ་གསན་བཞེས་གྲུབ་ཉིད་གཏང་རག་མལ་དང་འབྲེལ་མཇལ་དར་ནང་མཛོད། རྟེན་དོད་བོད་གསེར་ཟམ་སྒོར་གཅིག་ལི་མ་རྙིང་མའི་སྒྲོལ་དཀར་གྱི་སྐུ་མཁྱིད་གང་ཙམ་གཅིག བོད་ཐོན་རྩེད་ཐེར་སྤུས་ལེགས་ཀྱི་སྐུ་ཤམ་གཅིག རིན་ཆེན་རིལ་བུ་ཁག་བཅས་འབུལ་གནང་བསྐྱངས་ཏེ་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་ལྷན་བཞེས་གནང༌།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་རྫ་དཔལ་དགེའི་གསུང༌། ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་དགེ་བའི་གཏམ་ཉམས་ལེན་དམ་པའི་སྙིང་ནོར་ཞེས་བྱ་བའི་ལྗགས་ལུང་གསན་བཞེས་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་གསོལ་ཞབས་གཉིས་ལ་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་མཇུག་ཕྱག་སྲུང་དང༌། གཡོགས་དར། ལེགས་སྐྱེས་སྒོར་ ༥༠༠ རེ་བཅས་སྩལ་བ་དང༌། མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་བོད་དུ་ཕེབས་མཁན་ཡིན་སྟབས་རྟེན་བསྡུས་མ་ཎི་རིལ་བུ་དང༌། བདུད་རྩི་ཆོས་སྨན་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དཔར། ཕྱག་དཔར་ཡོད་པའི་ཨ་ཤེ་བཅས་འབུལ་གནང་མཛད་པར་སྐྱབས་རྗེ་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེས་བླ་སློབ་ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་ལ་ཟབ་པའི་སྐལ་བཟང་ཤར་བས་ཕན་ཚུན་ཟབ་མོ་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིར་སྤྱད་པ་ནི་ངོ་མ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་བྱུང་ཞེས་རབ་ཏུ་དགྱེས་པའི་རྣམ་འགྱུར་འགོག་མེད་དུ་སྩལ།

ཚེས་ ༡༩ ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་སྤྱི་རིམ་མ་ཎི་དུང་སྒྲུབ་ཚུགས་རྒྱུའི་སྔོན་འགྲོར་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་དག་སྣང་འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་བཀའ་དབང་བཀའ་དྲིན་སྩལ་རྒྱུའི་སྟ་གོན་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས་གྲུབ་བསྟུན་གཙུག་ལག་ཁང་དབུ་རྩེར་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་རྗེས་སྟ་གོན་དབུ་ཚུགས། ཆོས་ཞུ་བ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མས་གཙོས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས། རང་རིགས་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་མི་གྲངས་ ༢༦༠༠ སྐོར་ལ་འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལོ་ཀེ་ཤྭ་རའི་སྟ་གོན་སྩལ་བའི་སྔོན་འགྲོ་གསུང་བཤད་གནང་དོན།

ད་རེས་མ་ཎི་དུང་སྒྲུབ་ཀྱི་སྔོན་འགྲོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ནི་ྋརྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་དག་སྣང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་ལེ་ཚན་ ༢༥ ནང་ཚན་སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་རྣལ་འབྱོར་བླ་མེད་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་ལྷ་དགུ་པའི་དབང་བསྐུར་བྱ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ཡང་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་སྐྱིད་གྲོང་གི་འཕགས་པ་ཝ་ཏི་བཟང་པོ་རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་གདན་དྲངས་ཏེ་འཕགས་པ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་དང་ལྷན་དུ་འཕགས་པ་མཆེད་གཉིས་ཞལ་འཛོམས། སློབ་དཔོན་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་སྐུ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་གཟི་འོད་འབར་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་བཅས་མཆོད་ཡུལ་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཏེ་ཐུགས་སྨོན་ཤུགས་དྲག་གི་གསོལ་འདེབས་མཛད་སྐབས་ད་ལྟ་འདིར་ཡོད་འཕགས་པ་ཝ་ཏི་བཟང་པོའི་ཐུགས་ཀ་ནས་འོད་འཕྲོས་ཏེ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་བྱོན་པའི་ཞལ་སྔ་ནས་སྒྲུབ་ཆོག་འདི་ཉིད་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོར་མི་དང་མིར་འཕྲད་པ་བཞིན་སྩལ་བའི་མངོན་སུམ་དག་སྣང་ཞིག་ཡིན།

རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་བོད་འབངས་ལ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཕྱོགས་ནས་བཀའ་དྲིན་ལྷག་པར་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པས་རྒྱལ་བའི་ཕ་ཆོས་སམ། ཉེ་ཆོས་བོད་ཀྱི་སྒོས་ཆོས་ཤིག་ཡིན་གཤིས། དེ་ནི་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་རྣམས་ས་སྟེང་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བདག་པོར་བཞེངས་པའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན་ད་ལྟ་བར་དུ་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ཐུང་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱག་བཞེས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་པ་དང༌། ལྷག་པར་བོད་འབངས་ཡོངས་དང་ལས་འབྲེལ་ཆེས་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱིས་རང་རེ་ལས་སྨོན་འབྲེལ་བའི་དགོས་པ་ལྷག་པོར་མཐོང་སྟེ། དེ་རིང་དབང་བསྐུར་གྱི་སྟ་གོན་དང༌། སང་ཉིན་དབང་དངོས་གཞི་དང༌། མ་ཎི་དུང་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོ་ག་ཇོ་ལུགས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་བཞི་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་བྱ་རྒྱུ་བཅས་ཡིན་པས་སྤྱིར་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང༌། བྱེ་བྲག་འཛམ་བུ་གླིང་པའི་སྐྱེ་འགྲོ། ཡང་སྒོས་རང་ཅག་ལས་སྨོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་མི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ཞིང༌། གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་འདོད་དོན་ཡིད་བཞིན་འགྲུབ་པའི་སླད་བསམ་པ་བཟང་པོ་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ཆོས་བཤད་ཉན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།

ད་དུང་ངོས་རང་ལ་མཚོན་ན་རྒྱལ་དབང་རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་ཁྲིར་སྐུ་ཚབ་ཏུ་བསྡད་ཡོད་པས། འདི་ལྟའི་དམ་ཆོས་ཟབ་མོ་དེ་འཆད་སྤེལ་བྱ་རྒྱུ་འོས་པོ་ཞིག་དང༌། དེང་སང་གི་དུས་སུ་འཚམས་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པས་རང་རེ་བླ་སློབ་ཚང་མ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་རེད་ཅེས་དང༌།

དེ་བཞིན་ད་རེས་ཀྱི་དབང་ཆེན་འདི་ནི་ང་ཚོའི་ནང་གི་རྒྱབ་དཔུང་གསོག་པའི་བྱ་བ་གལ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་དགེ་རྩའི་འགྱུར་ཁྱད་ལ་དགོངས་ཏེ་ཐོག་མར་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་སྩལ། དངོས་གཞིའི་དབང་གི་སྤྱན་དམིགས་འོག་ཏུ་མཁའ་ཁྱབ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང༌། ལྷག་པར་གཞིས་ལུས་མི་མང་གིས་མཚོན་པའི་བོད་ཁམས་ལ་གནས་པའི་དཀར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྷ་ཀླུ་ཚུན་གྱི་ལས་འབྲེལ་ཡོད་ཚད་བཀུགས་ནས་ཡོད་པས་ཚང་མས་སྙིང་རྗེ་དང༌། དད་འདུན་ཤུགས་དྲག་གི་སྒོ་ནས་གསོལ་འདེབས་བྱེད་གལ་ཆེ་བ་དང༌།

ད་ཕྱིན་དམིགས་བསལ་ཁས་ལེན་བྱེད་དགོས་བཤད་ཀྱི་མེད་ཀྱང༌། ཆ་རྐྱེན་ཡོད་མཁན་ཚོས་དེ་རིང་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་རྒྱུན་ཁྱེར་ཟབ་ལམ་དེ་དང་སྦྲགས་ལོ་རེ་མ་ཎི་འབུམ་དྲུག་རེ་མ་ཆག་པ་འདོན་དགོས་པ་དང༌། གཞན་ཚོས་དེ་ལྟར་མ་ཐུབ་ཀྱང་ཉིན་རེ་མ་ཎི་གང་ཐུབ་རེ་བགྲང་ཐུབ་ན། ད་ལྟ་ང་རང་ཚོ་བསོད་ནམས་རྒྱས་ཡོང་བའི་བཟོ་ཞིག་འདུག་ན་སྤྱི་སྒེར་ཚང་མར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད།

ཉོན་མོངས་མེད་པ་བཟོ་དགོས་ན་ཆོས་ལ་སྦྱངས་དགོས། དེས་ན་ཉོན་མོངས་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུ་དེ་ཆོས་པ་གཅིག་པུའི་ལས་འགན་ཞིག་མ་ཡིན་པར། བདེ་བ་འདོད་མཁན་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་མཁན་ཚང་མར་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་ཞིག་རེད། དེར་བརྟེན་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས་ཞེས། ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་ཡིད་རབ་ཏུ་འཁུལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཟབ་མོ་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་དག་སྣང་འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་གི་བཀའ་དབང་དང༌། ཇོ་ལུགས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྗེས་གནང་སྩལ་རྒྱུའི་སྒྲུབ་ཞག་གྲུབ་བསྟུན་བཀའ་དབང་དབུ་ཚུགས། ཀུན་སློང་བཅོས་ཚུལ་གྱི་རིམ་པ་ནས་འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་ལྷ་དགུའི་དབང་བཞི་ཟབ་མོ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང༌། ཇོ་ལུགས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཕྱག་བཞི་པ་གཙོ་འཁོར་གསུམ་གྱི་རྗེས་གནང་བཅས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་མ་ཎི་དུང་སྒྲུབ་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་འཁོད་ཀྱིས་ཚོགས་ཐུན་གཅིག་རིང་བཞུགས་འཇགས་བསྐྱངས། ཉིན་ཤས་རྗེས་སྤྱན་རས་གཟིགས་འགྲོ་བ་ཀུན་གྲོལ་གྱི་སྦྱིན་སྲེག་དང་རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་སྦྱིན་སྲེག་གནད་སྨིན་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཡོང་ཐབས་སྲིད་བློན་ར་ཇི་གྷན་ངྷི་མཆོག་ལ་འབོད་སྐུལ་མཛད་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

ཉེ་སྔོན་སྐུ་ཉིད་ངོ་མཇལ་སྐབས་ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཐོའི་སྐོར་ལ་བཀའ་མོལ་བྱུང་དོན་བཞིན་ད་རེས་སྙན་སྐུལ་མི་ཞུ་ཐབས་མེད་གྱུར།

བོད་ནི་དེ་སྔ་ལོ་ངོ་ ༢༠༠༠ གོང་གི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་བྱུང་མྱོང་མེད་པའི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་གི་སྒང་ལ་ད་ཆ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད། བོད་མི་རིགས་རིག་གཞུང་དང་བཅས་པ་རྩ་སྟོང་དུ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོའི་དུས་ལ་སླེབས་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། ཕྱོགས་གཞན་ནས་བཤད་ན་ང་ཚོ་ནི་ཧ་ཅང་ཁུག་ཀྱོག་ས་ཁུལ་ཁག་གི་གནས་ཚུལ་རྣམས་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གཞན་དང་འབྲེལ་བ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་བསྡད་ཐབས་མེད་པའི་དུས་རབས་ཤིག་ཏུ་གནས་པ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་ལ་རང་བཙན་ཐོབ་པ་ནས་བཟུང་དཀའ་ངལ་དུ་མར་གདོང་ལེན་བྱ་དགོས་གྱུར་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཧ་ཅང་མཐོན་པོར་སོན་པ་འདི་ནི་ལྷག་པར་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོག་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། རྒྱ་གར་ནི། བོད་མི་ཚོས་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གནས་རྩ་ཆེན་ཞིག་དང༌། དགེ་རྒན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། བོད་མིའི་གནས་སྟངས་ནི་ཧ་ཅང་སྟབས་མ་ལེགས་ཤིང་ཡིད་སྐྱོའི་རང་བཞིན། དངངས་འཚབ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། རེ་བའང་ཆེན་པོ་ཞིག་བྱེད་ཆོག་པ་ཡིན།

ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་གྱར་ཏེ་ལོ་ངོ་ ༢༦ སོང་རིང་འཛམ་གླིང་བཙན་བྱོལ་བ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་ལམ་ལྷོང་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། རྐྱེན་རྩ་གཙོ་བོ་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ང་ཚོར་རོགས་སྐྱོར་དང་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན། འཛམ་གླིང་རིག་གཞུང་རྙིང་ཤོས་དང་ཕྱུག་ཤོས་གྲས་ཡིན་པའི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་རྩ་མེད་དུ་འགྲོ་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་རྒྱ་གར་གྱིས་དེ་སླར་གསོ་ཐུབ་ཐབས་ཆ་རྐྱེན་བསྐྲུན་ཡོད། རྒྱ་གར་གྱིས་ང་ཚོར་སྐབས་བབ་ཚེ་སྲོག་སྐྱོབ་ཐབས་དང༌། གཞི་རིམ་གྱིས་རོགས་སྐྱོབ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་མིའི་མངོན་འདོད་བསྒྲུབ་རྒྱུར་སྨན་པའི་ལས་དོན་རྒྱ་ཆེ་གནང་བ་འདི་དག་ང་ཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཟིན་ཐོའི་ནང་འཁོད་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། ད་རེས་སོ་སོ་རང་ཉིད་དང་བོད་མི་ཡོངས་ཀྱི་ཚབ་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གར་མི་མང་དང་གཞུང་ལ་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་དམིགས་བསལ་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་འདོད་བྱུང༌།

ངོས་ནས་དམིགས་བསལ་ཞུ་འདོད་པ་ཞིག་ལ། རྒྱ་ནག་གིས་ཕྱི་བཀོད་པའི་ཆ་ནས་བོད་ཡོངས་རྫོགས་བཙན་བཟུང་གིས་རྒྱའི་དབང་འོག་ཏུ་བཅུག་ནས་ད་བར་ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་གསུམ་ལྷག་འགྲོ་གི་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་མིའི་སེམས་ཤུགས་དང་སྙིང་སྟོབས་རྩ་མེད་བཟོ་རྒྱུར་ལམ་ལྷོང་རྩ་བ་ནས་བྱུང་མེད། ལས་དོན་ཆེས་ཤིན་ཏུ་ཁག་པོའི་རིགས་ལམ་ལྷོང་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་ཐུབ་མེད་ནའང༌། ལས་དོན་ཆེས་ལས་སླ་པོའི་རིགས་ལའང་དོན་འབྲས་སོན་མེད་པ་དེ་ཚོ་ནི་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཆོད་སེམས་དང་སེམས་ཤུགས་ལ་རག་ལུས་ཀྱི་ཡོད། བོད་མི་ཚོས་ད་དུང་ཡང་རྒྱ་གར་ལ་རེ་བ་ཆེན་པོ་བཅོལ་ནས་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

ཁོ་ཚོས་ང་ལའང་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ད་ཆ་རང་ཉིད་ལོ་ན་ལྔ་བཅུར་སོན་ཟིན་ཞིང༌། ལོ་བཅུའམ་ཉི་ཤུའི་རྗེས་ད་ལྟ་ནང་བཞིན་གྲུང་པོའི་གནས་བབས་དེ་བསྡད་ཀྱི་མ་རེད། འདིས་ད་ལྟའི་བོད་མིའི་ཆོད་སེམས་དང༌། རེ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་གནས་བབས་དེར་འགྱུར་ལྡོག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐེབས་ངེས་སྙམ། ངོས་ནས་འདི་ལྟར་བརྗོད་རྒྱུར་རན་པོ་ཞིག་མི་འདུག་སྟེ། འོན་ཀྱང༌། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་སེལ་ཐབས་མ་བྱས་པར་འདི་མུར་བསྐྱུར་ཐབས་བྱས་ཚེ། གནས་ཚུལ་ཇི་ཡོང་མ་ངེས་ཁར། ངོས་ནས་བོད་མི་ཚོར་སེམས་ཤུགས་སྤར་རྒྱུ་དང༌། ཁོ་ཚོའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་སྙན་སྐུལ་ཞུ་ཆོག་གི་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་དེར་དགོངས་བཞེས་དང་དོན་འབྲས་སོན་ཐབས་གནང་ཐུབ་དང་མི་ཐུབ་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། ངོས་རང་གི་ལས་འགན་ནི་སྐུ་ཉིད་ལ་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ངོས་ནས་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཅིག་ཡོང་ཐབས་ཞུ་སྐུལ་ཞུས་པ་བཞིན། རང་ངོས་ནས་དེར་མནོ་བསམ་ཞིབ་ཏུ་བཏང་རྗེས་སྙན་ཐོ་མཉམ་བསྲིངས་ཞུས་པ་ལགས་ན་ཐུགས་ཕན་གསོ་བའི་རེ་བ་ཡོད།

འདི་སྔོན་ངོ་མཇལ་སྐབས་བཀའ་མོལ་བྱུང་དོན་བཞིན་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་སོ་སོའི་སྐབས་འཕྲལ་དགོས་འདུན་ཁག་བསྒྲུབ་དགོས་ངེས་གལ་ཆེ་ཡིན་པ་ཨ་ཅང་ཅང་སྟེ། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་གནད་དོན་གལ་ཆེའི་རིགས་སྣང་མེད་བཏང་རྐྱང་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མིན་ནའང་སྟབས་མ་ལེགས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཏན་ཏན་རེད་སྙམ། རྒྱ་བོད་གཉིས་དབར་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཐད་ནས་འབྲེལ་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཙམ་མིན་པར། འདི་ནི་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་གི་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། དེས་ན། རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་པར་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཆ་ནས་འོས་འགན་ཞིག་འཁྲི་གི་ཡོད། སྐབས་འཕྲལ་ལག་ལེན་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཆ་ནས་བྱས་ནའང་ཡུལ་གྲུ་གཉིས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ནི་གཅིག་ལ་གཅིག་རྟེན་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད།

བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་བསྐྱུར་འཇོག་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་མིན་པར་ཁེ་ཕན་ཆེད་མ་རྩ་ཞིག་གསོན་པོར་གནས་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ངེས་པར་གླེང་སློང་དགོས་ཤིང༌། དེ་འདྲས་རྐྱེན་པས་ཐབས་ལམ་འཚོལ་རྒྱུར་འབད་སྒྲུབ་མ་བྱས་རང་བྱས་རེད། སྐུ་ཉིད་ནས་གནད་དོན་འདིར་དགོངས་བཞེས་གང་གཟབ་གནང་བའི་རེ་འདུན་ཡོད། གུས་བཏུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༩ ཉིན། ཞེས་སྩལ།

ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཐོ།

བོད་ནི་ས་ཁྱོན་ཀི་ལོ་མི་ཊར་(སྤྱི་ལེ)གྲུ་བཞི་མ་ས་ཡ་(༢་༥)དང༌། རྒྱ་མཚོ་ནས་མཐོ་ཚད་སྤྱི་སྙོམས་མི་ཊར་(༤༠༠༠)སྟེང་ཆགས་ཡོད་པ་སྟེ། ‘‘འཛམ་གླིང་ས་ཡི་ཡང་ཐོག’’ཅེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཤིང༌། ས་བབ་ཆགས་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བཀོད་དབྱིབས་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་དང༌། གོམས་གཤིས་ཤིག་ཀུན་གྱི་མིག་ལམ་དུ་བསྟར་ཡོད་པ་རེད། བོད་པས་སོ་སོའི་དགོས་མཁོ་དང༌། གནམ་གཤིས་ཀྱི་བབས་ལ་གཞིགས་ཏེ་སོག་ཡུལ་ནས་གྱོན་གོས་དང༌། ཟས་སྤྱོད་རིགས་འགའ་ཤས་རྒྱ་ནག་ནས་དཔེ་བླངས། ཨི་རན་(Iran)དང་ཨ་ཧཕེ་གྷ་ནི་སི་ཐན་(Afghanistan)ནས་གསོ་རིག་སྨན་གྱི་རིག་གཞུང་ཉམས་སུ་བསྟར། གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ལ། ནང་པའི་ཆོས་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རིག་གནས་རྒྱ་ཆེ་གཏིང་ཟབ་མང་པོ་རྒྱ་གར་ནས་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དཔལ་ཡོན་རྒྱས་ཐབས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། དེའི་རྟགས་མཚན་གསལ་ཤོས་ནི། བོད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་རྩོམ་བྲིས་ནང་རྒྱ་གར་མཁས་པས་མཛད་པའི་གཞུང་ཆེན་དག་ལ་ཁུངས་གཏུགས་མཛད་ཡོད། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་གྱི་རི་བོ་དང་ཆུ་བོ་སྙན་གྲགས་ཆེ་བ་རྣམས་ང་ཚོའི་རིག་གནས་ནང་དུའང་གསལ་བཤད་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

བོད་ནི་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་གྲུ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རྒྱ་གར་བྱང་རྒྱུད་ས་མཚམས་རིང་པོ་དེ་དག་གི་སྲུང་སྐྱོབ་དང༌། ས་བབ་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་རྒྱ་གར་གླིང་ཕྲན་དུ་ཟིང་ཆའི་གནས་ཚུལ་ཆེན་པོའི་རིགས་བྱུང་སྐབས། རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་ཕྱོགས་ཐད་ལ་བབས་སྟེགས་ལྟ་བུ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད།

བོད་ནི་ནང་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་འཚེ་བའི་ལས་ལ་མི་གཞོལ་བར་འཆམ་མཐུན་ཐོག་གནས་པ་ལས་གཞན་ལ་བཙན་རྒོལ་གྱི་བྱ་སྤྱོད་རིགས་སྤེལ་རྒྱུར་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཉེ་དུས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་གནས་ཚུལ་མ་བྱུང་གི་བར་འཛམ་གླིང་ནང་མི་འབོར་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པའི་སྔར་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་བར་གནས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་རེད། རྣམ་ཀུན་བོད་མི་རྣམས་རང་བཞིན་ལྷོད་ལྷོད། ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་དང༌། སྙིང་རྗེ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཡང༌། བར་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ནང་འཇིགས་སྣང་དང༌། དངངས་སྐྲག རྣམ་རྟོག་ཆེན་པོ་ཞིག་ལང་འགོ་ཚུགས་ཡོད། རང་ཤི་རྒྱག་པ་ཞེས་སྔར་གོ་ཐོས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡང་དེང་སང་འཆར་ཅན་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དུས་རབས་མང་པོའི་གོང་ནས་ཡོད་པའི་ང་ཚོའི་རིག་གཞུང་གཏིང་ཟབ་དེ་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་མེད་པར་བཟོས་པས་མ་ཟད། ད་ཆ་བོད་དེ་དྲག་པོའི་དམག་གི་རྟེན་གཞི་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེས་རྐྱེན་པས། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་བདེ་འཇགས་དང༌། གཞི་རིམ་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་དང་བཅས་པ་ཚང་མ་བརླགས་ཚར་བ་རེད། ད་ཆ་བོད་དེ་རང་གི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་སྤྱི་དང༌། ཡང་སྒོས་སུ་རྒྱ་གར་ལ་ཉེན་ཁ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

དེ་སྔ་བྱང་ཕྱོགས་ས་མཚམས་ཁག་ཏུ་དམག་མི་གཅིག་ཀྱང་འཇོག་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་ཆགས་ཀྱི་མེད་ཀྱང༌། དེང་སྐབས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་ས་མཐོའི་གྲང་ངར་སོགས་ཀྱི་དཀའ་ཚེགས་ཧ་ཅང་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་སུ་ལོ་འཁོར་མོ་ཡུག་ཏུ་དམག་མི་ཁྱོན་ཆེ་འཇོག་དགོས་པ་ཆགས་ཡོད། འདིས་རྒྱ་གར་གྱི་དངུལ་རྩིས་འགྲོ་གྲོན་ཐོག་དཀའ་ངལ་འཕར་མ་ཞིག་བཟོས་ཡོད། འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཁུལ་གྱི་ཞི་བདེ་བརྟན་བརླིང་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེན་པོ་ཐེབས་ཡོད། གལ་སྲིད། སྟབས་མ་ལེགས་ཤིང་ཡིད་སྐྱོའི་གནས་སྟངས་འདིར་འགྱུར་བ་ཞིག་བཏང་སྟེ་ཐབས་ལམ་ཞིག་འཚོལ་རྒྱུ་ཨེ་ཡོད་ཅེས་འདྲི་རྩད་ཅིག་བྱས་པ་ཡིན་ན། ‘‘ཐབས་ཤེས་ཤིག་ཏན་ཏན་ཡོད་རེད།’’ ཅེས་བརྗོད་ཆོག

བོད་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་དེ་ཉེ་ཆར་བྱུང་བ་ཞིག་མ་ཡིན་པར་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གསུམ་ལྷག་སོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད། དུས་ཡུན་དེའི་རིང་སྐབས་རེ་ཁྱིམ་མཚེས་བཟང་པོ་ཞིག་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་དང༌། སྐབས་རེ་ཕན་ཚུན་འཁྲུག་འཛིངས་ཀྱང་བྱུང་ཡོད། བོད་ཐོག་རྒྱ་ནག་གི་ཤུགས་རྐྱེན་ཆེ་ཤོས་སོག་པོ་དང་མན་ཇུས་རྒྱ་ནག་ཐོག་དབང་འཛིན་བྱེད་སྐབས་བྱུང་ཡོད་ཀྱང༌། སྐབས་དེར་རྒྱ་མིས་ཁོ་ཚོ་ཕྱི་མི་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། ཉེ་བའི་ཆར་རྒྱ་དམར་ནས་བོད་ཐོག་བཙན་བཟུང་བྱས་པ་རེད། ཁོ་ཚོས་འདས་པའི་ལོ་ ༣༥ ལྷག་རིང་ཕྱི་ནས་བོད་མིའི་ཐོག་དབང་བསྒྱུར་ཐུབ་ཡོད་ནའང༌། བོད་མིའི་སེམས་ཤུགས་དང་སྙིང་སྟོབས་རྩ་བ་ནས་རྩ་མེད་བཟོ་ཐུབ་མེད།

ཐོག་མ་རྒྱ་མི་ ༡༩༤༩ དང་ ༡༩༥༠ གཡས་གཡོན་དུ་བོད་ནང་བཙན་འཛུལ་དང་དབང་བསྒྱུར་སྐབས་སྲིད་དོན་དང་དམག་གི་གནད་དོན་ཁོ་ནར་བལྟ་བ་མ་གཏོགས་རྒྱ་ཕྱོགས་ལ་མི་རིགས་ཐོག་གི་འགལ་ཟླའི་རྩོད་རྙོག་གམ་མི་དགའ་བའི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེར་འཛིན་གྱི་མེད། འོན་ཀྱང༌། བོད་ནང་ཉེ་དུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་གྱིས་རྐྱེན་པས་བོད་རྒྱ་མི་རིགས་གཉིས་དབར་རང་བཞིན་མ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། དོན་སྙིང༌། ད་ཆ་བོད་མིས་རྒྱ་མི་རིགས་ལ་ཞེན་པ་གཏིང་ནས་ལོག་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། དཔེར་ན། བཙོན་ཁང་དང༌། སློབ་ཕྲུག གཞུང་གི་ལས་བྱེད། མཐོ་རིམ་འགོ་ཁྲིད་བཅས་ཚང་མའི་ཁྲོད་དུའང་ཁྱབ་ཡོད་པ་རེད།

ཕྱོགས་གཞན་ནས། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་འདས་པའི་ཉམས་མྱོང་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ཆ་བསམ་བློ་གསར་པ་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་བསམ་ཚུལ་དང་བསྟུན་ཏེ་མ་འགྲོ་ཀ་མེད་ཆགས་ཡོད། དེ་སྔ་ ༡༩༦༠ འགོ་སྟོད་དང་མི་འདྲ་བར་ད་ཆ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་བོད་དོན་ཐོག་དོ་སྣང་དང་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་བྱེད་མཁན་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། བོད་ནི་རང་བཞིན་ཐོན་ཁུངས་ཧ་ཅང་ཕྱུག་པོ་ཞིག་ཡིན་རུང༌། རྒྱ་མིས་དཔལ་འབྱོར་ཐོག་འཛུགས་བསྐྲུན་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་ཐད་ལ་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་བྱས་ཡོད་ཀྱང་མ་འཛུགས་བྱེད་པ་ནང་བཞིན་ཁེ་ཐོན་ཡོང་གི་མེད་པ་རེད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི།

(ཀ)རྒྱ་རིགས་རྣམས་ནི་ད་དུང་ཡང་དེང་དུས་ཐོན་གསར་འཕྲུལ་ལས་ཐོག་རྗེས་ལུས་ཡིན་པ། (ཁ)བོད་ནང་འོར་འདྲེན་འགྲིམ་འགྲུལ་ཧ་ཅང་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ། (ག)རྒྱ་མི་བོད་དུ་གནས་པར་བོད་མིས་མ་དགའ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་པ།

རྒྱ་ནག་རང་དུ་ལས་ཀའི་སྤུས་ཚད་ཚགས་ཚུད་མེད་པར་སྐྱོན་ཆ་ཆེན་པོ་ཡོད་བཞིན་དུ་བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་ཐད་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་དཀའ་ངལ་འཕྲད་རྒྱུ་ཡིན་པ་བརྗོད་མི་དགོས། དམག་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ཀྱང་གང་ཅིའི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་རྒྱུར་སྟབས་བདེ་མེད་ཅིང༌། འགྲིམ་འགྲུལ་ལ་སོགས་པའི་དཀའ་ཚེགས་མང་དག་ཅིག་ལ་གདོང་ལེན་བྱ་དགོས་རྐྱེན་དམག་མི་ཕོན་ཆེ་བོད་ནང་འཚོ་སྐྱོང་ཐུབ་རེ་མེད་ཅིང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་རྒྱ་མིར་ཅ་ཟིང་པོ་དང༌། ཚོར་སྣང་ཧ་ཅང་སྐྱེན་པོའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ཁོ་ཚོར་ཡང་ཡང་སྐྱོན་བརྗོད་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། དེའི་གདོང་ལེན་དག་འབུད་བྱས་མ་ཚར་བ་སྡོད་དགོས་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། གལ་སྲིད་རྒྱ་མིས་བསམ་ཞིབ་ཡག་པོ་འཁྱེར་ཏེ་ལྐུགས་པ་ཨུ་ཚུགས་དང་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་ཁེངས་དྲེགས་མ་བྱས་པར་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་བསྟུན་མཁས་ཤིག་བྱས་པ་ཡིན་ན། དཀའ་རྙོག་འདི་ཚོ་ཉུང་དུ་གཏོང་རྒྱུའི་བསམ་བློ་ཞིག་རང་བཞིན་འཁོར་སྲིད་པ་རེད།

གལ་སྲིད་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་མུ་མཐུད་བསྡད་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་གར་ལ་དཀའ་རྙོག་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། ལྷག་པར་བོད་དོན་འདི་གནས་སྐབས་རིང་ཡ་མེད་བཏང་བ་ཡིན་ན། ངའི་བསམ་པར་དཀའ་རྙོག་གསར་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་འཕྲད་རྒྱུ་ཡིན་པ་མཐོང་གི་འདུག དཔེར་ན།

༡༽ ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་འདི་ལོ་ཆིག་སྟོང་གོང་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་ཁྱབ་བྱུང་ཞིང༌། དེས་བོད་མིའི་སེམས་ནང་བག་ཆགས་གཏིང་ཟབ་ཅིག་བཞག་ཡོད་པ་རེད། དེང་སྐབས་རྒྱ་མིས་ཕྱི་ཚུལ་དུ་ཆོས་དད་རང་མོས་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད། དོན་ངོ་མར་ཆོས་ཀྱིས་གལ་སྲིད་གནོད་པ་མ་སྐྱེལ་ནའང༌། ཐོན་སྐྱེད་ཐོག་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུ་མེད་པའམ། བེད་སྤྱོད་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། བོད་དུ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཉམས་ཆག་ཕྱིན་ཏེ་མཐར་རྩ་ཡལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། དེས་ན། རྒྱ་མིར་ཆོས་དད་མེད་པ་བཟོ་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་དུ་མི་རུང་བ་གཉིས་ཡོད་པ་ནི།

(ཀ)ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་རྒྱ་གར་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་མིའི་སེམས་ནང་རྒྱ་གར་དང་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་མིས་བོད་ནང་དར་ཁྱབ་བྱུང་བའི་ནང་ཆོས་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཡན་ལག་ཅིག་རེད། ཅེས་བརྗོད་པ་འདི་ཁུངས་མེད་དགོད་བྲོའི་སྐད་ཆ་ཞིག་རེད།

(ཁ)པོ་ལན་ཌའི་(Poland)ནང་བྱུང་བ་བཞིན་ཆོས་ནི་མི་རིགས་རིང་ལུགས་ཀྱི་རྩ་དོན་དང་གཅིག་པ་འདྲ་པོ་ཆགས་ཡོད། གལ་སྲིད། རྒྱ་མིས་བོད་མིའི་མངོན་འདོད་དང་མཐུན་པར་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཐོག་ནས་སྐྱོང་སྟངས་ཤིག་བྱས་ཚེ། དེས་ཉིན་གཅིག་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཕར་ཕྱོགས་ལ་རྒྱ་མིར་དགའ་ཞེན་བྱ་མཁན་གྱི་བོད་མིའི་བློ་ཁ་འགྱུར་ཏེ་རྒྱ་ཕྱོགས་ལ་དགའ་མཁན་ཞིག་ཆགས་སྲིད་པ་རེད། དེས་རྒྱ་གར་ལ་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་འཕྲད་སྲིད་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་རྒྱུ་རེད།

༢༽ད་ལྟའི་སྐབས་བོད་ནང་རྒྱའི་དམག་མི་ཇི་ཙམ་མང་པོ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་མིས་དེ་ནི་ཕྱི་མིའི་དམག་དཔུང་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གྱིས་མི་དགའ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེར་བརྟེན། བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་དམག་ཚོར་ལས་འགན་གཉིས་ཡོད་པ་རེད། དེ་དག་ནི་རྒྱ་གར་དང་ས་འབྲེལ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་མཚམས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་དགོས་ཁར་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོ་ལའང་དོ་སྣང་མ་སྤྲད་རང་སྤྲད་འཁེལ་གྱི་རེད། དེ་ལྟར་ནའང༌། གལ་སྲིད། བོད་མིའི་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་ཞིག་ཐེབས་པ་ཡིན་ཚེ། སྐབས་དེར་བོད་ནང་གནས་སྡོད་བྱེད་པའི་རྒྱ་མིའི་ནུས་པ་ཆ་ཚང་རྒྱ་གར་ས་མཚམས་ཕྱོགས་སུ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

༣༽ངས་རྒྱ་མིར་སྐྱོན་འཛུགས་བྱས་པ་མིན་ཏེ། འོན་ཀྱང༌། འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༢༠༠༠ སྐོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཞིབ་བརྟག་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱིས་རྒྱ་བསྐྱེད་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་བློ་དེ་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་རེད། དུས་རབས་འདི་འགོ་འཛུགས་སྐབས་མན་ཇུ་ཞེས་རང་གི་མི་རིགས་དང་རིག་གཞུང་གོམས་གཤིས་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང༌། ད་ཆ་རྒྱ་མིས་ཁོང་ཚོ་རྒྱ་ཁོངས་སུ་གཙང་མ་བཟོས་ཟིན་པ་དང༌། དེང་སང་རྒྱ་མི་རིགས་ས་ཡ་ ༧༥ ཡོད་ཁོངས་ནས་མན་ཇུའི་མི་རིགས་ས་ཡ་གཉིས་ནས་གསུམ་(༢ - ༣)བར་མ་གཏོགས་མེད་པ་བཟོས་འདུག

༡༩༤༩ ལོར་ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་དུ་རྒྱ་རིགས་མི་འབོར་ ༢༠༠་༠༠༠ སྐོར་ལས་མེད་ཀྱང༌། ད་ཆ་རྩ་བའི་མི་འབོར་ས་ཡ་ ༡༣ ཡོད་ཁོངས་ནས་རྒྱ་རིགས་མི་འབོར་ས་ཡ་ ༧ ཆགས་འདུག ནང་སོག་ལ་ཆ་བཞག་ན། རྒྱ་རིགས་ས་ཡ་ ༨་༥ དང༌། སོག་རིགས་ས་ཡ་ ༢་༥ ལས་མེད། ང་སྐྱེས་ས་བོད་བྱང་ཤར་མཚོ་སྔོན་(Kokonor)ནང་ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་གི་གསར་ཤོག་ཅིག་ནང་ཐོན་གསལ་ལྟར་ན། རྒྱ་རིགས་ས་ཡ་ ༢་༥ ཡོད་སར་བོད་རིགས་ ༧༠༠་༠༠༠ མ་གཏོགས་མི་འདུག་ཅེས་དང༌། བོད་དབུས་ནུབ་གཉིས་འདུས་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་(TAR)ཞེས་པར་རྒྱ་མིས་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་དང་ལྟ་རྟོག་བྱེད་ལུགས་བཤད་པ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་རྒྱ་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཧ་ཅང་མང་པོ་བོད་ཤར་དང༌། བྱང་ཤར་གཉིས་སུ་ཆེད་གཏོང་བྱ་བཞིན་ཡོད། ཐེངས་གཅིག་ལི་ཤའོ་ཅི་(Liu Shao Chi)དང་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་སྐབས་ཁོ་པས་བོད་ནང་ས་ཆ་སྟོང་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ལྷག་ཡོད་པས་རྒྱ་ནག་མི་འབོར་ཆེ་སྟབས་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀའི་ཁེ་ཕན་ཆེད་ཁོ་པ་ཚོའི་མི་འབོར་དང་ང་ཚོའི་ས་ཞིང་གཉིས་དབར་བརྗེ་ལེན་བྱས་ན་ལེགས་ཚུལ་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་དེ་ད་ཆ་སེམས་ནང་དྲན་སྐུལ་ཞིག་ཐེབས་བྱུང༌། གནད་དོན་འདི་ཚོའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་གཏོང་སྐབས་ཉིན་གཅིག་ཁོ་ཚོའི་ཁྱོན་ཆེའི་མི་འབོར་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་ལུང་པ་ཁྱུར་མིད་གཏོང་ངེས་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་གི་འདུག གལ་སྲིད། འཛམ་གླིང་མི་མང་གིས་བོད་མིའི་གནད་དོན་སྣང་མེད་བཞག་སྟེ། རྒྱ་མིས་བོད་དོན་ཐོག་ཕྱིའི་བསམ་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པར་རང་སྣང་གང་དྲན་བྱེད་དུ་བཅུག་པ་ཡིན་ན། གནས་ཚུལ་འདི་ཏན་ཏན་ཡོང་ངེས་རེད། འདི་ལྟར་བྱུང་ཚེ་གཞི་རིམ་གྱི་འགྱུར་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་འགྲོ་ངེས་ཡིན།

༤༽རྒྱ་མི་རིགས་ཚོ་ནི་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་རང་ཤེད་དང་ང་རྒྱལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་མཁན་ཞིག་སྟེ། དབུས་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་(Middle Kingdom)དེ་ཡག་ཤོས་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་དེ་རྒྱུན་དུ་འཛིན་ནས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། འཕྲལ་སེལ་སོ་སོའི་ཁེ་ཕན་འགྲུབ་རྒྱུར་དམིགས་ཏེ་རང་གི་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་མཉམ་དུ་འཆམ་མཐུན་ཐོག་གནས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིས་སོ་སོའི་སྤོབས་པ་དང་ཁེངས་དྲེགས་ཇི་སྲིད་མ་སྐྱུང་གི་བར་དེ་སྲིད་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་དབང་བསྒྱུར་ངེས་པར་བྱེད་ཀྱི་རེད། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་བོད་དོན་ཐོག་ལངས་ཕྱོགས་མཁྲེགས་ཙམ་འཛིན་པ་ཡིན་ན། ད་ལྟའི་བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་ཉེན་ཁ་མེད་པར་བཟོ་ཐུབ། འདིས་རྒྱ་གར་ཤར་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་ནས་ཉེན་ཁ་སླེབས་སྲིད་པ་དེ་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར་མེད་ན་རྒྱ་གར་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོང་དོན་མེད་ཅིང༌། མཐའ་མའི་གྲུབ་དོན་ནི་རྒྱ་གར་ཐོག་ཉེན་ཁ་ཡོང་གཞི་རྒྱ་ནག་མ་གཏོགས་མེད་པས་དེར་རྒྱ་གར་གྱིས་ཐུགས་སྣང་གཟབ་ནན་ངེས་པར་གནང་གལ་ཆེ།

༡༩༥༠ ཙམ་དང་ ༡༩༦༠ ལོའི་འགོ་སྟོད་ཙམ་དུ་རྒྱ་ནག་གིས་མེག་མ་ཧོན་ས་ཐིག་(MacMahon line)གཞིར་བཟུང་རྒྱ་གར་མཉམ་ས་མཚམས་སྐོར་གྱི་རྙོག་གླེང་སེལ་ཐབས་བྱས་པ་རེད། དེ་ལས་སླ་པོ་ཞིག་མེད་སྟབས་གློ་བུར་ཐག་གཅོད་ཐུབ་མེད་ཅིང༌། རྒྱ་མིས་འབར་མ་དང་ས་མཚམས་སྐོར་གྲོས་མོལ་གྱིས་ཐག་གཅོད་བྱས་ཡོད། བལ་ཡུལ་དང་མཉམ་གྲོས་མོལ་དེ་ག་ནང་བཞིན་བྱས་པ་རེད། ད་ཆ་རྒྱ་ནག་གིས་འབྲུག་ཡུལ་དང་ས་མཚམས་སྐོར་གྲོས་མོལ་བྱེད་བཞིན་པ་དང་གྲོས་མཐུན་ཞིག་འཇོག་ཐུབ་པའི་རེ་བ་རྒྱག་གི་ཡོད་ཅིང༌། ཁོ་པས་རྒྱ་གར་གྱིས་ཁུངས་མེད་མགོ་མཁྲེགས་པོ་དང་ནང་འགྲིགས་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་ཤེས་མ་བྱས་པ་མ་གཏོགས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་ས་མཚམས་སྐོར་དཀའ་ངལ་གང་ཡང་མེད་ཚུལ་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་བསྟན་གྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། གལ་སྲིད། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་བོད་དོན་ཐོག་སྲིད་བྱུས་གསལ་པོ་དང་བརྟན་པོ་ཞིག་འཛིན་པ་ཡིན་ན། འབྲུག་དང་བལ་ཡུལ་གཉིས་ནས་རྒྱ་མི་དང་འབྲེལ་བ་བྱ་ཕྱོགས་ཀྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་ངང་འཐེན་གྱིས་བསྐྱར་ཞིབ་བྱ་རྒྱུར་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་རེད། འབྲུག་བལ་གཉིས་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་ཡིད་ཆེས་བློས་འགེལ་ཏན་ཏན་བྱེད་ཀྱི་མེད། འོན་ཀྱང༌། དེ་གཉིས་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་ལ་གདོང་དང་གདོང་ཐུག་སྟེ་ཁ་གཏད་གཅོག་མི་ཐུབ་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཆགས་ཡོད། འོན་ཏེ། རྒྱ་གར་གཞུང་ནས་ས་མཚམས་རྩོད་གཞི་གཅིག་པུའི་དཀའ་རྙོག་སེལ་ཐབས་དགོངས་པ་བཞེས་པ་ཡིན་ན། འབྲུག་བལ་གཉིས་ཕྱོགས་ནས་རྒྱ་མི་དང་མཐུན་འབྲེལ་གྱི་རྣམ་འགྱུར་བཟང་པོ་མ་བསྟན་ཐབས་མེད་རེད། དེ་བཞིན་ཨ་སིན་(ASEAN(Association of South - East Asian Nations)འཐུས་མི་ཚོས་རྒྱ་ནག་མཉམ་འབྲེལ་བ་བྱས་ཏེ་ཧ་ཅང་འཆམ་མདོག་ཁ་པོ་བྱས་ནའང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཆེད་དུ་ཕྱིའི་རྣམ་འགྱུར་ཙམ་ལས་དོན་དམ་འཇིགས་སྣང་དང་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་ངང་གནས་དགོས་ཀྱི་ཡོད། གལ་སྲིད། རྒྱ་གར་གྱིས་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཐོག་ནས་བོད་དོན་སྐོར་ལངས་ཕྱོགས་བརྟན་པོ་ཞིག་བཟུང་བ་ཡིན་ན། ཕྱོགས་སྒྲིལ་སྤངས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོའི་ཁྲོད་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་གཡས་གཡོན་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་ཁྲོད་རྒྱ་གར་གྱི་མཚན་སྙན་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་རེད།

བོད་དོན་ཐོག་ལངས་ཕྱོགས་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་འཛིན་པ་དེས་གནས་སྐབས་རིང་རྒྱ་དཀར་ནག་གི་འབྲེལ་བར་དོ་ཕོག་ཡོང་རྒྱུ་མངོན་གསལ་དོད་པོ་རེད། དེང་སྐབས་རྒྱ་ནག་ནང་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་འགྲོ་བཞིན་པ་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཚང་མས་རྒྱ་ནག་དང་འབྲེལ་བ་བསྐྱར་གསོ་ཡོང་ཐབས་ལ་བྲེལ་བའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་གར་གྱིས་རྒྱ་ནག་ལ་སྲིད་ཇུས་མཁྲེགས་ཙམ་འཛིན་པ་དེས་སྐབས་གཅིག་རིང་རྣམ་འགྱུར་ཁྱད་མཚར་ཞིག་ཏུ་མངོན་སྲིད། འོན་ཀྱང༌། ཕུགས་སུ་ཁེ་ཕན་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། ལངས་ཕྱོགས་ཤིག་ད་ལྟའི་ཆར་འཛིན་གལ་ཆེ་བ་ལས། དེ་མིན་ཧ་ཅང་ཕྱིས་དྲགས་ཀྱི་རེད།

དཔལ་འབྱོར་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་ལ་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་ཡོང་གཞི་མེད། གཅིག་ཐད་ནས་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་དབར་ཚོང་འབྲེལ་དེ་ཙམ་ཆེན་པོ་མེད་པ་དང༌། ཕྱོགས་གཞན་ནས་ཕྱོགས་ཡོངས་ཀྱི་འབྲེལ་བར་དོ་ཕོག་བྱུང་ནའང༌། ཚོང་འབྲེལ་མུ་མཐུད་འགྲོ་གི་རེད། དམག་དོན་གྱི་ཆ་ནས་བྱས་ན། རྒྱ་ནག་གིས་རྒྱ་གར་ཐོག་དམག་འཐབ་ཀྱི་ཉེན་ཁ་ཡོང་རྒྱུ་མིན་པ་ཕལ་ཆེར་ངེས་པ་རེད། ༡༩༦༢ ལོར་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་གྱི་དམག་འཁྲུག་སྐབས་དང་ཐོག་རྒྱ་ནག་ལ་རྒྱལ་ཁ་ཕྲན་བུ་ཐོབ་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་རྒྱ་ནག་གིས་སོ་སོ་རང་ཕྱོགས་ནས་མེ་འཕེན་མཚམས་འཇོག་གིས་ཕྱིར་འཐེན་མ་བྱས་ཀ་མེད་བྱུང་ཞིང༌། རྒྱུ་མཚན་ནི། ལེ་དབར་(Miles)བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་ས་ཐོག་མི་རྒྱུ་གཉིས་འོར་འདྲེན་བྱ་རྒྱུར་དཀའ་ངལ་ཡོད་ཐོག་ས་བབ་གནས་སྟངས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་མཐར་རྒྱ་གར་ཐོག་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རྒྱུའི་རེ་བ་མེད་པ་ཤེས་ཡོད། ད་ལྟའི་སྐབས་རྒྱ་མིའི་གནས་སྟངས་སྔོན་ལས་ཁག་ཏུ་ཕྱིན་མེད་ནའང༌། འགྱུར་བ་ཞིག་ཕྱིན་མེད།

དེང་སྐབས་ས་གནས་གང་འདྲ་ཞིག་གི་མང་ཚོགས་ཀྱི་གཞི་རིམ་ཐོབ་ཐང་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་བཏང་བའི་ཐོག་སེམས་ཁུར་བླངས་པ་དང༌། སྐྱོན་བརྗོད་བྱས་པ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་ནང་སྲིད་ལ་ཐེ་བྱུས་བྱས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་མི་བྱེད་ཀྱང༌། གལ་སྲིད་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ད་ལྟའི་སྐབས་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཙམ་ཡིན་པ་ངོས་ལེན་གནང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། རྒྱ་གར་དང་བོད་དབར་འབྲེལ་བ་དམིགས་བསལ་ཞིག་ཡོད་པར་སོང༌། བོད་མིའི་ཐོག་རྒྱ་གར་ལ་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཆ་ནས་རང་བཞིན་འགན་ཞིག་འཁྲི་གི་ཡོད། ངོས་ནས་གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན་རྒྱ་མིས་ཕྱི་ཕྱོགས་ནས་བོད་མིའི་ཐོག་དབང་བསྒྱུར་བྱས་ནའང༌། བོད་མི་ཚོའི་ངོས་ནས་རྒྱ་གར་ལ་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དོན་ངོ་མའི་ཆ་ནས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་རྒྱ་གར་ལ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། གལ་སྲིད་བོད་མིའི་ཆོས་དད་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཏེ་དམར་པོའི་ལྟ་བའི་ཕྱོགས་སུ་བློ་ཁ་འགྱུར་བའི་གནད་དོན་བྱུང་བ་ཡིན་ཚེ་རྒྱ་མིས་བོད་མིའི་ཐོག་སྟངས་འཛིན་བྱ་རྒྱུ་ཤུགས་ཆེ་རུ་གཏོང་གི་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། རྒྱ་གར་གྱིས་གནད་དོན་འདི་ཚོར་གཞིར་བཟུང་བའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་སོ་སོར་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ལྷག་པར་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་རྙོག་གྲ་ད་དུང་ཡང་ཐག་གཅོད་ཐུབ་མེད་པ་རེད། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་གྱི་རྩོད་གཞི་ལྟེ་བ་དེ་ས་མཚམས་ཁོ་ནའི་སྐོར་ལ་ཡིན་ཚེ། རྒྱ་གར་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་བྱེད་སྟངས་ལ་གདོང་ལེན་བྱ་དགོས་པ་འཁེལ་གྱི་རེད། ཕན་ཚུན་མཐུན་འགྲིགས་བྱ་རྒྱུའི་གཞི་རྩ་ལྷག་མེད་པར་སོང༌། རྒྱ་གར་གྱི་གནས་སྟངས་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། དེར་བརྟེན། བོད་མིའི་ཐོག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱ་རྒྱུ་དེ་འཛམ་གླིང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱ་གར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་རེད། ངའི་བསམ་པར་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་དེ་སྔའི་བོད་དོན་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་ཇུས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ད་ལྟ་ཕྱིས་དྲགས་མེད་པ་དང༌། བོད་དོན་ཐོག་དགོངས་པ་བསྐྱར་དུ་བཞེས་གལ་མཐོང་གི་འདུག དེས་ན་གཤམ་འཁོད་གནད་དོན་རྣམས་དགོངས་པའི་དཔྱད་གཞིར་འབུལ་རྒྱུ་ཡིན།

༡༽ང་ཚོས་རྒྱ་མིའི་འདོད་ཚུལ་ལྟར་མིན་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དང་མཐུན་པར་བོད་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་རང་སྐྱོང་ཡོང་ཐབས་ལ་མ་མཐར་འབད་བརྩོན་ངེས་པར་བྱེད་དགོས། སྤྱིར་བཏང་བོད་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་བཞིན། དེར་དྲག་པོའི་རྟེན་གཞི་མེད་པར་བཟོས་ཏེ་ཞི་བའི་བསྟི་གནས་སུ་བསྒྱུར་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་མིང་དོན་མཚུངས་པ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་མིའི་དམག་མི་འབོར་ཆེན་བོད་ནང་འཇོག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྩ་བ་ནས་མཐོང་གི་མི་འདུག རྒྱ་གར་ནི་རྒྱ་ནག་གིས་བཙན་བཟུང་བྱས་པའི་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་དང་ས་ཐག་རིང་ཤོས་དེ་འཁེལ་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་གར་གྱིས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་སླད་ཐབས་ཤེས་གང་ནུས་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ལྷ་རབ་བྱུང་ན་རྒྱའི་དམག་མི་ཚང་མ་བོད་ནས་ཕྱིར་འཐེན་དགོས་པ་དང༌། དེ་མིན་དམག་མི་མང་ཉུང་ཇི་ཙམ་འཇོག་དགོས་མིན་ཚད་བཀག་ངེས་པར་བཟོ་གལ་ཆེ། ཐབས་ཤེས་ཤིག་ངེས་པར་བྱ་གལ་ཆེ། རྒྱུ་མཚན་ནི། ཇི་སྲིད་གནད་དོན་དེར་ཐག་གཅོད་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ས་མཚམས་སྐོར་གྱི་རྙོག་གླེང་སེལ་ཐུབ་པའི་དབང་དུ་བཏང་ནའང༌། ཕྱི་ཚུལ་ཙམ་ལས་དོན་དངོས་ཐོག་གང་ཡང་མེད་པ་རེད། རྒྱ་གར་དམག་མིས་ས་མཚམས་ཁག་ཏུ་རྒྱུན་གཏན་སྐོར་གཡེང་བྱ་དགོས་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་དང༌། རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཀྱི་དམག་མི་ཇི་སྲིད་གོ་མཚོན་ཐོགས་ཏེ་ས་མཚམས་ཁག་ཏུ་གདོང་དང་གདོང་བསྟན་ཏེ་བསྡད་དགོས་བྱུང་ན། དེ་སྲིད་ཕན་ཚུན་རྙོག་གྲ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་ཡོང་རྒྱུ་ངེས། དེས་རྒྱ་གར་ལ་དཀའ་ངལ་རྫོགས་མཐའ་མེད་པ་འཕྲད་སྲིད་པ་རེད།

༢༽སྐྱེ་བོ་སུ་ཞིག་གི་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དེ་དེང་སྐབས་རྣམ་དཔྱོད་ཡངས་པའི་འཛམ་གླིང་སྐྱེ་བོ་ཡོངས་ཀྱིས་ངོས་ལེན་རྒྱ་ཆེ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཐོབ་ཐང་འདི་ང་ཚོ་ལའང་ཡོད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ ༡༩༦༥ ལོའི་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་གྲོས་ཆོད་ཐོག་བོད་དོན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་ཡོད་པ་འདི་ནི་ ༡༩༥༩ དང་ ༡༩༦༡ ལོའི་གྲོས་ཆོད་སྔ་རྗེས་གཉིས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད་པ་མཚོན་གྱི་ཡོད། ༡༩༦༡ ལོར་བཞག་པའི་གྲོས་ཆོད་ཐེངས་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་‘‘བོད་མི་མང་གི་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་གིས་མཚོན་ཁོང་ཚོའི་འགྲོ་བ་མིའི་གཞི་རིམ་གྱི་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་དབང་བཙན་འཕྲོག་བྱེད་པའི་བྱ་སྤྱོད་མཐའ་དག་མཚམས་འཇོག་དགོས་ཞེས་སླར་ཡང་དོ་གལ་ཆེན་པོས་འབོད་སྐུལ་བྱ་རྒྱུ།’’ ཞེས་འཁོད་ཡོད། དེས་ན། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བོད་མིའི་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་མ་ཟད། ༡༩༥༠ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༧ ཉིན་སྲིད་བློན་ནེ་རུས་རྒྱ་གར་གྲོས་ཚོགས་ནང༌། ‘‘ལམ་སྲོལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང༌། ཁོ་ཚོས་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་དང༌། རང་ངོས་ནས་བོད་མིའི་ཐོག་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་མཐར་བོད་མི་རང་ངོས་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་ལས་སུ་གང་གིས་ཐག་གཅོད་བྱས་ན་མི་འགྲིགས།’’ ཞེས་གསུངས། དེས་ན་བོད་མིའི་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཐོག་རྒྱ་གར་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ངེས་ཤེས་འདྲོངས་པ་ཞིག་བྱེད་པ་དེས་གོང་དུ་གསུངས་པའི་སྲིད་བྱུས་དང་ནང་འགལ་ཆགས་ཀྱི་མེད། ཡང་འགའ་རེས་བོད་མིའི་རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཀ་ཤི་མིར་(Kashmir)གནད་དོན་ཐོག་རྒྱ་གར་ལ་མཛད་དཀའ་ཞིག་འཕྲད་སྲིད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། དེ་གཉིས་དབར་ཁྱད་པར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་གཞིར་བཟུང་འགྲེལ་བཤད་གསལ་པོ་དང་ལས་སླ་པོའི་ཐོག་ནས་བྱེད་ཆོག་པ་ཞིག་རེད།

༣༽མཐར་ང་ཚོས་བོད་རང་བཙན་ཆེད་འབད་བརྩོན་ངེས་པར་བྱེད་དགོས། བོད་རྒྱ་གཉིས་ནི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང༌། རིག་གཞུང༌། ས་བབ་ཀྱི་གནས་སྟངས། མི་རིགས། གནད་དོན་གཞན་དག་མང་པོའི་ཐོག་ཐ་དད་ཅིག་ཡིན་ཞིང༌། ཐ་དད་ཀྱི་རྣམ་པ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འདས་པའི་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཆ་བཞག་ན་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་བྱས་ནས་བསྡད་པ་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་ཡང༌། བོད་མི་བརྒྱ་ཆའི་གོ་ལྔ་ཙམ་རང་བཙན་གཙང་མ་འདོད་ཀྱི་ཡོད། བོད་རང་དབང་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་ལས་འགུལ་དེ་དྲང་བདེན་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་གནས་བབས་དེ་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་ཚོར་དངོས་འབྲེལ་གལ་ཆེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

བོད་རང་བཙན་གྱི་དམིགས་ཡུལ་དེ་སྣང་མེད་བཞག་ཐབས་མེད། གང་ཡིན་ཟེར་ན། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་གཞིར་བཟུང་བྱས་པ་ཡིན་ན། བོད་ནི་ད་དུང་ཡང་རྒྱ་དམར་གྱིས་ཁྲིམས་འགལ་འོག་བཙན་བཟུང་བྱས་པའི་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་ཞིང༌། དེར་བརྟེན། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་གཞུང་འདི་བོད་དང་བོད་མིའི་ཁྲིམས་མཐུན་གྱི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་པར་ང་ཚོས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་ནས་གོང་གི་གྲོས་གཞི་ཁག་ལ་བསམ་ཞིབ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲོད་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་སེམས་ཁུར་དང་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་བསྐྲུན་ཐབས་དགོས་གལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འདུག ཅེས་རྒྱ་གར་གཞུང་ལ་འབོད་སྐུལ་ཞུ་འདོད་བྱུང༌། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་དང༌། དེ་བཞིན་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལྷན་ཚོགས་(Commission of Human Rights)སུ་བོད་དོན་ཞུ་གཏུགས་ངེས་པར་ཡང་ཡང་ཡོང་བ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་(UNESCO)ལྷན་ཁང་དུ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། ཤེས་ཡོན་སྐོར་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ངེས་པར་གླེང་སློང་ཡོང་བ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཕྱོགས་སྒྲིལ་སྤངས་པའི་ལས་འགུལ་ཚོགས་འདུའི་སྟེང་བོད་དོན་གྲོས་ཆོད་འཇོག་ཐབས་གོ་སྐབས་ངེས་པར་བླངས་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གལ་སྲིད། དེ་ལྟར་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནའང༌། གླེང་སྟེགས་དེའི་ཐོག་བོད་དོན་གླེང་ཐབས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཀུན་ཏུ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་དགོན་སྡེ་མང་པོ་གསར་བཞེངས་ཞུས་ཡོད། ཆོས་ཀྱི་བསྟི་གནས་འདི་ཚོ་བརྒྱུད་ནས་བོད་དོན་ཐོག་དོ་སྣང་ཡོང་ཐབས་བྱེད་ཐུབ། ནེའུ་ཡོག་དང་ཀྲོག་ཀྱོ། ལོན་ཌོན། ཝིན་ཌར་ཐར་(Winterthur Switzerland)བཅས་སུ་ང་ཚོའི་བོད་ཀྱི་དོན་གཅོད་ཁག་རྟེན་གཞི་བྱས་ཡོད་པ་རེད།

ད་དུང་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ཏུ་དོན་གཅོད་ཁང་ཁ་ཤས་གསར་འཛུགས་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དོན་གཅོད་ཁང་གསར་འཛུགས་འདི་ཚོས་རྐྱེན་པས་ང་ཚོའི་ལས་དོན་མུ་མཐུད་འགྲུབ་རྒྱུར་སྟབས་བདེ་རུ་འགྲོ་གི་རེད། འདི་ཚོའི་ཁར་བོད་དོན་ཐོག་དོ་སྣང་ཡོང་རྒྱུའི་ཁོར་ཡུག་ཅིག་བསྐྲུན་སླད། རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་གཉེར་ཁང་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་ནང་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང༌། དེ་བཞིན་རྒྱ་བོད་གཉིས་དབར་གནའ་སྔ་མོ་ནས་ཡོད་པའི་འབྲེལ་ལམ་སྐོར་ལ་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ་སྐོང་འཚོགས་བྱ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་མཐོང་གི་འདུག ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༩ ཉིན།

སྔ་འགྱུར་བསྟན་ལ་ཨོ་རྒྱན་གཉིས་པ་ཞེས།།

མཁས་གྲུབ་བྱེ་བའི་བསྔགས་པའི་མེ་ཏོག་ནི།།

ད་དུང་མ་རྙིང་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རྗེའི།།

ཟབ་གསུང་སྙིང་པོ་ལེན་འདིར་སུས་མི་གུས།།

ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དགེ་བའི་གཏམ་གྱི་མཆོག།

ཉམས་ལེན་དམ་པའི་སྙིང་ནོར་མཐའ་དག་པ།།

གསན་ཞིང་བཞེས་པར་ལྷ་ཡི་རྗེ་བོ་ཡང༌།།

འགྲམ་པའི་ཆུ་ཚོགས་ལྡང་བའི་ཚུལ་ལ་ལྟ།།

མཉེས་གཤིན་འོ་མཚོ་འཕྱུར་བའི་རླབས་ངོགས་སུ།།

རྩེན་པའི་ནང་ཉམས་ཆོས་ཀྱི་གླེང་མོལ་དག།

ཉན་པར་ཚངས་པ་ཆེན་པོ་ལྷ་གནས་ཀྱང༌།།

བོར་ཏེ་དགུ་ཚིགས་ལམ་དུ་གཤེགས་སོ་ལོ།།

དུས་མཚུངས་འཕགས་ཡུལ་སྲིད་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི།།

ར་ཇི་གྷན་དྷིར་གངས་ལྗོངས་ལུགས་གཉིས་ཀྱི།།

བདེ་རྩ་གསོ་བའི་ཞུ་སྙན་རིང་མོ་དག།

ཕུལ་བའི་དོན་རྣམས་སྲིད་པའི་ལྗགས་ཕྱེ་ཉིད།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། རྡོར་གདན་དུ་གསུང་ཆོས་དང་ཆོ་འཕྲུལ་སྨོན་ལམ། གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང་མཚོ་པདྨར་མཆོད་འབུལ། དམག་ཟོར་མའི་རྗེས་གནང་དང་རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་མཇལ་འཕྲད། པེ་ཧར་ལྕོག་སྒོ་དབྱེ་དང་ཟབ་ཆོས་ཁག་གཅིག་སྩལ་བ། སྐུའི་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོའི་ཡང་སྲིད་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་བ། བུད་མེད་འཐུས་མོར་ལམ་སྟོན་དང་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ། ཟབ་ཆོས་གསན་བཞེས་དང་བཀའ་དབང༌། རྒྱ་གར་སྲིད་བློན་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་ཡིག་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་ང་ལྔ་པའོ།། །།

རླབས་འཕྲེང་ང་དྲུག་པ།

ཀུ་ལུ་མ་ན་ལི་དང་གར་ཞ་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར། ཤེས་རིག་ཚོགས་བཅར་བར་བཀའ་སློབ་དང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན། ལ་དྭགས་དང༌། ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ཚོགས། ལྡི་ལི་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་ཟབ་ཆོས་གསན་བཞེས་དང་བཀའ་དབང་བཀའ་ཁྲིད། མཛད་པ་ཐོར་བུ་ཁག་གཅིག་དང་རྫོགས་རིམ་གསལ་སྒྲོན་གྱི་བཤད་ལུང་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

མ་ན་ལི་སོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར། ཤེས་རིག་ཚོགས་བཅར་བར་བཀའ་སློབ།

༡༽ཀུ་ལུ་མ་ན་ལི་དང་གར་ཞ་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༥ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༤ ཉིན་སྔ་དྲོ་ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་འཁོར་ཧྲག་བསྡུས་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཀུ་ལུ་མ་ན་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༩ བར་མ་ན་ལི་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་སྐུ་ལྷོད་བཞུགས་རིང་རྒྱུན་གྱི་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་ཁག་གི་ཐོག བཞུགས་སྒར་ནས་ལྷན་བསྣམས་ཕྱག་དཔེ་ཁག་ལ་གཟིགས་ཞིབ་རྒྱ་ཆེར་གནང་ཞིང༌། རྒྱ་གར་དབུས་གཞུང་གི་འགྲིམ་འགྲུལ་བློན་ཆེན་ (Minister Of State For Tourism)སོགས་ཕྱི་ནང་མི་སྣ་འགའ་ཤས་ལ་ཞུ་མོས་ལྟར་མཇལ་འཕྲད་གནང༌། ཚེས་ ༡༠ སྔ་དྲོ་རོ་ཐང་ལ་རྩེར་སྐུ་གསེང་དང༌། ལ་རྒྱབ་ཁོག་གསར་(Khoksar)ཞེས་པར་མི་མང་འདུ་འཛོམས་སར་མ་ཎི་དང༌། ཐུབ་པའི་གཟུངས་སྔགས། སྒྲོལ་མ། ཕུར་པ། གུ་རུ། རྟ་མགྲིན། དམིགས་བརྩེ་མ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་དང༌། ནང་ཆོས་ངོ་སྤྲོད་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་སློབ་སྩལ། དགོང་དྲོ་སྐྱིད་ལུང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་དེ་ནུབ་སྐྱིད་ལུང་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞག་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་ས་གནས་དགོན་ཁག་གི་ལས་སྣེ་ཁག་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། བཀའ་སློབ་གནང་སྟེ་སྐྱིད་ལུང་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཌི་ལོག་ན་ཐ་(Triloknath)ཞེས་པའི་གར་ཞ་འཕགས་པའི་ལྷ་ཁང་དུ་ཕེབས། གནས་གཟིགས་གྲུབ་རྗེས་འཕགས་པ་ལྷ་ཁང་དུ་རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་ཕྱོགས་སྒྲིག་མཛད་པའི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་འགྲོ་བ་ཀུན་གྲོལ་གྱི་སྒོ་ནས་གསོལ་ཚོགས་འབུལ་གནང་དང་སྦྲགས་བསྟན་འགྲོ་སྤྱི་སྒོས་སུ་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་ཐུགས་སྨོན་ཟབ་སྨིན་བསྐྱངས། ཉིན་རྒྱབ་ཉེ་སྐོར་གྲོང་གསེབ་ཁག་ནས་འདུ་འཛོམས་མི་མང་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་གཟུང་སྔགས་དང༌། མ་ཎི་སོགས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་གོང་མཚུངས་དང༌། བདེན་བཞིའི་སྒོ་ནས་ནང་ཆོས་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་སྙིང་བསྡུས་དང༌། བཀའ་སློབ་བཅས་སྩལ་ཏེ་སྐྱིད་ལུང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱིས་བཞུགས་ཞག་མཛད།

སྐབས་དེར་ཆིབས་ཞབས་སུ་ཡོད་པ་རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པར་ནང་ཉམས་སུ་ཕེབས་པར་གཙང་པོ་ཕར་ཕྱོགས་ཀྱི་རི་དེ་བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔའི་གནས་ཆེན་རེད། རི་འདིའི་རྒྱབ་ཕྱོགས་སུ་གྲུབ་ཆེན་དྲིལ་བུ་པ་དང༌། རྒྱལ་བ་རྒོད་ཚང་བའི་སྒྲུབ་གནས་སུ་གྲགས་པའི་བྲག་ཕུག་གཅིག་ཡོད། དེ་སྔ་ས་གནས་འདིར་ཐེངས་དང་པོ་ཡོང་སྐབས་མཚན་མོ་རྨི་ལམ་དུ་འབྲུག་པ་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་རྒྱལ་བ་རྒོད་ཚང་བ་ཞལ་མཇལ་ཏེ་མགོན་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་སྔོན་མ་ཞིག་ཏུ་རྒྱལ་བ་རྒོད་ཚང་བའི་ཐུགས་སྲས་གཙོ་བོ་ལྔ་ཡོད་པའི་གྲས་ནས་གཅིག་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རྨིས་བྱུང༌།

དགའ་སྣང་དང་དད་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་སེམས་ཤུགས་དང་བཅས་ཏེ་ཕྱི་ཉིན་(༡༩༧༥ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢༤ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༦།༣༠ ཐོག) བདེ་མཆོག་དྲིལ་བུ་ལྷ་ལྔའི་གནས་རིར་ཞབས་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྒྱུར་ཐུགས་ཐག་བཅད་དེ་ཕེབས་པ་ཡིན། རི་མཚམས་སུ་གར་ཞའི་གྲོང་གསེབ་པའི་རྨོ་བོ་ཞིག་གིས་ལག་པས་བསླས་པའི་རྐང་ཤུབས་མཐུག་པོ་ཞིག་ཕུལ་ཏེ་བཞེས་རོགས་ཞེས་ཨུ་ཚུགས་བྱེད་པ་དེ་དོན་རྨོ་བོ་ལགས་ཀྱི་འདོད་པ་བསྐང་ཆེད་བཞེས་པ་ཡིན། མར་ལམ་ཞབས་བརྡར་ནས་སྐུ་མཉེལ་པོ་བྱུང༌།5jམཆན། ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༢ སྔ་དྲོ་སྐྱིད་ལུང་དུ་མི་མང་དྲུག་སྟོང་སྐོར་ལ་ཇོ་ལུགས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྗེས་གནང་དང༌། ནང་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ངོ་སྤྲོད་དང༌། བཀའ་སློབ་སྩལ་རྗེས། ས་གནས་རྫོང་དཔོན་གྱི་ནང་མི་སོགས་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། ཉིན་རྒྱབ་མ་ན་ལིར་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས། ཕྱི་ཉིན་ནས་གོང་བཞིན་ཕྱག་དཔེ་ཐུགས་ཞིབ་དང༌། ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་ལ་གཞོལ། ཕྱི་ནང་མི་སྣ་འགའ་ཤས་ནས་ཞུ་ནན་ལྟར་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས།

མཛད་གསེང་དུ་ན་སྒར་(Naghar)ཞེས་པའི་གྲོང་གསེབ་ཏུ་རི་མོའི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཡང་མ་ན་ལིར་གནས་འཁོད་རང་རིགས་དང༌། གར་ཞ་བ་སོགས་མི་གྲངས་དྲུག་སྟོང་བརྒལ་བར་ཇོ་ལུགས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་རྗེས་གནང་དང༌། གོང་མཚུངས་ནང་པ་ཚོས་ཆོས་ལ་དད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་ནང་ཆོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཤེས་དགོས་པ། བདེན་བཞིའི་སྒོ་ནས་ནང་ཆོས་དང༌། ནང་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད་མཛད་དེ། དེ་ལྟ་བུའི་ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་ནི་དེང་དུས་ཀྱི་ཚན་རིག་དང་མཐུན་ཞིང༌། སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མེད་པ་ནི་དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཆོས་པ་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མེད་པ་དང༌། གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་བློ་ནི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཧ་ཅང་དགོས་གལ་ཆེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་སོགས་བཀའ་སློབ་ཟབ་རྒྱས་སྩལ།

དེ་ལྟར་ཀུ་ལུ་མ་ན་ལི་དང༌། གར་ཞ་ཁུལ་གྱི་ཞལ་མཇལ་བ་དང་གསུང་ཐོས་པའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ས་བོན་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྲུན་པར་མཛད་དེ་ཚེས་ ༡༩ ཉིན་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ཞབས་བཀོད། ཆིབས་ཞབས་ལྷན་བཅར་སྐུའི་བླ་སྨན་གཞོན་པ་བློ་བཟང་དབང་རྒྱལ་ལགས་དང༌། སྨན་སྦྱོར་ཁག་གི་འགན་འཛིན་སྨན་པ་བསྟན་འཛིན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་གཉིས་ནས་བཀའ་དགོངས་བཞིན་དེ་ཁུལ་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་མི་དང༌། བོད་པ། གར་ཞ། སྤི་ཏི། ལ་དྭགས་པ་སོགས་ནད་ཀྱིས་མནར་བའི་ཉམ་ཐག་ནད་གཅོང་མི་གྲངས་ཆིག་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་སྐོར་ལ་རྩ་ཆུའི་བརྟག་པ་ཞིབ་ནན་གནང་སྟེ་སོ་སོའི་ནད་ཚབས་ཆེ་ཆུང་ལ་གཞིགས་པའི་སྨན་ཐུན་འདོད་ཁེངས་རིན་མེད་དུ་གསོལ་རས་སྩལ་བས་མི་མང་པོ་ཞིག་ནད་ཀྱི་འཇིགས་པ་ལས་ཐར་བ་སོགས་འགྲོ་དོན་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས།

༢༽གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར་དང་བཀའ་དབང༌། ཤེས་རིག་ཚོགས་བཅར་བར་བཀའ་སློབ།

༡༩༨༥ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༡ ཉིན་དབྱིན་ཇི་མི་རིགས་གསར་འགོད་པ་འཇམ་སི་ཕི་རིན་ལེ་(James Pringle)བཟའ་ཚོ་གཉིས་རྒྱ་ནག་ཏུ་གསར་འགོད་ལས་དོན་ཐོག་ཕྱིན་ཏེ་ཉེ་ལམ་བོད་བསྐྱོད་ཀྱི་གནས་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་མཇལ་བཅར་སྐབས། ཨ་རིའི་བདུན་རེའི་གསར་འགྱུར་(News Week)ཐོག ༡༩༨༥ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༨ ཉིན་འཁོད་དོན།

གསར་འགོད་པ་ཁོང་གིས་རྒྱ་མིས་བོད་དང་བོད་མིའི་ངོ་བོ་བསྒྱུར་ཐབས་བྱས་པ་དེར་ལམ་ལྷོང་བྱུང་མེད་པ་གསལ་པོ་མངོན་གཤིས། དེར་ཐུགས་མོས་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ག་རང་རེད། རྒྱ་མིར་ལམ་ལྷོང་རྩ་བ་ནས་བྱུང་མེད། ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་ནས་བཟུང་བོད་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་ཀྱི་རྟེན་གཞི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲོམ་གཞི་དེ་རྩ་མེད་བཟོས་པ་རེད། བོད་མིའི་སྲོལ་རྒྱུན་སྤྱི་ཚོགས་རྩ་མཻད་བཟོས་པས་མ་ཚད། དེའི་ཚབ་ཏུ་དེང་རབས་མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་སྐྱེལ་ཐབས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་གང་ཅིར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱས་ཐུབ་པ་བྱུང་མེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་མིས་བོད་མིའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་བཏང་བ་དེ་བོད་མིས་མྱངས་པའི་མནར་གཅོད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་དུ་གཏོང་བའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་མིས་སྡུག་སྦྱོང་མནར་གཅོད་མྱངས་ཡོད་ཀྱང༌། གལ་སྲིད། གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཏེ་ཕྱུག་པོར་གྱུར་ཡོད་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་མིའི་ཐོག་ཁོང་ཁྲོ་དང་སྡང་ཟུག་གི་རྣམ་པ་ཞི་ནས་རྒྱ་མི་ལ་མ་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་དེ་ཆུང་དུ་ཆགས་ཡོང་སྙམ་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། དེ་ལྟར་ཡོང་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག འདི་ནི་ཟས་གོས་ཀྱི་གནད་དོན་ཙམ་མིན་པར་མིའི་བསམ་བློར་རང་དབང་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ཉམས་པ་སླར་གསོ་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་བསྟན་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ནི་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་ཅིག་ཡིན་པར་དགོངས་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། མ་རེད། འདི་ནི་མིག་ལམ་དུ་སྟོན་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་དུ་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པའི་ལས་གཞི་རྒྱ་གང་ཆེ་སྤེལ་བཞིན་པའི་ཐོག་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འདི་ཡག་པོ་རཻད་དྲན་གྱི་འདུག ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ང་རང་འདིར་སླེབས་ཏེ་ལོ་དྲུག་སོང་རིང་རྒྱ་ནག་ཏུ་སྲིད་བྱུས་ཕྲན་བུ་ལྷོད་དུ་ཕྱིན་པར་བརྟེན། བོད་དུ་ལོག་རྒྱུར་འདོད་པ་ཡོད་མཁན་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཁྲོད་འགའ་ཤས་ཡོད་པར་རང་ཉིད་ལའང་མཐོང་ཚུལ་བྱུང༌། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་མི་མང་ཆེ་བའི་བསམ་བློར་འགྱུར་བ་ཕྱིན་མེད། རྒྱ་ནག་ཏུ་གནས་སྟངས་ལྷོད་དུ་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་ཚོང་འབྲེལ་ཐོག་ནས་དངུལ་བཟོ་མཁན་འགའ་ཤས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་རེད། ཁོ་ཚོས་རྒྱ་མི་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་སྲིད། འོན་ཀྱང༌། བསམ་བློ་དོ་ནན་གཏོང་མཁན་ཚོས་ཡིད་ཆེས་བྱེད་དཀའ། ལོ་ངོ་བཅུ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་གླགས་མེད་པ་མྱངས་པ་རྣམས་ལོ་ལྔ་དྲུག་ནང་མེད་པར་ཆགས་མི་ཐུབ། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཐོག་གཏོར་བཤིག་གཏོང་མཁན་མང་ཆེ་བ་བོད་མི་ཡིན་པ་རེད། དེ་གང་འདྲ་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་མི་རིགས་རྩ་མེད་གཏོང་རྒྱུ་དང༌། གཏོར་བཤིག་གཏོང་སྟངས་ནི་ན་ཛི་(Nazi)དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་གཅིག་པ་འདྲ་པོ་མཐོང་གི་འདུག རྒྱའི་དཔོན་རིགས་ཚོས་མི་ཚོགས་བསྡུ་སྐོང་གིས་ཉིན་གྲངས་མང་པོའི་རིང་ངན་སྐུལ་གཏམ་བཤད་སྤེལ་སྟབས། མི་ཚོགས་དེ་ཚོས་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལས་འགུལ་མ་སྤེལ་ཐབས་མེད་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དེང་སྐབས་ལྟད་མོ་བལྟ་སའི་གློག་བརྙན་ཁང་མང་པོ་ཡོད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་སའི་རྣམ་པ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེང་སྐབས་སྲིད་བྱུས་ལྷོད་དུ་ཕྱིན་ནས་ལྟད་མོ་བལྟ་སའི་ཆ་རྐྱེན་ཡོད་པ་ནི་ཡག་པོ་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག དེང་སྐབས་ཆང་རག་འཐུང་མཁན་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པས་ངོས་རང་སེམས་ཁྲལ་ཆེན་པོ་ཡོད། དེ་ཡག་པོ་མ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་ ༡༩༨༥ ལོའི་ནང་བོད་དུ་ཕེབས་ཀྱི་ཡིན་གསུངས། འགྱུར་བ་ཐེབས་དགོས་དོན་ཅི་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་དེ་སྐོར་ ༡༩༨༣ ལོར་བཤད་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། སྔ་ལོར་རྒྱ་མིས་འཆར་གཞི་དོན་ཚན་ལྔ་ཅན་ཞིག་བཏོན་པ་དེའི་ནང་བོད་ལ་ལོག་དགོས་བཤད་ཡོད། དེའི་ནང་བོད་ཀྱི་དཀའ་རྙོག་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དཀའ་རྙོག་ཅིག་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་ཕྱི་ལོགས་སུ་སྟོན་རྒྱུའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་བ་ཞིག་རེད། དང་ཐོག་ཁོ་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བོད་དུ་སླེབས་པ་ཡིན་ན། མི་མང་ནས་མི་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་སྟོན་གྱི་རེད་བསམ་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ངའི་སྐུ་ཚབ་རྣམསབོད་དུ་སླེབས་ཏེ་བོད་མི་དང་ཐུག་འཕྲད་སྐབས་དགའ་བསུ་ཞུ་སྟངས་དང༌། རྣམ་འགྱུར་དེ་ལས་ལྡོག་པ་ཞིག་བསྟན་པ་རེད། དེར་བརྟེན། ད་ཆ་རྒྱ་མིས་གལ་སྲིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བོད་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་རྙོག་གྲ་ཞིག་ཡོང་ཤག་དྲན་བཞིན་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རེ་བ་མ་བརླག་པར་བྱས་ནས་སྡོད་ཐབས་ཇི་འདྲ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་ནས་ལོ་ ༣༠ གོང་ནས་བཟུང་རྒྱ་མིས་བོད་མིའི་སྙིང་སྟོབས་དང་སེམས་ཤུགས་ཡོངས་སུ་མེད་པར་བཟོ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱས་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། དེར་ལམ་ལྷོང་བྱུང་མེད། ད་ཆ་རྒྱ་མིས་བོད་མི་ཚོ་མགོ་སྐོར་བསླུ་བྲིད་འོག་ཏུ་འཚུད་རྒྱུའི་ཐབས་བྱུས་གཞན་ཞིག་འདོན་བཞིན་ཡོད། དེར་ལམ་ལྷོང་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་མེད། བོད་མིའི་ཆོད་སེམས་འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་ཀྱི་རེད། ཅེས་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་འདི་ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་རྒྱ་གར་དམག་མིའི་རུ་ཁག་གཅིག་འཛམ་གླིང་གི་རི་བོ་མཐོ་ཤོས་ཇོ་མོ་གླང་མར་འཛེགས་རྒྱུ་ཡིན་པའི་དམག་ཁོངས་ཀྱི་རུ་དཔོན་གཞོན་པ་དང༌། བོད་རིགས་བཀྲ་ཤིས་ཐེ་བས་མི་གྲངས་སུམ་ཅུ་རི་འཛེགས་སུ་བསྐྱོད་རྒྱུའི་འགོ་འཛུགས་ཀྱི་མཇལ་བཅར་ཐོག་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་ཞུས་པར་བྱིན་རྫས་རྟེན་བསྡུས་རིལ་བུ་དང༌། བདུད་རྩི་ཆོས་སྨན། སྲུང་མདུད་བཅས་གསོལ་རས་སྩལ་ཏེ་ལམ་ལྷོང་ཡོང་བའི་ཐུགས་སྨོན་སྐྱབས་འཇུག་ཞལ་བཞེས་དང་སྦྲགས་ཇོ་མོ་གླང་མའི་རི་རྩེར་བཞུགས་སུ་གསོལ་རྒྱུའི་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་བརྙན་གཅིག་སྩལ།

ཚེས་ ༢༣ དང་ ༢༤ སོ་སོར་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཨི་ཏྲ་ལི་འཇོན་སྦོའེ་ར་སིས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ཁས་ལེན་ཐུབ་ངེས་ཀྱི་ཆོས་ཞུ་བ་ ༥༠༠ སྐོར་ལ་བདེ་མཆོག་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པའི་དབང་གི་སྟ་གོན་དང་སྨིན་བྱེད་དབང་གི་རིམ་པ་རྣམས་ཕྱག་བཞེས་ཉམས་མེད་གནད་སྨིན་སྩལ་བ་མ་ཟད་སྔགས་སྡོམ་གྱི་སྔོན་དུ་སྔགས་གྱི་རྩ་ལྟུང་དང༌། སྦོམ་པོའི་བཤད་ལུང་ཡང་དག་པར་སྩལ་བའི་མཇུག་ཏུ་བདེ་མཆོག་གི་ཚོགས་མཆོད་དང་ཤིས་བརྗོད་སྨོན་ལམ་བཅས་གསུངས།

དེ་རྗེས་ཤེས་རིག་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་གསུམ་པའི་ཐོག་བཅར་འབྱོར་གཞིས་ཆགས་ས་གནས་ཁག་གི་བོད་མིའི་སློབ་གྲྭ་སོ་སོའི་འགན་འཛིན་དང་སློབ་དགེ་སོགས་ལ་བཀའ་སློབ་མཇལ་ཁ་ཡོང་བ་ཞེས་ཤེས་ལྷན་ནས་སྙན་སེང་བཀའ་ཁྲོལ་བཞིན་ཤེས་རིག་བཀའ་བློན་བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད་ཀྱིས་དབུས་འགན་འཛིན་སློབ་དགེ་བཅས་མི་གྲངས་ ༣༦༠ སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་ཆུ་ཚོད་ ༡ ཙམ་རིང་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘ང་རང་ཚོས་ཚོགས་འདུ་འཚོགས་སྐབས་ཐོག་མར་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཞིག་བཤད་དེ་ཁ་བཟོ་འཕེར་ལོས་བསྡུར་མཁན་གྱི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་བྱས། ངོ་ཐོག་ལས་ཀ་བྱེད་སའི་སྐབས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཤུགས་སྣོན་རྒྱག་རྒྱུ་མ་བྱུང་ན་སྙིང་པོ་གང་ཡང་མེད། སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་ཉུང་དྲགས་ནས་འཐུས་ཤོར་བྱུང་བ་མ་རེད་ལ། གྲོས་ཆོད་ཉུང་དྲགས་ནས་འཐུས་ཤོར་བ་ཡང་མ་རེད། ས་གནས་སོ་སོར་ཉིན་རེ་ཉིན་རེའི་ལས་ཀ་ལག་ལེན་ཡག་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་བའི་ཐོག་ནས་འཐུས་ཤོར་གྱི་ཡོད་པ་རེད།

དུས་རྒྱུན་ངོས་ཀྱིས་རྟག་པར་ཤོད་བཞིན་པ་ལྟར། དངོས་གནས་ངོ་ལྐོག་མེད་པའི་ཧུར་ཐག་བྱེད་རྒྱུ་དེ་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ད་རེས་འདིར་གྲོས་བསྡུར་བྱས་ཏེ་བློ་གྲོས་གསར་པ་འདྲ་ཐོན་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ལར་ནས་སྔོན་མ་ཚོགས་འདུ་ཆེ་ཆུང་ཁག་ཁ་ཤས་འཚོགས་ཏེ་གོ་བསྡུར་བྱས། དོན་ཚན་དོན་ཚན་བཏོན་ཡོད་པ་དེ་ཚོར་མཇུག་གནོན་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་ཀྱིན་བྱེད་ཀྱིན་བྱས། ལག་ལེན་འཁེལ་བ་ག་རེ་ག་རེ་འདུག ལག་ལེན་མ་འཁེལ་བ་ག་རེ་ག་རེ་འདུག ལག་ལེན་མ་འཁེལ་བ་དེ་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་འཁེལ་མ་ཐུབ་པ་རེད། དེ་འདྲ་བྱས་ཏེ་ང་རང་ཚོ་ལག་ལེན་ཐོག་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཤེས་ཡོན་གོ་བརྡ་སྤྲོད་རྒྱུ་དེ་དངོས་གནས་མིའི་བརྩེ་སེམས་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་ལྡན་པའི་ཐོག་ནས་ཕྲུ་གུ་ཚོར་བསླབ་པ་ཡིན་ན། ཕྲུ་གུ་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་སློབ་ཚན་གྱི་དོན་དག་གསར་པ་ཞིག་ཤེས་པ་མ་ཟད། རང་བཞིན་གྱིས་དགེ་རྒན་ལ་ཕྲུག་གུས་དགའ་བརྩེ་དང་གུས་བརྩི་ཞིག་སླེབས་ཐུབ། དེས་རྐྱེན་བྱས་ནས་དགེ་རྒན་གྱིས་ཚིག་གཅིག་བསླབས་ན་ཡང་དེ་ཕྲུ་གུའི་སེམས་ལ་འཇགས་པོ་དང༌། བསླབ་བྱ་ཞིག་བརྒྱབ་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཕྲུ་གུའི་སེམས་ལ་ཟུག་པོ་ཡོང་གི་རེད།

ཕྲུ་གུ་དེ་ཚོ་ཕ་མ་དང་ཁྱིམ་ཚང་ནས་ཟླ་བ་ཁ་ཤས་ཁ་བྲལ་ཏེ་སློབ་གྲྭའི་ནང་སྡོད་པའི་རིང་ལ་དགེ་རྒན་གྱི་ངོས་ནས་དངོས་གནས་ཤ་ཚ་དང༌། སེམས་ཁུར་ཐོག་ནས་ཕྲུ་གུར་ལྟ་རྟོགས་བྱས་པ་ཡིན་ན་ཕྲུ་གུ་ཚོའི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་འདིར་ཕ་མ་གཉིས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་ནས་བློ་བལྟ་ས་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཏན་ཏན་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་སློབ་སྦྱོང་གི་ཐོག་ལ་ཕན་ཆེ་བ་ཞིག་དང༌། རྩ་བའི་མིའི་གཤིས་ཀ་ལེགས་པ། འཚར་ལོངས་རང་བཞིན་གྱིས་ཆེ་བ། བསམ་བློ་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ངང་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡོང་གི་རེད།

སློབ་གྲྭའི་ནང་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་དེ། བྱེད་སྟངས་ཐོག་མིའི་བརྩེ་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཆགས། དགེ་རྒན་ཚོས་སྒྲ་འཛིན་འཕྲུལ་འཁོར་བཏང་བ་བཞིན་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ཙམ་ལས། ཕྲུ་གུར་ཤ་ཚ་དང༌། སེམས་ཁུར་བླངས་ཏེ་བསླབ་ཀྱི་ཡོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ཞིག་མེད་པ་ཡིན་ན། ཕྲུ་གུ་ཚོས་སློབ་གྲྭའི་ནང་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དེ། གྲོང་ཆོག་ལ་ཕྱིན་པའི་བཟོ་འདྲ་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག དགེ་རྒན་ཚོའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་སྟངས་དང༌། བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་དེ་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་གལ་ཆེན་པོ་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱ་མིས་ཕར་ཕྱོགས་དེར་དམར་པོ་ཡིན་ལ་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཡིན་པ་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་ང་ཚོས་ཚུར་ཕྱོགས་འདིར་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཡིན་ལ་ལྷག་བསམ་ལྡན་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། ལྷག་བསམ་ཞེས་པ་དེ་གང་ཡིན་ཟེར་ན། གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་བློ་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ། ལྷག་བསམ་གྱི་རྩ་བ་གཞན་ཕན་རེད།

ཕན་པའི་བསམ་པ་ཡོད་པའི་མི་ཞིག་བྱུང་ན། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ང་ཚོ་མཉམ་དུ་རུབ་རུབ་བྱས་ནས་སྡོད་དགོས་པ་ཞིག་རེད། མཉམ་དུ་སྡོད་དགོས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་དེའི་ནང་ལ་ཇི་ཙམ་ཕན་པའི་བསམ་བློ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་སྤྱི་ཚོགས་དེ་སྐྱིད་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད། དེ་ལ་ང་ཚོས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དགོས་པ་མི་འདུག མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་བྱས་ནས་ང་ཚོས་མཐོང་གསལ་རེད།’’6jམཆན། ཅེས་སོགས་མཛུབ་མོས་རི་སྟོན་གྱི་ཚུལ་དུ་འཕྲལ་ཡུན་དགེ་བའི་ལམ་སྟོན་མཛད། མཇུག་ཏུ་ཚང་མར་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་བཅས་སྩལ།

ཡང་ཚེས་ ༢༥ ཉིན་ཆོས་དོན་ལྷན་ཁང་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་ངོར་བླ་མ་གུ་རུའི་སྒྲུབ་ཐབས་རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་པུར་རྒྱལ་བོད་ཡུལ་གྱི་བསྟན་སྲིད་བདེ་ཐབས་སླད་ཆེད་དུ་ཕྱོགས་སྒྲིག་མཛད་པའི་བོད་ཀྱི་སྒེར་ཆོས་ལྟ་བུ་དེ་ཉིད་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་གསན་བཞེས་མཛད་པའི་ཕྱག་སྲོལ་ལྟར་བཀའ་དབང་སྒྲུབ་ཞག་གནད་སྨིན་གྱི་སྒོ་ནས་ཆོས་ལུགས་རིས་མེད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་དང༌། མཁན་པོ། སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་སོགས་སློབ་མ་སྟོང་ཕྲག་ཕྱེད་གཉིས་བརྒལ་བར་བུམ་པ་དང༌། ཀ་ལི། མེ་ལོང༌། གཏོར་མ་རིན་ཆེན་འབར་བ། གུ་རུའི་སྐུ་འབག་བཅས་ཀྱི་དབང་བསྡུས་འབྲིང་དང༌། ལྕེ་ཐོག་མྱོང་གྲོལ་བདུད་རྩིའི་བྱིན་རླབས་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ་ཐོག སློབ་མ་བྱིངས་ལ་གསང་མཚན་རིག་བསྡུས་གུ་རུ་རྩལ་ཞེས་འདོགས་གནང་མཛད། མཇུག་ཏུ་བཀའ་སློབ་ཕེབས་དོན།

‘‘སྔར་ནས་ད་བར་འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཐུགས་སྤྲུལ་ཡང་སྤྲུལ་རིམ་པར་བྱོན་ཏེ་བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་བདེ་ཐབས་སླད་མཛད་པ་ཇི་སྙེད་ཅིག་བཞེས་དང་བཞེས་བཞིན་ཡོད་ཀྱང༌། ཆོས་ཟབ་སར་བདུད་ཟབ་ཅེས་པ་ལྟར་འགལ་རྐྱེན་ཡང་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད་པ་རེད་ལ། བོད་མི་ཚང་མས་དཀའ་ངལ་གྱི་དུས་འདིར་རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། དུས་ཚོད་ཀྱང་རིམ་པས་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་རེད།’’ ཅེས་སྩལ་ཞིང༌། དེ་ནས་ཉིན་ལྔའི་རིང་ཆོས་དོན་ལྷན་ཁང་གི་ཡོན་སྦྱོར་ཞུས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ལོ་རེའི་འཆར་ཅན་གྱི་གུ་རུའི་འབུམ་ཚོགས་དབུ་ཚུགས་པ་དང༌། རྟེན་མཆོག་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་གསོལ་ཚོགས་སོགས་རྒྱས་གཤོམ་ཐོག་རྣམ་གྲྭ་མཁན་སློབ་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་འདུས་དམངས་སེར་སྐྱ་ཁྱོན་ཆེ་བཅས་ནས་གདུང་སྒྲུབ་ཆོ་ག་གནད་སྨིན་གྲངས་གསོག་འབད་སྒྲུབ་ཞུས་པའི་རྗེས་འབྲེལ་བཀའ་ཕེབས་སུ་ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་དང༌། གཞན་ཡང་བོད་ཁུལ་དུ་བར་ལམ་གསར་བཞེངས་ཞུས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་རྣམས་ལ་ཆེད་དམིགས་འབུམ་ཚོགས་ཚུགས་མུས་ཀྱི། དེ་རིང་ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་སྔ་དྲོ་ཁྲུས་གསོལ། རབ་གནས་གནད་སྨིན་ཞུ་དགོས་འདུས་ཚོགས་སུ་སྙན་སྒྲོན་དང༌། ཐུབ་དབང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ། སློབ་དཔོན་བཅས་ལ་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་ནང་མཛོད་རེ་འབུལ་རྒྱུ་ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་བཀའ་མངགས་ཞུ་དགོས་ཕེབས་པ་ལྟར་ཞུས་པ་དང༌། གངས་ཅན་སྐྱིད་གཤོངས་གནས་ཆུང་སྒྲ་དབྱངས་གླིང་དུ་ཤིང་གི་ཞབས་སྟེགས་བརྐོས་དཀྲོལ་སྤུས་ལྡན་ཤུབས་བཅས་གཅིག་དང༌། སྟག་ལྤགས་སྤུས་ལེགས་གཅིག་འབུལ་དགོས་བཀའ་མངགས་ལྟར་གནས་གྲྭ་གཉེར་པ་དབང་རྒྱལ་ལ་རྩིས་སྤྲོད་ཞུས། འདི་ནི་གངས་ལྗོངས་བསྟན་སྲིད་མི་རིགས་དང་བཅས་པ་འཕྲལ་ཕུགས་ཀུན་དགེའི་དཔལ་དུ་སྦྱོར་བར་ལྷ་མི་ཟུང་སྦྲེལ་སྒོས་བགྱི་སྒོ་མཐའ་དག་འབད་བརྩོན་ལྷོད་མེད་དགོས་པའི་མཛད་པ་ཉམས་སུ་བསྟར་བར་བསྙོན་དུ་ག་ལ་ཡོད།

མགོན་གང་ཐུགས་དམ་མཉམ་པར་གཞོལ་བ་དང༌།།

གཞུང་བརྒྱར་གཟིགས་ཞིབ་རྒྱ་ཆེར་སྐྱོང་བའི་སླད།།

མ་ན་ལི་ཞེས་དབེན་པའི་རི་ཁྲོད་དུ།།

དཀའ་ཐུབ་ཆེན་པོར་བཞུགས་འདི་ངོ་མཚར་གནས།།

མཁས་རྣམས་བསྔགས་པའི་མཆུ་འདབ་མ་ལྷོད་པ།།

གར་ཞ་མཁའ་འགྲོའི་གནས་སུ་ཕེབས་མཛད་དེ།།

གསང་གསུམ་འཕྲིན་ལས་བསམ་མི་ཁྱབ་པ་གང༌།།

བསྐྱངས་པའི་དགེ་ཚོགས་འཛིན་མ་གསོ་བའི་གཉེན།།

ལྔ་ཟུང་འོ་མཚོ་བསྲུབས་ལས་སྐྱེས་པའི་སྙིང༌།།

ལེགས་བྱང་ལེགས་པར་སྐྱོང་ལ་དགེ་སློབ་དག།

ཡང་ཡང་བགྲོས་པའི་གནད་རྣམས་སྙན་གསོལ་བར།།

ལམ་སྟོན་གསེར་ནག་ཞུན་མའི་རི་མོ་སྩལ།།

དགེ་མིང་འཛིན་རྣམས་སྒྲ་སྡུད་འཕྲུལ་འཁོར་བཞིན།།

བརྩེ་བའི་སེམས་དང་བྲལ་ཚེ་སློབ་བུའི་ཚོགས།།

ཤེས་བྱའི་འཚར་ལོངས་དགུན་ཁའི་མེ་ཏོག་བཞིན།།

འགྱུར་ལུགས་གསོང་བོར་སྨྲ་འདི་དད་པའི་ཡུལ།།

5 ‘རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ལས་འཕྲོས་པ་’ཞེས་པའི་ཤོག་གྲངས་ ༣༩ ནས་ ༤༠ བར་གསལ། རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པས་བརྩམས།

6 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༣༩༥ ནས་ ༤༢༢ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

སུད་སིར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་སྩལ་བ།

༡༩༨༥ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༨ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ལ་སུད་སི་ས་གནས་རི་ཀོན་ཆོས་འཁོར་དགོན་དང༌། དད་ལྡན་རང་རིགས་སུད་སིར་གཞིས་ཆགས་བོད་མི་རྣམས། ཡོ་རོབ་ནང་པ་ཐུན་མོང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྨིན་བྱེད་དབང་གི་རིམ་པ་ཟབ་མོ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྒྱུའི་སླད་བཞུགས་སྒར་ནས་ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

ལྡི་ལིར་ཨི་ཏྲ་ལིའི་གཞུང་ཚབ་དང༌། རང་གཞུང་དོན་གཅོད་ཁང་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་འབྲེལ་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་ཐོག་མཁས་སྙན་ཅན་ཨི་ཏྲ་ལི་པ་སྐུ་ཞབས་རུ་སི་དམ་པས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་བརྩམས་དེབ་འགྲེམས་སྤེལ་དབུ་འབྱེད་དང༌། རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་འཆར་འགོད་ཚོགས་ཆུང་གི་ཚོགས་གཙོ་དང་རྒྱ་གར་ནང་པའི་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་འཐུས་ཁག་ལ་མཇལ་འཕྲད་བཅས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་སྔ་དྲོ་ལྡི་ལི་ནས་གནམ་གྲུར་བཞུགས་ཏེ་འཇར་མན་གྱི་གནམ་གྲུ་བབས་ཚུགས་སུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་འཇར་མན་མི་རིགས་སྐུ་ཞབས་སྦུ་རུག་ནར་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ། སུད་སི་རང་གཞུང་དོན་གཅོད་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཏེ་གནམ་ཐང་ཉེ་འཁྲིས་མགྲོན་ཁང་དུ་ས་གནས་རྫོང་དཔོན། སྨན་རྫས་བཟོ་གྲྭའི་སྐུ་ཚབ་བཅས་ནས་དགའ་བསུའི་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་སར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནི་བོད་མིའི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་བླ་ན་མེད་པའི་དབུ་ཁྲིད་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་ཞུས་ལུགས་དང༌། དེང་སང་བོད་དོན་ཐོག་འཛམ་གླིང་གང་སར་དོ་སྣང་ཅི་ཆེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས། བོད་དོན་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་གང་མྱུར་མཐའ་གསལ་གྱི་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་དབུ་ཁྲིད་འོག་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་བོད་རང་བཙན་གཙང་མར་ཕྱིར་ལོག་ཐུབ་པའི་རེ་སྨོན་དང༌། རོགས་ཕན་གང་ཐུབ་ཞུ་ཆོག་པ་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ངོས་རང་ཆུང་དུས་ནས་འཇར་མན་སྐོར་གོ་ཐོས་མང་པོ་བྱུང་བ་དང༌། བར་ལམ་འཇར་མན་མི་དང་འབྲེལ་བ་དངོས་བྱུང་གི་ངོ་ཤེས་ཆགས་པར་དགའ་པོ་འདུག ཁྱེད་ཚོས་ངོས་ལ་དགའ་པོ་བྱེད་པ་དེ་མི་སྒེར་གཅིག་ལ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་བོད་པ་ཞེས་པ་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སོགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ལ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་མིའི་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་འདིར་ཁྱེད་ཚོས་གྲོགས་པོའི་འདུ་ཤེས་འགྱུར་མེད་སྲ་བརྟན་ཡོད་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་སོགས་སྩལ། དེ་ནས་གནམ་གྲུར་བཞུགས་ཏེ་སུད་སི་གྲོང་ཁྱེར་འཇི་ནི་ཝར་ཕེབས་ཞབས་བཀོད།

ཕྱི་ཉིན་འཛམ་གླིང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་ལས་ཁང་ལ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ལས་བྱེད་གནད་ཡོད་སོགས་མཇལ་འཕྲད་དང༌། ལས་བྱེད་མི་གྲངས་ ༡༥༠ སྐོར་ལ་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བསྟུན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་ཟུར་པ་སྐུ་ཞབས་མཁས་དབང་ལ་ལིབ་(Dr.J.F.Lalive)ཀྱིས་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་མཛད། འཇི་ནི་ཝར་བཅའ་བཞུགས་མཉམ་སྦྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཁོངས་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་མཇལ་འཕྲད་རྗེས་ཐར་པ་ཆོས་གླིང་གི་ཚོགས་མི་ནང་པ་མི་གྲངས་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ ༡༥༠ སྐོར་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་འཇི་ནི་ཝ་ནས་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་རི་ཀོན་ཆོས་འཁོར་དགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པར་དགའ་བསུའི་ཕེབས་སྒོའི་མདུན་དུ་རང་རིགས་མཁན་བླ་དགེ་འདུན་གྱི་སེར་ཕྲེང་དང༌། ཟློས་གར་ཕོ་མོའི་རྔ་རོལ་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་སྔུན་བསུས་ཏེ་ཕེབས་ཞབས་བཀོད། དགོང་དྲོ་སུད་སི་རྒྱ་གྲམ་དམར་པོའི་འགན་འཛིན་ལས་བྱེད་རྣམས་དང༌། གསར་འགོད་པ་མི་གྲངས་བརྒྱད་སོ་སོར་མཇལ་འཕྲད་དང༌། སུད་སི་ཛུ་རིག་གྲོང་ཁྱེར་གཙུག་ལག་མཐོ་སློབ་ཀྱི་སློབ་སྤྱིས་གཙོས་མཁས་དབང་མི་གྲངས་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ནས་ཆེ་བསྟོད་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་དང་འབྲེལ་གཙུག་ལག་མཐོ་སློབ་ཚོགས་ཁང་དུ་མི་གྲངས་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ ༢༥༠ སྐོར་ལ་ཆོས་དང་ཚན་རིག་གཉིས་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་ཞུའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་དང༌། དྲི་བ་ཞུས་ཁག་སོ་སོར་བཀའ་ལན་སྩལ།

དེ་ཡང་གསར་འགོད་པས། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་སྩལ་ཏེ་དེང་གི་འཛམ་གླིང་གི་དཀའ་རྙོག་ཞི་ཐབས་ཡོད་དམ། གང་ཡིན་ཞེ་ན། རི་ཀོན་དུ་གནང་བའི་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཆེད་དམིགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད་ཅེས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ནི་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ཧ་ཅང་དོན་གནད་ཆེན་པོར་བརྩི་ཞིང༌། དུས་འཁོར་གྱི་སྔགས་འདི་ཡིས་མིའི་ལུས་སེམས་དང་ཕྱིའི་གཟུགས་རགས་པ་སྣང་སྲིད། སྐར་རྩིས་བཅས་པ་ཚང་མ་འདྲེན་པར་བྱེད་ཅིང༌། ཉམས་ལེན་ཚུལ་བཞིན་བྱས་ན་ཚེ་གཅིག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ། ང་ཚོས་དམིགས་བསལ་གྱིས་གནད་འགག་ཅིག་ཏུ་བརྩིས་ཏེ་དངངས་འཚབ་ཞི་བར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ནང་སེམས་དང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཆེད་ཕན་ཐོགས་ཡོད། དེའི་ཁར་སྒོམ་རྒྱག་པར་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དཀྱྀལ་འཁོར་ཞིག་བཞེངས་དགོས། དེ་ནི་ཧ་ཅང་རྙོག་གྲ་ཆེ་ཞིང༌། དུས་ཚོད་རིང་པོ་བཏང་སྟེ་བསྒྲུབ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། བྱས་ཙང༌། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གནང་རྒྱུ་དཀོན་པོ་ཞེ་དྲགས་ཆགས་ཡོད། ད་རེས་ཡོ་རོབ་ཏུ་གནང་རྒྱུ་དེ་ཐེངས་དང་པོ་ཆགས་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། འཛམ་གླིང་འདི་གནས་དང་མ་གནས་མི་རང་ཉིད་ལ་རག་ལས་པས་ནང་ཆོས་ཀྱིས་རྙོག་གྲ་དེ་དག་སེལ་ཐབས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཁྱེད་རང་གིས་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་སྐོར་ལ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་པ་ཡྀན་ན། དེ་ནི་དངོས་གནས་དཀའ་རྙོག་ཆེན་པོ་དང་ཛ་དྲག་པོ་ཞིག་རེད། དེ་ནི་མི་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་རག་ལས་ཡོད་པ་རེད། ཞེད་སྣང་ཅན་གྱི་མཚོན་ཆ་འདི་ཚོ་སོ་སོ་རང་འགུལ་གྱིས་ལས་བྱེད་མི་ཐུབ། གཙོ་བོ་ང་ཚོ་མིའི་སྐམ་མཛུབ་ཀྱིས་(man’s finger to press the button)ལས་ཀ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་མིའི་ཀླད་པའི་བྱེད་ལས་ཤིག་སྟེ། མིའི་རྣམ་དཔྱོད་ལ་རག་ལས་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ང་ཚོའི་སེམས་ཁམས་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ང་ཚོའི་སེམས་འདི་ཞེ་སྡང་དང༌། འགྲན་སེམས། འཁོན་འཛིན་གྱི་དབང་དུ་སོང་བ་ཡིན་ན་སྨྱོན་པ་ཆགས་སྲིད་སྟབས་འདིར་བྱམས་དང་སྙིང་རྗེའི་སེམས་རྦད་དེ་ཡལ་ནས་ཐག་གཅོད་ཇི་བྱས་སྐམ་མཛུབ་དེར་རག་ལས་ཡོད། ནང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་བསྒྲུབ་ཐབས་ལ་འབད་དགོས།

འཛམ་གླིང་འདིར་ཞི་བདེའི་གོམ་པ་དང་པོ་དེ་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཤིག་ཡོད་དགོས། དེ་བསྐྲུན་ཐབས་ཇི་ལྟར་རེད་ཅེ་ན། ཧ་ཅང་ལས་སླ་པོ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། དང་ཐོག་མི་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་དང་ཁུངས་མི་འདྲ་བ་གང་དུ་གནས་ཀྱང༌། ཚང་མ་ནང་ཁྱིམ་གཅིག་གི་མི་ཡིན་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་དགོས་པ་དེ་རེད། ལུང་ཚན་ཕན་ཚུན་གྱི་རྙོག་གྲ་དང་འཁྲུག་རྩོད་ཚང་མ་ནང་མི་གཅིག་གི་རྙོག་གྲ་འདྲ་པོ་ཆགས་ཡོད་པས། ཚད་དང་མཚམས་ལས་བརྒལ་མི་རུང༌། བཟའ་ཚང་ཕན་ཚུན་སེམས་མི་མཐུན་པ་སོགས་རྩོད་རྙོག་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། ཞིབ་ཏུ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཕན་ཚུན་མཛའ་བརྩེའི་ལ་རྒྱ་དམ་པོས་བཅིངས་ནས་ཡོད་པས་འཁྲུག་རྩོད་སོགས་བྱེད་དགོས་དོན་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་ཞིག་མཐོང་ཐུབ།

དོན་སྙིང༌། བྱམས་བརྩེའི་སེམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སྤུན་ཟླའི་འདུ་ཤེས་འཛིན་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་འདི་སྐོར་བསླབ་བྱ་རྒྱག་གི་ཡོད། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་ནང་བཤད་པ་གཞིར་བཟུང་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཕན་པ་གང་འཚམས་བསྒྲུབ་ཐུབ་གཤིས། ངོས་རང་རྒྱུན་དུ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་པ་བཞིན། དེ་རིང་སླར་ཡིད་ཆེས་ངེས་རྙེད་བྱུང་བ་ཞིག་ལ། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་སྨན་པའི་བྱ་བ་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་རེད་སྙམ་གྱི་འདུག

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཚེའི་ནང་ཚན་རིག་པ་དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྒྱུར་ཐུགས་མོས་ཡོད་པ་བཞིན་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཇི་འདྲ་གཟིགས་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་རང་ཚན་རིག་པ་དང་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུ་དང༌། ཁོང་ཚོས་གསར་དུ་རྙེད་འཚོལ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཉན་རྒྱུར་དགའ་པོ་ཡོད། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཚན་རིག་དང་ཤར་ཕྱོགས་པའི་ལྟ་གྲུབ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་མི་སྤུས་ལེགས་ཤིག་བཟོ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་དངོས་གནས་ཡོད་པར་སྙམ། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང༌། འདི་ངོས་རང་གི་ཡིད་ཆེས་རེད། དཀོན་མཆོག་དང་དག་ཞིང་སྐོར་བཤད་བསྡད་པས་འགྲིགས་ཐབས་མེད། ང་ཚོས་བརྩེ་བས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཐབས་ཐོག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་ཡིན།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་མིའི་ཐོག་གཟིགས་ཚུལ་ཇི་འདྲ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱ་ནག་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཧ་ཅང་རྙིང་པ་ཞིག་རེད། ཆེས་དཔལ་ཡོན་ལྡན་ཞིང་ཤེས་སྦྱངས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་བཤད་མི་དགོས་མོད། རྒྱལ་ཁབ་དེ་ནི་སྐབས་རེ་ངོས་རང་ལ་ཁྱད་མཚར་པོའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག དཔལ་ཡོན་ལྡན་པ་ཞེས་བརྗོད་དོན་ནི་སྐབས་རེ་གུས་ཞབས་ཧ་ཅང་ཆེ་མདོག་ཁ་པོ། བཟང་པོ་དང་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་པའི་མཐོང་ཚུལ་ཞིག་ཁྱེད་རང་ལའང་འོང་སྲིད། ཡིན་ནའང༌། ངོས་ཀྱི་ལུང་པའི་ནང་བརྗོད་མི་ཐུབ་པའི་དཀའ་ངལ་ཞིག་ཡོད། དེའི་འབྲས་བུར་ང་ཚོས་མནར་གཅོད་ཚད་མེད་མྱངས་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། པེ་ཅིན་གྱིས་བོད་ཐོག་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་ཤིག་འཛིན་བཞིན་ཡོད་སྐོར་ཕྱི་ཕྱོགས་སུ་སྐད་ཆ་མང་པོ་ཡོང་བཞིན་ཡོད། སྐུ་ཉིད་སྒེར་ངོས་ནས་དེར་གཟིགས་ཕྱོགས་གང་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྣམ་འགྱུར་ངོ་མ་ག་རེ་ཡིན་མིན་མ་བསྟན་གོང་སྒུག་ནས་བསྡད་ན་ཡག་གི་རེད། ༡༩༧༩ ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱ་ནག་རང་དུ་གནས་སྟངས་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་ཡོད། དེ་ནི་ཡག་པོ་རེད། སྒྱུ་རྩལ་དང་རིག་གཞུང་གི་ཆ་ནས་བྱས་ནའང་གནས་ཚུལ་དྲག་ཏུ་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། དེ་ནི་རྟགས་མཚན་བཟང་པོ་ཞིག་རེད། གཞི་རིམ་གྱི་རང་དབང་ཐོག་ལ་ད་ལྟ་ཚོད་དཔག་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། བོད་ནང་ལོགས་ལ་ཆ་བཞག་ན། ད་ལྟའི་སྐབས་མུ་གེའི་འཇིགས་པ་མེད་པ་རེད། དེ་ནི་གནས་ཚུལ་བཟང་པོ་རེད། འདས་པའི་ལོ་ཉི་ཤུའི་རིང་མུ་གེའི་འཇིགས་པའམ། སྡུག་སྦྱོང་དང་མནར་གཅོད། ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོའི་གནས་སྟངས་འོག་བོད་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་རྐྱེན་འདས་སུ་སོང་ཡོད། ར་སྤྲོད་འཕེར་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། བོད་མི་བསྡོམས་འབོར་ས་ཡ་དྲུག་ནས་འཆི་རྐྱེན་བྱུང་བའི་གྲངས་འབོར་ ༡་༢༠༠་༠༠༠ རེད། དེ་སྔའི་གནས་སྟངས་དང་བསྡུར་ན་དེང་སྐབས་གནས་ཚུལ་བཟང་དུ་འགྲོ་བཞིན་པ་དང༌། རྒྱ་མིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་ཆེ་མཐོང་སྤྲོད་འགོ་ཚུགས་པ་འདི་ནི་གནས་ཚུལ་ཡག་པོ་རེད།

གསར་འགོད་པས། ནང་ཆོས་དང་མ་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཕན་ཚུན་འཆམ་མཐུན་ཐོག་གནས་ཐུབ་བམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འདིའི་ཐོག་རང་ངོས་ནས་བསམ་བློ་ཧ་ཅང་གཟབ་གཟབ་བཏང་བ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནི། ཐའེ་ལན་ཌ་ནས་བརྩིས་ཏེ་ས་ཧི་བྷི་རི་ཡ་(Siberia)བར་མི་མང་ས་ཡ་མང་པོའི་གནད་དོན་ལ་ཐུག་ཡོད་པ་རེད། བོད་པའི་མི་རིགས་རྒན་པ་ཚོ་ནང་ཆོས་ལ་དད་པ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་རེད། ཆོས་དད་སྤོང་རྒྱུ་ཟེར་བ་དེ་ནང་པའི་ནང་དུ་ཡོང་མི་སྲིད་པའི་སྐད་ཆ་རེད། ལུང་པ་འགའ་ཤས་ནང་ནང་པར་སྡང་ཟུག་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། དེའི་འབྲས་བུར་མི་གྲངས་ས་ཡ་མང་པོར་མནར་གཅོད་མྱོང་གི་ཡོད། གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ནང་པ་དང༌། ཐོག་མའི་མ་ཁེ་སི་གཉིས་དབར་དོན་གནད་མང་པོའི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་བྱ་རྒྱུ་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག འོན་ཀྱང༌། ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀས་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེ་གུ་ཡངས་ཐོག་ནས་བྱེད་དགོས་སྙམ། མ་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་ཀྱིས་ལན་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་སྤྲོད་མི་ཐུབ། ནང་ཆོས་ཀྱིས་དེར་ཁ་སྐོང་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་ནག་དབང་འཛིན་པས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཞེས་པ་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ཉི་ཤུ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རེད། དེས་སྐུ་ཉིད་དང་བོད་མི་ཚོར་གནད་འགག་ག་རེ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འདི་ནི་ངོས་རང་གིས་ཧ་ཅང་སྐྱུག་བྲོ་བོའི་དུས་དྲན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ནི་བོད་མི་ཚང་མར་གཅིག་པ་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། འདི་ནི་བྲན་འོག་ལམ་ལུགས་འགོ་འཛུགས་བྱས་པ་ཞིག་རེད། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། རྒྱ་མི་ཚོ་ལའང་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་ནི། ཁོང་ཚོས་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་བྱས་པ་དང་དུས་མཉམ་བོད་ས་ཡོངས་རྫོགས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་ཐབས་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གང་ཡིན་ཞེ་ན། བོད་མི་ཚོ་སྐྱིད་པོ་མེད་པ་ཁོང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ལོ་འདི་གའི་ནང་བོད་དུ་ཕེབས་ཀྱི་རེད་ཅེས་རྒྱ་མི་ཕལ་མོ་ཆེས་བརྗོད་མུས་རེད། སྐུ་ཉིད་ནས་དེ་ག་རང་གནང་རྩིས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དང་ཐོག་ངོས་ནས་ ༡༩༨༣ ལོའི་འགོ་

སྟོད་ཙམ་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་རང་ངོས་ནས་དངོས་སུ་མཐོང་ཆེད། ༡༩༨༥ ལོའི་ནང་བོད་ལ་འགྲོ་རྒྱུའི་བསམ་ཚུལ་དངོས་སུ་བཏོན་པ་ཡིན། ༡༩༧༩ ལོ་ནས་བཟུང་རྒྱ་མིས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཞིག་བསྟན་བསྡད་པ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་བཞིན། ད་དུང་ཡར་རྒྱས་དངོས་སུ་མིག་མཐོང་ར་འཕྲོད་ཡོང་སླད། ༡༩༨༥ ལོར་འགྲོ་ཐུབ་ན་ཏག་ཏག་རེད་བསམ་སོང༌། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། ༡༩༨༣ ལོ་མཇུག་ཙམ་བོད་མི་མང་པོ་བཙན་བཟུང་དང་དམར་བསད། མང་པོ་ཞིག་གར་སོང་ཆ་མེད་དུ་གྱུར་པ་རེད། ཧུ་ཡའོ་པང་ལྷ་སར་སླེབས་ཏེ་སྔོན་གྱི་ནོར་འཁྲུལ་ཇི་བྱས་མང་ཚོགས་ལ་དགོངས་སེལ་ཞུས་པ་རེད། སླད་དེ་ལྟར་མི་འབྱུང་ཆེད་འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་སྲིད་བྱུས་ལག་བསྟར་བྱ་རྒྱུའི་ཁས་ལེན་ཡང་བྱས་ཡོད།

འོན་ཀྱང༌། དེ་རྗེས་ཡིད་བརྟན་མེད་པ་ཞིག་ལ་གནས་ཚུལ་ལ་འགྱུར་ལྡོག་མ་ཕྱིན་པར་སྔོན་མའི་འགྲོ་སྟངས་རྙིང་པ་རང་སོར་གནས་པ་རེད། ལོ་སྔོན་མར་ངོས་རང་བོད་དུ་འགྲོ་རྒྱུར་རྒྱ་མིས་ཆ་རྐྱེན་འགའ་ཤས་བཏོན་ཡོད། རང་ཉིད་འགྲོ་འདོད་རྩ་བ་ནས་མ་བྱུང༌། འདི་ནི་ངོས་རང་སྒེར་དོན་མིན་ཞིང་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་གནད་དོན་ལ་ཐུག་ཡོད། རྒྱ་མིས་དེ་སྐོར་སྣང་མེད་བཏང་རྐྱང་བྱས་ཏེ་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒེར་གྱི་གནད་དོན་ལ་སེམས་ཁྲལ་ཡོད་མདོག་མདོག་བྱས་པ་རེད་དེ། འདི་ནི་དྲང་བདེན་དང་དངོས་འབྲེལ་གང་ཡང་མ་རེད། ཁོང་ཚོས་ ༡༩༨༠ ལོར་ཐེངས་དང་པོར་ངོས་རང་བོད་ལ་ཡོང་དགོས་བརྗོད་བྱུང༌། སྐབས་དེ་དུས་ཁོང་ཚོའི་སེམས་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དཀའ་ངལ་ཞིག་མེད་དམ་སྙམ་པའི་བསམ་ཚུལ་ངོས་རང་ལ་ཤར་བྱུང༌། ཁོང་ཚོས་བོད་ནང་ལྟ་བ་བསྒྱུར་ཐབས་ཀྱི་སློབ་སྦྱོང་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བོད་མིའི་སེམས་ནང་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་དགའ་ཞེན་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད་སྙམ་པ་དྲན་ཡོད། སྐབས་དེར་ངོས་རང་བོད་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་སྐད་བཏང་ན་ཡག་གི་རེད་བསམ་མྱོང་ཡོད། དེ་དུས་ངོས་རང་ལ་དད་མོས་བྱེད་མཁན་ཡོང་གི་མ་རེད། བྱས་ཙང༌། མགོ་སྐོར་འོག་ཚུད་ཀྱི་རེད་བསམ་སོང༌། ང་ཚོས་སྐབས་དེར་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པ་ཞིག་བཏང་བ་རེད། དེ་དུས་བོད་མི་ཧ་ཅང་མང་པོ་འདུ་འཛོམས་ཀྱིས་སྐུ་ཚབ་ཚོགས་པར་དགའ་ཞེན་ཧ་ལས་པ་ཆེན་པོ་བྱས་སྟབས་རྒྱ་མི་ཚོ་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་ངང་ལྷག་པ་རེད།

ང་ཚོ་བོད་ཕྱི་ལོགས་སུ་བཙན་བྱོལ་བ་ཞིག་བྱས་ནས་བསྡད་པ་འདི་གནས་ཚུལ་དངོས་གནས་རེད། ཕྱོགས་བསྡོམས་ཤིག་བརྒྱབ་ན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་གང་ལ་གང་འཚམས་སྲ་ཐག་ཐག་ཆགས་ཏེ་བོད་པའི་རིག་གཞུང་དང༌། གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲོད་ཕྱོགས། ནང་ཆོས་ནས་བཤད་པའི་བཟོད་པའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལ་ཡག་ཐག་ཆོད་ཡོད་པ་རེད། བོད་པའི་རིག་གཞུང་ངོ་མ་དང་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་ཚད་དང་ལྡན་པ་དེ་བོད་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཡོད་རེད། ཅེས་བཤད་ཆོག་པ་ཡིན།

རྒྱ་མིའི་ཕྱོགས་ནས་ང་བོད་དུ་སྐད་གཏོང་རྒྱུའི་གནད་དོན་དེ་སེམས་གཏིང་ནས་འདོད་པ་ཡོད་པ་མ་རེད། དོན་ངོ་མར་བོད་པར་ཕན་ཐོགས་ཤིག་བསྒྲུབ་མ་ཐུབ་པ་དེ་སྲིད། ང་བོད་ལ་ལོག་འདོད་མེད། ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་འདིའི་འོག་མང་པོ་ཞིག་གིས་ངོས་རང་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་མ་བྱས་རོགས་ཞེས་རེ་སྐུལ་བྱེད་ཀྱི་འདུག དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་བོད་ལ་མ་ལོག་ན་ལེགས་པ་མཐོང་གི་འདུག

གསར་འགོད་པས། ཕྱིར་ལོག་གནང་རྒྱུར་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་གང་དང་གང་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཐོག་མར་གལ་ཆེ་ཤོས་ནི་བོད་མི་ཚོས་སོ་སོའི་མངོན་འདོད་གང་ཡིན་བཤད་ཆོག་པའི་རང་དབང་དེ་དགོས་ཀྱི་རེད། ཆ་རྐྱེན་དེ་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ན། ངོས་རང་དགའ་པོའི་ངང་སོ་སོའི་ལུང་པར་ལོག་ཆོག་གི་རེད། ཇི་སྲིད་བོད་མིའི་སེམས་ནང་སྐྱིད་པོ་མེད་པའི་ཚོར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ངོས་རང་ཕྱི་ལོགས་སུ་བསྡད་ན་ལས་ཀ་ཚགས་ཚུད་པོ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག སྙིང་བསྡུས་བརྗོད་ན། ཉེ་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་གཞིགས་ན། ང་ཚོ་བོད་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་དེས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སའི་གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་གསོན་པོར་གནས་ཐུབ་རྒྱུའི་ར་འཕྲོད་བྱས་ཡོད། གལ་སྲིད། ང་ཚོ་བོད་ནང་ཡོད་པར་ཆ་བཞག་ན་ད་གཟོད་ང་ཚོའི་བོད་ཞེན་དེ་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་མེད་པར་བཟོས་ཚར་ཡོད་ཀྱི་རེད།

གསར་འགོད་པས། གནད་དོན་འདི་རྒྱ་གཞུང་དང་ཞི་མོལ་གྱིས་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ཐོག་ནས་ཞི་འགྲིགས་ཡོང་ཐབས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རེ་བ་ཡོད། ཁ་གསང་རུང་མ་གསང་རུང་གནས་ཚུལ་དེ་མུར་བསྡད་ཀྱི་རེད། ངས་བྱས་ན་དཀའ་ངལ་དེ་མེ་མདའ་འཁྱེར་ནས་སེལ་བ་དང༌། ཤོག་སྟེང་ནས་སེལ་ཐུབ་པར་དཀའ། སེམས་གཏིང་ནས་ཡོང་དགོས། དེ་ནི་དངོས་གནས་རིན་ཐང་བྲལ་བ་ཞིག་རེད། རང་ངོས་ནས་ག་དུས་ཡིན་རུང་རེ་བ་བྱས་ནས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། རང་གིས་རང་ལ་གདེང་ཚོད་དང་བློ་སྤོབས། ཆོད་སེམས། རེ་བ་བཅས་ནི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་རྒྱུའི་ཆ་རྐྱེན་ཞིག་རེད་བསམ་གྱི་ཡོད། འདི་ནི་མི་སྒེར་པ་ཞིག་ལ་ཡོད་པ་བཞིན་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་མེད་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་རེད། ཅེས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༣ ཉིན་ཁྲོག་གྷན་(Trogan)བྱིས་པའི་གྲོང་གསེབ་སློབ་གྲྭར་གདན་ཞུས་ཀྱིས་སློབ་གྲྭ་དབུ་འཛུགས་གནང་མཁན་སྐུ་ཞབས་ཀོ་ཏི་དང༌། དེང་སྐབས་ཀྱི་འགན་འཛིན་ལྷན་རྒྱས། སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་མེ་ཏོག་དང་ཁ་བཏགས་འཁྱེར་ཏེ་དགའ་བསུ་ཞུས་འབྲེལ་ཚོགས་ཁང་དུ་གྲོང་གསེབ་འཛིན་སྐྱོང་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་སླར་ཡང་གྲོང་གསེབ་འདིར་ཞབས་སོར་འཁོད་ཐུབ་པར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་ཞུ་དང༌། བོད་མི་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུང་པར་གང་མྱུར་ཕྱིར་ལོག་གིས་རང་དབང་དགའ་བདེར་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་རེ་འདུན་ཅི་ཆེ་ཡོད་ལུགས་སོགས་སྙན་གསོལ་ཞུས།

དེ་རྗེས་རང་རིགས་སློབ་ཕྲུག་དང༌། མི་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་དགའ་བསུའི་གླུ་གཞས་ཕུལ། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གྲོང་གསེབ་འདིར་ད་རེས་སླར་ཡང་ཕེབས་ཐུབ་པར་དགྱེས་མཉེས་དང༌། སྐུ་ཞབས་ཀོ་ཏི་ནས་ཀུན་སློང་བཟང་པོས་གྲོང་གསེབ་འདི་བཞིན་དབུ་འཛུགས་གནང་སྟེ་ད་མཚམས་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་སྨིན་པ་ང་ཚོས་མཐོང་ཐུབ་པ་དེ་ནི་དགའ་སྤྲོ་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་རེད། ད་དུང་གྲོང་གསེབ་འདི་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་རྒྱུར་ངོས་ཀྱིས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་སྨོན་འདུན་ཡོད།

དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་དཀའ་ངལ་ཡང་མང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་ནི་མིས་མི་ལ་བརྩེ་སེམས་ཞན་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པས་མིས་མི་ལ་བརྩེ་སེམས་ཀྱིས་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེ་ཡིན་པ་ལྟར་གྲོང་གསེབ་འདིར་དེ་ལྟའི་བརྩེ་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་མཐོང་གི་འདུག་ཅེས་སོགས་སྩལ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང་གྲོང་གསེབ་འགན་འཛིན་ལྷན་རྒྱས་སོགས་མགྲོན་སྦྱིན་མི་གྲངས་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་ཉིན་གུང་གསོལ་སྟོན་འདེགས་འབུལ་ཞུས་པའི་སར་གྲོང་གསེབ་འགན་འཛིན་ནས་བོད་རིགས་རག་ར་ཐུབ་བསྟན་ཆོས་དར་རིན་པོ་ཆེ་གཏན་ཞལ་ནས་འདས་པའི་ལོ་ཉེར་གཉིས་རིང་གྲོང་གསེབ་ཏུ་ལས་ཀ་གནང་སྟེ་བོད་རིགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་མི་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་སློབ་ཕྲུག་དང་བཅས་གྲོང་གསེབ་འདིར་མིག་དཔེར་གྱུར་པའི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་རྒྱུན་བསྲིངས་གནང་བའི་བྱས་འབྲས་ལ་བསྔགས་བརྗོད་གཟིགས་གསོལ་གནང༌།

ཕྱི་ཉིན་ནས་བོད་དང༌། ནང་སོག ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན། མན་ཇུ་སོགས་ཀྱི་མཉམ་འབྲེལ་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་མི་ཁག་ྋགོང་ས་མཆོག་མཇལ་ཁར་བཅར་བར་མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཀའ་སློབ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཆོས་རིག་དང༌། ཚན་རིག་ཚོགས་འདུའི་མཇུག་བསྡོམས་ཚོགས་འདུར་གདན་ཞུས་བཞིན་ཆོས་རིག་དང༌། ཚན་རིག་ཐུན་མོང་ཐོག་ནས་འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་ཐབས་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས་ལུགས་སོགས་སྩལ་ཞིང་དྲི་བ་ཞུས་ཁག་ལ་རང་རང་བློ་ཡིད་དང་འཚམས་པའི་བཀའ་ལན་སྩལ།

རི་ཀོན་ཆོས་འཁོར་དགོན་པའི་འདུ་ཁང་དུ་མར་ངོའི་གསོ་སྦྱོང་གི་ཚོགས་མགོན་དུ་སོ་ཐར། བྱང་སེམས། སྔགས་བཅས་པའི་ཕྱིར་བཅོས་གསོ་སྦྱོང་དང༌། སོ་ཐར་དང་ཆོས་བསྒྲགས་པའི་མདོ་ལེགས་པར་སྩལ།

ཡང་འུན་ཀྲི་ཐུར་(Wientethur)དུ་ལྷ་རྗེ་སར་སྔ་རྗེས་སྐུ་གཟུགས་བརྟག་དཔྱད་གནང་ཞིང༌། ལྷ་རྗེ་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་དང༌། རི་སྒང་ནགས་གསེབ་ཏུ་སྐུ་འཆམ་གཟིགས་སྐོར་ཡང་མཛད།

དེ་བཞིན་རི་ཀོན་དགོན་དུ་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང་ལྷན་ཞལ་པར་ཐོག་ཕན་ཚུན་བཀའ་མོལ་གསུང་གླེང་བསྐྱངས། གྲོང་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ནས་གདན་ཞུས་ཀྱིས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་གྱི་གནས་སྟངས་དཔར་རིས་འགྲེམས་སྟོན་སྒོ་འབྱེད་གསོལ་སྟོན་དང་འབྲེལ་གྲོང་སྡེ་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་ནས་ད་རེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ཞབས་སོར་བཀོད་པར་སྙིང་ཐག་པ་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་དང༌། དུས་སྐབས་འདིར་ཡོད་བོད་མི་རྣམས་སྐྱབས་བཅོལ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཡ་རབས་ཚུལ་ལྡན་ཡིན་པར་ང་ཚོས་སྤོབས་སེམས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཞུས་ཆོག་པ་ཡོད་སོགས་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ལུང་པ་འདི་ཉིད་ནས་ང་ཚོ་བོད་པར་རོགས་རམ་ཡག་པོ་གནང་བར་དུས་རྟག་ཏུ་མ་བརྗེད་པར་ཐུགས་བཅངས་ཡོད་པས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས་དང༌། དཔར་རིས་འགྲེམས་སྟོན་འདི་ནས་བོད་མིའི་གནས་ལུགས་རྒྱ་གང་ཆེ་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོང་རེ་ཡོད་ལུགས། ཡུལ་འདིའི་མི་འབོར་དང༌། བོད་མིའི་གྲངས་འབོར་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ་དང༌། ད་དུང་རི་མགོར་བོད་ཀྱི་གཡག་ཡོད་ན་དེ་བས་འདྲ་མཚུངས་ཡོད་ལུགས་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༠ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཞབས་ཐང་མར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་གནང་ཡུལ་དབུ་གུར་དུ་ཕེབས་ཏེ་གཟིགས་ཞིབ་གྲུབ་ཉིད་རི་ཀོན་སློབ་གྲྭ་ཚོགས་ཁང་དུ་བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་དང་སུད་སི་དོན་གཅོད་ནས་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་ཡོ་རོབ་ཁུལ་བོད་ཀྱི་ཆོས་རིག་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུའི་སྒོ་དབྱེའི་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་ཚོགས་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྣང་བརྙན་གྱི་མདུན་བདུག་སྤོས་སྣང་གསལ་ཞལ་དབྱེ་དང་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་མཛད་རྗེས་ཞབས་སྟེགས་ཐོག་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་པ་དང༌། ཆོས་རིག་དྲུང་གཞོན་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས་དང༌། སུད་སི་དོན་གཅོད་ཚེ་རྡོར་སོ་སོ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག རི་ཀོན་ཆོས་འཁོར་དགོན་གྱི་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་ཤིས་བརྗོད་དབྱངས་ལྡན་གསུངས། གསོལ་འབྲས་ཕེབས། ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་སུད་སི་མི་རིགས་དགེ་སློང་སངས་རྒྱས་བསམ་གྲུབ་ལ་ནུབ་ཕྱོགས་མི་རིགས་ཁྲོད་ནས་བོད་ཀྱི་དགེ་བཤེས་དམ་བཅའ་འཇོག་མཁན་ཐོག་མར་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པའི་མཚན་རྟགས་ལག་ཁྱེར་དང་ལེགས་དར་གནང་ཐོག ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་བསམ་གྲུབ་ལ་ལེགས་དར་ནང་མཛོད་སྩལ་ཏེ་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ། ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་གི་སྐུ་ཚབ་ནས་ཚོགས་འདུའི་ངོ་སྤྲོད་སྙན་སྒྲོན་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ང་ཚོ་བོད་པར་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་འདི་རྐྱེན་ངན་གྲོགས་ཤར་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ་དེ་སྔ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ནང་དར་ཁྱབ་ཡོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་འདི་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་མི་མང་རྒྱ་ཆེ་ཞིག་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་ཡོད་སྟབས་ད་དུང་དར་ཁྱབ་དང༌། མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་རྒྱུར་ཁྱེད་ཚོས་གོ་བསྡུར་ཟབ་ནན་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་པ་མ་ཟད། བོད་པའི་རིག་གཞུང་གཅེས་བཟུང་བྱེད་པ་འདི་ནི་ཉིན་རེའི་མི་ཚེའི་ཁེ་ཕན་ལ་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ལ། བོད་རིགས་ཞེས་པ་ཟུར་དོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་གསལ་སྟོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད་ཅེས་སོགས་སྩལ། ཉིན་རྒྱབ་སུད་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཀྱིས་མཚོན་ཕྱི་མི་གསར་འགོད་པ་སོགས་ལ་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་བོད་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༤ སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་བཀའ་དང་པོ་བདེན་བཞིའི་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བའི་དུས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་འཁེལ་བའི་དུས་ཚེས་མ་བསྒྲིགས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཉིན་སུད་སི་རི་ཀོན་ས་གནས་སུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་སྨིན་བྱེད་དབང་གི་རིམ་པ་བསྐྱངས་ཡུལ་དུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྣང་བརྙན་གོས་དྲུབ་མ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་དང༌། རས་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར། རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་སོགས་ཀྱི་ཞལ་ཐང་རྒྱན་འགྲེམས།

རྒྱུ་སྦྱོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང༌། རྣམ་པར་བཀྲ་བའི་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་པས་གང་བའི་དབུ་གུར་སྡིངས་ཆའི་ཐོག་སུད་སི་དོན་གཅོད་དང༌། མི་མང་ཚོགས་འཐུས་སོགས་ནས་སྤོས་སྣེས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འདེགས་འབུལ་དང༌། སུད་དོན་ཚེ་རྡོར་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་པ་དང༌། གསུང་ཞབས་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་སློབ་དབུ་སོགས་ཆོག་གྲྭ་དགེ་འདུན་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་ཞལ་འདོན་ལྟུང་བཤགས། འཁྲུངས་རབས་གསོལ་འདེབས། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར། རྒྱུད་འདེབས་ནས་བཟུང་ཐུགས་དཀྱིལ་བདག་བསྐྱེད་སྲུང་འཁོར་བཅས་གསུངས།

ཆུ་ཚོད་ ༡༠།༣༠ ཐོག་རི་ཀོན་མཁན་པོ་དང༌། ཐར་ཆོས་མཁན་པོ། མཁན་ཟུར་ངག་དབང་ཉི་མ། མཁན་ཟུར་ཨོ་རྒྱན་ཚེ་བརྟན་སོགས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས། དུས་འཁོར་དབང་ཞུའི་སྦྱིན་བདག་འཐུས་མི་བཅས་མི་གྲངས་དྲུག་ཅུ་སྐོར་ལ་སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་གྱི་གསུང་ཆོས་སྩལ།

དེ་རྗེས་ཆུ་ཚོད་ ༢ པར་ས་ཆོག་དབུ་ནས་ས་སྦྱངས་པའི་བར་གསུངས། མཇུག་ཆོག་གྲུབ་རྗེས་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་ཞབས་སྟེགས་ཐོག་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་དེ་སུད་སི་གཞིས་ཆགས་མི་མང་འཐུས་མི་དང༌། གཞོན་ནུའི་འཐུས་མི་སོགས་ཚོགས་ཁག་བརྒྱད་ཀྱི་འཐུས་མི་མི་གྲངས་བརྒྱ་སྐོར་ལ་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང༌། དེར་ཡོད་ཚོགས་པ་ཁག་ནས་རང་རང་སྒེར་དོན་ལས་སྤྱི་དོན་གཙོ་གལ་ཆེ་བ་བྱེད་དགོས་པ། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་གོ་དོན་ལེགས་རྟོགས་ཡོང་ཐབས་ཀྱི་བྱེད་ཕྱོགས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྙིང་བསྡུས་དང༌། འཐུས་མི་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ།

ཚེས་ ༢༢ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧ ཐོག་རི་ཀོན་དགོན་ནས་ཞབས་ཐང་མར་བྱོན་ཏེ་དབུ་གུར་སྡིངས་ཆར་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་དེ་ས་ཆོག་གི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞལ་འདོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ བར་གསུངས། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ཐོག་མཆོད་གར་གྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། བོད་རིགས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་མང་པོ་གར་འཆམ་ཞལ་མཇལ་དུ་བཅར། ཆུ་ཚོད་ ༤།༣༠ ནས་རྫས་ལྔ་ལྷ་གནས་ནས་ལས་ཐིག་འདེབས་པའི་བར་གསུངས།

ཚེས་ ༢༣ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧ ཐོག་རི་ཀོན་དགོན་ནས་ཞབས་ཐང་མར་བྱོན་ཏེ་ས་ཆོག་གི་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་དེ་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ བར་ཞལ་འདོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་གསུངས། ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ཐོག་མཆོད་ཕྲེང་བསྟོད་པ་ནས་ཚོན་དགྱེ་བའི་བར་གསུངས། དེ་ནས་བྲི་ཐིག་པ་རྣམས་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་བྲིས་བཞེངས་དང༌། རྡོ་སློབ་དང་གསུང་ཞབས་བྱིངས་ནས་མཇུག་ཆོག་ལྷག་མ་རྣམས་གསུངས། དགོང་དྲོ་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སུད་སིར་བཅའ་བཞུགས་སྐུ་ཚབ་མཇལ་འཕྲད་གནང༌།

ཚེས་ ༢༤ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧ ཐོག་རི་ཀོན་དགོན་ནས་ཞབས་ཐང་མར་བྱོན་ཏེ་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། རྒྱུད་འདེབས་ནས་བཟུངས་ཞལ་འདོན་གྱི་རིམ་པ་མཇུག་ཆོག་དང་བཅས་གསུང་གྲུབ་བསྟུན་རི་ཀོན་དགོན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས། གསུང་ཆོས་གསུང་སྒྱུར་ཞུ་མི་ཁག་མཇལ་བཅར་བཀའ་བསྡུར་བསྐྱངས། དེ་རྗེས་སུད་སི་གཞིས་ཆགས་བོད་རིགས་དད་མཇལ་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་བཅར་མི་གྲངས་ ༤༠ ཙམ་ལ་མཇལ་ཁ་སྲུང་བྱིན་སྩལ། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་སྔོན་འགྲོ་ཐུན་མོང་ལམ་སྦྱོང་རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོས་མཛད་པའི་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་གསུང་ཆོས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྒྱུར། ཆུ་ཚོད་ ༤ ཐོག་རི་ཀོན་དགོན་ནས་ཆིབས་འཁོར་ཐོག་ཕེབས་ཏེ་གསུང་ཆོས་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། ཤེར་སྙིང་དང༌། བཟང་སྤྱོད་ཡན་ལག་བདུན་པ་དབུ་སྐུལ། རང་རིགས་བོད་མི་ཆིག་སྟོང་བརྒྱ་སྐོར་དང༌། འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་སུམ་ཅུ་སོ་དྲུག་ཙམ་ནས་འདུས་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་བཞི་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་བརྒལ་བ་རྣམས་ལ་སྔོན་འགྲོ་ཐུན་མོང་ལམ་སྦྱོང་རྒྱལ་སྲས་ཐོགས་མེད་བཟང་པོས་མཛད་པའི་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་སྟེང་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་དང༌། ཀུན་སློང་བཅོས་ཚུལ་སྩལ་བ་དང་འབྲེལ་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་གྱི་བསམ་པ་ཞི་ནས་དགེ་བའི་བསམ་པར་ལེགས་བསྒྱུར་གྱི་བསམ་སྒོམ་སྐར་མ་གསུམ་རིང་ཚང་མས་སྒོམ་དགོས་སྩལ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མ་དབུ་སྐུལ། གསུང་ཆོས་དབུ་ཚུགས། ཆུ་ཚོད་ ༥ པར་བར་གསེང་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཀ་དང༌། དེ་ནས་ཆུ་ཚོད་ ༦།༣༠ བར་སྩལ་མཇུག་ཚོགས་ཡོངས་ནས་སྐར་མ་གསུམ་རིང་བསམ་སྒོམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་གི་དགེ་བསྔོ་བཅས་བསྐྱངས། གསུང་བཤད་ཤིན་ཏུ་གོ་བདེ་དོན་ཟབ་སྩལ་བ་དབྱིན་ཇི་དང༌། ཧཕ་རན་སི། འཇར་མན། ཨི་ཏྲ་ལི། སི་པན་ནི་ཤི་(Spainish)བཅས་པའི་སྐད་རིགས་ཁག་ལྔར་གསུང་སྒྱུར་སོ་སོས་དུས་གཅིག་ཐད་ཀར་བསྒྱུར།

ཚེས་ ༢༥ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧ ཐོག་རི་ཀོན་དགོན་ནས་ཞབས་ཐང་མར་བྱོན། རྒྱུད་འདེབས་ནས་བཟུང་ཞལ་འདོན་སྔ་ཉིན་བཞིན་གསུངས་གྲུབ་བསྟུན་ཛུ་རིག་(Zurich)མངའ་སྡེའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་(Prof. Hans Kunzi)མཆོག་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་བཅར་ཐོག གསུང་ཆོས་གནང་ཡུལ་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ་དམིགས་བསལ་དགའ་བསུའི་གཏམ་བཤད་གནང་དོན།

‘‘ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང༌། སྐུ་ཞབས་རྣམ་པ་ལྷན་རྒྱས་མཆོག་ལ། ད་རེས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་དུས་སྐབས་འདིར་ཛུ་རིག་མངའ་སྡེའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྣམ་པ་ལྷན་རྒྱས་ལ་དགའ་བསུའི་འཚམས་འདྲི་དང༌། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་དགའ་སྤྲོ་ཆེན་པོ་བྱུང༌།

ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༠ ལོར་རྒྱ་དམར་གྱི་དམག་མིས་བོད་སར་བཙན་འཛུལ་བྱས་པ་ནས་བཟུང༌། བོད་མི་མང་གི་རང་དབང་དང༌། རང་ཐག་རང་གཅོད་ཀྱི་ཐོབ་དབང་ལ་གནོད་སྐྱོན་བཏང་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་སྐྱོན་ཆགས་དཔེ་མེད་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ཉུང་མཐར་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་ཙམ་སླེབས་པ་དེ་ནས་བཟུང༌། ཡུལ་ཁག་གཞན་པ་ཚོ་མཉམ་བོད་མི་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་འབྱུང་བར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད།

ཉེ་བའི་ཆར་མི་ལོ་ ༢༥ རིང་འཛམ་གླིང་ནང་ནང་ཆོས་ཀྱི་བསྟི་གནས་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་ཞིག་འཛུགས་སྐྲུན་གནང་བ་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྐོར་གནས་ཚུལ་རྒྱ་ཆེ་དྲིལ་བསྒྲགས་གནང་ཡོད་སྟབས། འཛམ་གླིང་གི་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གོ་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།

དཔེར་ན། ངས་ཛུ་རིག་མངའ་སྡེའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་མིང་ཐོག་ནས་དགའ་བསུ་ཞུ་འོས་ཤིག་ལ། མངའ་སྡེ་འདིའི་ས་གནས་རི་ཀོན་དུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཁང་ཞིག་བརྒྱབ་པ་དེས་རིག་གཞུང་གི་སྡེ་ཚན་ཁག་ནས་མི་རིགས་དབར་ཁྱད་པར་གྱི་དཀའ་རྙོག་མེད་པར་ཕན་ཚུན་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་ཀྱིས་མཉམ་སྦྲེལ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཞིག་ཡིན་པའི་ར་འཕྲོད་བྱུང་ཡོད།

མཁྱེན་གསལ་བཞིན་མངའ་སྡེ་འདི་ནང་གི་ཛུ་རིག་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་མི་རིགས་རིག་གཞུང་གི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གི་དངོས་ཆས་མང་པོ་ཡོད་པ་མ་ཟད། བོད་ཀྱི་ལུང་པ་དང༌། རིག་གཞུང་དཔེ་དེབ་མང་པོ་དཔར་འགྲེམས་གནང་བ་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྐོར་ལ་ཞིབ་འཇུག་སློབ་སྦྱོང་བྱས་དང་བྱེད་མུས་སུ་ཡོད་པ་བཅས་རེད། དེ་གྲས་ནས་སློབ་སྦྱོང་ཉམས་ཞིབ་བྱས་པ་ཁག་གཅིག་སུད་སིར་གནས་འཁོད་བོད་རིགས་གཞོན་སྐྱེས་ཚོའི་སྐོར་ཡིན་པ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་རང་ནས་ཁོང་ཚོར་ཐུགས་རེ་ཆེན་པོ་གནང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ཁོང་ཚོ་ནི་མ་འོངས་པར་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་གཅེས་ཉར་གྱིས་བདག་པོ་རྒྱག་མཁན་གྱི་སོན་རྩ་ལྟ་བུ་དང༌། རེ་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་སའི་གཞི་རྩ་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་རེད།

ང་རང་ལ་སེམས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཐེབས་པ་ཞིག་ལ། འདིར་ཡོད་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་མང་པོས་རང་གི་རིག་གཞུང་ལ་ཤ་ཞེན་དང་གཅེས་སྤྲས་ཐོག སེམས་གཏིང་ནས་རང་ཉིད་བོད་པ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་མ་བརླགས་པར་བསྡད་འདུག ང་རང་གི་གནས་ཚུལ་མཐོང་ནས་ཧ་ལས་དགོས་པ་ཞིག་ལ། བོད་རིགས་ཚོ་རང་ཡུལ་བཞག་ནས་ས་མཐར་གྱར་བའི་གནས་ཚུལ་བབ་ཙམ་ལ་མ་བསྡད་པར་ཡུལ་གཞན་ཞིག་གི་ནང་རང་མགོ་རང་ཐོན་གྱིས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བྱུང་བ་དང༌། ཤོག་ཁག་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐེན་འཁྱེར་མེད་པ་མཛའ་བརྩེ་གཅིག་སྒྲིལ་འོག་གནས་ཐུབ་པ་དེ་དག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཁྱེད་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ཡིན་པ་ངས་ཡིད་ཆེས་ཞུ་གི་ཡོད།

ང་ཚོའི་ལུང་པ་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་ལ་ལུང་པ་གཞན་གྱི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་དང་མི་འདྲ་བའི་དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུ་ལས་མེད་པ་དེ་ཡང་ཁྱེད་ཀྱི་སྐུ་དྲིན་དང༌། མ་ཚད་བོད་དུ་ལུས་པའི་བོད་པ་རྣམས་ལ་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀར་དཀའ་ངལ་གང་ཆེ་བྱུང་ནའང༌། ད་དུང་སེམས་ཤུགས་མ་བརླགས་པར་མ་འོངས་པར་གནས་སྟངས་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་པ་དེ་ཡང་ྋགོང་མཆོག་གི་སྐུ་དྲིན་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད།

བོད་ཀྱི་དགོན་པ་ཁག་དང༌། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་མཆོད་ཆས་དཔེ་དེབ་རྣམས་གཏོར་སྐྱོན་བྱུང་ཁར། དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་ལ་བོད་ནང་ཆོས་བྱེད་མི་ཆོག་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད་ན་ཡང་བོད་མིའི་གཏིང་གི་སེམས་ཤུགས་ཀྱི་ནུས་པ་རྩ་ཆེན་དེ་སུས་ཀྱང་འཕྲོག་བཅོམ་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་མེད། ང་རང་ཡང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་ཆེན་པོ་ཁྱེད་ནང་བཞིན་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་བྱེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ཡང༌། ཁྱེད་ནི་ང་ཚོ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཞིག་རེད།

ྋགོང་ས་མཆོག་ཁྱེད་ནི་ཕྱིའི་སྲིད་དོན་དང༌། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་བདེ་དོན་གྱི་ཕྱག་ལས་གཅིག་པུ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་དོན་ཆེད་དུ་ཡང་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་ཞིག་རེད། ཁྱེད་ནི་བོད་མི་མང་གི་ཕྱིའི་བདེ་དོན་དང༌། ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་དོན་གཉིས་ཀྱི་འགན་ཁུར་ཆེན་པོ་དེ་མི་གཅིག་གིས་སྒྲུབ་མཁན་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད།

ཁྱེད་རྣམ་པའི་ལུང་པར་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་ཐབས་སྡུག་དེ་འདྲ་ང་ཚོའི་ལུང་པ་ལ་མ་བྱུང་བར་དུས་ཡུན་རིང་པོ་སོང་བ་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སོ་སོའི་ལུང་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་ཐད་གང་ཡོང་བྱས་པའི་གྲུབ་འབྲས་བཟང་པོ་ཞིག་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་ང་ཚོ་ཞིང་ཁམས་སམ། སྦས་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་པའི་བདེ་བ་ནང་བཞིན་ཡོད་ཞུ་གི་ཡོད། ང་ཚོ་ལའང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་མང་པོ་ཡོང་དང་ཡོང་མུས་ལ་བརྟེན། ང་ཚོར་གཞི་རྩའི་བསམ་བློ་གསར་པ་ཞིག་གཏོང་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག དེ་ལ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ནས་བཤད་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་སྟངས་ནས་ལམ་ལུགས་གསར་པ་ཞིག་སྟོན་གྱི་འདུག

མ་ཚད་གནས་དུས་འདི་འདྲའི་སྐབས་སུ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཐོག་ནས་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་མཐོང་གི་འདུག ཤར་ནུབ་དབར་གྱི་འབྲེལ་ལམ་དམ་ཟབ་ཐོག་དཔེར་ན་ད་ལྟ་རི་ཀོན་དགོན་དུ་ཆོས་ཀྱི་དུས་ཆེན་དང༌། ཉམས་ལེན་དེ་འདྲས་ང་ཚོའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཕྱོགས་ཐད་དམིགས་བསལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག དེ་རིང་དུས་ཚོད་འདིར་བཅར་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་གནང་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུ་གི་ཡོད། ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་མི་དང་བོད་ཀྱི་ཆོས། འགྲོ་བ་མི་རིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདེ་དོན་སླད་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་ཡུན་དུ་བརྟན་པའི་སྨོན་འདུན་ཞུ་གི་ཡོད།’’ ཅེས་སྩལ་མཇུག་གསུང་ཆོས་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སྔ་ཉིན་འཕྲོས་ནས་སྩལ་གནང༌།

ཚེས་ ༢༦ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧ ཐོག་སྔ་ཉིན་བཞིན་ཕེབས་ཏེ་ཞལ་འདོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་གསུངས། ཉིན་རྒྱབ་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་གསུང་ཆོས་ལམ་ཡོངས་སུ་ཚང་བ་མཇུག་རྫོགས་པར་བསྐྱངས།

ཕྱི་ཉིན་ཐོ་རེངས་ཆུ་ཚོད་ ༤།༣༠ ཐོག་གསུང་ཆོས་གནང་ཡུལ་དབུ་གུར་དུ་ཕེབས་ཏེ་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་ཐེག་ཆེན་གསོ་སྦྱོང་གི་སྡོམ་པ་སྩལ། ཆུ་ཚོད་ ༧ པར་རྒྱུད་འདེབས་ནས་བཟུང་ཐུགས་དཀྱིལ་བདག་བསྐྱེད་སོགས་མཇུག་ཆོག་བཅས་གསུངས། དེ་ནས་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ཆ་ཚང་བྲི་བཞེངས་གྲུབ་པ་དང༌། བུམ་པ་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་བཀོད། དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡོལ་བ་དང་མཆོད་རྫས་སོགས་ཀྱིས་ལེགས་པར་བརྒྱན་པར་མཛད། ཆུ་ཚོད་ ༡༠ ཐོག་རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒྲུབ་ཞག་བསྐྱངས་གྲུབ་དང་རི་ཀོན་དགོན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་ཡར་ལམ་མཆོད་རྟེན་གསར་བཞེངས་ལ་རབ་གནས་དང་སྒྲོན་དར་ནང་མཛོད་འབུལ་གནང་མཛད། ཉིན་རྒྱབ་གསུང་ཆོས་གནང་ཡུལ་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་བླ་མ་ཀུན་བཟང་རྡོ་རྗེ་ཅན་གྱིས་སྔོན་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་བཀའ་དབང་དང༌། བོད་མི་རང་དབང་བདེན་པའི་ཚོགས་ཆུང་ནས་ཞུས་ངོར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་གསོལ་འདེབས་དང༌། སྨོན་ཚིག་འཕྲིན་སྐུལ་གྱི་རིམ་པ། བོད་མི་ཐུན་མོང་ནས་ཞུས་ངོར་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་གཟུངས་སྔགས་དང༌། བཛྲ་གུ་རུའི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་རྒྱུད་འདེབས་ནས་བཟུང་ཐུགས་དཀྱིལ་བདག་བསྐྱེད་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། ཉིན་རྒྱབ་མཆོད་གར་གྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་བཀོད། གར་པ་རྣམས་ནས་མཆོད་གར་དང༌། མང་ཚོགས་ནས་གཞས་དང་ཞབས་བྲོ་གླུ་གར་མཆོད་པའི་ཚུལ་དུ་སྤྲོ་འབུལ་ཞུས། མཇུག་ཏུ་མཆོད་ཕྲེང་གི་བསྟོད་པ་ནས་གཏོར་འབུལ་བཅས་གསུངས།

ཚེས་ ༢༩ དང་ ༣༠ སོ་སོར་བདག་བསྐྱེད་དང༌། བུམ་སྒྲུབ། མདུན་བསྐྱེད། མཆོད་ཕྲེང༌། གཏོར་འབུལ་བཅས་གསུངས་མཇུག་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་གི་སྔོན་འགྲོ་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་ཁག་དང༌། དེ་ནས་སྟ་གོན་དང་དངོས་གཞི། བདག་འཇུག་དབང་གི་སྒྲུབ་ཞག་དང༌། དེ་རྗེས་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་དངོས་གཞི་ཉིན་དང་པོར་སྦྱིན་བདག་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། སློབ་མ་རྣམས་ལ་གསོལ་འདེབས་ནས་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པའི་བར་གྱི་གསུང་ཆོས་བཅས་རིམ་བཞིན་སྩལ།

ཚེས་ ༣༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་ནས་ཉིན་གུང་བར་ཞལ་འདོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་གསུངས་ཤིང༌། དགོང་དྲོ་དབང་ཆེན་དངོས་གཞི་བྱིས་པ་ལྟར་འཇུག་པའི་དབང་བདུན་དང༌། གོང་མའི་དབང་བཞི། དབང་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པར་སྒྲིག་པའི་གསུང་བཤད་གནད་སྨིན་བཅས་བསྐྱངས། དེ་རྗེས་མཁན་ཟུར་ཨོ་རྒྱན་ཚེ་བརྟན་ནས་ཞུ་སྐུལ་བཞིན་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཆེན་གླིང་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་དུས་འཁོར་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། གསུང་ཆོས་སྦྱིན་བདག་ཁག་ནས་བཀའ་དྲིན་གཏང་རག་གི་མལ་རྟེན་གསུམ་ལེགས་འབུལ་སྤྲོས་པར་ལེགས་དར་ཕྱག་སྲུང་བཅས་སྩལ། དེ་ལྟ་བུའི་སྐལ་བ་བཟང་པོར་སྤྱོད་ཐུབ་པའི་སྤྲོ་སྣང་དང༌། དད་གུས་ལྷག་པར་འཕེལ་ཏེ་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་གང་དུ་ཕེབས་བཞུགས་ཀྱི་སར་ཉི་ཆར་གྱི་ཚ་གྲང་གང་ལའང་ལྟོས་པ་མེད་པར་དྲི་ལྡན་པདྨར་བུང་བའི་ཚོགས་ཀུན་འདུ་བ་བཞིན་གནས་བཅས་ཤིང༌། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་ཆེན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱང་ད་རེས་རང་རེ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལམ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་རྒྱུད་དོན་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་བཤད་ཉན་བྱ་བ་བཟང་པོ་འདི་ལྟ་བུ་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་ལེགས། ཁྱེད་ཚོ་ཚང་མས་རང་ལས་གཞན་གཅེས་པའི་བསམ་པ་བཟང་པོ་དུས་ནམ་ཡང་མ་དོར་བ་དང༌། རབ་ལ་མི་ཚེ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་ལ་གཞོལ་ཐུབ་པ། དེ་མིན་ན་ཡང་འདི་དང་ཕྱི་མ་གཉིས་ཡོད་ཀྱི་སྒོ་གསུམ་བག་ཡོད་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེ་ལུགས་སོགས་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོའི་བཀའ་སློབ་སྙིང་གི་བདུད་རྩིར་སྨིན་པ་སྩལ་བས་སྐལ་ལྡན་སྐྱེས་བུའི་རྒྱུད་ལ་ཐར་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་བོན་རྨད་དུ་བྱུང་བ་ཅིར་ཡང་བསྐྲུན་པར་མཛད།

ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྔ་དྲོ་བདག་བསྐྱེད། བུམ་སྒྲུབ། མདུན་བསྐྱེད། གཏོར་འབུལ་བཅས་ཞལ་འདོན་མཛད་མུར་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་དཀྱིལ་འཁོར་མཇལ་ཁ་སྩལ། ཆུ་ཚོད་ ༨ ཐོག་ཆོས་ཞུ་བ་སྤྱི་ནས་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མའི་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་ཞབས་བརྟན་བསྟར་འབུལ་ཞུས། སུད་སི་ཁུལ་སྡོད་བོད་མི་རྣམས་ནས་ལོ་ལྟར་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་བཞིན་པ་ལྟར་འདི་ལོ་ྋགོང་ས་མཆོག་སུད་སིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པའི་སྐབས་འདིར་འཁྲུངས་སྐར་དུས་ཆེན་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་མཛད་སྒོ་ཞུ་རྒྱུ་སྔོན་གཏན་འཁེལ་བ་བཞིན་ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཐོག་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་ཕོ་མོ་དང༌། ཟློས་གར་བ་བཅས་ནས་བསྟར་སྒྲིག་གིས་མེ་ཏོག་དང༌། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་དར་བཅས་བསྒྲེངས་ཏེ་རྔ་རོལ་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་དགའ་བསུའི་གྲལ་བསྟར་དབུས་སུ་སུད་དོན་དང༌། མཁན་པོ། མི་མང་ཚོགས་གཙོ་བཅས་ནས་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་སྡིངས་ཆའི་སྟེང་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་བོད་ཕྲུག་ཕོ་མོ་གཉིས་དང༌། སུད་སི་བྱིས་པ་ཕོ་མོ་གཉིས་ནས་རྒྱལ་དར་དང་མེ་ཏོག་ཕུལ། སུད་སི་བོད་རིགས་ཟློས་གར་ཚོགས་པས་རྒྱལ་གླུ་རོལ་ཆ་དང་བཅས་བཏང༌།

ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་ཆོས་ཞུ་བ་ཡོངས་རྫོགས་གྲལ་ལ་འཁོད་པ་དང༌། བོད་ཕྲུག་ཚོས་དྲུག་ཅུའི་དབྱངས་ལྡན་གྱི་བསྟོད་གླུ་ཕུལ། གསོལ་འབྲས་བཏེག་པ་དང༌། རང་གཞུང་དོན་གཅོད་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གི་འཐུས་མི་དང༌། རི་ཀོན་དགོན་དང༌། ཐར་ཆོས་ཀྱི་མཁན་པོ་གཉིས། མི་མང་ཚོགས་གཙོ། སུད་བོད་མཛའ་འབྲེལ་ཚོགས་གཙོ། གཞོན་ནུའི་ཚོགས་གཙོ་བཅས་ནས་རིམ་བཞིན་མཇལ་དར་ཕུལ། རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་དང༌། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གསུངས། གོང་གསལ་དོན་གཅོད་ཀྱིས་གཙོས་ཚོགས་འཐུས་སོ་སོས་གསུང་བཤད་སྐར་མ་ ༡༠ རེ་དང༌། དེ་རྗེས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྙིང་པོ་ཅན་སྩལ་ཏེ་འཁྲུངས་སྐར་མཛད་སྒོ་ལེགས་པར་གྲུབ།

དེ་ནས་ཡོ་རོབ་ཁུལ་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་ཆོས་ཞུའི་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་གནང་བར་མི་གྲངས་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་མཇལ་འཕྲད་དང་ཁོང་ཚོས་དྲི་བ་མང་དག་ཅིག་ཞུས་པའི་ཁྲོད་གསར་འགོད་པ་(Amar Jasbir Singh)གིས་ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་ཕལ་མོ་ཆེས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་སའི་གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་ཡ་མཚན་ཅན་དང༌། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཤིང༌། དེ་སྔ་པོ་ཏཱ་ལར་བཞུགས་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་ད་ལྟ་ངྷ་རམ་ས་ལ་དང་བསྡུར་ན་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་པར་སྙིང་བསྡུས་གསུང་རོགས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལ་དང་དབྱར་ཁའི་ཕོ་བྲང་ནོར་བུ་གླིང་ཁར་ཡོད་སྐབས་ཉིན་ལྟར་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་པའི་སྐུ་མདུན་དུ་སློབ་ཁྲིད་ཞུ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། སློབ་སྦྱོང་སྦྱངས་འདོད་ཀྱི་དུས་ཚོད་ཀྱང་ཡོང་གི་ཡོད། ཉིན་རེའི་སློབ་སྦྱོང་གི་དུས་ཚོད་གཏན་འབེབ་ཡོད་སྟབས། དེ་ལས་གཡོལ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ཕྱི་བལྟས་ཤིག་སློག་སྟེ་བསམ་བློ་གཏོང་སྐབས་ཡོངས་འཛིན་སྐུ་བགྲེས་ནི་དུས་ཚོད་ཏག་ཏག་ཐོག་ཕེབས་ཏེ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དུ་བཅུག་གནང་གི་ཡོད། སྐར་མ་ ༥ འམ་ ༡༠ ཙམ་གྱི་དུས་ཚོད་འཐོལ་བ་ཡོད་ནའང་ཆུད་ཟོས་མ་བཏང་བར་སློབ་སྦྱོང་ཐོག་གཏོང་དགོས་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་དེར་སོ་སོ་རང་ཉིད་གྲོགས་མེད་ཁེར་རྐྱང་ཡིན་པའི་སྣང་བ་འཁོར་གྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། ད་ཆ་ངོས་ཀྱི་རྩེད་མོ་རྩེད་གྲོགས་རྙིང་པ་དེ་ཚོའི་མཉམ་རྩེད་མོ་རྩེ་སྐབས་ཡིན་གཅིག་མིན་གཅིག་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་དགོས་པ་ལས་ཕམ་ཁ་ཞིག་བྱུང་ན་བློ་བདེ་པོ་ཡོང་གི་མེད། རང་ཉིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཁོང་ཚོར་ཐུབ་ཚོད་བཏང་གི་ཡོད། གལ་ཏེ། ཁོང་ཚོས་ནད་མ་ཐེག་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ན་ངོས་ནས་ཁོང་ཁྲོ་བསྟན་གྱི་ཡོད། ད་ཆ་ཕྲུ་གུའི་སྐབས་ཀྱི་གནས་སྟངས་བསམ་སྐབས་ཁོང་ཚོར་ཡིད་སྨོན་སྐྱེ་གི་འདུག དེར་བརྟེན་ཕྱོགས་བསྡོམས་ཤིག་བརྒྱབ་ན། ངའི་དགེ་རྒན་གྱིས་རྣམ་འགྱུར་ངན་པ་བསྟན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དུས་ཚོད་དེ་ལས་སླ་པོ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད།

ཆུང་དུས་སྐབས་ངའི་གཅེན་པོ་གསུམ་པ་ངའི་མཉམ་དུ་ཡོང་སྟེ་སྡོད་ཀྱི་རེད། སྐབས་རེ་ཧ་ཅང་ཉེན་འགན་མི་བཟོད་པའི་རྩེད་མོའི་རིགས་རྩེ་གི་རེད། སྐབས་གཅིག་ངེད་གཉིས་དབར་འཁར་རྒྱུག་ཤུགས་ཆེན་པོས་གཡུགས་རེས་བྱེད་པའི་རྩེད་མོ་རྩེ་སྐབས་ཁོའི་མིག་གི་འཁྲིས་ལ་ཕོག་སྟེ་ས་ལ་འགྱེལ་མ་ཐག་ཁྲག་མང་པོ་ཐོན་ཙང༌། ངོས་རང་ཧ་ཅང་སྐྲག་སོང༌། གནས་སྟངས་དེ་ཡང་ཡང་སེམས་ནང་འཁོར་ཏེ་ད་དུང་ཡང་ཞེད་སྣང་སྐྱེ་གི་འདུག དེ་རྗེས་ཁོང་སློབ་གྲྭར་འགྲོ་རྒྱུ་འགོ་འཛུགས་བྱས་ཏེ་བདུན་གཉིས་སོང་རྗེས་ངོས་རང་ཐུག་འཕྲད་ཆེད་དུ་ཡོང་གི་ཡོད། ཉིན་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཀ་བསྡད་རྗེས་ལོག་འགྲོ་གི་རེད། བོད་ནང་སྤྱིར་བཏང་ཚེས་བཅོ་ལྔ་དང་གནམ་གང་གང་ཡིན་ལ་གུང་གསེང་ཡོད་རེད། ངའི་གཅེན་གཅུང་གཞན་པ་ཚོ་མཚམས་མཚམས་ང་ཐུག་འཕྲད་དུ་ཡོང་གི་རེད། ངའི་ཨ་མ་ལགས་ང་རང་ཐུག་པར་ཕེབས་སྐབས་ཨ་མདོའི་གྲོང་གསེབ་བག་ལེབ་མཉམ་དུ་བསྣམས་ཕེབས་པ་རྣམས་དྲོ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད།

ངྷ་རམ་ས་ལར་ངའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་དེ་གཅིག་པ་འདྲ་པོ་རེད། ཉིན་ལྟར་ཞོགས་པ་སྔ་པོ་ལངས་ཏེ་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་དཔེར་ན། སྨོན་ལམ་དང་སྒོམ་རྒྱག་རྒྱུ། ཁ་འདོན་དང་དཔེ་ཆ་ཀློག་རྒྱུ། ནང་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་བཅས་ནི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་བྱ་གཞག་ལྟ་བུ་རེད། ཕྱི་དྲོ་མཇལ་ཁ་གཏོང་རྒྱུ། ཆོས་ཕྱོགས་དང་སྐྱབས་བཅོལ་བའི་གནས་སྟངས་བཅས་འཁོད་པའི་ཚགས་པར་ལ་བལྟ་རྒྱུ། བྷི་བྷི་སི་བརྙན་འཕྲིན་ཉན་རྒྱུ་བཅས་ཡིན།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་བཀའ་ཤག་གིས་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་ཤུགས་ཆེན་པོ་བསྐྱེད་གནང་གི་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་སྣང༌། ཡིན་ནའང༌། བོད་མི་ཚོས་སྐུ་ཉིད་ལ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཅིག་ཡིན་པའང་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཞེས་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཀྱི་ངོ་བོ་དེ་ཕར་ཙམ་མཚམས་འཇོག་གིས་ཆོས་ཕྱོགས་ཁོ་ནའི་དབུ་ཁྲིད་གནང་ན་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། ཆབ་སྲིད་དབུ་ཁྲིད་ཅེས་པ་འདི་བོད་མིའི་གནད་དོན་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཡོད། འགའ་ཤས་ཀྱིས་དེར་དོ་སྣང་ཞིག་བྱེད་སྲིད་ཀྱང་མང་པོས་བོད་དོན་སྐོར་དོ་སྣང་དེ་ཙམ་བྱེད་ཀྱི་མེད། ནང་པའི་ཆོས་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཕན་ཚུན་དབར་ས་མཚམས་ཀྱི་སྐད་ཆ་ཤོད་ཀྱི་མེད། བོད་ནང་བོད་མི་མང་ཆེ་བ་ནང་པ་ཡིན་རུང༌། ཁ་ཆེ་དང་ཡེ་ཤུ་བྱེད་མཁན་ཡང་ཡོད་པ་རེད། ལུང་པ་དེ་ཚོ་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ནང་དེང་སྐབས་སྟོན་པའི་བསླབ་བྱ་རྣམས་སོ་སོའི་མི་ཚེའི་ནང་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་གང་འཚམས་ཡོད་ལས་ཆེ། རང་ཉིད་བོད་པ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གིས་ངོས་ལ་རེ་བ་དང་དད་མོས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁོང་ཚོ་ནམ་ཡང་མ་བརྗེད་པ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ངོས་རང་ལ་ཁུར་དུ་བབས་པའི་ལས་འགན་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་བསྒྲུབ་དགོས་སྙམ། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང༌། ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཕན་ཐོགས་ཤིག་བྱེད་ཐུབ་ན། འདི་ནི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་བ་ཞིག་རེད། ཡིན་ནའང་བོད་པའི་གནད་དོན་དེར་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་རང་དབང་མེད་ན། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་བྱ་རྒྱུའི་གནད་དོན་དེ་བསྒྲུབ་རྒྱུར་ཁག་པོ་ཞེ་དྲག་རེད།

གསར་འགོད་པས། མི་ཚོགས་ཧ་ཅང་མང་ཞིང་སྐྱོ་པོ་ཡིན་པའི་རྒྱ་གར་ལྟ་བུའི་ལུང་པའི་ནང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་སྐྱབས་བཅོལ་བ་གཞན་དང་བསྡུར་ན་ལམ་ལྷོང་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་རྩིས་ཆོག་ཅིང༌། རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་གང་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་གིས། རྒྱ་གར་མཉམ་ལོ་རྒྱུས་ཧ་ཅང་ཡུན་རིང་ལྡན་ཡོད། ལྷག་པར་ངས་ནམ་རྒྱུན་སྙིང་ནས་སྙིང་གི་འབྲེལ་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་མཛའ་བརྩེའི་འབྲེལ་བ་ཧ་ཅང་གཏིང་ཟབ་ཅིག་ཡོད་པ་རེད། ༡༩༥༩ ལོར་ང་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་བ་ནས་བཟུང་གཞིས་ཆགས་གསར་འཛུགས་ཀྱི་ལས་གཞིའི་ཐོག་ང་ཚོར་ཧ་ལས་པའི་མཐུན་འགྱུར་རོགས་སྐྱོབ་གནང་ཡོད། དེ་རྗེས་ང་ཚོས་བོད་མིའི་འཛིན་སྐྱོང་ཚགས་ཚུད་སླད། ལས་ཁུངས་མ་ལག་དང༌། ཚོགས་པ་སྒྲིག་འཛུགས་ཁག་གསར་འཛུགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ཞིང༌། སུད་སི་དང་དབྱིན་ཡུལ། ཨ་རི་སོགས་བོད་མི་གནས་སྡོད་བྱེད་སའི་ཕྱོགས་གང་སར་ང་ཚོས་སོ་སོའི་རིག་གཞུང་དང༌། ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་མི་ཉམས་སླར་གསོའི་ལས་དོན་ཚགས་ཚུད་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་བོད་དུ་ཁེར་རྐྱང་ལྟ་བུ་བཞུགས་ཏེ་མང་ཚོགས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་མཇལ་ཐུབ་ཀྱི་མེད་ཅིང༌། ད་ཆ་ལས་སླ་པོའི་ཐོག་མཇལ་ཐུབ་རྒྱུ་ཞིག་ཆགས་ཨེ་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་རང་བོད་དུ་གསུང་ཆོས་སྐབས་མང་ཚོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་བསྡད་པ་ཞིག་རེད། ཕྱོགས་གཞན་ནས་ངོས་རང་ཁེར་རྐྱང་དུ་གནས་པ་ཞེས་པ་དེ་གཅིག་བྱས་ན་དངོས་གནས་རེད། སྤྱིར་བཏང་མི་དང་ཁ་རི་ཁ་ཐུག་སྐད་ཆ་ཤོད་རྒྱུར་དགའ་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན། གནས་སྟངས་ཚང་མ་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ངང་འགྲོ་དུས་ཚང་མས་ཞབས་བརྟན་དང་མཆོད་འབུལ་གྱི་རྐྱེན་གྱིས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཅིང༌། གནས་ཚུལ་འགག་དོགས་སར་སླེབས་དུས་བཅོས་མའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་ནས་ཕན་ཐོགས་མེད། སྐབས་དེར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་འགྲོ་དགོས། ངོས་རང་སྒེར་ལ་ཆ་བཞག་ན་དེ་འདྲའི་ཆག་སྒོའི་རྐྱེན་གྱིས་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཡོད་པར་བརྟེན་བསླབ་བྱ་མང་པོ་ཐོབ་བྱུང༌། ད་ཆ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་དེ་དོན་དངོས་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་པར་འགྲོ་མཁན་ཞིག་ཆགས་ཡོད་བསམ་གྱི་ཡོད། དེ་ཡག་པོ་རེད། དེང་སྐབས་གང་ཡོང་ཡོང་ནང་ཚག་ལྟ་བུ་བྱེད་རྒྱུར་དགའ་པོ་ཡོད། དེས་མི་དང་སེམས་ཐག་ཉེ་རུ་འགྲོ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་འདུག

གསར་འགོད་པས། བོད་ནང་སྐུ་མཆེད་ཡོད་དམ། ཁོང་ཚོའི་སྐོར་ལ་གནས་ཚུལ་ག་རེ་གསན་རྒྱུ་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་ནང་སྤུན་མཆེད་ཡོད། ཁ་ཤས་ལྷ་ས་དང༌། ཁ་ཤས་ང་སྐྱེས་ས་ལྟག་མཚེར་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་དམ་བསྒྲགས་ཡོད་པ་དང་ངོས་ཀྱི་སྤུན་མཆེད་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དམ་བསྒྲགས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡོད་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང༌། ངའི་སྤུན་མཆེད་ཁ་ཤས་ལ་བཀའ་འཁྲོལ་ཐོབ་སྟེ་ང་ཐུག་འཕྲད་ཆེད་ངྷ་རམ་ས་ལར་སླེབས་མྱོང་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་གི་ཆེས་མཐོའི་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་ཁོངས་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་མཆེད་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངའི་སྤུན་མཆེད་ཚོས་ནམ་རྒྱུན་བཀའ་ཤག་ཏུ་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུར་ང་ལ་འདོད་པ་མེད། ངའི་གཅུང་མོ་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭའི་འགན་འཛིན་གྱི་མིང་ཐོག་ནས་གཟེངས་སུ་ཐོན་པའི་ལས་དོན་བསྒྲུབས་དང་སྒྲུབ་མུས་རེད། ངོས་ཀྱི་སྤུན་མཆེད་གསུམ་པ་ཁོང་བོད་གཞུང་དབུས་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་འགན་འཛིན་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཁ་ཤས་ངྷ་རམ་ས་ལ་དང་ཁ་ཤས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་བསྡད་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གནང་ཆེད་སུད་སིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་བཞིན་པ་རེད། དེའི་སྐོར་ཏོག་ཙམ་གསུང་རོགས་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་དུ་ས་སྐྱ་དང་བཀའ་བརྒྱུད། རྙིང་མ། དགེ་ལུགས་བཅས་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་དུས་འཁོར་ལ་བརྩི་མཐོང་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་རེད། སྐབས་རེ་ཆོས་ལུགས་སོ་སོའི་ནང་ཕན་ཚུན་དབར་ལྟ་གྲུབ་ཐོག་བཤད་སྟངས་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་བགྲོ་གླེང་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་ཡོང་གི་ཡོད་ཀྱང༌། དུས་འཁོར་ནི་གྲུབ་མཐའ་མི་འདྲ་བ་ཚང་མས་ངོས་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞེངས་པར་གྲ་སྒྲིག་ཧ་ཅང་མང་པོ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་ཡོད། དེར་མི་རེ་ཟུང་གིས་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཐབས་མེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། འདི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དཀོན་པོ་ཞིག་རེད། འདིས་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཞི་ཐབས་དང༌། དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཐོག་ཕན་རླབས་ཆེན་པོ་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཉིད་བཙན་བྱོལ་དུ་ལོ་ཉེར་དྲུག་བཞུགས་པ་རེད། དེའི་རིང་ཤུགས་རྐྱེན་གང་འདྲ་ཞིག་ཐེབས་སོང་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་རང་སྒེར་ངོས་ནས་བྱས་ན་མི་ཧ་ཅང་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་དང་གཟུགས་གཞི་ཧ་ཅང་བདེ་ཐང་ཡིན། འགྲོ་བ་མི་ཚང་མ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བྱས་ན་ང་རང་ཡང་དེའི་མཉམ་འཐུས་ཡོད་པ་རེད། ཚང་མར་ཕན་ཐོགས་ཤིག་བྱེད་སྙམ་པ་དང༌། མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་དད་པ་དང་སྦྱིན་པ། རེ་བ་ཞིག་ལ་དམིགས་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་གྱི་ཡོད། དེ་དག་མ་ཤི་བར་གསོན་པོར་གནས་ཐབས་གང་འདྲ་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངོས་རང་དྲང་བདེན་དང༌། མིའི་ཆོད་སེམས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མིའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་མིའི་སེམས་ཤུགས་རྩ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ལས་མེ་མདའ་གལ་ཆེན་པོ་མིན། བོད་མིའི་གནད་དོན་ཐད་ལའང་དེ་སྔ་ལོ་ ༢༠༠༠ ལྷག་གི་རིང་མིའི་སེམས་ཤུགས་ནི་མེ་མདའི་སྟོབས་ཤུགས་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ར་འཕྲོད་གསལ་པོ་བྱུང་ཡོད། བོད་པའི་གནད་དོན་ལ་ཆ་བཞག་ན། འདས་པའི་ལོ་ ༢༠༠༠ ལྷག་རིང་རྒྱ་ནག་དང་རྒྱ་གར། བལ་ཡུལ། སོག་པོ་དང་འགྲོ་བ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་གཞན་མཉམ་འབྲེལ་ཐོག་གནས་པའི་ཉམས་མྱོང་ཡོད། འདི་ནི་བོད་མི་ཚོར་མྱངས་པའི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་རུང༌། བོད་མིའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་མི་ཉམས་སོར་གནས་སླར་ཡང་ཡོང་རྒྱུར་རྒྱུན་དུ་ངོས་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད། ཅེས་སོགས་བཀའ་ལན་བློ་ཡིད་ཚིམ་པར་སྩལ། དེ་རྗེས་དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་ཆོག་ཁག་མཛད། རི་ཀོན་དགོན་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྟུན་གསུང་བསྒྱུར་ཞུ་མི་དང༌། བོད་མི་ ༣༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ།

ཚེས་ ༢ ཉིན་སྔ་དྲོ་རྡུལ་ཚོན་བུམ་པ་སྤོས་སྣེས་གདན་དྲངས་ཏེ་རི་ཀོན་དགོན་རྒྱུགས་ཆུའི་འགྲམ་དུ་དབུ་གུར་སྔོན་སྒྲོན་ནང་ཀླུ་ལ་གཏད་པའི་ཆོ་ག་མཛད་དེ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ས་གཞིའི་ཐིག་རྗེས་མི་མངོན་པར་ཁྲུས་ཟིན་པ་དང༌། རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་དབུས་སུ་བཞུགས། ཆོག་གྲྭ་རྣམས་མཐར་འཁོད་ནས་དབུ་ཞྭ་བཞེས་ཏེ་ཤིས་བརྗོད་དབྱངས་དང་བཅས་དལ་བུར་གསུངས།

བསྟན་འབར་མ་དང༌། བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་གྱིས་མཐའ་བརྒྱན་ཏེ་མེ་ཏོག་གི་ཆར་འབབ་པར་མཛད་པ་བཅས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་གྱི་རིམ་པ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་སླ་བཅོས་སུ་མ་སོང་བ་དམ་པའི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་ལྷ་མིའི་དཔལ་ཡོན་དམ་པར་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་མཛད།

དེ་ནས་རི་ཀོན་དགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་སྦྱིན་བདག་ཚོགས་ཆུང་སུད་དོན་ཚེ་རྡོར་གྱིས་གཙོས་ཚོགས་མི་བརྒྱད་གཟིམ་ཆུང་མཇལ་བཅར་ལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་རེས་དབང་ཆེན་གྱི་གྲ་སྒྲིག་འཐུས་ཚང་གང་ལེགས་བྱུང་ཞིང༌། ཕྱི་ལོ་ནས་དུས་ཚེས་དེར་རི་ཀོན་དགོན་དུ་དུས་འཁོར་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དང་སྦྲགས་སྨོན་ལམ་མཆོད་འབུལ་གང་རྒྱས་ཤིག་ལོ་རེ་བསྟར་ཆགས་སུ་བྱེད་ཐུབ་ན་དགེ་མཚན་ཡོང་རྒྱུར༌། ལོ་རེའི་སྐྱེད་འབབ་ནས་དེ་ཉིན་གྱི་ལྷ་མིའི་བསྙེན་བཀུར་འགྲོ་གྲོན་གཏོང་ཆེད་སུད་སྒོར་མ་འཛུགས་སུ་རྩིས་སྤྲོད་གསོལ་རས་དང་སྦྲགས་ཚོགས་འཐུས་སོ་སོར་ཕྱག་སྲུང་ལེགས་དར་བཅས་སྩལ།

གོང་གསལ་སུད་སིར་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་མཛད་གསེང་ནམ་བྱུང་ལ་སུད་སི་གཞིས་ཆགས་ཀྱིས་གཙོས་ཡོ་རོབ་ས་ཁུལ་གཞན་དག་ནས་འབྱོར་བའི་ཆོས་ཞུ་བ་བོད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས། སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་བཅས་མི་གྲངས་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་དད་ལྡན་ཁག་མང༌། གསར་འགོད་པ་སོགས་ཁྱོན་ཆེར་མཇལ་ཁ་གནང་སྟེ་རང་རང་མོས་བློའི་རེ་བ་ཡོངས་སུ་སྐོང་བར་མཛད་དེ་ཚེས་ ༣ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཛུ་རིག་གནམ་ཐང་དུ་རི་ཀོན་མཁན་པོ་དང༌། སུད་དོན་སྐལ་བཟང་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་དང་བཅས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཚེས་ ༤ ཉིན་སྔ་དྲོ་ལྡི་ལིར་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་སྐུ་ཚབ་དང༌། རང་གཞུང་ལྡི་དོན་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས།

ཚེས་ ༥ ཉིན་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་སྲིད་འཛིན་བཞུགས་ཁང་དུ་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་མཆོག་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཆུ་ཚོད་སྐར་མ་སུམ་ཅུའི་རིང་ལྷན་བཞུགས་བཀའ་བསྡུར་རྗེས་སྲིད་བློན་མཆོག་ལ་མཇལ་འཕྲད་མཛད།

ཚེས་ ༦ ཉིན་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་དང༌། སིངྒ་སྤུར་གཞུང་ཚབ་སོགས་གནད་ཡོད་མི་སྣ་ཁག་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས་ཏེ་ལྡི་ལི་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཚེས་ ༧ ཉིན་དྷ་རམ་ས་ལའི་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

མགོན་པོ་གང་ཉིད་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་པའི་ཉིན་གཅིག་གི་རྗེས་ཏེ་ཚེས་ ༩ ཉིན་རྒྱ་མི་དཔའ་བོ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ཉེ་ལམ་སྨན་བཅོས་སླད་བཞུགས་སྒར་དུ་སླེབས་ཏེ་འཕྲོད་བསྟེན་གང་ལེགས་ཀྱིས་གཞིས་ཆགས་སུ་ཕྱིར་ལོག་ཐོག་མཇལ་དུ་བཅར་སྐབས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བརྩེ་བའི་ཕྱག་གིས་ཁོང་གི་ལག་ཟུང་དམ་པོར་བཟུང་སྟེ། ག་འདྲ་འདུག་ཅེས་བབ་འདྲི་མཛད་པར། ཁོང་ནས་སྙུན་བབ་དང་བཞུགས་སྒར་དུ་སྡོད་རིང་གི་གནས་ཚུལ་ཁག་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དགྱེས་བརྩེའི་གསུང་གི་དབུགས་དབྱུང་མཛད་དེ་བཀའི་ཕེབས་སྒོ་གཅིག་ཏུ་ཁྱེད་རང་གི་ཕ་ཡུལ་གྱི་ཁ་བྱང་དང་ནང་མི་གཉེན་ཉེ་ཚོའི་མིང་བྲིས་ནས་འདིར་ཞོག རྗེས་ནས་ང་ཚོ་བོད་དུ་ལོག་སྐབས་ངས་ཁོང་ཚོ་དང་འབྲེལ་བ་བྱེད་ཆོག་ཅེས་གསུངས་པ་དང༌། ཡང༌། ང་དང་མཉམ་སྐྱིད་མཉམ་སྡུག་བྱེད་མཁན། བདེན་དོན་གྱི་ཆེད་དུ་རང་སྲོག་བློས་གཏོང་ཐུབ་མཁན་རྒྱ་མི་གཅིག་རང་ལྷག་པ་ནི་ཁྱེད་རང་ཡིན་དུས་ངས་སེམས་ནས་བརྗེད་པ་མི་སྲིད་ཅིང༌། རྗེས་མ་གཞིས་ཆགས་སུ་ཡོང་སྐབས་ཁྱེད་ལ་བལྟ་གི་ཡོང་ཆོག་ཅེས་བརྩེ་གཟིགས་ཆེན་པོས་ཕོ་བྲང་གི་སྒོ་འགྲམ་བར་སྐྱེལ་མ་མཛད་ཐོག བཞུགས་སྒར་ནས་གཞིས་ཆགས་བར་གྱི་ལམ་གྲོན་དང་སྨན་རིན། འཚོ་སྣོན་བཅས་ཧིན་སྒོར་ཆིག་ཁྲི་ལྔ་སྟོང་སྩལ་བ་མ་ཟད། རིན་ཆེན་རིལ་བུ་དང་བྱིན་རྟེན་སྣ་མང༌།7jམཆན། སྩལ།

གཞན་ཡང་ཉིན་དེར་ཨ་རིའི་ནེའུ་ཡོག་དུས་བབ་ཐོག་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་རྒྱ་མིའི་མི་འབོར་གྱིས་བོད་འཇིག་ཉེན་བཟོ་བ་ཞེས་པའི་འགོ་བརྗོད་དུ་འཁོད་པའི་རྩོམ་ཡིག་གཅིག་ཀྱང་སྩལ་བ་གཤམ་གསལ།

སྐྱེ་བོ་མང་པོས་འཛམ་གླིང་ས་ཡི་ཡང་ཐོག་ཅེས་འབོད་པའི་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ནི་མཁའ་རླུང་གཙང་ཞིང་དྭངས་ལ། རང་བྱུང་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པ། དེང་དུས་ཀྱི་ཡར་རྒྱས་ལྟ་བུས་འབག་བཙོག་དང༌། ཟང་ཟིང་འདུ་ལོང་གི་གནས་ལས་གྲོལ་ཏེ་ངལ་གསོའི་བསྟི་གནས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

ང་ཚོ་བོད་མི་ཚོ་ནི་དེ་སྔ་ལོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་རིང་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་ཇི་བཞིན་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ། ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཀྱི་ཁོར་ཡུག་འོག་འཚོ་གནས་བྱས་པ་རེད། ད་ལྟའི་ཆར་ངོས་རང་རྒྱ་གར་ནང་བཙན་བྱོལ་བ་ཞིག་བྱས་ཏེ་བསྡད་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། རང་ངོས་ནས་བོད་མིའི་ཚབ་བྱས་ཏེ་སྐྱེ་བོ་སུ་འདྲ་ཞིག་བོད་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་འགྲོ་འདོད་ཡོད་མཁན་ཚོར་དགའ་བསུའི་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་སྐབས་འདིར་ཁྱེད་ཚོ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ངོ་མ་དངོས་མཐོང་ལག་ཟིན་མ་བྱུང་བའམ་མ་རྟོགས་པ་ཡོད་སྲིད་སྙམ་ཞིང༌། རང་ངོས་ནས་དེང་དུས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ད་ལྟའི་གནས་སྟངས་སྐོར་ཚིག་ཁ་ཤས་ཞུ་འདོད་བྱུང༌།

བོད་ནི་ས་ཆའི་ཆགས་བབས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཁྱད་དུ་འཕགས་ཤིང༌། གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་མི་རིགས་ཤིག་དང་སྐད་ཡིག་ལོ་ཉིས་སྟོང་ཆིག་བརྒྱའི་སྔོན་ནས་དར་བའི་རིག་གཞུང་ཕྱུག་པོ་བཅས་ཡོད་པའི་ལུང་པ་ཞིག་ཡིན། ཡོ་རོབ་ནུབ་མའི་ས་ཁྱོན་དང་འདྲ་བར་ས་ཁྱོན་ཀེ་ལོ་མི་ཊར་གྲུབ་བཞི་མ་ས་ཡ་ ༢་༥ ཡིས་བསྐོར་ཞིང༌། ཉེ་བའི་ཆར་རྒྱ་ནག་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་གསར་འཛུགས་བྱས་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ནི་བོད་ཀྱི་ས་མཚམས་ངོ་མ་དེའི་ཕྱེད་ཙམ་ལས་ཉུང་གི་རེད། ཉེ་དུས་ས་ཞིབ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་བོད་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་ནི་ཡེ་ཤུ་མ་འཁྲུངས་པའི་ལོ་ ༤༠༠༠ ཙམ་དུ་དར་བར་བཤད་ཅིང༌། ཕྱི་ལོ་མ་བྱུང་བའི་ལོ་ ༡༢༧ ཙམ་ལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོས་བོད་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་ནུས་པ་གསར་ཏུ་གཏོད། དེ་ནས་བཟུང་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་ལ་ལེགས་ཉེས་གཉིས་ཀ་བྱུང་ཡོད་མོད། དུས་ཚོད་སྡུག་པོ་ཇི་རྙེད་ཅིག་བྱུང་ཡོད་རུང༌། བོད་ཀྱི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་ངོ་བོ་དང༌། མི་རིགས་ལ་འཇིགས་པ་དེ་ལས་ཆེ་བ་ཞིག་བྱུང་མྱོང་མེད།

ཡིད་འོང་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་ལྗོངས་ཀྱི་མཐའ་སྐོར་དུ་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་གཞུང་དར་ཁྱབ་བྱུང་བ་དེ་ནི་རྒྱ་གར་ནས་དར་བའི་ནང་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་ཞིང༌། དེ་སྔ་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནི་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཆ་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་དར་སྤེལ་མེད་པའི་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ཡིན་རུང༌། ཆོས་ཕྱོགས་སེམས་ཁམས་རིག་པའི་ཆ་ནས་དེ་ཙམ་སྐྱོ་པོ་མེད་པ་འདིས་བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་ཕན་ཚུན་འཆམ་མཐུན་དང༌། ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ངང་གནས་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་འདྲ་མིན་ནས་ལྟ་སྐོར་དུ་ཡོང་མཁན་ཚོས་བོད་མི་རྒན་རབས་པ་ཚོ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་སེམས་དུལ་བག་ཕེབས་ངང་གནས་མཁན་རེད་འདུག་ཅེས་ཁ་གཅིག་གྲགས་ཐོག་ནས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད།

ད་ཆ་རྒྱ་མིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་ནས་མི་ལོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་འགྲོ་བའི་དུས་ཡུན་དེའི་རིང་ང་ཚོའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གཏོར་བཤིག་བཏང་བས་མ་ཚད། བོད་མིའི་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀར་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་སྡུག་སྦྱོང་དང༌། དཔལ་འབྱོར་ཐོག་དཔེ་མི་སྲིད་པའི་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་བཏང་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། དེ་ཚོ་ཚང་མའི་ནང་ནས་ཕམ་ཉེས་ཆེ་ཤོས་ནི་བོད་མིའི་རང་དབང་འཕྲོག་བཅོམ་བྱས་པ་དེ་ཆགས་ཡོད།

སྐབས་རེ་ཡུལ་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་པ་རྣམས་གཏོར་བཤིག་ཕྲན་བུ་ཕྱིན་པའི་ས་ཕྱོགས་སུ་འཁྲིད་དེ་མི་རྣམས་མགོ་སྐོར་ཐེབས་ཀྱི་ཡོད། འདི་ནི་འགྲོ་བསྐྱོད་མི་ཆོག་པའི་ས་ཁུལ་ཁག་ཏུ་ཏོག་ཙམ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཙམ་ལས། དེ་མིན་ས་ཁུལ་བྱིངས་ལ་གཏོར་བཤིག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཕྱིན་པའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཁོ་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་མེད་པ་རེད། ད་བར་ཉམས་ཞིབ་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ནང་དགོན་སྡེ་གཏོར་བཤིག་བཏང་བའི་གྲངས་ཚད་ནི་ ༦༢༥༤ ལས་བརྒལ་ཀྱི་ཡོད། དེའི་ཁར་གདུག་རྩུབ་མནར་གཅོད་འོག་བོད་མི་ས་ཡ་གཅིག་དང་འབུམ་གཉིས་ཙམ་འདས་གྲོངས་སུ་གྱུར་ཡོད། ང་ཚོའི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་དངོས་འབྲེལ་ཧ་ཅང་ཡིད་སྐྱོའི་རང་བཞིན་ཞིག་ཡིན་ཅིང༌། གང་ལྟར་ད་ལྟའི་ཆར་བོད་མི་ཚོ་ནི་དེ་ལས་འཇིགས་སྣང་ཆེ་བ་ཞིག་གདོང་ལེན་བྱ་དགོས་སུ་གྱུར་ཡོད།

དེ་ནི་རྒྱ་མི་ཧ་ཅང་འབོར་ཆེན་བོད་ཀྱི་ས་ཐོག་ཏུ་འབྱོར་རྐྱེན་བོད་མི་རྣམས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཤིག་ཏུ་འགྱུར་ཉེན་ཆེ་བའི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཏུ་སླེབས་ཡོད། མན་ཇུ་ནི་ལོ་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་འགོ་སྟོད་ཙམ་དུ་རིག་གཞུང་དང་གོམས་སྲོལ། མི་རིགས་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡིན། མིའི་གྲངས་འབོར་ས་ཡ་(TK Millions)བརྒལ་གྱི་ཡོད། ད་ལྟའི་སྐབས་མན་ཇུ་རི་ཡ་རང་དུ་མན་ཇུའི་མི་རིགས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ས་ཡ་གཉིས་ནས་གསུམ་བར་ཡོད་ཅིང༌། དེའི་ཁོངས་རྒྱ་རིགས་ས་ཡ་ ༧༥ གཞིས་སྡོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན་ནང་རྒྱ་མིའི་མི་འབོར་ ༡༩༤༩ ལོའི་ནང་ ༢༠༠༠༠༠ ཡོད་པ་ནས་ད་ཆ་ས་ཡ་བདུན་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་ཁྱོན་མི་འབོར་ས་ཡ་ ༡༣ ཡོད་པ་ནས་དེའི་ཕྱེད་ཀ་ལྷག་བརྒལ་གྱི་ཡོད།

མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་དཔེ་བཞག་ས་གསར་ཤོས་གཞན་ཞིག་ནི། ནང་སོག་ལྟ་བུར་རྒྱ་མི་དང་སོག་པོའི་དབར་གྱི་གྲངས་འབོར་གྱི་བསྡུར་ཚད་ནི་ས་ཡ་བཞི་དང་གཅིག་(དཔེར་ན། ས་ཡ་ ༨་༥ ནས་ ༢་༥ ལྟ་བུ་)ཡིན་པ་རེད། ཉེ་བའི་རྒྱ་མིའི་གསར་ཤོག་ཅིག་ཏུ་ངོས་རང་སྐྱེས་ས་བོད་བྱང་ཤར་ཀོ་ཀོ་ནོར་ས་ཁུལ་རྒྱ་མིའི་མི་འབོར་ས་ཡ་ ༢་༥ དང་བོད་རིགས་ ༧༠༠་༠༠༠ ཡོད་པར་བཤད་འདུག རྒྱ་མིས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་(བོད་དབུས་དང་ནུབ་ངོས་ས་ཁུལ་)ཞེས་པའི་ཕྱོགས་སུ་ལྟ་རྟོག་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་སྐད་བཤད་ཀྱི་ཡོད་རུང༌། དོན་དངོས་ཐོག་ས་ཁུལ་དེ་གཉིས་དང་བོད་ཤར་དང་བྱང་ཤར་ས་ཁུལ་བཅས་སུ་གཞོན་སྐྱེས་མང་པོ་བཏང་སྟེ་མི་སེར་སྤེལ་བའི་ལས་འགུལ་རྩོམ་བཞིན་ཡོད།

བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་གཏེར་དངོས་དཔེར་ན་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་མཆོད་རྫས་དང་སྐུ་ཐང༌། ལྷ་སྐུ་སོགས་ནི་དེ་སྔ་ལོ་ངོ་ ༡༣༠༠ ཙམ་ནས་བོད་ཀྱི་དགོན་སྡེ་ལྷ་ཁང་སོགས་ནང་མཛེས་རྒྱན་དུ་སྤྲས་པ་རྣམས་འདས་པའི་དུས་རབས་ཀྱི་བཞི་ཟུར་གཅིག་(Quarter century)གི་ནང་རྒྱ་ནག་སྣུམ་འཁོར་ནང་རྫོགས་མཐའ་མེད་པར་དབོར་འདྲེན་གྱིས་ཁང་པ་གསར་རྒྱག་གི་ལས་གཞིའི་དགོས་མཁོར་བེད་སྤྱོད་བྱས། རྡོ་རྩིག་རྣམས་མེ་སྒྱོགས་དང་རྫས་མེ་བརྒྱབ་སྟེ་འཐོར་བཤིག་ཏུ་བཏང༌།

དེ་དག་གི་ཁོངས་ནས་ཤིན་ཏུ་ཕངས་པར་འོས་པ་ཞིག་ནི་བོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས་གྲང་མོ་དང་སྐམ་པོའི་སྐབས་སུ་གཅེས་ཉར་བྱས་པའི་སཾསྐྲི་ཏ་དང༌། པཱ་ལི། བོད་སྐད་ཐོག་རྩ་ཆེའི་གསུང་རབས་དཔེ་ཆ་པོད་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་མེར་བསྲེགས་ཏེ་རྩ་མེད་བཟོས། རྒྱའི་དབང་སྒྱུར་འོག་བོད་པར་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཐོག་ནས་གྱོང་གུན་ཕོག་པ་དེ་རྣམས་ཚོད་དཔག་བྱེད་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང༌། འདས་པའི་ལོ་ངོ་སུམ་ཅུ་ཙམ་གྱི་རིང་རྒྱ་མིས་བོད་འཛུགས་སྐྲུན་སླད་ངོ་སོ་ཆེན་པོས་ད་བར་རྒྱའི་དངུལ་སྒོར་(7.2 Billion Yuans)བཏང་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱི་ཡོད།

དངུལ་འབོར་འདི་དངོས་འབྲེལ་ཏག་ཏག་ཅིག་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་དུ་རྒྱ་མིའི་དམག་དཔུང་ས་ཡ་ཕྱེད་ཙམ་དང་བོད་དབུས་གཅིག་པུར་ཞི་བའི་མི་མང་ཕལ་ཆེར་འདིའི་ལྡབ་འགྱུར་ལ་འགྲོ་སོང་གཏོང་དགོས་པའི་གནས་སྟངས་ངོ་མ་དེ་ཁོ་པ་ཚོས་སེམས་ནས་གཏིང་བརྗེད་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད། གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་རྒྱུ་དངོས་གང་ཞིག་གཞན་གྱིས་རྐུ་འཁྱེར་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། དེར་སྤྱི་ཚོགས་དང་འཇིག་རྟེན་ཡ་རབས། ཆོས་ཕྱོགས། དེ་བཞིན་ཁྲིམས་ལུགས་བཅས་གང་གི་ཆ་ནས་དེར་ཀུན་གྱིས་དམའ་འབེབས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ། མི་སྒེར་པ་ཞིག་གི་ཐོབ་ཐང་དང༌། རང་ཆས་སུ་ཡོད་པའི་རང་དབང་བཅས་ལ་གཉའ་གནོན་བཤུ་གཞོག་བཏང་ན་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་འབེབས་བྱ་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་གྱི་ཡོད།

༡༩༧༩ ལོར་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཕྲན་བུ་དྲག་ཏུ་འགྲོ་འགོ་ཚུགས་པར་ངོས་རང་དགའ་པོ་བྱུང༌། དེ་ནས་བཟུང་ཟས་རིགས་འབེལ་ཙམ་དང༌། དཔལ་འབྱོར་ཐོག་རང་དབང་ཏོག་ཙམ་ཆེ་རུ་བཏང་ཞིང༌། སྒེར་གྱི་འགྲོ་བསྐྱོད་ལ་དམ་བསྒྲགས་ཆུང་དུ་ཕྱིན་ཡོད། རྒྱ་མིའི་འགོ་ཁྲིད་ཚོས་སྔོན་དང་མི་འདྲ་བར་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དེ་ནི་དགའ་ཚོར་འོས་པ་ཞིག་རེད།

བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ངོ་མ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཐབས་ཐོག་འབད་བརྩོན་དང་འབྲེལ་གནས་སྟངས་དེ་དོན་དངོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་མཐུན་ཞིང༌། འཇིག་རྟེན་མི་སྤྱོད་དང་འཚམས་པའི་སྲིད་བྱུས་ཤིག་ལག་བསྟར་བྱེད་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཟས་གོས་གནས་མལ་ཁོ་ནས་འགྲིགས་པ་ཞིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཞིབ་མོར་དཔྱད་སྐབས་དུད་འགྲོ་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། ལྟོ་གྲོད་ཁོག་གང་དང༌། དེ་བཞིན་སྡོད་ས། བྱམས་སྐྱོང་བྱེད་མཁན་ཞིག་བྱུང་ན་བློ་ཡིད་ཚིམས་ཏེ་སོྡད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ང་ཚོ་མི་རྣམས་ལ་འདུ་འཛོམས་ཀྱི་རང་དབང་དང༌། སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་ཕྱིར་མངོན་པར་བྱེད་པའི་རང་དབང་ནི་བདེ་སྐྱིད་ཚད་ལྡན་ཞིག་གི་ཆ་རྐྱེན་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡིན།

ལོ་རྒྱུས་ཡུན་རིང་ལྡན་ཞིང་ནང་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་སྲོལ་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་དར་བའི་དབང་གིས་རིག་གཞུང་ཐོག་འབུར་དུ་ཐོན་པའི་ང་ཚོའི་མི་རིགས་འདིར་རང་དབང་ནི་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཐོབ་ཐང་ཡིན་པས། གནས་སྐབས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཆ་རྐྱེན་དྲག་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེའི་རྐྱེན་གྱིས་དེ་དང་བརྗེ་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མ་རེད།

བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་ནག་མི་མང་ལ་མ་དགའ་བ་བྱེད་ཀྱི་མེད། རྒྱ་མི་ཚོས་ཀྱང་བདེ་སྐྱིད་དང་ཡར་རྒྱས་གཅིག་མཚུངས་ཤིག་འདོད་ཀྱང༌། རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དང་མི་གཞན་པའི་བདེ་སྐྱིད་འཕྲོག་སྟེ་སོ་སོར་བདེ་སྐྱིད་སྐྲུན་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་ནི་འགྲིགས་ཀྱི་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གང་ལྟར། རྒྱ་མིས་བོད་མི་མང་གི་ལས་དབང་ལ་ཐེ་བྱུས་བྱེད་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད།

ཉེ་བའི་ཆར་རྒྱ་མིས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་དོ་སྣང་བྱེད་འགོ་ཞིག་ཚུགས་ཡོད། འདི་ནི་ཡག་པོ་རེད། རྒྱ་མིའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནི་རྒྱ་མིའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ནང་ཇི་ལྟར་འཁོད་པ་བཞིན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་བོད་མིའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ནང་ཇི་ལྟར་འཁོད་པ་གཞིར་བཟུང་ངོས་འཛིན་དགོས་པ་བསམ་གྱི་ཡོད། བོད་ནི་རྒྱ་མིའི་ཆ་ཤས་ཡིན་པར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་ཚོད་གང་དུའང་གསལ་མེད། དེ་སྔ་བོད་དུ་སོག་པོ་དང་མན་ཇུའི་དབང་ཤུགས་སླེབས་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་བྱུང་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། དེང་སང་རྒྱལ་ཁབ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་ཕྱིའི་གནོན་ཤུགས་འོག་ཚུད་མ་མྱོང་བ་དེ་འདྲ་ཨེ་ཡོད། ད་ལྟའི་སྐབས་སུའང་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གིས་སྟོབས་མེད་རྒྱལ་ཁབ་ཆུང་བའི་ཐོག་བདག་དབང་ཡོད་ཚུལ་ལུང་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། དེ་ཚོ་ནི་གཞི་རྩ་མེད་པའི་སྐད་ཆ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། ཁྲིམས་དང་འཇིག་རྟེན་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་ཚུལ་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་བདག་དབང་ཞིག་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད་མི་ཐུབ།

བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཆ་མཚོན་ན། བོད་དེ་བོད་མིར་བདག་གི་ཡོད་པས། བོད་མིས་དང་བླངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་མིའི་ཆ་ཤས་སུ་འཛུལ་ཐབས་བྱས་མེད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ལུགས་ཀྱི་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བར་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་ལམ་སྐོར་ཞིབ་འཇུག་མཐིལ་ཕྱིན་ཞིག་གནང་སྟེ་རང་གི་དགོངས་ཚུལ་ལྷུག་པོར་གསུང་གནང་ཡོང་བའི་འབོད་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ངའི་ངོས་ནས་བྱས་ན། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ནི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ཁོ་ནའི་ཆེད་དུ་མིན་ཞིང༌། བོད་ཀྱི་མ་འོངས་པའི་གནད་དོན་དེ་རྒྱ་མིས་སོ་སོ་ཁོ་ནའི་སླད་རང་འདོད་ལྟར་ཐག་གཅོད་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་མ་རེད། འགྲོ་བ་མིའི་ལོ་རྒྱུས་ཚང་མའི་ནང་ཕྱིའི་རྒྱུ་དངོས་པོའི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་ཐོག་དབང་ཤུགས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་དེ་ནི་དོན་འབྲས་སོན་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་ར་འཕྲོད་བྱུང་ཡོད། དེ་ཚོ་ནི་གནས་སྐབས་ཙམ་ལས་ཡུན་རིང་གནས་མི་ཐུབ། ཐབས་ལམ་ངོ་མ་ནི་མི་ཚང་མའི་འདོད་དོན་འགྲུབ་པར་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན།

མཐར་བོད་མིའི་མི་ཚེ་གང་འདྲ་སྐྱེལ་དང་མ་སྐྱེལ་གྱི་གནད་དོན་ནི་བོད་མི་རང་ཉིད་ནས་ཐག་གཅོད་བྱ་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

བརྒྱ་བྱིན་གྲོང་གི་མཛེས་སྡུག་མ་ལུས་པ།།

གཅིག་ཏུ་སྤུངས་པའི་གྲགས་པ་ཡིད་འོང་གང༌།།

འཛིན་ལ་ཟླ་བྲལ་སུད་སི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ།།

ཞབས་ཟུང་འགོད་པའི་སྟེགས་བུར་ཡང་ཡང་བླངས།།

དེ་ན་དད་པའི་མཚོ་མོ་མ་སྐམ་ཞིང༌།།

ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོ་ཟ་ལ་ཆེས་བྲེལ་བའི།།

སློབ་ཚོགས་རེ་བའི་པདྨོ་ཡོངས་གྲོལ་ཕྱིར།།

གང་འདོད་གསུང་གི་ཉི་ཟེར་ཆེས་ཆེར་སྤྲོས།།

ད་དུང་ཀུན་དགེའི་ས་མཁན་གཅིག་པུ་སྟེ།།

སྐལ་ལྡན་ཐར་པའི་ལམ་མཆོག་སྟོན་མཁས་པ།

གང་ཐུགས་འོ་མཚོ་འཕྱུར་བའི་རྩེ་དགའ་དང༌།།

འགྲོགས་པའི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གདམས་པ་སྩལ།།

འཛད་མེད་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས་སྒྲོག་དང་ལྷན།།

དགེ་ལེགས་གྲུ་ཆར་འཇོ་བའི་གཏམ་སྙན་མོ།།

ཀུན་གྱི་རྣ་བའི་བུ་གར་བརྒྱུས་པའི་ཚེ།།

སིམ་པའི་སྣང་བ་སྐབས་གསུམ་ཞིང་གི་ཟས།།

7 རྒྱ་མི་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་སྐོར་བུ་རྫོང་ལྷ་མོ་ཚང་ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག་གིས་བརྩམས་པའི’རྒྱ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་དང་ཆུ་སྒང་’ཞེས་པའི་དཔེ་དེབ་ཏུ་ཞིབ་ཕྲ་གསལ་བའི་དེར་གཟིགས།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

ལ་དྭགས་དང་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མཚོན་ཟབ་ཆོས་གསན་བཞེས་སོགས།

༡༽ལ་དྭགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༥ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ལ་དྭགས་ཡུལ་དགོན་དང༌། བྱང་ཐང་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་བཅས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་བཀའ་ཟབ་མོ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྒྱུའི་སླད་བཞུགས་སྒར་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཅན་རྡི་སྒར་དུ་བཞུགས་ཞག་སར་བོད་རིགས་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་བ་ ༡༣༠ སྐོར་མཇལ་བཅར་ལ་སློབ་སྦྱོང་དང་སྤྱོད་ལམ་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ང་རང་ཚོ་རང་དབང་ཅན་གྱི་མི་གཞན་དག་དང་མི་འདྲ་བར་རང་ཡུལ་བྲལ་ཏེ་གཞན་ཡུལ་དུ་གྱར་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སྐྱིད་ཉལ་བྱེད་ཐབས་མེད། གཞིས་ལུས་བོད་མི་ཚོས་རྒྱ་མིའི་བཙན་གནོན་འོག་སྡུག་བསྔལ་ཚད་མེད་མྱོང་བཞིན་དུ་ད་དུང་རང་གི་ཆོས་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་མ་ཉམས་པར་སེམས་ཤུགས་ཆེར་བསྐྱེད་ཀྱིས་ང་ཚོར་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་བཞིན། རང་རེ་རང་དབང་ལུང་པར་ཡོད་པ་ཚོས་ངེས་པར་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོས། སྤྱིར་བཏང་ཆོས་དད་རང་མོས་ཡིན་ཡང༌། རང་རེའི་ནང་ཆོས་ནི་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་གོ་དོན་ངེས་པར་དུ་རྟོགས་པ་བྱེད་དགོས། ནང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་དང༌། སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མེད་པ་ནི་འཕྲལ་ཡུན་ཀུན་ཏུ་ཕན་བདེ་མ་ལུས་པ་འབྱུང་བ་ཉག་གཅིག་ཡིན་ལུགས་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༥ ཉིན་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལ་དྭགས་སླེའི་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་ས་གནས་རྫོང་དཔོན་དང༌། ས་གནས་སྐོར་སྲུང་སྤྱི་ཁྱབ། འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ། འབྲི་གུང་ཆེ་ཚང༌། ཆུང་ཚང༌། ལ་དྭགས་བ་ཀུ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་མཁན་པོ། ལ་དྭགས་བོད་མིའི་གཞིས་འགོ། ཁ་ཆེའི་འགོ་པ་སོགས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་དང༌། སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ནས་དགའ་བསུའི་བཀོད་པ་རྒྱ་ཆེ་དང་བཅས་བཞུགས་སྒྲིག་མགྲོན་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ལ་དྭགས་སླེ་དམག་སྒར་ནས་ཆེ་བསྟོད་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་དང༌། ཚུར་ལམ་ཉི་འོད་དྲོད་ཤུགས་བརྟག་དཔྱད་ཁང་ལ་གཟིགས་ཞིབ་དང༌། ལ་དྭགས་ཡུལ་མི་སུམ་བརྒྱ་སྐོར་ལ་བསམ་པ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་དང་འབྲེལ་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་དང༌། མ་ཎི། བཛྲ་གུ་རུ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། ཡང་ལ་དྭགས་པ་སྨན་པ་དང༌། ལག་རྩལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་མི་གྲངས་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ལ་གཞན་ཕན་ལྷག་བསམ་བཟང་པོས་ལས་ཀ་བྱེད་དགོས། དངུལ་དང་མིང་གྲགས་ཁོ་ནའི་བསམ་བློ་བཏང་ན་འཇོན་ཐང་ཡོད་ནའང་ཕན་འབྲས་ཡག་པོ་ཡོང་གི་མ་རེད། བསམ་པ་བཟང་པོ་བྱས་ཏེ་གལ་ཏེ་ལས་ཀ་འདོད་ཁེངས་མ་བྱུང་ནའང་འགྱོད་པ་ཡོང་གི་མ་རེད་སོགས་སྩལ། ཡང་འདི་ཉིན་ཨ་རིས་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་བཀག་བསྡོམ་བྱ་རྒྱུའི་ཐག་གཅོད་གནང་བར་སྲིད་འཛིན་(Cliton)མཆོག་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོ་དེར་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ཚོད་ལྟ་བྱ་རྒྱུའི་གཏན་འཇགས་བཀག་བསྡོམ་གྱི་ཐག་གཅོད་ཀྱི་ལས་གཞིའི་སྐོར་གསལ་བསྒྲགས་བསྐྱངས་པར་བསྔགས་བརྗོད་དང་ལེགས་སོའི་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་དང༌། འདི་ནི་སྤོབས་པ་མཆོག་ཏུ་ལྡན་ཞིང༌། མ་འོངས་ཕུགས་རྒྱང་རིང་པོར་སའི་གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་རིགས་ཡོངས་སུ་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུའི་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ཀྱི་དགོངས་པ་རླབས་ཆེན་ཞིག་ཡིན་ལ།

གོ་ལ་གསར་པའི་སྤྱི་ཚོགས་འདི་མངོན་དུ་འགྱུར་བཞིན་པའི་དུས་དང་སྟབས་མཚུངས་དམག་འཁྲུག་སོགས་འཚེ་བའི་ལས་གཞི་ཁག་ནི་རྩོད་རྙོག་སེལ་ཕྱོགས་ཐད་ལ་དགེ་མཚན་གང་ཡང་མེད་པས་དེས་ངོས་ལེན་རྩ་བ་ནས་བྱ་ཐབས་མེད་ཅིང༌། གོ་ལ་འདིའི་སྟེང་ཉེན་ཚབས་ཆེ་ཤོས་གཅིག་པུ་དེ་ནི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ལས་བྱུང་བའི་ཚབས་ཆེའི་གཏོར་བཤིག་གི་དོན་རྐྱེན་དེ་ཆགས་ཡོད་སྟབས། ངོས་རང་ནས་ནམ་ཞིག་རྒྱུན་དུ་འཛམ་གླིང་འདི་བཞིན་མཚོན་མེད་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཡོང་ཐབས་ཐོག་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་མུས་ཡིན་ན།

སྲིད་འཛིན་ཉིད་ནས་བློ་སྟོབས་དང་ལྡན་པའི་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་གནང་བ་དེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་བློ་གྲོས་ཀྱི་འཇུག་སྒོ་ཡངས་ཤིང༌། འཇི་ནི་ཝར་ཚོགས་པའི་གཞི་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་ཚོད་ལྟའི་བཀག་བསྡོམ་ཆིངས་ཡིག་གི་ལས་གཞི་དེ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་བའི་སྨོན་ལམ་ཡོད། ཅེས་འཁོད་པའི་བཀའ་ཡིག་གཅིག་ཀྱང་སྩལ།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་སྔ་དྲོ་སླེ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཤལ་སོགས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་ཚོ་ཁག་དྲུག་སོ་སོ་ནས་ཕེབས་བསུ་ཕེབས་སྒྲིག་སར་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་དེ་མང་ཚོགས་ལ་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་དང༌། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ། སྒྲོལ་མ། རྟ་མགྲིན། བཛྲ་གུ་རུ། དམིགས་བརྩེ་མ་སོགས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཏེ་སྐྱེ་རི་དམག་སྒར་དུ་ལྷ་ཁང་གསར་བཞེངས་ལ་རབ་གནས་དང༌། དང་སློབ་འགོ་དམངས་ལ་མཇལ་ཁ་བཀའ་སློབ། སྐྱེ་རི་ཡུལ་མི་སྤྱིར་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་དང༌། ལྗགས་ལུང་ཁག་གོང་བཞིན་སྩལ། དེ་ནས་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་ཡུལ་ཚོ་གཉིས་ལའང་སོ་སོར་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་སོགས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་ཆོས་འབྲེལ་གོང་བཞིན་སྩལ། དགོང་དྲོ་བྱང་ཐང་ནུ་མར་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་ཡུལ་དགོན་གཞིས་ཆགས་བོད་མི་སོགས་ཀྱིས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་དང་བཅས་གཟིམ་ཆུང་དུ་གདན་དྲངས།

ཕྱི་ཉིན་སྔ་དྲོ་བོད་སྐྱོང་ལྷ་སྲུང་གི་བསང་གསོལ་འཕྲིན་བཅོལ་མཛད། དེ་རྗེས་ཆོས་ཞུ་བ་འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེས་དབུས་བླ་སྤྲུལ་མཁན་པོ་དང༌། སེར་སྐྱ་མི་མང་བརྒྱད་སྟོང་སྐོར་ལ་སངས་རྒྱས་ཆོས་ཚོགས་མའི་སྟེང་ནས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་གསུང་ཆོས་སྨིན་རྒྱས་དང༌། ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་དང༌། སྒྲོལ་མ། རྟ་མགྲིན། ཕུར་པ། དམིགས་བརྩེ་མ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་མཇུག་ཚང་མར་ཆོས་ལ་དད་པ་ཡོད་པ་བཞིན། ཆོས་ཀྱི་གོ་དོན་རྟོགས་ཐུབ་པ་དང༌། བསམ་པ་བཟང་པོས་གཞན་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། ཡུལ་མི་དང་གཞིས་ཆགས་བོད་མི་རྣམས་ཕན་ཚུན་མཐུན་གཤིས་དགོས་པ་མ་ཟད། ཁྱོད་ཚོ་ཡུལ་མི་རྣམས་ནས་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཕན་གྲོགས་བྱེད་འོས་སོགས་སྩལ། བྱང་ཐང་བོད་ཁྱིམ་ཡན་ལག་སློབ་གྲྭར་གདན་ཞུས་ཀྱི་ཕེབས་ལམ་དུ་བོད་མི་འབྲོག་པ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་ཚང་ནང་གཟིགས་ཞིབ་ཀྱིས་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་བཀའ་འདྲི་གནང༌། དེ་ནས་སློབ་ཁང་གསར་པའི་སྒོ་འབྱེད་བསྐྱངས་པ་དང༌། གཞིས་འགོ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེས་ལས་དོན་སྙན་སེང་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བོད་དང་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་དང༌། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡུལ་གྱར་དགོས་དོན། རྒྱ་མིའི་བཙན་འཛུལ་གཉའ་གནོན་གྱི་ངོ་བོ། སྤྱི་སྒེར་སློབ་སྦྱོང་དང༌། ཆོས་སྲིད་ཀྱི་བསམ་བློ་བྱ་སྤྱོད་སོགས་དགོས་དོན་གྱི་བཀའ་སློབ་ཞིབ་རྒྱས་སྩལ། ལ་བྱང་བོད་མི་གཞིས་ཆགས་ཁོངས་འཚོ་མཐུན་ཅུང་ཞན་དུད་ཚང་རྣམས་ལ་མཐུན་རྐྱེན་སྒོར་སུམ་ཁྲི་ཐམ་པ་དང༌། ཕྱི་ལོ་ནས་རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་བཀའ་དབང་གི་དུས་ཚེས་ཉིན་སྒྲུབ་ཆོག་ཚུགས་རྒྱུའི་ལྷ་མིའི་མཆོད་བསྙེན་གྱི་མ་དངུལ་སྒོར་ཆིག་ཁྲི་ཐམ་པ་བཅས་ལ་བྱང་གཞིས་འགོར་རྩིས་སྤྲོད་མཛད།

ཚེས་ ༡༩ ཉིན་རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་བཀའ་དབང་ཟབ་རྒྱས་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གཙང་གནང་སྟེ། ཆོས་ཞུ་སྦྱིན་བདག་བྱང་ཐང་ཡུལ་མི་དང༌། གཞིས་ཆགས་བོད་མི་བཅས་མི་གྲངས་བརྒྱ་སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ།

ཚེས་ ༢༠ ཉིན་སྔ་དྲོ་གསུང་ཆོས་སུ་བཅར་རྗེས་མ་ཟིན་པའི་ཡུལ་མི་དང༌། བོད་མི་མི་གྲངས་ ༥༠ སྐོར་ལ་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་དང༌། མ་ཎི། བཛྲ་གུ་རུ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་མཇུག་བྱང་ཐང་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱི་མར་ལམ་མ་ཧེ་དགོན་པ་དང༌། ལྷ་ཁང༌། སྐྱེ་རི་དྭང་སློབ་དམག་སྒར་གྱི་ཕེབས་སྒྲིག་བཅས་པར་རིམ་བཞིན་ཞབས་བཅགས་ཀྱིས་དགོང་དྲོ་སླེ་རུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

ཉེ་སྔོན་བཅར་འདྲི་ཞུས་པ་ཁག་གཅིག་འདི་ཉིན་ལོན་ཊོན་དུས་དེབ་(The Times London)ཅེས་པའི་ཐོག་ཐོན་པར།

གསར་འགོད་པས། དབྱིན་ཇིའི་ཚགས་པར་(British Press)ཁག་ནང་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ཐོག་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱས་པའི་རྩོམ་ཡིག་དེ་འདྲ་ཐོན་ཡོད་པ་བཞིན། རྒྱ་མིས་ཚབས་ཆེའི་དྲག་གནོན་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་དངོས་ར་འཕྲོད་པ་བྱུང་ཡོད། དེར་གང་ཉིད་ནས་འཛམ་གླིང་ཐོག ‘‘ངས་ཁྱེད་ཚོར་དེ་ལྟར་བཤད་རྒྱུ་བྱུང་ང་’’ཞེས་གསུངས་འདོད་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། འོ། དེ་རང་རེད། ངའི་མཐོང་ཚུལ་ལྟར་བྱས་ན། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ཆབ་སྲིད་ནང་གལ་གནད་ཆེ་བ་ཞིག་ནི་དྲང་བདེན་ཐོག་སྣང་ཆུང་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱེད་པ་དེ་ཡིན་པ་རེད། གདུག་རྩུབ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་བཞིན་པའི་གནས་སྟངས་དེ་ནི་སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དེ་སྔ་ལོ་ངོ་ ༢༦ རིང་རྒྱ་དམར་གྱི་སྲིད་བྱུས་འོག་བོད་ནང་ཛ་དྲག་གི་གནས་སྟངས་ཐོག་ནུབ་ཕྱོགས་པས་སྣང་མེད་གཏོང་རྐྱང་བྱས་པ་དེར་གང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ལགས་རེད། དེ་ཚོ་ཚིག་ཁ་ཤས་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་རྒྱུ་དངོས་གནས་ཁག་པོ་རེད། དེར་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་དག་ཅིག་ཡོད། མེད་དུ་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཅིག་ནི་ས་ཐག་རིང་ཐུང་གི་ཁྱད་པར་དེ་ཕལ་ཆེར་ཡིན་གྱི་རེད། དཔེར་ན། ཨུ་རུ་སུར་གནས་ཚུལ་གང་ཞིག་བྱུང་བའི་ཐོག་ལ་འཕྲལ་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་ཞིག་གི་ཆེད་ནུབ་ཕྱོགས་པས་དེར་འབྲེལ་བ་གང་ཟབ་བྱ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། རྒྱ་ནག་དང་ནུབ་ཕྱོགས་པ་ཚོས་དེ་ནི་ས་ཁུག་གི་གནད་དོན་ཞིག་ལས་འཕྲལ་གྱི་ཁེ་ཕན་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་མངོན་གྱི་ཡོད། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་ནི། བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་མ་གཏོགས་མེད། ཕར་ཕྱོགས་དེར་རྒྱ་མི་དུང་ཕྱུར་བཅུ་(One billion)ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། མི་ཚོས་མི་འབོར་མང་བའི་ཕྱོགས་དེ་གལ་གནད་ཆེ་བར་བརྩི་བ་ནི་ཆོས་ཉིད་རེད། དཔེར་ན་ཆ་བཞག་ན། ཨ་ཧཕེ་གྷ་ནི་སི་ཐན་(Afganistan)དང༌། ཡང་ན། ཀམ་སྦོ་ཌི་ཡ་ལྟ་བུའི་གནད་དོན་དེ་ཚོ་ད་ལྟ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་པ་སོང་ཙང་ནུབ་ཕྱོགས་པས་དེར་སྣང་མེད་གཏོང་ཐབས་མེད། འོན་ཀྱང༌། བོད་དོན་ལྟ་བུར་ཆ་མཚོན་ན། དེ་ནི་དུས་ཡུན་རིང་པོ་ཞིག་གི་སྒང་འགྲོ་བསྡད་པའི་གནས་སྟངས་ཤིག་རེད། ༡༩༥༩ ལོར་གནད་དོན་དེ་དང་ཐོག་བྱུང་སྐབས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། གསར་འགོད་པ། གསར་ཤོག་ཁག་བཅས་ནས་བོད་དོན་ཐོག་དོ་སྣང་ཞིག་སྤྲད་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། འདས་པ་ནི་ཟློས་གར་ལྟ་བུ་ཡལ་ཚར་བ་རེད།

གསར་འགོད་པས། སྤྱི་ཚོགས་རིང་ལུགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་ཏེ། ཨུ་རུ་སུ་དང་རྒྱ་ནག་གཉིས་རྒྱང་ཐག་ཁག་ཁག་སོ་སོར་འཇོག་པ་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ཁེ་ཕན་ཆེད་དུ་ཡིན་ནམ། རྒྱ་མིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་པའི་གནད་དོན་སྣང་མེད་འཇོག་པ་དེ་ནུབ་ཕྱོགས་པའི་ངོས་ནས་དེར་ཁྱད་པར་ཞིག་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རེད། དེ་དངོས་འབྲེལ་རེད། རྒྱ་ནག་མཉམ་འབྲེལ་བ་བཟང་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། བོད་དོན་ཐོག་ཤུགས་རྒྱག་རྒྱུའི་གནད་དོན་གང་ལ་གང་འཚམས་ཆུང་དུ་འགྲོ་གི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྲིད་བློན་ལྕམ་སྐུ་མར་གྷེརེཀྲ་ཐེ་ཅར་མཆོག་གིས་ཨ་ཧཕེ་གྷ་ནི་སི་ཐན་ནང་ཨུ་རུ་སུའི་ཐེ་གཏོགས་བྱེད་པའི་སྐོར་ལ་གང་འཚམས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ཁོང་གིས་བོད་ནང་རྒྱ་ནག་གི་གནད་དོན་སྐོར་ལ་ཁུ་སིམ་མེར་བཞུགས་ཀྱི་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ཡིན་གཟིགས་བཞིན་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཁོང་གིས་དེའི་ཐོག་ཁུ་སིམ་མེར་བཞུགས་པ་ནི་ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་འོས་པ་ཞིག་རེད། སྤྱི་ཚོགས་དང་ཆོས་ལུགས་ཇི་ཡིན་ལ་མི་བལྟ་བར་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དྲང་བདེན་དང་ཐོབ་ཐང་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་གནང་མཁན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བོད་དོན་ཐོག་ཁུ་སིམ་མེར་འཇོག་པ་ནི་སེམས་པ་ཧ་ཅང་སྐྱོ་པོ་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ལྕམ་སྐུ་ཐེ་ཅར་གྱིས་ཞེད་སྣང་དང་འཚེར་སྣང་མེད་པར་ཁ་རི་ཁ་ཐུག་གསུངས་ཡོད་རོགས་བྱས་ན་དགོངས་ཀྱི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་དེ་གར་བསམ་གྱི་འདུག ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཙམ་གྱི་ཐོག་ནས་མིན་པར། ནུབ་ཕྱོགས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁྲོད་དུ་དབྱིན་གཞུང་ལ་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་གནད་དོན་ཐོག་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་ཤོས་རེད། དེང་སྐབས་ཉིན་རེའི་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་ཐད་ལ་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་ནི་ཡོང་སྲིད་པ་ཞིག་རེད། འོན་ཀྱང༌། གང་ལྟར་ཡང་སྙིང༌། དབྱིན་གཞུང་ནི་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་གནས་བབས་ཐད་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཆ་ཚང་ཡོད་མཁན་ཞིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་ནས་དབྱིན་གཞུང་གིས་ཨ་ཧཕེ་གྷ་ནི་སི་ཐན་དེ་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་དང༌། འོན་ཀྱང༌། བོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ཞིག་ཏུ་དགོངས་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ཚོ་ནི་མགོ་རྙོག་པོ་དང༌། དཀའ་ཚེགས་ཅན་ཞིག་རེད། བོད་དང་བོད་མི་ནི་ག་དུས་ཡིན་རུང་རྒྱ་ནག་ལས་ཐ་དད་ལོགས་དགར་གྱི་མི་རིགས་དང་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་རུང༌། གང་ལྟར་ཀྱང༌། བོད་མིའི་གནས་སྟངས། ༡༩༥༠ དང་ ༡༩༥༡ ལོ་ནས་བཟུང་འགྱུར་བ་ཞིག་ཐེབས་པ་རེད། ལྷག་པར་དུས་རབས་འདིའི་འགོ་སྟོད་ནས་བཟུང་བོད་ལ་རང་དབང་གཙང་མའི་གནས་བབས་ཐོག་ནས་དབྱིན་ཡུལ་མཉམ་ཐད་ཀར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཆོག་པའི་དབང་ཚད་ཡོད་པ་རེད། མི་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་འདས་པའི་འབྲེལ་བ་ཇི་ཡོད་མ་ཤི་བར་གནས་པའི་རེ་བ་དང་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་ནས་དབྱིན་བོད་ཆིངས་ཡིག་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་ལྕམ་སྐུ་ཐེ་ཅར་མཆོག་ལ་ཞུ་སྐུལ་ཞིག་གནང་བ་ཡིན་ན། དེར་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེ་ནི་བཤད་ཁག་པོ་ཞིག་རེད། ངས་བཀའ་མོལ་ཞུ་རྒྱུ་མ་བྱུང༌། ལག་ལེན་ཐོག་འགྲོ་རྒྱུ་ཁག་ཙམ་མངོན། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། རྒྱལ་ཁབ་རེ་ཟུང་གིས་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་གྱི་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེས་རྐྱེན་པས་རྒྱལ་ཁབ་སྐྱོ་བ་ཚོར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱི་ཡོད། བྱས་ཙང༌། ང་ཚོ་ནི་དེའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་འཚུད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལྟར་ཡིན་ནའང༌། སོ་སོའི་མི་མང་གི་མངོན་འདོད་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་ཉིད་ལ་བློ་སྟོབས་ཤིག་སྐྱེད་ཀྱི་འདུག དཀའ་ངལ་དུ་མ་འཕྲད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བློ་ཐག་སེམས་བཅད་རེད། འགྱུར་བ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད་སྙམ་པ་རྟག་པར་དྲན་བསྡད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དབྱིན་ཇིས་རྒྱ་ནག་དང་ཧོང་ཀོང་ལ་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་དེ་ཁ་ཕྱོགས་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་མངོན་བཞིན་ཡོད། གནས་བབས་འདི་འདྲའི་འོག་ལྕམ་སྐུ་ཐེ་ཅར་གྱིས་བོད་དོན་གླེང་སློང་བྱེད་ཀྱི་རེད་དགོངས་ཀྱི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ལགས། ཁྲིམས་ཐོག་ནས་གནད་དོན་དེ་གླེང་སློང་བྱེད་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཞིག་རེད་དྲན་གྱི་འདུག འོན་ཀྱང༌། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ད་དུང་ཡང་གསོན་པོར་གནས་ཡོད་པ་རེད། དང་པོ། འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་འདི་ནི་བརྟན་ལྷིང་ཞིག་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མ་རེད། འཐབ་བྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་ཀྱི་ས་ཕྱོགས་དེ་ནི་གནད་འགགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། གཉིས་པ། བོད་མི་ཚོས་དཀའ་སྡུག་དེ་ཙམ་མྱངས་དགོས་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ད་ཆ་འདོད་པ་ཁེངས་ངེས་ཤིག་རྩ་བ་ཉིད་ནས་བྱུང་མེད། བྱས་ཙང༌། སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་འདོད་པ་མ་ཁེངས་པའི་རྣམ་འགྱུར་དེ་ཕྱི་ཕྱོགས་ཡོངས་སུ་མངོན་རྒྱུ་ཞིག་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། སུ་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང༌། གཞུང་ངམ། སྒེར་གྱི་ཚོགས་པ། སྒྲིག་འཛུགས་གང་འདྲ་ཞིག་ནང་ཡོད་མེད་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་དོན་ཐོག་ལས་འགུལ་ཞིག་སྤེལ་བའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཐོབ་སྐབས་སུ་རང་གིས་རང་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་གསར་པ་ཞིག་དང༌། བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཅིག་ངེས་པར་བྱ་དགོས་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་འོས། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱལ་མོ་མཆོག་རྗེས་ལོར་རྒྱ་ནག་ཏུ་མ་བསྐྱོད་གོང་ངོ་མཇལ་གནང་འདུན་ཡོད་མེད་དང༌། བོད་མིའི་གནས་སྟངས་ལ་དགོངས་ཏེ་མགྲོན་འབོད་དེར་རྒྱལ་མོ་མཆོག་གིས་ཞལ་བཞེས་གནང་བ་ཞིག་ཡིན་པར་དགོངས་ཀྱི་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱལ་མོ་མཆོག་དང་ངོ་མཇལ་ཞུ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་མེད་པར་ངོས་འཛིན་ཞུ་གི་ཡོད། དེའི་ཐོག་བགྲོ་གླེང་ངམ་བསམ་ཚུལ་བཤད་དགོས་དོན་ཡང་མི་འདུག ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱལ་མོ་མཆོག་ལ་གསུང་འཕྲིན་ཞིག་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་པ་བཞེས་གནང་གི་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དེའི་སྐོར་ལྟ་བཞིན་ལྟ་བཞིན་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་ནས་བཟུང་སླེ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་སླེ་ཕུའི་ཡུལ་ཚོའི་ཕེབས་སྒྲིག་དང༌། མཁར་གདོང་ལ་རྩེར་སྐུ་ངང་བཞུགས་དང༌། དེ་ནས་མཁར་གདོང་དགོན་དུ་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་དང་མང་ཚོགས་ལ་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་སོགས་ལྗགས་ལུང་སྩལ། ལ་འོག་ཏུ་ཕེབས་སྒྲིག་སར་ངང་བཞུགས་དང་ལྡུམ་ར་གསུམ་ཡུར་སློབ་གྲྭར་གང་བློ་མའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། ལྡུམ་ར་བསམ་གཏན་གླིང་དགོན་དུ་བླ་མ་མཆོད་པ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གནང་གྲུབ་འཕྲལ། ཆོས་ཞུ་བ་མི་གྲངས་ལྔ་སྟོང་སྐོར་ལ་སྨོན་སེམས་ཆོ་གས་བཟུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་དང༌། རྗེའི་གསུང་ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན་གྱི་བཤད་ལུང༌། གསོལ་འདེབས་ལེའུ་བདུན་མ་དང༌། བར་ཆད་ལམ་སེལ། ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་སོགས་གཟུངས་སྔགས་ཁག་གི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་མཇུག་བསམ་གླིང་དགོན་གྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཐོག་དགོན་གཤམ་མ་ཎི་ལྷ་ཁང་དུ་རབ་གནས་མཛད། དེ་ནས་བདེ་སྐྱིད་དགོན་གྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཕེབས་བཞུགས་རྗེས་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ལ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ངན་སོང་ཀུན་གྲོལ་གྱི་རྗེས་གནང་དང༌། ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་སོགས་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

མཇུག་ཏུ་ཆོས་ལ་དད་པ་དག་སྣང་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་གོ་དོན་གནས་ལུགས་རྟོགས་ཐུབ་པ་དང༌། གཞན་ལ་ཕན་སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་ལུགས་སོགས་སྩལ། དེ་བཞིན་ཡུལ་དེའི་ཁ་ཆེའི་སྐྱིད་སྡུག་ཚོགས་པ་ནས་གདན་ཞུས་ལྟར། ཁ་ཆེ་མང་ཚོགས་ཚོར་ཐུགས་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བསྐྱངས་ཐོག ཡུལ་འདིར་ཁྱེད་ཚོ་ཁ་ཆེ་དང༌། ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་མང་ཚོགས་མཉམ་སྡོད་འཆམ་མཐུན་ཡོད་པ་ཡག་པོ་རེད། ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་མཐུན་སྒྲིལ་མཉམ་གནས་དགོས་གལ་མ་ཟད། དོན་སྙིང་མིས་མི་ལ་བརྩེ་བ་འདོར་མེད་དགོས་ལུགས་སོགས་སྩལ།

དེ་ནས་ལམ་སྒྲོན་དཔེ་གསར་སློབ་གྲྭའི་སློབ་ཁང་གསར་རྒྱག་གི་རྨང་རྡོ་ཕྱག་བསྟར་གྱི་འཛུགས་གནང་དང༌། སློབ་གྲྭའི་འགན་འཛིན་ནས་གུས་བསུའི་གསུང་བཤད། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་འཚམས་དང་འབྲེལ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཕྱི་དངོས་པོའི་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་འཇིགས་སྣང་དངངས་སྐྲག་བྱེད་དགོས་པའི་ངང་ཚུལ་འདི་དག་མིའི་བསམ་བློ་མ་དུལ་བའི་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་གཤིས། ཁྱེད་ཚོས་ཕྱི་དངོས་པོའི་འཕེལ་ཚུལ་དང༌། ནང་སེམས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་སློབ་སྦྱོང་ཟུང་སྦྲེལ་དུ་བྱས་ཏེ་ཞི་བདེ་དོན་གཉེར་དང༌། སྤྱི་ཚོགས་དང༌། མི་མང་ལ་ཕན་ཡོན་མཐུན་འགྱུར་ཐུབ་པ་དགོས་ལུགས་སོགས་བཀའ་སློབ་སྙིང་པོ་ཅན་སྩལ། སློབ་གྲྭ་པས་གླུ་གཞས་གཟིགས་འབུལ་དང༌། འགན་འཛིན་ནས་བདག་ཅག་བསོད་ནམས་དང་སྐལ་བཟང་ཐོབ་སོགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུས། དེ་ནས་ལྡུམ་ར་དམག་སྒར་དུ་དམག་ཁོངས་ལ་དྭགས་པ་དང༌། བོད་མི་རྣམས་ལ་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་སོགས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་དང༌། བཀའ་སློབ་སྩལ་ཐོག་ལྡུམ་ར་དམག་སྒར་གྱི་ལྷ་ཁང་ལ་རབ་གནས་བསྐྱངས་ཏེ་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་སླེ་བཞུགས་ཡུལ་མགྲོན་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

ཚེས་ ༢༥ ཉིན་སྔ་དྲོ་སླེ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ལ་སྟོད་རྫིང་ར་དང༌། ལ་རྒྱབ་མཚོ་ལྟག་སོ་སོར་དྭང་སློབ་དམག་མིའི་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་གནང༌། དེ་ནས་ཕེབས་ལམ་དུ་སྤང་སྐྱེས་དབྱངས་ཅན་མེ་ཏོག་སེར་པོ་མང་པོ་འཐུ་བར་མཛད་དེ་མཉེས་མཉེས་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་ཡག་པོ་བྱུང་ཞེས་བཀའ་ཕེབས། ཡང་འབྲོག་དུད་ཅིག་གི་མ་གུར་ནང་ཆེད་ཕེབས་མཛད་པར་རྒན་མོ་ཞིག་ནས་གསོལ་འོ་བསྐོལ་བ་དང་དུས་མཚུངས་པ་ནས་ཞལ་དཀར་གང་བཏེགས་པ་དགྱེས་བཞེས་ཀྱིས་རྒན་མོར་བྱིན་རྟེན་གསོལ་སྩལ་ཐོག མ་ཎི་ཡག་པོ་བགྲང་དགོས་བཀའ་སློབ་སྩལ། དེ་ནས་ལ་གཤམ་དུ་དུར་ཕུ་ཡུལ་སྤྱིའི་ཕེབས་སྒྲིག་དང༌། དུར་ཕུར་བཅའ་སྡོད་དམག་སྒར་འགོ་བྱིངས་ནས་ཆེ་བསྟོད་གུས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། དཔལ་མགོན་མཚོ་འགྲམ་དུ་ཕེབས་སྒྲིག་སྔོན་ཞུས་ཐོག་ཕེབས་འབྱོར་གནང༌། འདི་ཉིན་མ་བསྒྲིགས་ལྷུན་གྲུབ་བོད་ཟླ་ ༧ པའི་ཡར་ངོའི་ཚེས་བཅུ་འཁེལ་བས་ྋགོང་ས་མཆོག་དབུ་བཞུགས་ཀྱིས་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་བཅས་གསུང་ཞབས་དང༌། འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ། བློ་གླིང་མཁན་པོ་རི་རྫོང་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་ཆིབས་ཞབས་རྣམས་ནས་རིག་འཛིན་གདུང་སྒྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གཤོམ་དང༌། བོད་སྐྱོང་ལྷ་སྲུང་རྣམས་ཀྱི་བསངས་མཆོད། འདོད་ཁམས་བདག་མོའི་བསྐང་འཕྲིན། མངའ་གསོལ་བཅས་གནད་སྨིན་བསྐྱངས། དཔལ་མགོན་མཚོ་ལ་དར་དང༌། རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས། བྱིན་རྫས། བོད་དངུལ་བཅས་ཀྱི་མཚོ་རྫས་བཏབ་པར་མཛད།

ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་འཕྲལ་མཚོ་ཁ་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་གྲོང་དུད་གསུམ་གྱི་ཕེབས་སྒྲིག་སར་གུ་རུའི་སྣང་བརྙན་དང༌། དངུལ་གྱི་མཆོད་རྟེན། གསུང་རྟེན་བཅས་གདན་ཞུས་ཡོད་པར་ཞབས་བཅགས་ཕྱག་ནས་སྩལ། དེ་ནས་དུར་ཕུ་དྭང་སློབ་ཀྱི་ལྷ་ཁང་དུ་དགེ་འདུན་དང༌། མང་ཚོགས་དམག་བཅས་མི་གྲངས་ ༣༥༠༠ སྐོར་ལ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་དང༌། ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་སོགས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། བོད་མི་དང༌། བོད་དམག་བཅས་ལ་བོད་དང་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་ངོ་སྤྲོད་དང་བཅས་སེམས་ཤུགས་ཆེར་བསྐྱེད་སྔར་ལྷག་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ། དམག་སྒར་གྱི་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞག་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༦ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧ ཐོག་དམག་སྒར་འགོ་དཔོན་རྣམས་ནས་སྔ་དྲོའི་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་སར་བཀའ་སློབ་སྩལ། སྔ་ཉིན་བཞིན་འགོ་དམག་ཡོངས་ནས་གུས་འདུད་དགའ་སྐྱེལ་ཞུས་ཏེ་བྲག་ཐོག་དགོན་གྱི་ཉེ་འཁྲིས་གུ་རུ་ལྷ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་དང༌། མང་ཚོགས་ལ་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་སོགས་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཏེ་སླེ་རུ་ཕྱིར་ཕེབས་ཀྱིས་ཆུ་ཚོད་ ༣ ཐོག་ཉི་ཧོང་ཕུ་ཇི་བླ་མའི་རྗེས་འབྲངས་ཚོས་ཞི་བདེའི་མཆོད་རྟེན་གསར་བཞེངས་ཀྱི་རབ་གནས་མཛད་སྒོར་གདན་ཞུས་བཞིན་ཐུབ་པའི་སྣང་བརྙན་ལ་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་དང༌། རབ་གནས་ཤིས་བརྗོད་བཅས་ལེགས་པར་བསྐྱངས། ཉི་ཧོང་དགེ་སློང་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཉི་ཧོང་དགེ་སློང་ཚོའི་ཞི་བདེའི་བསམ་འདུན་བཟང་པོར་བསྔགས་བརྗོད་དང་ཡི་རང་ཐུགས་སྨོན་མཛད། དེ་ནས་ལ་སླེ་ཁ་ཆེའི་སྐྱིད་སྡུག་ནས་གདན་ཞུས་བཞིན་ཞབས་སོར་འཁོད། ཁ་ཆེའི་འགོ་འཐུས་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་སླར་ཡང་འདི་གར་ཞབས་སོར་འཁོད་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཛན་འཕྲིན་བཟང་པོ་སུས་ཀྱང་བཀག་ཐབས་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་གཏམ་གླེང་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཀྱང་དགྱེས་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་དང༌། གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཡང་འདི་ཉིན་གསར་འགོད་པ་ཨ་མར་འཇའ་སེ་བྷིར་སིང་(Amar Jasbir Singh)ཉེ་སྔོན་མཇལ་བཅར་གྱིས་བཀའ་འདྲི་བཀའ་ལན་སྩལ་བ་ཁག་གཅིག་(South China Morning Post)ཞེས་པའི་ཚགས་དེབ་ཐོག་ཐོན་གསལ།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༢༦ རིང་རྒྱ་གར་དུ་སོ་སོའི་རང་ཁྱིམ་བཞིན་བཞུགས་པ་རེད། དེ་ལྟར་ནའང༌། རྒྱ་གར་ནི་དབྱིན་གཞུང་དང་འདྲ་བར་བོད་དང་མཉམ་དུ་བཞག་པའི་ཆིངས་ཡིག་གི་འབྲུ་དོན་ཁག་ལ་གསལ་བཀྲོལ་མ་བྱས་པ་དེར་དགོངས་ཚུལ་ཇི་ཡོད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དཀའ་ངལ་དེ་ཐོག་མ་འཕྲད་སྐབས་རྒྱ་གར་ནི་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་གཞོན་གཞོན་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་གནད་དོན་དེ་རང་འགལ་རྐྱེན་ཞིག་ཡིན་པར་སྙམ་ཞིང༌། གལ་སྲིད་ངས་ཞུ་ན་འགྲིགས་ཀྱི་ཡོད་མེད་མི་ཤེས་ཏེ། སྐབས་དེར་སེམས་འཁྲུལ་བ་ལྟ་བུའི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཀྱང་བྱུང་ཡོད། དེའི་འབྲས་བུར། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཐུག་སྐབས་འཕྲལ་གྱི་ཁེ་ཕན་ལ་མགོ་འཁོར་ནས་བསྡད་པ་ལས་ཕུགས་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཐོག་ཤུགས་རྒྱག་མ་ཐུབ་པར་སྣང་མེད་ཤོར་བ་རེད། རྒྱ་གར་རང་ཉིད་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་བོད་མིའི་ཐོག་ལ་རང་གི་ནུས་པ་གང་ལྕོགས་གནང་ཡོད་ལ་སླད་ཀྱང་གནང་གི་རེད་སྙམ་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། འདི་ནི་ཉེ་བའི་ཆར་གྱི་ཆིངས་ཡིག་གི་གནད་དོན་མིན་པར་འཕགས་བོད་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ནི་གཏིང་ཟབ་ཅིང་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་རེད། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ནི་རྒྱ་གར་གྱིས་ང་ཚོར་སྤྲད་པའི་གནའ་བོའི་རིག་གནས་ཤིག་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་གཞུང་གིས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་རྗེས་གང་ཉིད་རྒྱ་གར་དུ་མ་ཕེབས་ཀ་མེད་གྱུར་པ་རེད། སྐབས་དེར་སྐུ་ཞབས་ནེ་རུས་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་ལས་ལོགས་སུ་རང་བཙན་གཙང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པའི་གསལ་བསྒྲགས་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཞིག་གནང་མེད། ད་ཆ་ཕྱི་མིག་ཅིག་སློག་སྟེ་བལྟ་སྐབས་ ༡༩༥༩ ལོར་ཁོང་གིས་བོད་དོན་ཐོག་བཀའ་མོལ་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་ཞིག་གསུངས་ཡོད་རོགས་བྱས་ན་དགོངས་བཞིན་འདུག་གམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ལགས་རེད། ང་དེ་ལ་མོས་མཐུན་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། ཕྱིས་སུ་བོད་དོན་ཐོག་ཁོང་ལ་ཐུགས་ཚོར་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་ཆིངས་ཡིག་གི་འབྲེལ་བའི་གནས་སྟངས་ལ་གཞི་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་རང་བཙན་གཙང་མའི་གནད་དོན་ཐོག་རྒྱབ་སྐྱོར་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་ཞིག་མ་གནང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཇི་ཡིན་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྙོག་གྲ་རུ་འཛིངས་པའི་སྐབས་དང་བསྟུན་དཀའ་ངལ་མང་པོར་གདོང་ལེན་བྱ་དགོས་བྱུང་བ་རེད། འོན་ཀྱང༌། ལོ་རབས་ ༦༠ འགོ་སྟོད་ཙམ་དུ་ངོས་ནས་ཐེངས་གཅིག་བོད་པས་ཕྱིའི་རྒྱལ་ཁབ་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་ཐད་ཀར་ཡོད་པ་དང༌། ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཡོད་སྐོར་ཞུས་པ་ཡིན། དཔེར་ན་ཆ་བཞག་ན་ ༡༩༡༤ ལོའི་སིམ་ལའི་ཆིངས་ཡིག་སྐབས་བགྲོ་གླེང་གནང་ཕྱོགས་དང་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཕྱོགས་ཐད་ལ་འདྲ་མཉམ་གྱི་གོ་སྐབས་བླངས་པ་རེད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། ད་ལྟའི་སྐབས་ངའི་དབྱིན་སྐད་དེ་སྐྱོ་པོ་ཡིན་ཙང་ཚིག་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་བེད་སྤྱོད་གཏོང་ཕྱོགས་ཐད་ལ་དཀའ་ངལ་ཞིག་འཕྲད་བཞིན་འདུག ཆིངས་ཡིག་དེ་རྒྱལ་ཁབ་གང་དང་གང་གི་དབར་བཞག་ཡོད་མེད་དེ་གལ་ཆེན་པོ་མིན་པར་གཙོ་བོ་ཆིངས་ཡིག་བཞག་པ་དེ་རང་གནད་འགག་ཅིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད། སྐབས་དེར་བོད་ནི་རང་བཙན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ནི་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ཐག་ཆོད་རེད། དེང་སྐབས་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་ཡོད། འོན་ཀྱང༌། གལ་སྲིད་ཁྱེད་ཀྱིས་ང་ལ་བཀའ་འདྲི་གནང་བ་ཡིན་ན། གཞི་རྩའི་བོད་རྒྱལ་ཁབ་དེ་ད་དུང་ཡང་རང་བཙན་བྱས་ནས་གནས་ཡོད་པ་རེད། བོད་མི་རྣམས་དེར་རྒྱུན་དུ་ཡོད་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྐུ་ཞབས་ཏིང་ཞའོ་ཕིང་མཆོག་རང་གི་ལས་སྣེ་མ་ཁྱུར་གོང་སྙན་གྲགས་ཆེ་བའི་རེ་འདུན་གསུམ་ཡོད་པ་ནི། ཧོང་ཀོང་གི་གནད་དོན་ཞི་འགྲིགས་ཡོང་ཐབས། ཐེ་ཝན་གྱི་ཆིག་སྒྲིལ་སླར་གསོ་ཡོང་ཐབས། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་བསལ་རྒྱུ་དང༌། གང་ཉིད་རྒྱ་ནག་ཏུ་གདན་འདྲེན་ཞུ་རྒྱུ་བཅས་ཡིན་པ་རེད། ཁོང་གིས་གང་ཉིད་བོད་ལ་ཕེབས་རྒྱུའི་ཚབ་ལ་རྒྱ་ནག་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་དོན་ཅི་ཡིན་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ངས་བྱས་ན། དང་ཐོག་ཁོ་ཚོས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་པེ་ཅིན་ནམ། ཡང་ན་རྒྱ་ནག་རང་དུ་བཞུགས་རྒྱུར་ཨུ་ཚུགས་མ་རྒྱབ་ན་ཡག་གི་རེད་སྙམ་པ་དྲན་ཡོད། སྐབས་དེར་བོད་ཕྱི་ལོགས་སུ་གནས་པའི་བོད་མིའི་གནས་སྟངས་དཀའ་ལས་ཁག་པོ་ཞིག་གི་སྒང་ལ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པ་དང༌། བོད་ནང་དུ་གནས་པའི་བོད་མི་ཚོ་ནི་དེ་སྔ་ལོ་ངོ་ ༢༠ རིང་བསམ་བློ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་རྒྱུའི་སློབ་གསོ་ཐེབས་ཡོད་པར་བརྟེན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལ་མི་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་ངན་པ་བསྟན་གྱི་རེད་སྙམ་པ་དྲན་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། ཡག་ཤོས་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་བོད་ལ་གདན་འདྲེན་ཞུ་ན་དགེ་མཚན་ཞིག་ཏུ་མཐོང་གི་ཡོད། དེ་ནས་གནས་སྟངས་ཇེ་གསལ་ཇེ་གསལ་དུ་ཕྱིན་སྟབས་ད་ཆ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་མཆོག་བོད་ལ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་བོད་རང་དུ་བཞུགས་གདན་འཇགས་པ་ཡིན་ན། ཁོང་ཚོར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་གཞིར་གྱུར་ཡོང་སྙམ་པའི་ཞེད་སྣང་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད། དེས་ན་རྒྱ་ནག་སྐམ་ས་ཆེན་པོ་རང་དུ་བཞུགས་ན་ཡག་གི་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། སྔ་ལོ་ ཟླ་ ༡༢ པའི་ནང་ཁོང་ཚོས་གང་ཉིད་རྒྱ་ནག་ཏུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཡོད། མགྲོན་བརྡ་དེར་ཞལ་བཞེས་གནང་གི་མ་རེད་སྙམ། ཁོང་ཚོས་སྔོན་ནས་ཤེས་རྟོགས་ངེས་པར་བྱུང་ཡོད་ཀྱི་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་ཙང༌། ཁོ་ཚོས་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་དོན་གང་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱ་གཞུང་གིས། གལ་སྲིད་ཁོང་ཚོས་གད་མོའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པ་ཡིན་ན། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཕྱིར་ལོག་བྱ་གི་རེད་སྙམ་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངས་བྱས་ན། ཁོ་ཚོའི་བློ་ངོར་དེ་འདྲ་ཞིག་ཤར་གྱི་མེད་དམ་སྙམ། ཞེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གང་ཉིད་ནས་པེ་ཅིན་དུ་ཕེབས་རྒྱུར་ཞལ་བཞེས་མི་གནང་བའི་རྒྱུ་མཚན་དུ། དེ་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་གནད་དོན་ཞིག་མ་ཡིན་པར་བོད་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་དོན་ལ་ཐུག་གི་ཡོད་སྐོར་གསུངས་ཡོད། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་གནས་སྟངས་འདི་ནི་བོད་མི་སྤྱིའི་གཞི་རྩའི་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པར་སོང༌། དེ་འདྲ་གསུངས་དགོས་དོན་ཅི་ཡིན་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་མི་སྒེར་པ་ཞིག་རེད། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒྲིག་འཛུགས་དེའང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དུས་རབས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ནང་བྱུང་བ་རེད། མ་འོངས་པའི་དུས་རབས་ནང་གཏན་དུ་མི་གནས་པ་གྱུར་སྲིད་པ་རེད། འོན་ཀྱང༌། བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ནི་རྒྱུན་དུ་གནས་ཀྱི་རེད། ད་ལྟའི་སྐབས་སུ་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་བོད་མིའི་མཚོན་རྟགས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། གལ་སྲིད་ངས་ཞུ་ཆོག་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ནི་བོད་མིའི་ཁྲོད་སྐད་གྲགས་ཆེ་ཤོས་དེ་ཆགས་ཡོད། འདི་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་སྒེར་དོན་དང༌། མ་འོངས་པའི་གནས་བབས་ཤིག་གི་ཆེད་དུ་མིན་ཅིང༌། འོན་ཀྱང༌། འདི་ནི་གཞི་རྩའི་བོད་ནང་ཡོད་པའི་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་ཚེ་སྲོག་གི་གནད་དོན་ཆགས་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། གལ་སྲིད་རྒྱ་མིས་བོད་ནང་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་བཏང་ཡོད་པ་དང༌། དེས་རྐྱེན་པས་བོད་མིས་རྒྱ་མིའི་ཆ་ཤས་སུ་སྡོད་འདོད་པའི་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པ་དང༌། རྒྱ་མི་བོད་ནང་སྡོད་པར་འདོད་པ་མ་ཚིམས་པ་ནི་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་མེད་པ་ཡིན་ཚེ། གང་ཉིད་ནས་དེར་གང་གསུངས་འདོད་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། མིས་ཡིག་ངག་གཉིས་ཐོག་ནས་བསྐུར་བའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཉན་ཞིབ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། བོད་ནང་བོད་མི་རྒན་བགྲེས་འགའ་ཤས་ནས་སོ་སོ་མ་ཤི་གོང་ང་ཐུག་འདོད་ཡོད་བརྗོད་མཁན་བྱུང༌། འོན་ཀྱང༌། ལོ་གཞོན་པ་དང་བསམ་ཡོད་ཅན་ཚོས་ད་ལྟའི་སྐབས་སུ་ང་བོད་ལ་མ་ཡོང་ན་ལེགས་ཚུལ་བརྗོད་མཁན་ཡོང་གི་འདུག ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་ལག་པར་ལྕགས་ཐག་རྒྱབ་པ་ལྟ་བུར་རང་དབང་རྩ་བ་ནས་མེད་པའི་ཐོག་ནས་བཞག་པ་ཡིན་ན་དེར་བོད་མི་ཚོས་འདོད་པ་རྩ་བ་ནས་བྱེད་ཀྱི་མ་རེད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་ནག་གིས་ཨ་རི་ནས་དམག་གི་ཐད་འཕུར་གནམ་གྲུ་སི་ཀོ་ཊི་བྷེ་ལེག་ཧོག་(Sikorsky Blackhawk)མཁོ་སྒྲུབ་དང༌། རྒྱ་ནག་ཏུ་བཅའ་སྡོད་དམག་མི་ ༢༥༠་༠༠༠ ཡོད་པའི་ཐོག་དབྱིན་གཞུང་ནས་ད་ཆ་དམག་གི་མཁོ་ཆས་ཚོང་གཉེར་བྱེད་པ་བཅས་ནི་བོད་ནང་རང་གི་དམག་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་རྒྱས་ཐབས་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་རེད། ཁོ་ཚོས་སུ་ལ་ཞེད་ཀྱི་ཡོད་མེད་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱ་མིས་བོད་པར་ག་དུས་ཡིན་རུང་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་དང་ཡིད་ཆེས་མི་བྱེད་པ་ནི་དངོས་འབྲེལ་རེད། བོད་མི་ཡོད་པའི་གྲོང་གསེབ་ཆེ་ཁག་ཏུ་རྒྱ་མིའི་དམག་དཔུང་འབོར་ཆེན་བཞག་ཡོད་ཅིང༌། ཉེ་ཆར་ལོ་ངོ་ ༢༦ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་སྐབས་བོད་མི་རྣམས་སྐྱིད་པོ་ཡོད་ཚུལ་བསྟན་ཡོད་ནའང༌། ད་དུང་བོད་མིའི་འགྲུལ་བསྐྱོད་ཐོག་བཀག་སྡོམ་ནན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ལྷ་སའི་ནང་ལོགས་དང་ཉེ་འཁོར་དུ་རྒྱ་དམག་དང༌། གསང་བའི་ལས་ཁུངས་ཀྱི་མི་སྣ་མངོན་གསལ་དོད་པོས་འདུ་འཛོམས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་མིའི་དམག་མི་དང་ཞི་བའི་མི་སེར་མང་པོ་ཞིག་རྗེས་མའི་ཟླ་བར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བའི་ལོ་ངོ་ ༢༦ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩིའི་སྐབས་དམིགས་སུ་བཀར་ནས་ཆེད་བཅར་བའི་དྲག་པོའི་དམག་མི་དང་ཞི་བའི་མི་སེར་བཅས་ལས་མི་མང་དག་ཅིག་འབྱོར་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོར་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱས་པ་གཞིར་བཟུང་བྱས་ན། རྒྱ་མིའི་བཟོ་ལས་ཆེད་མཁས་པ་དང་ངལ་རྩོལ་ལས་མི་བཅས་ཁྱོན་མི་གྲངས་ ༨༠༠༠༠ ནས་ ༩༠༠༠༠ བར་བོད་དབུས་ཕྱོགས་སུ་འབྱོར་བའི་གནས་ཚུལ་ཐོན་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

ྋགསར་འགོད་པས། ད་བར་པེ་ཅིན་དུ་སྐུ་ཚབ་ཕེབས་མི་རེ་རེའི་ཐོག་དོན་འབྲས་མ་སོན་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། རྒྱ་མིས་ཆབ་སྲིད་བཙོན་པ་རྣམས་གློད་དགྲོལ་བཏང་བ་དང༌། བཅའ་སྡོད་དམག་མིའི་གྲངས་འབོར་ཉུང་དུ་བཏང་སྟེ། བོད་རང་སྲིད་རང་སྐྱོང་ཚད་ལྡན་ཞིག་སྤྲད་པ་ཡིན་ན། དེར་གང་ཉིད་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་ལམ་སྲོལ་ཐོག་བསྐྱོད་རྒྱུར་ངོས་འཛིན་གནང་རྩིས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དེ་རྙོག་གྲ་ཚ་པོ་ཞེ་པོ་གཅིག་རེད། གཞི་རྩའི་དྲི་བ་ནི། བོད་མིའི་མངོན་འདོད་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་བྱ་རྒྱུ་དེ་རེད། གལ་སྲིད་འཛམ་བུ་གླིང་འདི་ཡོངས་རྫོགས་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གྱུར་ཞིག་ཆགས་པ་ཡིན་ན། སྐབས་དེར་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་ལ་ལམ་ལུགས་གཉིས་ཟེར་བ་དེ་ཁྱད་མཚར་པོ་ཞིག་ཡིན་རྒྱུ་རེད། འདིའི་ལྟ་གྲུབ་གཅིག་པ་འཛིན་མཁན་ཚོས་སྤྱི་ཚོགས་གཅིག་ནང་བཞིན་ཕན་ཚུན་འཆམ་མཐུན་ཐོག་གནས་ཏེ་སོ་སོའི་ལམ་ལུགས་ཐོག་འགྲོ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། འཁྲིས་དེར་ཡོད་པའི་གྲོང་པ་ཁྱིམ་མཚེས་དེས་ལམ་ལུགས་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་ནས་འགྲོ་ཐུབ་རྒྱུ་རེད། དེ་ནི་ཡོང་ཆོག་པ་ཞིག་དང༌། ཡག་པོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། དྲི་བ་འདིའི་དོན་དག་ནི། བོད་ནི་ད་དུང་ཡང་རྒྱ་ནག་དང་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བ་ཞིག་གི་ཐོག་གནས་ཡོད་པ་རེད། སྤྱིར་བཏང་བྱས་པ་ཡིན་ན། གང་ཉིད་ནས་འདི་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ལྟ་བུའི་ངོས་འཛིན་བྱ་རྒྱུའི་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན། དེ་འདྲ་མེད།

གསར་འགོད་པས། པེ་ཅིན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་བྱས་ན། མི་སེར་སྤེལ་བའི་ལས་འགུལ་ཤུགས་ཆེ་སྤེལ་དགོས་པ་དང༌། དྲག་སྤྱོད་པའི་ཐོག་ལས་འགུལ་མུ་མཐུད་སྤེལ་མི་ཐུབ་ཅིང་སེམས་ཤུགས་ཆག་པའི་གནས་བབས་ཤིག་བསྐྲུན་དགོས་པ་ཡིན། བོད་ནང་དེ་འདྲའི་ལས་འགུལ་སྐོར་ལ་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོད་དམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། བོད་ས་གང་སར་འདོད་པ་མི་ཁེངས་པའི་ཚོར་བ་ཤུགས་ཆེ་ཡོད་པའི་མངོན་རྟགས་མང་དག་ཅིག་ཡོད། སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་བོད་མིའི་སེམས་ནང་གི་ཚོར་བ་ཇི་ཡོད་ཕྱིར་མངོན་རྒྱུ་ཞིག་ཡིན། དཔེར་ན། རྒྱ་མི་ཚོ་ནི། རྒྱུན་དུ་རྡོག་རྩ་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་ནས་འགྲུལ་བཞུད་བྱེད་པ་དང༌། ཟོག་འདྲེན་རླངས་འཁོར་གཅིག་པུར་ས་གནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་མི་འགྲོ་བ་ནི་ཉེན་ཁར་སྔོན་འགོག་ཆེད་དུ་དམིགས་པ་ཞིག་རེད། དེ་ཚོའི་ཐོག་མེ་འཕེན་བྱེད་པ་དང༌། གཏོར་བཤིག་ཆུང་ཙག་རིགས་བཏང་བའི་གནས་ཚུལ་ཡོང་གི་ཡོད། ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། ཡང་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་པའི་རྣམ་པ་ཕྲན་བུ་འདུག་ཅེས་ཉེ་ཆར་གསུང་བཤད་ཁག་ཏུ་གསལ། དེ་ནི་ད་ལྟའི་ཆར་སྐུ་ཉིད་ལ་བོད་ནང་ལོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཇི་ཡོད་ཐོག་ལ་ཐུགས་འཚབ་ཅིག་ཡོང་གི་ཡོད་པའི་གནད་དོན་ཡིན་ནམ་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། མ་རེད། ངོས་རང་འདོད་པ་ཁེངས་ཀྱི་མི་འདུག རྒྱ་དམར་ནས་བོད་བཙན་བཟུང་བྱས་ནས་ད་ཆ་ལོ་ངོ་ ༣༠ འཁོར་གྱི་འདུག དུས་ཡུན་དེའི་རིང་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་རྩ་མེད་བཟོས་པས་མ་ཟད་བོད་མིར་དཔལ་འབྱོར་ཐོག་གྱོང་གུན་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་རང་དབང་དང་བྲལ་བའི་གནས་བབས་འདི་ནི་ང་ཚོར་གྱོང་གུན་ཆེ་ཤོས་དེ་ཆགས་པ་རེད་སྙམ་དྲན། ང་ཚོས་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྒྲུབ་བྱས་པ་གཞིར་བཟུང་བྱས་ན། རྒྱ་དམར་གྱི་ཐད་ཀའི་དྲག་གནོན་འོག་བོད་མི་འཆི་སྐྱོན་ད་བར་ས་ཡ་(༡།༢)བྱུང་ཡོད་ཅིང༌། བོད་མི་རྣམས་རྒྱའི་མི་རིགས་བྱིངས་དང་དབྱེར་མེད་ངོ་བོ་བསྒྱུར་ཐབས་བྱེད་པ་དེ་ནི་ཉེན་ཁ་ཆེ་ཤོས་དེ་ཡིན་པ་རེད། དཔེར་ན་ཆ་བཞག་ན། དུས་རབས་འདིའི་འགོ་སྟོད་སྐབས་མན་ཇུ་རི་ཡར་རང་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་དང་གོམས་སྲོལ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེང་སྐབས་མན་ཇུ་རི་ཡ་ནང་རྒྱ་མི་རིགས་ས་ཡ་(༧༥)ཙམ་གྱི་ནང་མན་ཇུ་མི་རིགས་ས་ཡ་ ༢ ནས་ ༣ ཙམ་མ་གཏོགས་མེད། (རྒྱ་མིས་ཤིན་ཅང་བརྗོད་པའི་)ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཏན་ནང་ ༡༩༤༩ ལོར་རྒྱའི་མི་འབོར་ ༢༠༠༠༠༠ ཡིན། འོན་ཀྱང༌། དེང་སྐབས་རྩ་འབོར་མི་རིགས་ས་ཡ་ ༡༣ ཡོད་ཁུངས་སུ་ཁོ་ཚོའི་མི་འབོར་ས་ཡ་ ༧ ཙམ་མ་གཏོགས་མེད། དཔེ་མཚོན་གཞན་ཞིག་ནི། ནང་སོག་ཏུ་རྒྱའི་མི་རིགས་ས་ཡ་ ༢་༥ རེད། ང་སྐྱེས་སའི་བོད་བྱང་ཕྱོགས་དང༌། ད་ཆ་ཀོ་ཀོ་ནོར་ས་ཁུལ་དུ་ཉེ་བའི་ཆར་རྒྱ་མིའི་གསར་ཤོག་ཅིག་གི་སྙན་ཐོའི་ནང་གསལ་བ་ལྟར་བྱས་ན། བོད་རིགས་ ༧༠༠༠༠ ཡོད་སར། རྒྱ་རིགས་ས་ཡ་ ༢་༥ འདུག་ཅེས་བརྗོད་ཅིང༌། བོད་ནུབ་མ་དང༌། དབུས་མ་གཉིས་འདུས་པའི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་སུ་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་སྤྲོད་བཞིན་ཡོད་ཚུལ་ཁྱབ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཆེ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་ལྟར་ནའང༌། རྒྱ་རིགས་ལོ་གཞོན་མང་པོ་བོད་བྱང་ཤར་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་གཏོང་བཞིན་ཡོད།

རྒྱའི་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་གྱི་འོག་ཏུ་བོད་མིའི་རྒྱུ་དངོས་ཇི་ཙམ་གཏོར་བཤིག་བཏང་ཡོད་མེད་དེ་དངོས་འབྲེལ་རྩད་གཅོད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཆགས་ཡོད། ད་དུང་རྒྱ་མིས་འདས་པའི་ལོ་ངོ་ ༣༠ ནང་ཡར་རྒྱས་འཛུགས་བསྐྲུན་ཆེད་རྒྱ་སྒོར་(Yans)དུང་ཕྱུར་ ༧་༢ འགྲོ་སོང་བཏང་ཚུལ་བློ་ཁོག་ཆེན་པོས་གསལ་བསྒྲགས་རྒྱ་ཆེ་བྱ་བཞིན་ཡོད། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། འགྲོ་སོང་འདི་ནི་བོད་ནང་རྒྱ་དམག ༣༠༠༠༠༠ དང༌། ཞི་བའི་མི་སེར་ས་ཡ་ ༡་༧ གྱི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་རེད། འདི་ནི་ཁོ་ཚོས་ད་བར་བོད་པའི་རྒྱུ་དངོས་རྩ་མེད་བཟོས་ཡོད་པ་དེའི་ཆ་ཤས་ཙམ་རེད། ཅེས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༧ ཉིན་སྔ་དྲོ་(SSB)ལྷ་ཁང་གསར་བཞེངས་ལ་ཞབས་བཅགས་ཕྱག་ནས་མཛད། དེ་ནས་ཞི་བའི་ཚལ་དུ་འབྲུག་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། ལ་དྭགས་བ་ཀུ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་དང༌། མང་ཚོགས་སྟོང་ཕྲག་སུམ་ཅུ་བརྒལ་བའི་ཆོས་ཞུ་བར་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མའི་བཤད་ལུང་སྩལ། ལ་དྭགས་གཏིང་མོ་སྒང་དུ་གདན་ཞུས་ལྟར་ཡུལ་ཚོ་ཁག་དྲུག་སོ་སོར་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་སོགས་ལྗགས་ལུང་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ་ཏེ། གཏིང་མོ་སྒང་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་ཡར་ལམ་ལ་དྭགས་སི་ཀོའོ་ཀྲི་དམག་སྒར་དུ་གདན་ཞུས་བཞིན་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་སོགས་སྩལ་ཏེ་དགོང་དྲོ་སླེ་རུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་སྔ་དྲོ་བདེ་སྐྱིད་ཚལ་སོགས་ཡུལ་ཚོ་ཁག་གསུམ་དུ་ཞབས་བཅགས་རབ་གནས་བསྐྱངས། ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་ཞི་བའི་ཚལ་དུ་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མའི་གསུང་ཆོས་མཇུག་སྐྱོང་སེམས་བསྐྱེད་ཆོ་གས་བཟུང་བ་དང་བཅས་སྩལ། ཆོས་བཤད་ཉན་གྱི་སྙིང་པོ་ལག་ལེན་དུ་འཁེལ་བ་དགོས་ལུགས་དང༌། ལ་དྭགས་ཁུལ་ཕྱི་དངོས་པོའི་ཆ་ནས་དེ་སྔ་དང་མི་འདྲ་བའི་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསར་པ་ཐོན་པ་བཞིན། ནང་བསམ་བློ་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་ཐུབ་པ་དགོས་ལུགས། དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་ཀྱང་བསླབ་སྡོམ་དང༌། ཀུན་སྤྱོད་ཚུལ་མཐུན་དགོས་པ་ལས། སྐྱ་མིན་སེར་མིན་རང་གཞན་ཉེས་གསོག་གི་རང་བཞིན་དུ་མ་གྱུར་པ་དགོས་གལ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར།

‘‘ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མ་དུས་རྒྱུན་ལྡན་ནས་སེམས་བཟང་པོ་བྱ་དགོས། དེ་བསླབ་བྱའི་གཙོ་བོ་ཡིན། དེ་བཞིན་ང་རང་ཚོའི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་བཀའ་སྲོལ་འདི་ལ་རིགས་མི་གཙོ། རུས་མི་གཙོ། སྒྲུབ་པ་གཙོ་བོ་ཡིན་གསུངས་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་ལ་དྭགས་ས་ཁུལ་འདིར་རོལ་མོ་བཀྲོལ་མཁན་དང༌། རྡ་མ་རྡུང་མཁན་དེ་ཚོའི་གྲས་ལ་རིགས་དམན་པར་བརྩི་གི་ཡོད་ཚོད་འདུག དེ་ལ་དགོས་པ་མེད། དེ་འདྲ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། རྡ་མ་བརྡུང་རྒྱུ་དེ་རྟེན་འབྲེལ་ཞིག་བརྩི་གི་ཡོད་པ་མ་རེད་དམ། དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

རྟེན་འབྲེལ་ལ་བརྩི་རྒྱུའི་རོལ་མོ་དཀྲོལ་མཁན་མི་དེ་ཚོ་རྩ་ཆེན་རེད་མ་གཏོགས་སྡུག་ཅག་མ་རེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་ཉམས་ལེན་ཡག་པོ་ཡོང་བ་ལ་ཐོས་བསམ་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། ང་རང་ཚོ་ནང་པ་རྣམས་སོ་སོའི་དད་པ་བྱེད་སའི་ཆོས་དེ་མ་ཤེས་ན་ཧ་ཅང་གི་བློ་ཕམ་པོ་རེད། ཆོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་དགེ་བཤེས་ཚོས་བྱེད་ཀྱི་རེད། ང་རང་ཚོ་མང་ཚོགས་ནས་ཆོས་བསླབ་དགོས་ཀྱི་མ་རེད་བསམ་པའི་བསམ་བློ་བཏང་ན་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་རེད། དེང་སང་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་སྤྱིར་བཏང་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ཚོས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་དེ་ཡང་ངེས་པར་དུ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས།

དེ་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་གཙོ་བོ་གཅིག་ལ། ཆང་དེ་བག་མེད་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པས་ཆང་དང་ཨ་རག་འཐུང་རྒྱུ་འདི་ལ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགག་པ་ཆེན་པོ་གནང་ཡོད། བག་མེད་ཀྱི་རྩ་བར་གསུངས་ཡོད། ང་རང་ཚོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ཚོས་ཆང་རག་བག་མེད་ཀྱིས་ལོངས་སྤྱད་པ་ཡིན་ན་ཉེས་པ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད།

གཟུགས་པོའི་ཁམས་དང༌། ངལ་རྩོལ་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་སྐབས་ལ་ཕྲན་བུ་འདྲ་བཏུང་ན་དམིགས་བསལ་ཡིན་འགྲོ། དེ་མིན་བག་མེད་ཀྱི་སྣང་བ་སྐྱིད་པོ་བྱས་ཏེ་ཆང་དང་ཨ་རག་འཐུང་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་འདྲ་མ་བྱེད། དེ་ལས་འབྲུ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱས་ཏེ་འབྲུ་དེས་རྩམ་པ་ཡག་པོ་བཟོས། པག་ཡག་པོ་ཟས། ཇ་ཡག་པོ་བཟོས་ན་ཁེ་བཟང་རེད། འདི་འདྲ་བྱས་ན་ལུས་ལ་མི་གནོད་པ། ཇ་གར་པོ་དེས་ཁྲག་དང་མཁྲིས་པ་ལ་གནོད་ཀྱི་ཡོད་ན་མ་གཏོགས་གཞན་ས་མཐོ་ས་ལ་འཕྲོད་པོ་དང༌། ཕན་པོ་ཡོད་རེད། ལུས་ལ་ཕན་གྱི་ཡོད་རེད། ཨ་རག་བཏུང་པ་ཡིན་ན་མཆིན་པ་ལ་གནོད་ཀྱི་ཡོད་རེད། ག་ལེ་ག་ལེར་ལུས་རྒུད་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། དེ་ཡག་པོ་མི་འདུག

དེ་ནས་ང་རང་ཚོའི་དགོན་པ་ཚོ་སྤུས་དག་པོ་བྱེད་དགོས། དགོན་པ་ཚོ་སྤུས་དག་པོ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་རང་ཚོ་ཕྱིའི་རྟགས་ཆ་ལུགས་བརྗེས་ཐུབ་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲིགས་པར་ནང་བསམ་བློའི་ཐོག་ནས་བརྗེས་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། ཁྱིམ་པ་ལ་གྲྭ་ཆས་གཡོགས་པ་འདྲ་པོ་བྱས་ན་ཡག་པོ་ཡོད་མ་རེད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ལྷ་མོ་དང་ཟློས་གར་འཁྲབ་མཁན་འདྲ་པོ་ཆགས་པ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་གྲྭ་པ་ཚོ་སྤུས་དག་པོ་བྱེད་དགོས།

དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་དེ་རིང་ལ་དྭགས་ལྕོག་ལམ་སར་ལ་ཆོས་འབྲེལ་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མའི་བཤད་ལུང་དང༌། སེམས་བསྐྱེད་ཆོ་ག་ལེགས་པར་ཟིན་པ་ཡིན། དེ་རིང་ང་རང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ང་རང་ཚོ་ཡང་བསྐྱར་ཐུག་འཕྲད་བྱས་ནས་ཆོས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་བ་དང༌། ལྷག་པར་སྨོན་སེམས་ཆོ་གས་བཟུང་བ་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་བ་ཡིན་དུས་ང་རང་ཡང་བསོད་ནམས་བསགས་པ་རེད། ཧ་ཅང་སྐལ་བ་བཟང་པོ་བྱུང༌།

ཁྱེད་རང་ཚོ་ཡིན་ན་ཡང་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསགས་ཡོད། ཆོས་ཟེར་བ་འདི་བླ་མ་ཚར་གཅིག་མཇལ་བ་དང༌། སྨོན་ལམ་རྒྱག་རྒྱུ་བྱུང་སོང་ན། དེ་ནས་བྱེད་མི་དགོས་པ་དེ་འདྲ་མ་རེད། ང་རང་ཚོས་དུས་རྒྱུན་ནས་རང་ཉིད་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་འདྲ་བར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མ་ཐོབ་བར་ལ་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱ་དགོས་པ་ཡིན།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་ངས་ད་ལྟ་འགྲེལ་བཤད་རྒྱབ་པ་དེ་དག་སེམས་ལ་ངེས་པར་བྱས་ནས། དུས་ད་ནས་བཟུང་སྟེ་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེར་རང་རྒྱུད་ཇེ་བཟང་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་བའི་འབད་བརྩོན་བསྐྱེད་དགོས་པ་དང༌། སྨོན་ལམ་རྒྱབ་དགོས་པ་རེད། དེ་རིང་ང་རང་ཚོས་ཆོས་འཆད་ཉན་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ལྟ་དངོས་སུ་ང་རང་ཚོའི་རྒྱུད་ལ་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་བཞག་ཡོད་པ་དེ་གོང་འཕེལ་དུ་སོང་ནས་ང་རང་ཚོ་ཚང་མའི་རྒྱུད་ལ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་རིན་པོ་ཆེ་མྱུར་བ་ཉིད་དུ་བསྐྱེད་ཐུབ་པ་གཅིག་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐའ་ཡས་པའི་མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་མྱུར་ཏུ་ཐོབ་པའི་སྨོན་ལམ་རྒྱག་དགོས་པ་དང༌།

དེ་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་བོད་ཡུལ་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་ད་ལྟ་ནག་ཕྱོགས་ཀླ་ཀློའི་དཔུང་གིས་བཅོམ་ཏེ་ཧ་ཅང་གི་ཐབས་སྐྱོ་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་ཡོད། དེ་ལྟ་ནའང་ང་རང་ཚོའི་ཚད་ཐུབ་ཀྱི་ལུང་བསྟན་དང༌། ཕྱི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་གང་སར་བལྟས་པ་ཡིན་ན་ཡང་ད་ལྟ་བསྟན་པའི་ཁུག་པ་ཞིག་མ་གཏོགས་པའི་བསྟན་པའི་མཐའ་ལ་ཐུག་པ་ཞིག་མིན་པས་ན། ང་རང་ཚོས་འཆད་ཉན་བྱས་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས། འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང༌། སྔོན་གྱི་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དབོན་རྣམ་གསུམ། མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་དེ་ཚོའི་ཐོག་ནས་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྔར་མེད་པ་གསར་དུ་སྤྱན་དྲངས།

དེ་ནས་བར་དུ་རིམ་པས་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་ཏེ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་བ། ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ། སྤུས་དག་པོ་ཡོད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་འདི་སླར་ཡང་ཉམས་པ་སོར་ཆུད། མི་ཉམས་པར་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཐོག་ནས། མདོར་ན་ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་རང་དབང་དགའ་བདེའི་ཉི་མ་འཆར་ཐུབ་པ་ལ་ཚང་མས་སྨོན་ལམ་ཡག་པོ་རྒྱབ་རོགས།

བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ལ་སླར་ཡང་གནས་ཚུལ་འགྱུར་བ་བཟང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ཁྱེད་རང་ལ་དྭགས་པ་ཚོ་ལ་ཡང་ཕན་གྱི་རེད། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རྒྱ་གར་བྱང་བརྒྱུད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་ཞི་བདེའི་དཔལ་ཡོན་རྒྱས་ཐུབ་ཀྱི་རེད། དེ་འདྲ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་རྒྱ་གར་ཡོངས་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད། བོད་ཀྱི་ས་ཆའི་གནས་བབས་ཀྱི་ཆ་ནས་བོད་ཀྱི་ལུང་པ་ལ་དམག་གི་ཉེན་ཁའི་གནས་ཚུལ་དེ་རྩ་བ་ནས་གཙང་ཡལ་ལ་ཕྱིན་ནས་ཆོས་སྲིད་རང་དབང་གི་པད་མོ་བཞད་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ཆེ་ས་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱིའི་ཞི་བདེ་ལ་ཡང་ཕན་ཐོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད། དེ་འདྲའི་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། དེ་ལྟ་བུའི་དོན་ཆེན་གྱི་ཐོག་ལ་ཚང་མས་བསྔོ་བ་སྨོན་ལམ་ཤུགས་དྲག་པོ་གནང་རོགས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།’’8jམཆན། ཞེས་སྩལ།

དེ་རྗེས་ལ་དྭགས་ནང་པའི་ཆོས་ཚོགས་ནས་བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་མཆོད་དང་བརྟན་བཞུགས་ཞབས་བརྟན་བསྟར་འབུལ་ཞུས་རྗེས། ལ་དྭགས་བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་དང༌། བསོད་ནམས་གླིང་གཞིས་ཆགས་སུ་ཞབས་སོར་འཁོད། བུ་ཁྱིམ་སློབ་ཁང་དང༌། སློབ་འབྲིང་སྒོ་འབྱེད་བསྐྱངས། སློབ་གྲྭའི་རྩེད་ཐང་དུ་སློབ་ཕྲུག་ཕོ་མོ་རྣམས་ནས་རུ་སྒྲིག་གུས་འདུད་དང༌། བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་དབྱངས་ལྡན་ཕུལ་བ་དང༌། གཞིས་འགོ་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེས་ལས་བསྡོམས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སློབ་ཕྲུག་མང་ཚོགས་བཅས་པའི་བྱེད་སྒོའི་བཀའ་སློབ་སྩལ། བུ་ཁྱིམ་འགན་འཛིན་དགེ་སློང་བློ་བསྟན་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་དང༌། གཞིས་ཆགས་བོད་མི་སློབ་ཕྲུག་བཅས་ནས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་གཞས་ཞབས་བྲོ་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། དེ་རྗེས་ལ་དྭགས་མཚན་ཉིད་སློབ་གྲྭའི་དཔེ་མཛོད་གསར་བསྐྲུན་གྱི་རྨང་རྡོ་འཛུགས་པའི་མཛད་སྒོ་དང༌། མཚན་ཉིད་སློབ་གྲྭ་བས་སཾསྐྲིཏ་དང༌། བོད་སྐད་ཐོག་ནས་ཞལ་འདོན། རིགས་ལམ། བགྲོ་གླེང་སོགས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་མཛད།

སློབ་སྤྱི་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་འབྱོར་ནས་སློབ་གྲྭའི་གནས་སྟངས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས། བ་ཀུ་ལ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གསུང་བཤད་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་ཞིབ་རྒྱས་དང་ཐུགས་སྨོན་མཚམས་སྦྱོར་བཅས་བསྐྱངས། དེ་ནས་ཧིན་བོད་ས་མཚམས་སྐོར་སྲུང་དམག་སྒར་དུ་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་དང༌། མ་ཎི། བཛྲ་གུ་རུ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། ཡང་ལ་དྭགས་ལམ་སྒྲོན་སློབ་གྲྭར་སློབ་གྲྭ་བས་གླུ་གར་གཟིགས་འབུལ་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཆོས་འབྲེལ་ལྗགས་ལུང༌། བཀའ་སློབ་བཅས་སྩལ། དེ་ནས་ལ་དྭགས་དུར་ཕུར་བཅའ་སྡོད་དང་སློབ་དམག་བརྗེ་ཚབ་གསར་འབྱོར་དམག་གྲངས་ ༤༠༠ སྐོར་མཇལ་བཅར་ཐོག ལྷ་མོའི་བསྟོད་པ་དབུ་སྐུལ་གྱི་འུར་འདོན་དང་འབྲེལ་ལྷ་མོའི་བཟླས་སྔགས་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཏེ་ཁྱོད་ཚོ་ལུས་ལ་དྲག་ཆས་སྤྲས་ནའང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་སེམས་ལ་དྲན་དགོས་པ་མ་ཟད། བསྟན་སྲིད་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ལྡན་དགོས་ལུགས་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ལ་དྭགས་ནང་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ད་རེས་ལ་དྭགས་སུ་བཞུགས་རིང་ཚང་མས་སེམས་འཁུར་བླངས་པར་བརྟེན་གང་ཅིར་གྲ་སྒྲིག་འཐུས་ཚང་བྱུང་སོང་བས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་དང༌། རང་རེ་སྔར་ནས་འབྲེལ་ལམ་བཟང་པོ་ཡོད་པ་བཞིན་ཡུན་གནས་ཡོང་རེ་མ་ཟད། ང་ཚོ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་གྱི་གནས་བབ་ནས་ཁྱེད་ཚོར་ཕན་ཐོགས་རྒྱ་ཆེ་མ་བྱུང་ནའང༌། གང་ནུས་ཅི་ནུས་ཀྱི་ཕན་པ་སྒྲུབ་འདོད་ཡོད་ལུགས་སྩལ་ཏེ། གནམ་གྲུར་ཕྱིར་ཕེབས་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་བར་གོང་གསལ་ལ་དྭགས་སུ་ཕེབས་ཉིན་ནས་བཟུང་བསྟན་དང་འགྲོ་བའི་དོན་དུ་ནམ་ཡང་གཡེལ་བ་མེད་པའི་ཐུགས་བསྐྱེད་ཟབ་མོས་སྐུ་ངལ་ལྷོད་བཞུགས་གཏན་ནས་མ་མཛད་པར་ཉིན་ནས་ཉིན་བསྟུད་ས་མཐོ་གྲང་ངད་དང༌། རོང་གཟར་ཚ་གྲང་ཆ་མི་སྙོམས་པའི་རི་ཁུག་ལུང་ཚན་ཁག་ཏུ་ཕེབས་ལམ་ས་རོང་རྩུབ་ལ་ཐལ་རྡུལ་གྱིས་ཁེངས་ཤིང༌། ལྷག་པར་དབྱར་དུས་སུའང་གངས་འཁྱགས་མ་བཞུར་བར་ཡུན་དུ་གནས་པའི་ས་མཐོའི་ལ་འཕྲང་གཅིག་མིན་གཉིས་མིན་བརྒལ་དགོས་པའི་ཕེབས་བཞུད་སྐུ་ངལ་ཁྱད་བསད་ཀྱིས་སྐལ་ལྡན་གདུལ་བྱའི་རེ་དོན་ཡོངས་སུ་སྐོང་བར་མཛད་པ་མ་ཟད། ལུང་ཚན་ཡུལ་ཚོ་ཕལ་ཆེ་བའི་འབུལ་དངུལ་རྣམས་ཡུལ་སྤྱིའི་ཚོགས་བསགས་རིམ་གྲོ་རྣམ་དཀར་དགེ་ཚོགས་བསྒྲུབ་སླད་རང་ཁུངས་སོ་སོར་ཕྱིར་སློག་གསོལ་རས་སྩལ་བ་སོགས་བརྩེ་བ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གནས་ལུགས་བསམ་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་འདས། གདུལ་བྱའི་ངོས་ནས་ཀྱང་འགྱུར་མེད་དད་ཤུགས་ལ་གང་གིས་ཀྱང་འགོག་ཏུ་མེད་པར་ཐག་རིང་ལམ་ནས་རྒས་སྐྱོར་བྱིས་ཁྲིད་བྱས་ཏེ་ྋགོང་ས་མཆོག་གང་དུ་བྱོན་པའི་གནས་དེར་འཚང་ག་ཤིག་ཤིག་གིས་འདུས་ཏེ་ཐལ་སྦྱར་གསོལ་བ་འདེབས་པ་བླ་སློབ་དམ་ཚིག་འོ་ཆུ་གཅིག་འདྲེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཆེས་ཆེར་གསལ།

དེ་ལྟར་ལ་དྭགས་ཁུལ་གྱི་སྐབས་འདིའི་བསྟན་འགྲོའི་མཛད་འཕྲིན་ཐུགས་བཞེད་ལྟར་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་གནམ་ཐང་དུ་ས་གནས་ཞི་དྲག་དཔོན་རིགས་དང་སེར་སྐྱ་གཙོ་དྲག་ཚོས་ཕེབས་སྐྱེལ་དང་བཅས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཅན་རྡི་སྒར་དུ་ཕེབས་འབྱོར་གནང༌། དེ་ནས་རང་གཞུང་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཡར་ལམ་གངས་སྐྱིད་གནས་ཆུང་སྒྲ་དབྱངས་གླིང་དུ་རྒྱལ་པོ་བྱེས་ཆས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཚུགས་མུས་དང༌། ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་དུ་རྣམ་གྲྭ་ནས་ལྷ་མོའི་གཏོར་སྒྲུབ་ཚུགས་མུས་སོ་སོར་ཞབས་བཅགས་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས་ཏེ་ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་བཀོད། བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་མ་ཐག་སྔར་རྒྱུན་མཛད་གཙོ་རྣམས་གཞུང་དོན་སྙན་བཅར་དང༌། ཕྱི་ནང་དད་མཇལ་ཁག་གི་རེ་དོན་བསྐང་བར་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཛད་པ་ལྷུར་བཞེས་སྐྱོང་བཞིན་པ་ལས་ཚེས་ ༣༡ ཉིན་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེ་དང་སྲིད་བློན་སོ་སོར་ལྡི་ལི་གསར་པར་(Buddha Jayanti Park)ཞེས་པའི་སྐྱེད་ཚལ་དུ་སྟོན་པའི་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་ཞུ་ཕྱོགས་དང༌། ས་འོག་ནས་རྙེད་སོན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ་ཆ་ཤས་ཤིག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་རྒྱུའི་ཐད་བཀའ་ཡིག་ཁག་གཉིས་སྩལ་བ་གཤམ་གསལ།

ྋ དགྱེས་བརྩེ་ལྡན་པ་སྐུ་ཞབས་བྷན་ཌ་རི་མཆོག་ལ།

མཁྱེན་གསལ་བཞིན། ལྡི་ལི་གསར་པར་(Buddha Jayanti Park)ཞེས་པ་འདི་ནི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་སྐུ་མྱ་ངན་འདས་ལོ་ངོ་ ༢༥༠༠ འཁོར་བའི་དུས་དྲན་སྲུང་བརྩི་ཞུ་ཆེད་དུ་གསར་བསྐྲུན་བགྱིས་པའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་ཆེས་མཛེས་ཉམས་དང༌། ཞི་འཇམ་བག་ཕེབས་ལྡན་པའི་གནས་འདིར་རང་ཉིད་ནས་རིང་མོ་ཞིག་ནས་བོད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་སྒྱུ་རྩལ་ལྡན་པའི་སྟོན་པའི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་མཉམ་པ་ཞིག་གསར་བཞེངས་ཞུ་རྒྱུར་འདུན་པ་ཤུགས་དྲག་ཡོད་པ་བཞིན། མི་ལོ་ ༢༥༠༠ གོང་གི་རྒྱ་གར་གྱི་མེས་པོ་ཞིག་སྐྱེ་འགྲོའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་དཔལ་དུ་བྱོན་པའི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་མཁྱེན་བརྩེའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་འདིའི་བསླབ་བྱ་ཟབ་མོ་རྣམས་དེང་དུས་སྙིགས་མའི་སྐྱེ་དགུའི་ཡིད་ལ་ཤིན་ཏུ་འཚམས་པ་དང་འབྲེལ། དེ་ལྟ་བུའི་དྲན་རྟེན་གྱི་ཚུལ་དུ་སྐུ་བརྙན་ཞིག་གསར་བཞེངས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ལེགས་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང༌། དེས་ན། ང་ཚོའི་རིག་གཞུང་གི་བསྟི་གནས་ལྡི་ལི་བོད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་རྡོ་འབུམ་རིན་པོ་ཆེས་ངལ་བ་ཁྱད་བསད་ཀྱིས་ ༡༩༨༣ ལོ་འགོར་དབུས་གཞུང་གི་ཁང་པའི་ལས་འཆར་ལྷན་ཁང་ལ་ཞུ་གཏུག་དང༌། སྐུ་ཉིད་ལའང་དེ་སྐོར་སྙན་སེང་ཞུས་སྐོར་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌། མ་ཟད་སྐུ་བརྙན་དེ་འདྲ་ཞིག་བཞེངས་རྒྱུའི་ལས་འཆར་ལྡི་ལི་གྲོང་སྡེ་སྒྱུ་རྩལ་ལྷན་ཁང་(Delhi Urban Art Commission)གི་བཀའ་འཁྲོལ་ཐོབ་ཡོད་པ་གོ་ཐོས་དང༌། དེ་མིན་གནས་ཚུལ་གལ་གནད་ཆེ་རིགས་རྗེས་སོར་གཏོང་གལ་རེ་འདུན་བཏོན་ཡོད་འདུག བོད་ཁང་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་འབུལ་ལམ་ཞུས་ཡོད་ཚུལ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང༌། ད་ལྟའི་ཆར། གནད་དོན་འདི་སྐོར་རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་མཐའ་མའི་བཀའ་འཁྲོལ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་པར་སྙམ། སྐུ་ཉིད་ཀྱི་ལས་ཁུངས་ནས་གྲུབ་འབྲས་མངོན་འགྱུར་ཡོང་རྒྱུར་རམ་འདེགས་ཡོང་བའི་རེ་འདུན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༡ ལ།

ྋ མི་རྗེ་སྲིད་བློན་མཆོག་ལ།

ངོས་ནས་ལོ་དྲུག་དང་ཕྱེད་ལྷག་ཙམ་སྟེ། ༡༩༧༨ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༢ ཉིན་སྐབས་དེའི་སྲིད་བློན་མོ་ར་འཇི་རྡི་ས་ཡི་མཆོག་ལ་སྒོ་རག་སྤུར་བྱང་ཕྱོགས་ས་ཁུལ་སྤིབ་སྤ་ར་ཝ་(Piprahwa)ཞེས་པའི་གྲོང་སྡེ་ཆུང་ངུ་ཞིག་གི་ས་འོག་ནས་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིང་བསྲེལ་སྐོར་ལ་འབུལ་ལམ་ཞུས་པའི་ཕྱག་བྲིས་ཀྱི་ངོ་བཤུས་ཤིག་འདིར་མཉམ་སྦྱར་དང་འབྲེལ། ཁོང་གིས་ངོས་ལ་གནང་བའི་ཕྱག་བྲིས་ཁག་དང༌། དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་ས་ཞིབ་བརྟག་དཔྱད་ཁང་གི་འགན་འཛིན་སྐུ་ཞབས་མི་ཊ་ར་(Dr.D.Mitra)མཆོག་ནས་གནང་བའི་ཕྱག་བྲིས་ངོ་བཤུས་དང་བཅས་མཉམ་སྦྱར་ཞུ་བཞིན་ཡོད།

ངོས་ནས་གནད་དོན་དེའི་སྐོར་སྐུལ་འདེད་ཞུས་མེད་ཅིང༌། གང་ཞུ་ན། སྐུ་ཞབས་མི་ཊ་མཆོག་གི་ཕྱག་བྲིས་ནང་ཁོང་གིས་ས་ཞིབ་བརྟག་དཔྱད་སྐབས་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་རིང་བསྲེལ་ཁག་མ་འོངས་ནང་པ་གནས་སྐོར་བ་ཡོངས་ཀྱི་དད་རྟེན་དུ་སྤིབ་སྤ་ར་ཝའི་ཉེ་འགྲམ་དུ་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ཞིག་གསར་རྒྱག་བྱེད་འཆར་ཡོད་པ་བཞིན། ས་གནས་དེ་རང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་རྒྱུར་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་དེར་ཐུགས་འདོད་གནང་བའི་རེ་བ་ཡོད། ཅེས་གསལ་འདུག་ཅིང༌། ཡིན་ནའང༌། རིང་བསྲེལ་གྱི་ཆ་ཤས་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བ་ཡིན་ན། ས་གནས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་དགེ་མཚན་ཡོང་བའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད། རྡོ་རྗེ་གདན་ནི་གནས་མཇལ་བ་ཀུན་གྱིས་གནས་རྩ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཏུ་བརྩི་བཞིན་ཡོད་པ་ཡོངས་གྲགས་ཡིན། རྡོ་རྗེ་གདན་དང་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་གཉིས་ནི་འཛམ་གླིང་ནང་ཕལ་ཆེར་གནས་མཇལ་བ་མང་ཆེ་ཤོས་ཡོང་ས་གཅིག་ཡྀན་པ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲར་སོང༌། ངོས་ནས་སྤོབས་པ་ཆེན་པོས་རིང་བསྲེལ་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་རྒྱུ་ཡང་བསྐྱར་རེ་སྐུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། གནས་ཚུལ་འདིར་གལ་སྲིད་གྲུབ་འབྲས་ཐོན་པ་ཡིན་ཚེ། ལོ་ལྟར་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་གནས་མཇལ་བ་སྟོང་ཚོ་མང་པོའི་བསམ་དོན་འགྲུབ་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཐེ་ཚོམ་མེད། གང་ཉིད་སྐུ་སྒེར་ཐོག་ནས་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་གནང་བའི་རེ་སྐུལ་ཤུགས་དྲག་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

ངོས་ནས་འཕྲིན་ཡིག་དེའི་ནང་སྐུ་ཞབས་རྡི་ས་ཡི་མཆོག་ལ་རིང་བསྲེལ་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་འདི་ག་ངྷ་ས་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་མང་ཚོགས་ཀྱི་དད་རྟེན་དུ་གསོལ་རས་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཡང་ཞུས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། ངོས་ཀྱི་རེ་སྐུལ་འགྲུབ་ཐུབ་རྒྱུ་མིན་པ་ངོས་རང་གིས་ཆ་ཚང་ཤེས་རྟོགས་ཡོད་པ་དང༌། སྐུ་ཉིད་ལ་མཛད་དཀའ་བཟོ་ཐལ་དུ་གྱུར་པར་དགོངས་སེལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། འོན་ཀྱང༌། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་དད་ལྡན་ནང་པ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་རང་ངོས་ནས་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་གོ་སྐབས་འདི་བླངས་པ་ཡིན། ཆེས་གུས་བཏུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས་ ༡༩༨༥ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣༡ ཉིན། ཞེས་སྩལ།

ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༢ ཉིན་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་བོད་དམངས་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ཉེར་ལྔ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་འཁེལ་བས་ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་ཁམས་ཅུང་བདེ་མིན་གྱིས་མཛད་སྒོར་ཞབས་སོར་འཁོད་མ་ཐུབ་ཅིང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ཉི་མ་བཟང་པོ་དང༌། བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་གཉིས་གཟིམ་ཆུང་དུ་མཇལ་བཅར་ཐོག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། རྒྱལ་རྟགས། ལོ་གྲངས་ཉེར་ལྔ་འཁོར་བའི་དགའ་སྟོན་གྱི་དྲན་རྟེན་སླད་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་མང་གཙོའི་སྲོལ་ལུགས་ཇི་ལྟར་གཏོང་བར་མཛད་པ་དང༌། མང་གཙོའི་ཁེ་དབང༌། གནས་དུས་བབས་བསྟུན་ད་བར་ཕྱག་ལེན་རིམ་པར་བསྟར་སྟངས་དངོས་བྱུང་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་བསྡུས་ངོ་སྤྲོད་ཆེད་བརྗོད་ཀྱི་དེབ་བཅས་སྙན་འབུལ་ཞུས།

༢༽ཟབ་ཆོས་གསན་བཞེས་དང་བཀའ་དབང་དང་བཀའ་ཁྲིད་སྩལ་བ།

༡༩༨༥ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༥ ཉིན་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་དབང་བཀའ་ཆོས་འབྲེལ་འབུལ་བཞེས་སླད་གདན་ཞུས་གནང་བ་བཞིན་བཞུགས་ཡུལ་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་ཟིན་པས་མཇལ་བཅར་ལ་ཚོམས་ཆེན་འགག་ཏུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ཆེད་ཕེབས་ཀྱིས་ཕན་ཚུན་སྐུ་ཕྱག་འབུལ་རེས་མཛད་བསྟུན་གཟིམ་ཆུང་དུ་མཇལ་དར་འབུལ་བཞེས་མཛད།

ཕྱི་ཉིན་སྔ་དྲོ་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འཇིགས་བྱེད་གཤིན་རྗེ་གཤེད་དམར་གྱི་སྟ་གོན་དང༌། ཉིན་རྒྱབ་དབང་དངོས་གཞི་འབུལ་གནང་གསན་བཞེས་མཛད།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ནས་ཉིན་གྲངས་བཅུ་གསུམ་རིང་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་གསུང་ཆོས་ལམ་འབྲས་ཀྱི་བཤད་ལུང་དང༌། ཀྱཻ་རྡོར་བཀའ་དབང་གི་སྟ་གོན་དང་དངོས་གཞི། རྒྱུད་གསུམ་གྱི་བཤད་ལུང༌། རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་བཀའ་དབང༌། དཔལ་ཀྱཻ་རྡོར་ལུས་དཀྱིལ་གྱི་བཀའ་དབང་དང༌། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ཕྱི་མའི་བྱིན་རླབས། རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་བདག་མེད་མའི་བྱིན་རླབས། བརྡ་དོན་གསལ་བའི་བྱིན་རླབས་དང༌། མགོན་པོ་གུར་གྱི་རྗེས་གནང༌། དགྲ་ནག་གི་དབང་སྟ་གོན་དངོས་གཞི། འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་འགྲེལ་པའི་བཤད་ལུང་བཅས་རིམ་བཞིན་གསན་བཞེས་བསྐྱངས།

ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢ ཉིན་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ས་ཆོག་ཞལ་འདོན་དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༤ བར་བསྐྱངས་པ་དང༌། འདི་ནས་ཉིན་གྲངས་བཞིའི་རིང་གསང་འདུས་དཀྱིལ་འཁོར་ས་ཆོག་ཏུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་ཉིན་བཞིན་དཀྱིལ་འཁོར་ས་ཆོག་ཞལ་འདོན་བསྐྱངས། ཚེས་ ༥ ཉིན་དཀྱིལ་འཁོར་ས་ཆོག་དང༌། རྒྱན་འགྲེམས། བུམ་པ་འགོད་པ་བཅས་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་མཛད། གསུང་ཆོས་སྦྱིན་བདག་དགེ་བཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། སྐུ་ཡོན་བཅས་ཕུལ། ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་ཕོ་མོ་དྲུག་ལ་དགེ་བསྙེན་དང༌། བར་མ་རབ་བྱུང་གི་སྡོམ་པ་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སྒོ་ནས་དགེ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་སྡོམ། བསྒྲུབ་བྱ་དགུ་ལ་བསྙེན་རྫོགས་ཀྱི་བསླབ་སྡོམ་སྩལ།

ཚེས་ ༦ ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཨ་རིའི་ཁ་ལི་ཧཕོར་ནི་ཡ་(California)ཐུབ་བསྟན་དར་རྒྱས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བཀའ་དབང་དང༌། གསང་འདུས་ཀྱི་ཁྲིད་བཅས་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་རྒྱུར་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་འཕགས་ལུགས་མི་བསྐྱོད་པའི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། ཆོས་ཞུ་བ་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མ་དང༌། ཤར་རྩེ་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་སྤྲུལ་སྐུ། སེར་བྱེས་མཁན་ཟུར་ངག་དབང་ལེགས་ལྡན། སྒོ་མང་མཁན་ཟུར་བསྟན་པ་བསྟན་འཛིན། རྒྱུད་སྟོད་མཁན་ཟུར་རྣམ་རྒྱལ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས། བཀའ་ཟུར་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེ། བཀའ་ཟུར་སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། བཀའ་ཟུར་ཐུབ་བསྟན་ཉིན་བྱེད། བཀའ་ཟུར་ཚེ་དབང་རྟ་མགྲིན། གྲྭ་བཙུན་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་དང་བཅས་པའི་མང་ཚོགས་ཕོ་མོ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་མི་གྲངས་ ༡༠༠༠ བརྒལ་བར་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་ཟབ་རྒྱས་སྩལ་ཏེ་བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པ་དང༌། སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པ། ཉེས་བྱས་བཞི་བཅུ་ཞེ་དྲུག་སོགས་དམ་སྡོམ་འཇུག་ལྡོག་གི་ངོ་སྤྲོད་གསལ་སྟོན། བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་དབུ་ཚུགས་ཏེ་དབང་གི་རིམ་པ་རྡོ་རྗེ་སློབ་མའི་དབང་བར། རྩ་ལྟུང་བཅུ་བཞི་དང༌། སྦོམ་པོ་བརྒྱད་བཅས་ངོ་སྤྲོད་ནན་སྩལ།

ཆོས་ཞུ་བ་མཁན་པོ་བླ་སྤྲུལ་ཁག་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བ། བོད་ནས་གསར་འབྱོར་བ་རྣམས་དཀྱིལ་འཁོར་ཞལ་མཇལ་ཞུས། དབང་དངོས་གཞི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་བཅས་དབང་བཞི་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། དབང་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པ་བཅས་ཟབ་རྒྱས་ལེགས་པར་སྩལ་གྲུབ་པ་དང༌། དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་ཆོག་གནང་སྟེ། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཐིག་རྗེས་མི་མངོན་པར་ལེགས་པར་ཁྲུས་ཟིན་པ་དང༌། ཤིས་བརྗོད་མཛད།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བླ་ཏི་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། གསུང་ཆོས་སྦྱིན་བདག་དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་མཁས་བཙུན་ཆེད་འབོད་གནང་སྟེ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ལ་དབང་དོན་དང༌། བཀའ་འཁྲིད་བཅས་གསུང་ཆོས་སྩལ་བའི་དུས་ཐོག་ཏུ་ཆ་ཚང་ལེགས་བསྒྱུར་ཡོང་ཐུབ་པ་དཀའ་གཤིས། དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ཚོགས་ཆུང་ཞིག་ཟུར་ཚོགས་ཐོག་བླ་ཏི་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་དབང་དོན་དང༌། འཁྲིད་ཡིག་ཐོག་ནས་འགྲེལ་བཤད་དང༌། དྲི་བ་དྲིས་ལན་བཅས་བློ་ཡིད་ཚིམ་པ་གནང་དགོས་བཀའ་མངགས་ཀྱང་མཛད།

ཚེས་ ༩ ཉིན་དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་ལཱུ་ཧི་པའི་རས་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་མཆོད་པའི་བྱེ་བྲག་བཅས་སྒྲིག་གཤོམ་གྲུབ་པ་དང༌། སྒྲུབ་ཆོག་དང་འབྲེལ། བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཧི་པའི་བཀའ་དབང་དབུ་ཚུགས། ཟབ་རྒྱས་དབང་གི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་སྩལ་གྲུབ་པ་དང༌། ཚོགས་འཁོར་འབུལ་གཤོམ་མཛད།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་ལྷ་བཅུ་གསུམ་གྱི་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་སྒྲུབ་ཆོག་ཏུ་ཞབས་སོར་འཁོད། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ནས་ཆུ་ཚོད་ ༦ བར་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་སྨིན་རྒྱས་སྩལ་ཞིང༌། ད་རེས་གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་བཀའ་དབང་རྣམས་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་ཞལ་སྔ་ནས་ཇི་ལྟར་ཐོབ་པ་བཞིན་ལེགས་པར་གནང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་ཀྱིས་བསྟན་འགྲོར་སྨན་པའི་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་སྐྱོང་བཞེས་ཐུབ་པ་ཚང་མས་ཐུགས་སྨོན་གནང་དགོས་དང༌། འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་ནང་ནས་གཤེད་དམར་དང༌། དགྲ་ནག་གི་དབང་རྒྱུན་ཤིན་ཏུ་དཀོན་གཤིས་བར་ལམ་བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཞལ་སྔ་ནས་གསན་བཞེས་གྲུབ་པ་ལྗགས་བསྙེན་སོང་མཚམས་དབང་རྒྱུན་རིམ་སྤེལ་མཛད་བཞེད་ཀྱིས་རྗེའི་གསུང་ཉམས་མེད་རྒྱུན་སྐྱོང་མཛད་རྒྱུ་བཅས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་བཀའ་ཁྲིད་རྗེའི་གསུང་རྣལ་འབྱོར་དག་རིམ་གྱི་སྟེང་ནས་བཤད་ཁྲིད་བསྐྱངས་རྒྱུར་དབུ་ཚུགས་སྐབས་འགྲེལ་གཏོར་དང་བླ་བརྒྱུད་གསོལ་འདེབས་ཚོགས་འདོན་བསྐྱངས་ཏེ། བཀའ་ཁྲིད་དངོས་གཞི་བདག་བསྐྱེད་ཀྱི་ནང་མཆོད་བྱིན་རླབས་བར་ཟབ་བཤད་གནང༌།

འདི་ཉིན་སྐུའི་གཅེན་པོ་བློ་བཟང་བསམ་གཏན་མཆོག་སྐུ་གཤེགས་ཏེ་སྐུ་ཚིགས་གཉིས་པ་འཁེལ་བས་ཚོགས་ཡོངས་ནས་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཚར་གཅིག་འདོན་དགོས་བཀའ་སྩལ། གོང་ཚེས་ ༡༡ ནས་ཚེས་ ༡༦ བར་ཉིན་གྲངས་དྲུག་རིང་ཉིན་ལྟར་གསང་འདུས་བཀའ་ཁྲིད་དབུ་ཚུགས་ཀྱི་འགྲེལ་གཏོར་སོགས་ཚོགས་འདོན་དང༌། སྔ་ཉིན་གྱི་གསུང་བཤད་བསྐྱར་བཤད། དེའི་མཚམས་འཁྲིད་ཡིག་རྣལ་འབྱོར་དག་རིམ་མཇུག་རྫོགས་པར་གྲུབ་པ་དང༌། བདག་བསྐྱེད་ཆ་ཚང་ཚོགས་འདོན་བཅས་མཛད།

ཉིན་མཐའ་མར་འགྲེལ་གཏོར་སོགས་གསུངས་པ་དང༌། གསང་འདུས་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟེང་ནས་བསྐྱེད་རྫོགས་ཀྱི་བཤད་ཁྲིད་བསྐྱངས་ཏེ་བཀའ་ཁྲིད་ཡོངས་རྫོགས་ཟབ་རྒྱས་ལེགས་པར་གྲུབ། དེ་རྗེས་གསུང་ཆོས་སྦྱིན་བདག་ནས་ཟབ་ལམ་བླ་མ་མཆོད་པའི་ཚོགས་འཁོར་དང༌། བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་གྱི་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་དགེ་བཤེས་བསྟན་འཛིན་མཁས་བཙུན་ནས་འདེགས་འབུལ་དང༌། ཆོས་ཚོགས་ཁོངས་མི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་མི་གྲངས་སོ་དགུ་ལ་མཇལ་ཁ་དང་ཕྱག་སྲུང་སྩལ། གཏང་རག་མལ་བཏེགས། ཤིས་བརྗོད་གསུངས་པ་དང་ཀ་ཁྲི་སྒྲོག་སྟེ་གྲོལ། དེ་ནས་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་བསྟུན་གསུང་ཆོས་སྦྱིན་བདག་ཐུབ་བསྟན་དར་རྒྱས་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ཁོངས་མི་རྣམས་ལ་ཡང་བསྐྱར་མཇལ་ཁ་སྩལ།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བོད་འབྱོར་སེར་བྱེས་ཀེའུ་ཚང་སྤྲུལ་སྐུ་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་བཀའ་དབང་སྒྲུབ་ཆོག་གྲུབ་བསྟུན་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་དབུ་ཚུགས་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག སྨིན་བྱེད་དབང་གི་རིམ་པ་ལེགས་པར་སྩལ་ཐོག ཉམས་ལེན་དོན་དུ་འཁེལ་བ་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་སྩལ། མཇུག་ཏུ་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཆེན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་སྐུའི་ཡང་སྲིད་འཁྲུལ་བྲལ་ངེས་རྙེད་སྤྱི་སྒོས་བསྟན་འགྲོར་སྨན་པ་མྱུར་དུ་བྱོན་པའི་སྨོན་ལམ་དང་གསོལ་འདེབས་མཛད། ཀེའུ་ཚང་སྤྲུལ་སྐུས་གཏང་རག་མལ་བཏེག་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། ཁྱོན་ཉིན་གྲངས་བཅུ་དྲུག་རིང་སྐལ་ལྡན་གྱི་ཆོས་ཞུ་བ་མང་པོར་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་ཆར་ཆེན་ཕབ་པར་དཀར་ཕྱོགས་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ལྷ་ཀླུ་རྣམས་ཀྱིས་ལེགས་སོའི་གཏང་རག་མཚོན་སླད་ནམ་མཁར་ཆར་སྤྲིན་གྱི་བ་གམ་བརྩེགས་ཏེ་ཆར་གྱི་དངོས་འབུལ་སྔར་ན་མ་གྲགས་པ་བསྟར་བ་སོགས་ངོ་མཚར་དགེ་ལེགས་ཀྱི་སྣང་བས་ཁྱབ་པར་གྱུར།

༣༽ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ཚོགས་དབུ་བརྙེས་མཛད་སྒོར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༥ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༢ ཉིན་རྒྱ་གར་གྱི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ཚོགས་བྷོ་ཆ་སན་བ་སི་ཨག་ཤར་པུ་རུ་ཤོ་ཏམ་(Bochasan Wasi Akshar Purushottam)དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་འཁོར་བའི་དུས་དྲན་དང་སྟབས་བསྟུན་འཛམ་གླིང་འདི་བཞིན་ཞི་བདེའི་ཚོར་སྣང་གིས་ཁྱབ་པའི་མི་ཡུལ་ཞིང་ཁམས་ཤིག་བསྐྲུན་སླད་ཤུགས་རྐྱེན་ཟབ་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་འདུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིག་མངའ་སྡེ་གྷོ་རྗི་ར་ཏའི་(Gujarat)གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཨེ་མ་ཏི་བྷ་ཏིར་(Ahmedabad)ཚེས་ ༢༩ ནས་བཟུང་ཉིན་གྲངས་ ༥༢ རིང་གནང་གཏན་འཁེལ་བའི་ཐོག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་གདན་ཞུས་བཞིན་བཞུགས་སྒར་ནས་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར་གནང་མཛད།

ཆོས་ཚོགས་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ཉིས་བརྒྱ་འཁོར་བའི་དྲན་གསོའི་ཚོགས་ཆེན་གྱི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་འཛིན་གཞོན་པ་དང༌། དབྱིན་ཇིའི་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་སོགས་ཕེབས་ཡོད་པ་དང༌། དེང་རབས་ཀྱི་ཚན་རིག་གོང་འཕེལ་ལས་ཐོན་པའི་གོ་མཚོན་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གནད་དོན་ལ་ཆོས་ཕྱོགས་ནས་གདོང་ལེན་བྱ་ཐབས་ཞེས་པ་དང༌། རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་དུས་སྐབས་འདིར་རིག་བྱེད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་ཧིན་རྡུའི་གྲུབ་མཐའ་གཉིས་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ནུས་པའི་སྐོར་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་ཐོག་གསུང་གླེང་གནང༌།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཚོགས་ཆེན་དབུ་འབྱེད་མཛད་དཻ་འཛམ་གླིང་ནང་ཞི་བདེ་དང་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་སྐོར་བཀའ་སློབ་དང༌། དེ་འབྲེལ་དེང་གི་འཛམ་གླིང་འདིར་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་འབྱུང་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རྣམས་ཀྱི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ཡར་རྒྱས་བཏང་ཐོག་ཕན་ཚུན་ཕུ་ནུ་ལྟ་བུའི་མཛའ་བརྩེའི་ངང་དེང་སྐབས་ཁྱབ་བཞིན་པའི་འཇིགས་སྣང་གི་གནས་སྟངས་འདི་དག་སེལ་ཐབས་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ཞེས་སོགས་གསུངས།

ྋགོང་ས་མཆོག་ན་ར་ཡན་ན་སྒར་(Narayan Nagar)ཞེས་པའི་ས་གནས་སུ་གསུང་བཤད་གནང་སྐབས། འཛམ་གླིང་འདིར་རྒྱུ་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་ཐབས་ཀྱི་ཆེད་དུ་སྨྱོ་སྤྱོད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བང་རྩལ་འགྲན་པ་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཡིད་ཆེས་བྲལ་བའི་གནས་ཚུལ་གྱིས་རྐྱེན་པས་འཇིགས་སྣང་གི་གནས་སྟངས་ཤིག་གསར་དུ་བཟོ་བཞིན་པ་དེར་ཐུགས་འཚབ་ཆེན་པོ་ཡོད་ལུགས་དང༌། འཛམ་གླིང་འདི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ས་ཡག་པོ་ཞིག་བཟོ་ཐབས་སུ་དམིགས་ཏེ་ཕྱི་དངོས་པོའི་ལོངས་སྤྱོད་དང༌། ནང་བསམ་པའི་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་གཉིས་འདྲ་མཉམ་གྱི་སྒོ་ནས་མཉམ་སྐྱོད་བྱཻད་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་འཚོལ་རྒྱུ་དགོས་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་དང༌། གལ་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་གི་དཀའ་ངལ་གཅིག་གིས་ཤེས་ཐབས་བྱས་པ་ཡིན་ན། རྩོད་རྙོག་གང་ཡང་མི་འབྱུང་བར་ཚང་མ་ཞི་བདེར་གནས་ཐུབ་རྒྱུར་བརྟེན་ཐར་པའི་སྐོར་ལ་སྐད་ཆ་ཁོ་ན་ཤོད་པའི་ཚབ་ཏུ་ང་ཚོས་ཐོག་མར་རང་གི་ཁྱིམ་མཚེས་གྲོང་པ་རྣམས་དང་མཉམ་དུ་རང་གི་ཀུན་སྤྱོད་གང་འདྲ་ཞིག་སྟོན་གྱི་ཡོད་མེད་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན་ན། ཡོན་ཏན་ཡག་པོ་གཞན་ཚང་མ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཡོང་གི་རེད་ཅེས་གསུངས།

འཛམ་གླིང་ཆོས་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་སྐོར་ལ་གསུང་དོན། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་ཁག་ནི་ཁང་པའི་ཀ་བ་ཁག་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཞིང༌། ཀ་བ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁང་པ་མ་ལུག་པར་གནས་ཐུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ཆོས་ཀྱི་མིང་གི་ཐོག་ནས་འཐབ་རྩོད་ཡོང་གི་འདུག་ཅེས་གསུངས།

བདེ་སྡུག་གི་སྐོར་ལ་གསུང་དོན། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ནང་བདེ་བ་འདོད་མཁན་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་སྤྱི་མཚུངས་ཡིན་པར་བརྟེན་གནས་ཚུལ་འདི་ཉིད་སེམས་བཅངས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་དུ་ཞི་བདེ་འབྱུང་ཐབས་ཀྱི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས།

གཞན་ཡང༌། སློབ་གཉེར་ཁང་གི་གཞོན་ནུ་དང་བླངས་པ་རྣམས་དང༌། ཧིན་རྡུའི་ཆོས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་ཕན་གྱི་སྤྱི་ཚོགས་ཞབས་འདེགས་ཀྱི་ལས་དོན་ཡག་པོ་བྱས་པར་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང་ཞེས་གསུངས།

ད་རེས་ཕེབས་ཞོར་དུ་ལྡི་ལིར་བྷི་ར་མ་ཀུ་མ་རི་(Brahma Kumares) ཞེས་པའི་ཚོགས་པས་གདན་ཞུ་ལྟར་རྒྱ་གར་བློན་ཆེན་འགའ་ཤས་དང་ལྷན་དུ་ཚོགས་འདུའི་མགྲོན་གཙོར་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་བ་དང༌། ཐའི་ལན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་མོས་དབུ་ཁྲིད་གནང་བའི་རི་དྭགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་དང༌། ཁོང་གི་ལས་རོགས་པ་རང་བྱུང་ཁམས་ཆེན་པོའི་ཉམས་ཞིབ་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་རྣམ་གཉིས་ཆེད་དུ་མཇལ་བཅར་ཞུས་པར་དགྱེས་བརྩེའི་གསུང་གླེང་གནང༌།

དེ་བཞིན་གྷན་དྷིའི་འཁྲུངས་ཡུལ་པོར་བྷན་དྷར་(Porbandar)གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཤིང༌། དེར་གསར་འགོད་པ་ཚོར་དེ་སྔོན་ནས་ཕེབས་བཞེད་ཡོད་པ་ལྟར་ད་རེས་ཞབས་འཁོད་ཐུབ་པར་དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོ་ཡོད་ལུགས་སྩལ་བ་དང༌། ཁུལ་དེའི་ལྷ་ཁང་དང་ཆོས་ཚོགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང༌། ཚུར་ལམ་ལྡི་ལིར་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་དྲུང་ཆེར་མཇལ་བཅར་ཞུས་པ་བཅས་གང་ཅི་ཐུགས་བཞེད་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ། ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༡ ཉིན་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

མེས་པོའི་ལམ་སྲོལ་གསེར་གྱི་ཏམ་བུ་ར།།

མ་ཉམས་འཁྲོལ་བའི་ལ་དྭགས་དགའ་བའི་ཚལ།།

མགོན་གང་ཞབས་སེན་ནོར་བུའི་འབབ་སྟེགས་སུ།།

བླངས་པའི་ཆོ་ག་ཅིར་ཡང་བསྒྱུར་ལ་ལྟོས།།

དེར་གནས་ཡུལ་དགོན་དང་ནི་རང་རིགས་ཀྱི།།

རིང་ནས་འདོད་གསོལ་གཡས་འཁྱིལ་དུང་གི་སྒྲ།།

བར་མེད་འཁྲོལ་བས་ཆོས་བཀའ་ཟབ་མོའི་དོན།།

ཕངས་མེད་སྩལ་བ་འདི་ཀོ་ཕྱག་གི་ཡུལ།།

ས་ཡི་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོར་མངོན་བཞེངས་པའི།།

བཅོ་བརྒྱད་ཁྲི་ཆེན་མཆོག་གི་ཞབས་པད་དྲུང༌།།

མདོ་སྔགས་ཆོས་ཚུལ་ཟབ་མོའི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུན།།

གསན་ཞིང་བཞེས་པའི་རྣམ་ཐར་རྫོགས་ཡོད་མིན།།

ལྷན་ཅིག་ཐེག་ཆེན་སྤྲུལ་བའི་ཕོ་བྲང་ཆེར།།

རིང་ནས་རེ་བའི་རི་མོ་མངོན་གསལ་བ།།

དད་ལྡན་མང་པོར་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར།།

བབས་པས་འཆི་མེད་དཔལ་སྟེར་གཅིག་པུར་བཞེངས།།

ལོ་ངོ་ཉིས་བརྒྱའི་ཁུག་པ་རབ་བརྒྱུད་པའི།།

ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ཚོགས་ཤིག་གི་མཛད་སྟོན་དུ།།

ཞབས་ཟུང་བཀོད་དེ་ཞི་བདེའི་གཏམ་གྱི་ཕྲེང༌།།

གསལ་བར་སྤེལ་བས་དུས་ཀྱི་ཕོ་ཉར་བསྔགས།།

8 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༢༡༧ ནས་ ༢༢༠ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་བཞི་པ།

དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱིས་མཚོན་སྐབས་དེ་འབྲེལ་གྱི་མཛད་པ་ཁག་གཅིག

༡༽དུས་དབང་ཐེངས་བཅུ་གཅིག་པ་སྩལ་བས་མཚོན་སྐབས་དེ་འབྲེལ་གྱི་མཛད་པ་གལ་ཆེན་ཁག་གཅིག

༡༩༨༥ ཟླ་ ༡༡ ཚེས་ ༢༥ ཉིན་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་དང༌། ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱིར་སྒོམ་རིམ་གྱི་གསུང་ཆོས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྒྱུའི་སླད་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཚེས་ ༢༧ ཞོགས་པ་ཝཱ་རཱ་ཎ་སཱི་མེ་འཁོར་བབས་ཚུགས་སུ་ཕེབས་འབྱོར་གནང༌། ཝར་ཎ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི་ཟམ་གདོང་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། བདེ་སྲུང་དྲུང་ཆེ་བྱམས་པ་སྐལ་ལྡན་སོགས་ནས་ཕེབས་བསུར་བཅར་ཏེ་བཞུགས་ཡུལ་དཔེ་མཛོད་གཟིམ་ཆུང་དུ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་འབུལ་བཞེས་དང༌། ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། ལས་སྣེ་དགེ་རྒན་བྱིངས་ནས་མཇལ་དར་རྐྱང་འབུལ་རང་སློག་མཇལ་ཁ་ཞུས། དེ་ནས་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པའི་སྐུ་གདུང་རིང་བསྲེལ་བཞུགས་པའི་ལྷ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་དང༌། སྟོན་པའི་བསྟོད་ཕྱག་ཞལ་འདོན་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས། དེ་ནས་མཧཱ་བོདྷིའི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་འདུའི་ཐོག་གསུང་བཤད་དང༌། མར་ལམ་བོད་དགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། གྲྭ་ཐུབ་བསྟན་འབྱུང་གནས་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས།

མཐོ་རིམ་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་དུ་དུས་འབྲེལ་གསོ་སྦྱོང་གི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་དུ་དགེ་སློབ་དང༌། རིག་གནས་མཁས་པ་མང་འདུས་ཐོག་གདན་ཞུས་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘སློབ་ཕྲུག་ཚོར་ཚིག་ཁ་ཤས་ཤིག་བཤད་ཀྱི་ཡིན། འདིར་སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པའི་འཛུགས་བསྐྲུན་ཡག་ཐག་ཆོད་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། དེས་ན་སྣོད་བཟང་པོ་ཡོད་པ་འདི་བཅུད་བཟང་པོས་བཀང་དགོས།

འདི་གར་ཡོད་པའི་དགེ་རྒན་རྣམ་པ་ཚོ་དང༌། ཁྱེད་རང་སློབ་ཕྲུག་ཚོ་ཚང་མས་ས་གནས་འདི་གར་ཡོད་པའི་དགེ་སློབ་ཉུང་ཤས་ཤིག་གི་དོན་དག་ཙམ་མ་ཡིན་པར། ང་ཚོ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་གི་དམིགས་ཡུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་དང༌། ཁེ་ཕན་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་ཐུག་གི་ཡོད་པ་དང༌། གཉིས་ནས་ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ནང་ལ་ཡོད་པའི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་དོན་རིག་པ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ས་ཞིག་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་གཅིག་གྱུར་ཡིན་མཁན་ནུབ་ལ་དྭགས་ནས་ཤར་མོན་གྱི་བར་རྒྱ་གར་བྱང་བརྒྱུད་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་དེ་དག་ལ་ཡང་འབྲེལ་བ་ཞིག་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱ་མིས་དབང་བསྒྱུར་བའི་ས་གནས་ནས་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྐོར་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་པ་དང༌། དཔེ་དེབ་འདྲ་མི་འདྲ་ཐོན་ཡོང་རྒྱུའི་བཟོ་ལྟ་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། ང་རང་ཚོས་དེ་ཚོར་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་ཐུབ་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

བོད་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་བོད་ལ་ཤ་ཚ་བ་དང༌། བློ་དཀར་བ་ཞིག་གིས་ཐོག་ནས་བྱས་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོས་འགྲན་བསྡུར་བྱེད་དགོས་དོན་མེད་ལ། རྗེས་སུ་ཡི་རངས་དང༌། མངོན་པར་བསྟོད་རྒྱུ་རེད། འོན་ཀྱང་དེ་མིན་པའི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་རེད། གང་ལྟར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་འདི་རྒྱ་ཡི་རིག་གཞུང་དང་ཐ་དད་ཡིན། གང་ཞིག་རྒྱ་ཡི་རིག་གཞུང་དང་ཐ་དད་པའི་རིག་གཞུང་ཞིག་ཇི་ཙམ་གྱི་རྣམ་པ་གསལ་བར་དོད་པའི་ཚོད་ཀྱིས་རྒྱ་ནག་ནས་ཁ་བྲལ་འགྲོ་རྒྱུའི་ཤུགས་རྐྱེན་ནམ། གནས་ཚུལ་དེ་ཡོད་ཡོད་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ལྟ་འདིར་སྒོམ་རིམ་དང༌། སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པའི་སྐོར། དེའི་གཤམ་གྱི་དེབ་འདི་དག་ང་ཚོ་བོད་དང་འགྲེལ་བ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་པར་བརྟེན། དེ་རིང་ངོས་རང་དེབ་འདི་གྲས་བཀྲམ་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་འདི་དངོས་གནས་རང་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་བཀའ་དྲིན་ཅན། སྔ་མོ་ང་ཚོའི་བོད་མི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན། བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན། ལྷག་བསམ་བཟང་པོ་ཡོད་མཁན་དེ་དག་གིས་བྱས་རྗེས་བཟང་པོ་བཞག་པ་འདི་དག་དུས་ད་ལྟ་ཡིན་ན་ཡང་དྲོད་མ་ཡལ་བ་དང༌། གཟི་བརྗིད་མ་ཉམས་པར་བསྡད་ཡོད་པ་རྣམས་བསམ་བློའི་ནང་དྲན་པའི་མུ་ནས་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོ་བྱུང༌།’’9jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ་ཏེ། དཔེ་དེབ་ཞལ་དབྱེ་དང་དཔེ་མཛོད་སློབ་ཁང་སོགས་ལ་མིང་འདོགས་གནང་བ་བཅས་མཛད།

ཚེས་ ༢༨ དགོང་དྲོ་སཱ་རཱ་ཎ་ཐའི་ས་བུམ་མཆོད་རྟེན་གྱི་དྲུང་དུ་མཆོད་པ་སྣ་ལྔ་སྟོང་ཚར་འབུལ་གཤོམས་ཀྱི་མཆོད་འབུལ་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། མཆོད་འབུལ་ཞལ་འདོན་གནད་སྨིན་བསྐྱངས། མར་ལམ་རྒྱའི་ལྷ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང་འབྲེལ་རབ་གནས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ནས་སློབ་གྲྭའི་ཚོགས་ཁང་དུ་སློབ་སྤྱིས་སྤོས་སྣེས་སྤྱན་དྲངས་ཏེ་རྒྱུན་ཕྱག་དང༌། ཤེར་སྙིང༌། གང་བློ་མ་བཅས་དབུ་བསྐུལ། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་མཛད་པའི་སྒོམ་རིམ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གྱི་བཤད་ལུང་སྩལ།

ཆོས་གསེང་དུ་ཝར་ཎ་རིགས་དམན་ནང་པའི་ཚོགས་པ་དང་དྷརྨ་ཨ་ཤ་རམ་(Dharma Ashram)ཚོགས་པས་གདན་ཞུས་བཞིན་ཞབས་འཁོད་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༣ སྔ་དྲོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་སྩལ། དེ་ནས་ཝར་ཎ་མཐོ་སློབ་ནས་མདོ་ལུགས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུས་ཤིང༌། སློབ་གྲྭ་བ་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་དང་བྱ་སྤྱོད་ཟུང་སྦྲེལ་ཤུགས་བསྐྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། བོད་སྤྱི་པའི་གནད་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་དགོས་ལུགས་སོགས་བཀའ་སློབ་ནན་ཅན་སྩལ་ཏེ། ཚེས་ ༤ སྔ་དྲོ་དད་སྦྱིན་ཁག་ནས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་དང༌། ལྷག་པར་སྙིགས་དུས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་མི་བསྲུན་པ་རྣམས་གང་གིས་འདུལ་བའི་དུས་ལ་བབས་པར་གཟིགས་ནས་འཕགས་ཡུལ་གྱི་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་ཞབས་ཀྱི་པདྨོ་མངོན་པར་འཁོད་པར་སཱ་རཱ་ཎ་ཐཱ་ནས་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཕེབས་ཐོན་གནང༌། ཕེབས་ལམ་ཟམ་སྣེར་སློབ་སྤྱི་གཉིས་དང༌། སློབ་གྲྭའི་འཐུས་མི་བཅས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་མཇལ་དར་ཕུལ། རྡོར་གདན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་རྒྱ་གར་ས་གནས་གཞུང་གི་སྐུ་ཚབ་དང༌། སྦྱིན་བདག་ཁག རིས་མེད་ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་བླ་སྤྲུལ་དགེ་འདུན་དང༌། བཙུན་མ། མི་མང་བྱིངས། ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་བཅས་ཁྱོན་མི་ཚོགས་འབུམ་ཕྲག་བརྒལ་བས་ལག་ཏུ་མཆོད་རྫས་དང༌། མཇལ་དར། བདུག་སྤོས་སོགས་ཐོགས་ཏེ་ཕེབས་མཇལ་གུས་བསུ་ཞུས། རྡོར་གདན་བོད་དགོན་དགའ་ལྡན་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་གི་ཡང་སྟེང་གསར་བཞེངས་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད། གསོལ་འབྲས་བཏེག རྡོར་གདན་བོད་དགོན་མཁན་པོ་རྟ་ར་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཕན་མཆོག་དང༌། གསུང་ཆོས་སྦྱིན་བདག་རྣམས་ནས་མཇལ་དར་རྐྱང་འབུལ་བཅས་ཞུས།

ཚེས་ ༥ ནས་རྡོར་གདན་བོད་དགོན་གྱི་འདུ་ཁང་ནང་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་དེ། བི་ཏི་ནམ་བཙན་བྱོལ་བ་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་མི་གྲངས་ ༤༠ སྐོར་མཇལ་བཅར་ཐོག་སྐྱབས་འགྲོ་དང་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་ལྗགས་ལུང་སྩལ། རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་རིན་པོ་ཆེར་ཞབས་སྐོར་དང་གནས་གཟིགས། གཙང་ཁང་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྤྱན་སྔར་གསེར་ཀོང་སྣང་གསལ་ཞལ་དབྱེ་དང༌། སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ། བརྟན་བཞུགས་རབ་གནས་དང༌། ཤེར་སྙིང༌། བསྟན་འབར་མ་བཅས་གསུངས་ཏེ་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས།

བོད་ཤིང་གླང་ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༢༥ འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་དགོངས་རྫོགས་འཁེལ་བས་རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོའི་དྲུང་དུ་ཞབས་སྐོར་གནས་གཟིགས་དང༌། གཞུང་གནས་ནས་ལྔ་མཆོད་ཆེན་མོ་ཚོགས་མཆོད་སྒྲིག་གཤོམས་ཀྱི་མཆོད་འབུལ་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་དེ། བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ཚོགས་མཆོད་འབུལ་གནང་གིས་ཐུགས་སྨོན་རྒྱས་པ་བསྐྱངས་གྲུབ་ཉིད་མདུན་ངོས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་ཉམས་གསོ་ཞུས་པར་རབ་གནས་བརྟན་བཞུགས་ཞལ་འདོན་མཛད།

ཉི་ཧོང་དགོན་པས་གདན་ཞུས་ལྟར་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་སྐབས་ཉི་ཧོང་དགེ་སློང་ནས་ཕེབས་བསུའི་མཇལ་དར་ཕུལ། དྲིལ་ཆེན་བརྡུང་གནས་དང༌། རྡོའི་མཆོད་རྟེན་ལ་རབ་གནས་མེ་ཏོག་འཐོར་འབུལ། དེ་ནས་ལྷ་ཁང་ནང་ཐུབ་པའི་སྤྱན་སྔར་ཉི་ཧོང་དང༌། བོད་མི། བླ་མ་དགེ་འདུན། རྒྱ་གར་དགེ་སློང་བཅས་ཀྱིས་སྐད་རིགས་སོ་སོའི་ཐོག་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་སྒོའི་ཞལ་འདོན་དང་འབྲེལ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སོ་སོའི་ཡུལ་གྱི་སྲོལ་ལུགས་དང་མཐུན་པའི་ཆེ་བསྟོད་གུས་བཀུར་གཟབ་གཟེངས་ཞུས། དེ་ནས་ཉི་ཧོང་དགེ་སློང་གི་སྙན་སྒྲོན་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དགོངས་ཚུལ་བཀའ་སློབ་སྩལ། རྒྱ་གར་དགེ་སློང་གི་སྙན་སྒྲོན་བཅས་རིམ་བཞིན་གྲུབ་མཚམས་ལྷ་ཁང་གི་རྡོ་སྐས་སྟེང་སྐུ་དཔར་ལྷན་སྒྲོན་གནང༌། དེ་རྗེས་སློབ་ཕྲུག་གི་གླུ་གཞས་གཟིགས་འབུལ་དང༌། མགྲོན་ཁང་དུ་ཉི་ཧོང་རང་ལུགས་ཀྱི་གསོལ་ཇ་འབུལ་བཞེས་བཅས་བསྐྱངས།

ཡང་རྡོར་གདན་བོད་དགོན་གྱི་འདུ་ཁང་ནང་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་སེར་སྨད་ཚ་བ་རི་འབུར་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་ཚུལ་ཕོ་མོ་ ༩༠ དང༌། གར་དཔོན་པ་སངས་དོན་གྲུབ་སོགས་ཕོ་མོ་ ༥ ལ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་སྩལ་བ་མ་ཟད། རིམ་བཞིན་བསྒྲུབ་བྱ་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒལ་བར་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་དངོས་པོ་སྩལ་ཞིང༌། སོ་སོར་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་དང༌། དགེ་སློང་གི་བསླབ་བྱའི་ཕྱག་དེབ། ཕྱག་སྲུང་བཅས་སྩལ་ཏེ། སྔར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཉེ་བར་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་དགེ་སློང་གི་དགེ་འདུན་ཆེན་པོ་རྣམས་ལ་སོ་ཐར་གྱི་མདོ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་བསྒྲགས་པའི་སྐབས་ཀྱི་གཟི་བྱིན་དང་སྒོ་ཀུན་ནས་མཚུངས་པར་མཛད།

ཚེས་ ༡༣ སྔ་དྲོ་ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་དམིགས་བསལ་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་དགོས་པ་མ་དང་མཁའ་འགྲོའི་མཚན་ལྟས་ཀྱི་སྐུལ་མ་བྱུང་བར་སྤྱིར་གནས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཞག་གཅིག་གི་གནས་འབྲེལ་ཐོགས་པས་ཀྱང་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་བྱུང་བས་མཚོན་བྱིན་རླབས་ངོ་མཚར་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ལྟར། གསུང་ཆོས་མཛད་རིམ་གྱི་སྔོན་དུ་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་རྒྱུ་དེར་གནས་དང༌། ཆོས་དང༌། བླ་སློབ་སོགས་གང་ས་ནས་མཐུན་རྐྱེན་རྟགས་རྟེན་ཤིན་ཏུ་འཛོམས་པར་བརྟེན་རྡོར་གདན་བོད་དགོན་འདུ་ཁང་ནང་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ། འབྲི་གུང་ཆེ་ཚང་རིན་པོ་ཆེ། འཁྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མ་དབུ་བཞུགས་ཀྱི་རྣམ་གྲྭ་ཚོགས་ཡོངས་བཅས་ནས་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་དག་སྣང་འཆི་མེད་དྭངས་མ་བཅུད་འདྲེན་གྱི་གསུང་ཆོག་དང་འབྲེལ་བའི་ལྷ་མི་མགྲིན་གཅིག་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བདག་སོགས་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དུ་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པའི་གསོལ་བ་ཕུར་ཚུགས་སུ་འདེབས་པར་གཞུང་གནས་ཀྱི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་སླད་སྤྱན་རྒྱས་དང༌། སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། གསོལ་འབྲས་ཕེབས། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མས་གསོལ་འདེབས་མལ་ཚོམ་བུ་དང༌། རྟགས་རྫས་མཐུན་འགྱུར་ཕུལ། བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཀྱང་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་ཡུན་དུ་བརྟན་པར་ཐུགས་བརྩེའི་ཞལ་བཞེས་མཛད། གཏང་རག་མལ་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་ནས་བཏེག་འབུལ་ཞུས། ཤིས་བརྗོད་སྐབས་སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱི་བཀའ་བློན་གཉིས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་ལ་ལེགས་དར་བཅས་སྩལ། ཀ་ཁྲི་སྒྲོག་སྟེ་གྲོལ།

ཚེས་ ༡༤ ཉིན་ནས་ ༡༦ བར་དུས་དབང་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་སྦྱིན་བདག་ཁག་ནས་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་གསུང་ཆོས་གནང་ཡུལ་དཀྱིལ་འཁོར་ས་ཆོག་ཏུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས་པ་དང༌། གསོལ་འབྲས་ཕེབས། དུས་འཁོར་སྦྱིན་བདག་གྲས་རྡོར་གདན་བོད་དགོན་གྱི་མཁན་པོ་རྟ་ར་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་གྲུབ་བསྟུན་མི་འཇིགས་གདོང་ལྔས་བཏེགས་པའི་གསུང་ཆོས་ཀྱི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། དབང་ཆེན་གྱི་སྔོན་འགྲོ་རྒྱུད་ནས་བཤད་པའི་སློབ་མ་རྗེས་འཛིན་གྲུབ་པ་དང༌། འདི་ཉིན་གཟའ་ཚེས་ལེགས་བསྟུན་གྱིས་ཐུན་མོང་ལམ་སྦྱོང་དུ་བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་འཇུག་ཆེན་མོ་དབུ་འཛུགས་དང་ས་གར་གསུང་ཆོག་ཐིག་གདབ་དང་སྨོན་ལམ་འཕར་ཚུགས་བཅས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༡༧ སྔ་དྲོ་གསུང་ཆོག་བསྐྱངས་ཤིང༌། དད་གཏོང་ཕུལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྐྱིད་གྲོང་རྒྱ་ལྷས་རྡོ་རྗེ་དང༌། སྟོད་པ་སྤྱི་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ། འབྲི་གུང་ཆེ་ཚང༌། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ། སྟག་ལུང་ཞབས་དྲུང༌། སྨིན་གླིང་གདུང་སྲས། ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ། འཁྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་མེད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ། མཁན་པོ་ལས་ཟུར། དགེ་བཤེས། གདན་ས་གསུམ་གྱིས་གཙོས་རིས་མེད་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཁྲི་ཕྲག བོད་ནས་གསར་འབྱོར་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་པ། ཨེ་ཤ་ཡ་དང༌། ཡོ་རོབ། ཨ་རི་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་བཅས་དད་ལྡན་སློབ་མ་སེར་སྐྱ་ཆིག་འབུམ་བརྒལ་བ་འདུ་འཛོམས་བྱུང་བར་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དམ་གྱི་ཉིང་བཅུད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པའི་བཀའ་ཁྲིད་དམ་པ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་བཞེད་པ་གྲ་མ་ཉམས་པའི་ཐོག་མན་ངག་ཟབ་མོས་བརྒྱན་ཅིང༌། ལྷག་པར་གང་ཉིད་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུར་གསན་སྦྱོང་གིས་ཐུགས་ཉམས་བཞེས་བསྟར་བའི་ཉིང་བཅུད་རྣམས་གཞན་ཕན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོས་གདུལ་བྱ་མཆོག་དམན་མཐའ་དག་གིས་རྟོགས་ཐུབ་པའི་ལྗགས་བཤད་ལྷུག་པར་སྩལ་བ་མ་ཟད། ཁུ་ནུ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་གྱི་བཞེད་པ་ལྟར་སྤྱོད་འཇུག་ཕྱག་དཔེའི་ཡིག་དོན་འགའ་ཞིག་ལ་དག་བཅོས་དང་བཅས་སྤྱོད་འཇུག་བཤད་ལུང་གསུང་ཆོས་ཀྱི་སྤྱི་བཤད་དང༌། ལེའུ་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་བཤད་པའི་བསོད་ནམས་དེ་འདྲའང་ག་ལ་ཡོད། ཅེས་པའི་བར་སྩལ།

ཚེས་ ༡༨ སྔ་དྲོ་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་བཤད་ལུང་ལེའུ་གཉིས་པ་སྡིག་པ་བཤགས་པའི་བར་སྩལ།

ཚེས་ ༡༩ སྔ་དྲོ་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་གསུང་ཆོས་ལེའུ་དྲུག་པ་བཟོད་པ་བསྟན་པའི་ལྷག་མ་རོ་ལ་གསོད་པའོ། ཞེས་པའི་བར་བསྐྱངས་པ་དང༌། ཏྲེ་ཧོར་གཟིགས་རྒྱབ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡང་སྲིད་དང༌། ཤེལ་དཀར་གླིང་ག་ཡང་སྲིད། གོ་བོ་རོང་བྱེ་མ་བླ་མའི་ཡང་སྲིད། བཀྲས་ལྷུན་དཀྱིལ་ཁང་མཁན་པོའི་ཡང་སྲིད་བཅས་ཀྱི་སྐྲ་ཕུད་འབུལ་མཇལ་ཐོག་ཡང་སྲིད་སོ་སོར་མཚན་དང༌། ཕྱག་སྲུང་བཅས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༠ སྔ་དྲོ་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་འཕྲོ་སྐྱོང་མཛད།

ཚེས་ ༢༡ སྔ་དྲོ་དཀྱིལ་འཁོར་སྒྲུབ་ཆོག་གྲུབ་བསྟུན་སྨོན་སེམས་དམ་བཅའ་ཅན་བཟུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་མཆོད་པའི་ཆོ་ག་འཇམ་མགོན་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་མཛད་པ་གཞིར་བཟུང་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་འབོག་པའི་ཆོ་ག་སླ་བཅོས་སུ་མ་སོང་བའི་སྒོ་ནས་སྩལ་ཐོག་རྣམ་དཀར་གྱི་ཕུང་པོ་རྣམས་མཆོད་རྫས་སུ་དམིགས་ཏེ་བྱམས་པའི་སྐུ་གཟུགས་ཕུལ་བྱུང་བཞེངས་པ་ལ།། མཐུན་རྐྱེན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ལུས་ཅན་རྣམས།། རྗེ་བཙུན་བྱམས་པ་མགོན་པོའི་ཞབས་དྲུང་དུ།། ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་དཔལ་ལ་སྤྱོད་པར་ཤོག། ནམ་ཞིག་རྡོ་རྗེ་གདན་གྱི་རི་བོའི་སྤོར།། བྱམས་མགོན་ཉིན་བྱེད་དབང་པོ་ཤར་བའི་ཚེ།། བདག་གི་བློ་གྲོས་པདྨོའི་ཁ་ཕྱེ་ནས།། སྐལ་བཟང་བུང་བའི་ཚོགས་རྣམས་ཚིམ་བྱེད་ཤོག། ཅེས་གསུང་གསང་མཐོན་པོས་དབུ་སྐུལ་མཛད་པ་དང༌། ཚིག་མཚམས་དང་བསྟུན་ནས་དུང་རྒྱ་གླིང་དང༌། འདར་མ་སུར་གླིང་སོགས་དུས་གཅིག་ཏུ་བུས་ཏེ་སྐད་ཅིག་དེ་ཉིད་ལ་ལས་ཅན་སྐྱེ་འགྲོ་སེར་སྐྱ་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་གདན་གྲལ་དུ་བཀོད།

སྨོན་སེམས་དམ་བཅའ་ཅན་བཟུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་ཞུ་བའི་གསོལ་འདེབས་མལ་སྤྱོད་འཇུག་སྦྱིན་བདག་སྟོད་པའི་གྲས་ནས་འདེགས་འབུལ་དང༌། གཏང་རག་མལ་གོང་བཞིན་འདེགས་འབུལ་སྐབས་བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་གར་པའྀ་རོལ་ཆས་བཏང༌། མུ་མཐུད་སྟོད་པ་སྤྱི་ནས་མདོ་ལུགས་བརྟན་བཞུགས་དང༌། བླ་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་འབུལ་བཤམས་ཀྱི་གསོལ་འདེབས་མལ་ལྗགས་བཤད་10jམཆན།ཞིབ་ཅིང་རྒྱས་པ་ཐུགས་རྒྱུད་འཁུལ་ངེས་པ་རྫ་རོང་འཁྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ་ནས་འབུལ་གནང་མཛད། སྟོད་པ་བ་མི་འཐུས་ནས་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། རྟགས་རྫས། རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན་སོགས་འབུལ་དངོས་རྣམས་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར། ཚོགས་འཐུས་མི་གྲངས་བཅོ་བརྒྱད་ལ་མཇལ་ཁ་དང་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། གཏང་རག་རྟེན་གསུམ་བཏེག ཤིས་བརྗོད་སྐབས་སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱི་འཁྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེར་ཕྱག་སྲུང་དང༌། ནང་མཛོད། དེ་བྱིངས་སྦྱིན་བདག་གྲས་མི་བརྒྱད་ལ་སྲུང་བྱིན་དང་གཡོགས་དར་སྩལ།

ཚེས་ ༢༢ སྔ་དྲོ་གསུང་ཆོག་དང༌། སྤྱོད་འཇུག་བཀའ་ཁྲིད་གོང་འཕྲོས་ནས་བསྔོ་བའི་ལེའུ་བཅས་ལེགས་པར་བསྐྱངས་གྲུབ་མཇུག་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་དང༌། མ་ཎི། ཨ་ར་པ་ཙ། ཏཱ་རེ། བཛྲ་གུ་རུ། དམིགས་བརྩེ་མ་སོགས་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཏེ། རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོའི་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་སྤྱན་སྔར་གནས་གཟིགས་དང་འབྲེལ་བྱང་ཆུབ་ལྗོན་ཤིང་དྲུང་དུ་སྨོན་ལམ་འདུས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་མཆོད་རྟེན་ཆེན་མོའི་ཡང་སྟེང་ནས་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་གར་པའི་རོལ་ཆ་བརྡུངས། རྣམ་གྲྭ་སྤོས་འཛིན། སྤྱན་རྒྱས་གདན་དྲངས། སྨོན་ལམ་འདུས་ཚོགས་སུ་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ། འབྲི་གུང་ཆེ་ཚང༌། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ། སྟག་ལུང་ཞབས་དྲུང༌། སྨིན་གླིང་གདུང་སྲས། ཤར་བྱང་ཆོས་རྗེ། འཁྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་རིས་མེད་བླ་ཆེན་རྣམས། དགེ་འདུན་བཙུན་མ། རྒྱ་གར་ནང་པའི་དགེ་སློང༌། ཉི་ཧོང་དགེ་འདུན་བཅས་གདན་འཛོམས་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་དེ་རིང་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ་རང་རེ་འདུ་ཚོགས་སྨོན་ལམ་བྱ་རྒྱུ་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་བཟང་ཞིང་ཐུགས་སྨོན་རྒྱ་ཆེ་གནད་སྨིན་གནང་དགོས་གལ་སོགས་སྩལ།

དེ་ནས་ཚོགས་ཆེན་དབུ་མཛད་ནས་ཞལ་འདོན་དབུ་བསྐུལ་གྱི་རིམ་པ་སྔར་རྒྱུན་ནམ་ལྷ་ལྡན་ཆེན་མོའི་སྐབས་དང་གཅིག་མཚུངས་བཞིན་བྱམས་སྨོན་གྱི་ཚིག་མཚམས་གོམ་བགྲོད་དལ་བུས་མཇལ་དར་ཕུལ། ཕྱག་སྲུང་དང༌། གཡོགས་དར་ནང་མཛོད་སྩལ། དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་དགེ་སློང་དང༌། ཉི་ཧོང་དགེ་འདུན་སོ་སོ་ནས་སྨོན་ལམ་བཏོན་ཟིན་རྗེས། ཚོགས་ཆེན་དབུ་མཛད་ནས་འདོན་བསྐུལ་མུ་མཐུད་ཐོག ཆོས་དོན་དྲུང་ཆེ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རྒྱལ་བསྟན་དར་ཞིང་འགྲོ་ཀུན་བདེ་བའི་བསྔོ་བའི་རིམ་པ་རྣམས་དང༌། བདེ་སྨོན་བཅས་བཀའ་དྲིན་སྩལ། དེ་ནས་གསང་ཆེན་རྒྱུད་གྲྭ་སྨད་སྟོད་གཉིས་ནས་སྔར་སྲོལ་བཅོ་ལྔ་མཆོད་པའི་ས་བཅད་དུ་ཆེད་དུ་བཤམས་པའི་མར་ཚོན་གྱི་མཆོད་པ་ཐོག་རྩེག་ལོན་པ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། སྦྱོར་བ་བཟོ་བཀོད་ལག་རྩལ་སོགས་ཡང་རྩེར་སོན་ཤིང་མི་རིགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་རྩལ་གྱི་ཉམས་འགྱུར་ལྡན་པའི་དགའ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་སོགས་ཞིང་བཀོད་དང༌། གཞན་ཡང་བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་མཆོད་ལྷ་བྱ་འབྲུག་སོགས་བོད་མིའི་བློ་གྲོས་ལས་ཐོན་པའི་མཆོད་པར་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས་ཏེ་ཕྱིར་ཕེབས། དེ་ཉིན་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན་གྱི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱན་འགྲེམས་གནང༌།

ཚེས་ ༢༣ སྔ་དྲོ་གསུང་ཆོག་དང་མ་འོངས་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་དུ་དགོངས་ཏེ་བྱམས་པ་གདན་འདྲེན་ཞུ་བའི་སྲོལ་བཟང་ལྟར་རྒྱལ་བ་མི་ཕམ་མགོན་པོའི་སྣང་བརྙན་མཆོད་རྟེན་ཞབས་སྐོར་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་སྨོན་ལམ་གྲོལ། ཉིན་རྒྱབ་རིས་མེད་བླ་ཆེན་ཁག་དང་རྣམ་གྲྭ་ཆོག་ཞབས་ཞུགས་པའི་མཆོད་གར་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་ཞབས་བསྐྱངས་ཤིང༌། གསུང་ཆོག་མཆོད་གར་སྐབས་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བ་དང༌། སྦེལ་ཀོབ་ལྷ་མོ་ཚོགས་པ་སོགས་ནས་མཆོད་སྤྲིན་དུ་ཟློས་གར་རོལ་དབྱངས་ཕུལ།

ཚེས་ ༢༤ ཉིན་འགྲོ་བའི་དོན་ལ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་སྐུ་མཉེལ་བའི་རྣམ་པ་མི་བཞེས་པར་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ་གདུལ་བྱ་གང་དག་དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་བསྐྱེད་པར་བྱ། བསྐྱེད་ཟིན་པ་རྣམས་ནི་སྨིན་པར་བྱ། སྨིན་ཟིན་པ་རྣམས་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཚོན་གྱིས་བརྟོལ་བར་བྱ་སྙམ་པ་ལས་གཞན་གྱི་དགོངས་པ་མེད་པས་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧ ནས་ ༡༢ བར་གསུང་ཆོག་དང༌། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ཐོག་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུད་སྡེ་གཞན་དང་བཤད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྨིན་བྱེད་དབང་བསྐུར་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་དབུ་ཚུགས་པའི་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྒྱུར་ཆོས་ཞུ་བ་སློབ་མའི་གཙོ་བོ་བསྟན་པའི་བྱ་བ་མཛད་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་སྤྲོ་བའི་རིས་མེད་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོས་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་རྣམས་དང༌། དཀའ་རབ་འབྱམས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན། གྲུབ་པ་ལ་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གཞོལ་བའི་བྱ་བཏང་བ། སྔགས་འཆང་གྲུབ་བཙུན་སོགས་དགེ་འདུན་དང༌། གཞིས་ལུས་སྤུན་ཟླ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་འདི་ཁུལ་གནས་སྡོད་བོད་མི། གཞན་ཡང་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དུ་གནས་པའི་འབྲུག་པ་དང༌། འབྲས་ལྗོངས། མོན་པ། ལ་དྭགས། གར་ཞ། སྤི་ཏི། ཁུ་ནུ། རྟ་མང༌། སྙེ་ཤང༌། ཤར་པ། དེ་མིན་ཨ་རི་དང༌། དབྱིན་ཇི། ཧཕ་རན་སི། འཇར་མན། ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ། ཧོ་ལན། ཨི་ཏྲ་ལི། ནིའུ་ཛི་ལན་ཌི། སེ་པན། སུད་སི། རྒྱ་གར། བལ་ཡུལ། ཉི་ཧོང༌། ཐའེ་ལན། སིངྒ་སྤུར། ཧོང་ཀོང་སོགས་རིགས་འདྲ་མིན་གྱི་སྐྱེ་བོ་མི་འབོར་འབུམ་ཕྲག་གསུམ་བརྒལ་བ་འདུས་ཤིང༌། སྔོན་དུ་ཆོས་ཞུ་བ་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་སྩལ་ཏེ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པར་ཁས་ལེན་སྲུང་བྱ་མི་དགེ་བཅུ་སྤོང་དང༌། གཞན་ཡང་སྣ་གཅིག སྣ་འགའ། ཕལ་ཆེར་སྤྱོད། ཡོངས་རྫོགས་སྤྱོད། ཚངས་སྤྱོད་སོགས་སོ་སོའི་བློ་ནུས་ཀྱི་ལྕོགས་ཚོད་ཡིད་ངོ་ནས་ཁས་ལེན་བྱ་འཐུས་ཞེས་དམིགས་བསལ་སྩལ་ཐོག་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་ཞིབ་རྒྱས་ཕེབས་པའི་སྙིང་པོར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རྒྱུད་འདི་ཡུལ་ཁམས་སྤྱི་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ལྷག་པར་ཆོས་མིན་ནག་ཕྱོགས་བཟློག་པ་ལ་མཆོག་ཏུ་བསྔགས་པས་ཆོས་ཚུལ་དེ་ཉིད་དར་ཞིང་རྒྱས་ན་འཛམ་གླིང་དམག་འཁྲུག་གི་ཉེན་ཁ་སེལ་བར་ཤིན་ཏུ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་སྐོར་གྱི་ལྗགས་བཤད་དང་འབྲེལ་ད་རེས་ཀྱི་བཀའ་དབང་འདི་ཆོས་རར་དངོས་སུ་ཞུགས་པའི་སློབ་མ་འདི་ཙམ་གྱིས་མ་ཚད་པར། དད་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་འགྱུར་བ་མེད་པའི་གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་ངོས་ཀྱིས་ཆོས་འཁོར་གལ་ཆེན་བསྐོར་བའི་དུས་གང་ཞིག་ཏུ་ཡིན་རུང་སྔོན་དང་པོར་དམིགས་འོག་ཏུ་འཇུག་གི་ཡོད། ད་རེས་ཀྱང་ཁོང་ཚོ་དམིགས་འོག་ཏུ་འཇུག་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཚང་མས་ཐུགས་སྨོན་གནང་རོགས་ཞེས་སྩལ། དེ་ནས་སྟ་གོན་གྱི་གསོལ་འདེབས་མལ་མཉམ་ལས་འགན་འཛིན་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་ནས་བཏེག་འབུལ་ཞུས་ཏེ་ཆུ་ཚོད་ ༥ པར་སྟ་གོན་སྩལ་གྲུབ་པ་དང་མཇུག་ཆོག་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༥ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༦།༣༠ ནས་ ༡༢ བར་གསུང་ཆོག་མཛད་ཅིང༌། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ནས་ ༥ བར་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པའི་སྐོར་བཀའ་དྲིན་ཆེ་རྒྱུའི་གསོལ་འདེབས་མལ་སུད་སིར་གནས་སྡོད་རྒྱལ་རྩེ་སྤེན་པ་ནས་བཏེག་འབུལ་ཞུས།

དེ་རྗེས་ཝར་ཎ་ལེགས་སྦྱར་མཐོ་སློབ་ནང་པའི་སྡེ་ཚན་གྱི་དབུ་འཛིན་ནང་ཆོས་ཀྱི་ཚུལ་ལ་རྒྱུས་མངའ་ཆེ་བའི་མཁས་དབང་ཨུ་པ་དེ་བས་ལོ་མང་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཉམས་ཞིབ་བྱས་པའི་མཐའ་དོན་དུས་འཁོར་གྱི་འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མེད་འོད་བལ་ཡུལ་གྱི་ནི་བ་རའི་ཡི་གེར་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་འཁོད་པ་ཞིག་ཉེ་ཆར་བལ་ཡུལ་ནས་རྙེད་སོན་བྱུང་སྟེ་བསམ་པའི་དོགས་གནས་མང་པོ་ཞིག་སེལ་བར་བརྟེན་དད་པ་ལྷག་པར་འཕེལ་ནས་དཔར་འདེབས་ཞུས་པའི་དཔར་ཕུད་ཕུལ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་སྙན་ངག་གི་ལམ་ལས་དྲངས་པའི་གསོལ་འདེབས་བསྟོད་ཚིག་བརྗོད་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པའི་ནང་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང༌། ངོ་བོ་གཉིས་སུ་མེད་པ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་དུས་འཁོར་ཆོས་ཚུལ་འདི་ཉིད་འཆད་ཉན་དར་སྤེལ་རྒྱ་ཆེ་མཛད་པའི་བཀའ་དྲིན་ནི། ང་ཚོ་རྒྱ་གར་བས་མ་ཚད་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཤིན་ཏུ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་དང༌། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྐོར་གྱི་རྒྱུད་དོན་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་རྟོགས་དགོས་ན་སཾསྐྲྀཏའི་སྐད་གཅིག་པུས་འདང་ཐབས་མེད་པས་ངེས་པར་དུ་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་བསླབ་དགོས་ཀྱི་རེད་ཅེས་གསུངས། ཨུ་པ་དེ་བར་ལེགས་དར་ནང་མཛོད་སྩལ། དཀྱིལ་འཁོར་དུ་ཞུགས་པའི་སྐོར་གྲུབ་རྗེས་མཇུག་ཆོག་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༦ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༦།༣༠ ནས་ ༡༢ བར་སྒྲུབ་ཞག་གསུང་ཆོག་དང༌། ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ཐོག་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་བྱིས་པ་ལྟར་འཇུག་པའི་དབང་བདུན་དང༌། གོང་མའི་དབང་བཞི་བཅས་བཀའ་དྲིན་སྩལ་གྲུབ་ཉིད་མཇུག་ཆོག་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༧ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧ ནས་ ༡༢ བར་སྒྲུབ་ཞག་གསུང་ཆོག་དང༌། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ནས་གོང་མ་གོང་ཆེན་དང་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་བདག་པོ་ཆེན་པོའི་དབང་མཐའ་རྟེན་དང་བཅས་པའི་བཀའ་དབང་སྩལ། དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་གི་རིམ་པ་ལེགས་པར་གྲུབ་པ་དང༌། དུས་འཁོར་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། དུས་འདིར་སྐལ་ལྡན་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བྱང་སེམས་དང༌། སྔགས་སྡོམ་གྱིས་མཚོན་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་གྱི་རིམ་པ་མཐའ་དག་རྒྱུད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ཆེན་པོའི་འགྲེལ་ཆེན་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཀྱི་དགོངས་པ་རྒྱ་བོད་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་འགྲེལ་བའི་སྲོལ་མང་དུ་གནས་པ་ལས། བུ་སྟོན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང༌། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ཟླ་བ་བཟང་པོ་ལྟར་བསྔགས་པར་མཛད་པ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་བཞེད་སྲོལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དེ་ཉིད། རྗེ་ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་སྲས་མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་པོས་རྒྱུད་ཀྱི་འགྲེལ་ཆེན་དང༌། དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ཆོ་ག་ཆ་ལག་དང་བཅས་པ་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དང༌། རྒྱལ་མཆོག་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོས་མཛད་པའི་འདོན་ཆོས་སྐྱབས་རྗེ་ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་ཁྲི་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་བར་བརྒྱུད་པའི་དཔྱད་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པའི་བཤད་པ་ཕྲ་ཞིབ་མཛད་ཅིང༌། ཕྱག་ལེན་རྣམས་ཀྱང་སླ་བཅོས་སུ་མ་སོང་བ་ཟབ་རྒྱས་གནང་བས་དབང་བརྡ་འཕྲོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཕྱི་ནང་གཞན་གསུམ་གྱི་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གནད་འགག་མཐའ་དག་ལ་མ་རྟོག་ལོག་རྟོག་ཐེ་ཚོམ་གྱི་དྲི་མ་མ་ལུས་པ་བསལ་ཏེ། མཁས་པ་རྣམས་རྒྱུད་དོན་ལ་མཐའ་ཆོད་པའི་གོ་བ་ཡོངས་སུ་སྟེར་བར་མཛད་པ་བཅས་ལེགས་བཤད་ཕུལ་ཏུ་བྱུང་བའི་གཏམ་གྱི་ལྕགས་ཀྱུས་དཔྱོད་ལྡན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དབང་དྲངས། བྱིན་རླབས་བདུད་རྩིའི་ཆར་གྱིས་སྣོད་ལྡན་སློབ་མའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཞིང་ས་བརླན། སྐུ་བཞི་རིན་པོ་ཆེའི་མྱུ་གུ་མྱུར་དུ་འཁྲུངས་པའི་ས་བོན་བརྟན་པ། གསང་ཆེན་བསྟན་པའི་སྙིང་པོའི་པད་ཚལ་ཁ་འབྱེད་པའི་དགའ་སྟོན་ལྷག་པར་རྒྱས་པ། མ་དང་མཁའ་འགྲོ་དགྱེས་པའི་འཛུམ་ཞལ་དགོད་པ་དང༌། དཀར་ཕྱོགས་སྐྱོང་བ་རྣམས་ཀྱི་དབུ་འཕང་མཐོན་པོར་གྱུར་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་དུས་ཀྱི་མཐར་ཡང་མི་ནུབ་པའི་རྒྱལ་མཚན་བརྟན་པར་འཛུགས་པ་དང༌། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་ཆེན་པོ་ཡུན་དུ་གནས་པའི་རྣམ་དཀར་གྱི་བ་དན་ཕྱོགས་བཅུར་བསྒྲེངས་པ་བཅས་སྨིན་གྲོལ་གྱི་ལམ་ལ་བཀྲི་བར་བྱེད་པའི་བཀའ་དྲིན་བླ་མེད་དུ་མཛད་དེ་མཇུག་ཆོག་བསྐྱངས།

དུས་དབང་གནང་སྐབས་དམིགས་བསལ་བཀའ་སློབ་རིམ་པར་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘གཙོ་བོ་བསྟན་འཛིན་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་རྣམས་ལ། སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་བྱོན་པ་དང༌།། བསྟན་པ་ཉི་འོད་བཞིན་དུ་གསལ་བ་དང༌། བསྟན་འཛིན་ཕུ་ནུ་བཞིན་དུ་མཐུན་པ་ཡིས།། ཞེས་སོགས་ལུང་འདྲེན་མཛད་ནས་རིས་མེད་ཀྱི་བསྟན་འཛིན་དགེ་འདུན་རྣམས་ཐུགས་མཐུན་ཁྲིམས་གཙང་ངོས་ཆོས་ཚུལ་མཐའ་དག་ལ་དག་སྣང་ནོར་བུའི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་དགོས་ཤིང༌། དེ་ཡང་དཔེ་ཆ་གཅིག་ནས་གསུངས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡིད་ཆེས་མ་གནང་བར་རྒྱ་ཆེའི་གསུང་རབ་ཀྱི་གནས་ལ་རྟོག་ཞིབ་གནང་ན། མཐའ་མ་ཚང་མའི་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འབབ་ཀྱི་རེད།

ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གི་ཕན་ཚུན་མཁས་པའི་དགོངས་པ་དཔེ་ཀློག་གནང་སྐབས་མུ་སྟེགས་པའི་དཔེ་ཆ་ཀློག་སྐབས་འཛིན་པའི་སྤྱོད་ཚུལ་ལྟར་མིན་པ་ངེས་པར་དུ་དད་པས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་གཟིགས་དགོས། རྩ་བའི་སློབ་གཉེར་ནི་རང་དབང་ཡིན་པས་སྔར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཀྱང་བཀག་འགོག་གནང་མ་ཐུབ་པར་ངོས་ཀྱིས་བཀག་ག་ལ་ཐུབ། འོན་ཀྱང༌། དེང་སྐབས་ངོས་ལ་བསྟན་པ་རིས་མེད་ཀྱི་འགན་ཞིག་འཁྲིས་ཡོད་སྟབས་ངོས་ཀྱིས་ལྷག་བསམ་གྱིས་གཞེན་སྐུལ་ཞུས་པ་ཡིན།

དགེ་ལུགས་དང་རྙིང་མ་གཉིས་བསྟན་པའི་སྒྲོམ་བསླང་གཞི་ཕྲན་བུ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པས་དགེ་ལུགས་པ་ཚོས་རྙིང་མའི་ཆོས་ཚུལ་སྦྱངས་ཐུབ་ན་མདོ་ཕྱོགས་ལ་གོ་བ་གསར་པ་ཞིག་རྙེད་རྒྱུ་མེད་ཀྱང༌། སྔགས་ཕྱོགས་ལ་གོ་བ་གསར་པ་རྙེད་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད།

དེང་སྐབས་བསྟན་པ་རིས་མེད་ལ་ཐོས་སྦྱངས་གནང་མཁན་དཀོན་པོ་འདུག་པ་དེ་དེ་མུར་མ་ལུས་པའི་ཐུགས་བརྩོན་དོན་གཉེར་ཚང་མས་གནང་ན་བསྟན་པ་སྤྱིར་ཕན་གྱི་རེད་ཅེས་ཐུགས་ནན་ཆེན་པོས་འབོད་སྐུལ་མཛད་པ་དང༌། མི་དམངས་བྱིངས་ལའང་ད་ལམ་ཁྱེད་ཚོས་ཆོས་ཀྱི་དོན་ལ་ས་ཐག་རིང་པོ་ནས་དཀའ་བ་སྤྱད་དེ་འགྲོ་སོང་མང་པོ་བཏང་ནས་ཡོང་བ་ལྟར། ད་རེས་ངོས་ཀྱིས་ཉིན་ཤས་བཤད་པའི་ཆོས་ཀྱི་དོན་རྣམས་སེམས་ལ་བཞག་ནས་ཆོས་མཐུན་གྱི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ཐབས་དང༌། སེམས་བཟང་པོའི་སྒོ་ནས་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་རྒྱུན་གཤིས་སུ་འཇགས་པ་བྱས་ཏེ་རྣམ་ཀུན་མ་ཎི་སོགས་ཁ་ཏོན་དང༌། ཚེས་བཟང་དུས་བཟང་ལ་སྨྱུང་གནས། གསོ་སྦྱོང་སོགས་རྣམ་དཀར་དགེ་ཚོགས་ལ་འབད་འབུངས་ཅི་ནུས་བྱེད་དགོས།

དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྤྱི་སྒེར་འཕྲལ་ཕུགས་གང་སར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད། དེ་བཞིན་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་ཁུལ་ནས་ཡོང་མཁན་ཚོའི་ནང་ལ་ད་ཕན་སྔར་མེད་ཀྱི་སྲོལ་ངན་གཞིར་བཟུང་དམར་མཆོད་འབུལ་མཁན་ཡོད་ཚེ་ད་ནས་ངེས་པར་མཚམས་གཅོད་བྱེད་དགོས་ཞེས་དང༌། མཇུག་ཏུ་ད་རེས་ཀྱི་བླ་སློབ་ཚང་མ་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་བྱུང༌། ཚང་མ་བློ་བདེ་པོ་གྱིས། ང་ཚོ་རྗེས་སུ་ཐུག་ཡོང༌།’’ ཞེས་བཀའ་བཞེས་བཟང་པོ་སྩལ།

ཚེས་ ༢༨ སྔ་དྲོ་སྒྲོལ་དཀར་ཚེ་དབང་གི་སྒྲུབ་ཞག་དང༌། སྒྲོལ་དཀར་གྱི་ཚེ་དབང་དང༌། འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ་ཞིང༌། སྐབས་དེར་གསུང་འཕྲོས་སུ་འབྲོམ་སྟོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མས་ཁྱེད་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཁོ་མོས་སྐྱོང་ཞེས་ཞལ་ཀྱིས་བཞེས་ཡོད་པས་བོད་འབངས་དང་དམིགས་བསལ་གྱི་ལས་འབྲེལ་ཡོད་ཅེས་གསུངས། དེ་རྗེས་ཕྱི་རྒྱལ་བ་འཛམ་གླིང་ཤར་ནུབ་རྒྱལ་ཁབ་བཅུ་བཞིའི་མི་རིགས་ལས་གྲུབ་པའི་ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཚུལ་རྒྱུན་འཛིན་ཚོགས་པ་ཐུན་མོང་ནས་བླ་མཆོད་ཚོགས་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་གྱིས་འདོན་སྐུལ་དབུ་མཛད་དང༌། མཆོད་རྔ་འབུད་དཀྲོལ། འབུལ་ཚན་འདེགས་མི་སོགས་ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་རང་ཉིད་ནས་ཞུས་པ་དང༌། གསོལ་འབྲས་ཕེབས། གསོལ་འདེབས་མལ་བཤད་པ་དང༌། རྟགས་རྫས་མཐུན་འགྱུར་ཝར་ཎ་མཐོ་རིམ་སློབ་སྤྱི་ཟམ་གདོང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གནང༌། རྟེན་གསུམ་ཕྱི་རྒྱལ་བཙུན་མ་ནས་བཏེག་འབུལ་དང༌། དབྱིན་སྐད་ཐོག་ནས་གསོལ་འདེབས་སྙན་སྒྲོན་ཞུས་པའི་སྙིང་པོར།

བདག་ཅག་རྣམས་ཚེ་འདིར་མགོན་པོ་གང་གི་ལམ་སྟོན་སྐྱབས་འོག་ཏུ་ཚུད་པའི་བསོད་ནམས་ཅན་ཞིག་ཡིན། བརྩེ་བ་ཆེན་པོའི་གཟིགས་སྐྱོང་དང༌། བཀའ་སློབ། སེམས་སྟོབས་སྤེལ་བ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ང་ཚོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་དུ་འགོད་པར་མཛད་ཅིང༌། དེ་ལྟའི་བཀའ་དྲིན་གྱི་ཆ་ཤས་གསབ་པ་དང༌། བདག་སོགས་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དུ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པའི་བརྟན་བཞུགས་འབུལ་ཆོག་པ་དང༌། འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བདག་ཅག་རྣམས་སྐྱབས་དང་རེ་ལྟོས་འཆའ་ཡུལ་མགོན་པོ་མཆོག་ཉིད་ལས་གཞན་མ་མཆིས། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནི་བདག་ཅག་གི་དུས་གསུམ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ལགས་ན། གང་གི་ཐུགས་བཞེད་བཞིན་ངེད་རྣམས་ནས་ཞབས་འདེགས་ཞུ་འོས་ཅི་མཆིས་རང་སེམས་དྭངས་པའི་སྒོ་ནས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

འདས་པའི་ང་ཚོའི་བྱ་བ་མཐའ་དག་དང༌། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་འདི་ནི་བོད་རང་བཙན་བསྒྲུབ་བྱའི་མཐུན་རྐྱེན་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོའི་གསོལ་བ་ཡང་དེ་ལྟར་འདེབས་རྒྱུ་ཡིན། གལ་ཏེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གནད་དོན་འདིའི་ཐོག་སློབ་སྟོན་ཕེབས་ན་ང་ཚོས་དེ་དོན་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཡིན། ཅེས་སོགས་ཁོང་ཚོ་དང་བླ་སློབ་ཀྱི་ལས་འབྲེལ་ཟབ་པའི་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་སྲིད་ངེས་རྙེད་ཡོང་བའི་འདོད་དོན་གསོལ་རྗེས་མགོན་པོ་གང་ཉིད་དུས་ནམ་ཡང་ང་ཚོའི་མི་ཚེ་དང་མི་བྲལ་བར་ཤོག་ཅིག་ཅེས་སྨོན་འདུན་ཞུས་ནས་འབུལ་དངོས་རྣམས་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར། ཕྱི་རྒྱལ་འཐུས་མི་གྲངས་ ༣༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། གཡོགས་དར་སྩལ། གཏང་རག་མལ་བཏེག་འབུལ་བཅས་གྲུབ་འཕྲལ། མི་མང་དུས་འཁོར་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་མཇལ་ཁ་ཞུས།

ཚེས་ ༢༩ སྔ་དྲོ་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཐུན་མོང་ནས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་དད་དམ་གོང་བུའི་ནུས་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་མགྲིན་གཅིག་དང་སྤྱོད་ལམ་གཅིག་གིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བདག་སོགས་མཁའ་ཁྱབ་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དུ་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་པར་ཚེ་དཔག་མེད་ནང་སྒྲུབ་འཆི་མེད་ལྷ་ལྔའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་ཞག་སྔགས་བཟླས་གནད་སྨིན་སྔོན་སོང་གི་ཐོག་མཁའ་གྲོ་བསུ་བཟློག་འཆི་མེད་རྡོ་རྗེའི་སྲོག་མཁར་གྱི་ཆོ་ག་དང༌། ཚོགས་འཁོར་འབུམ་ཕྲག་ཁ་ཤས་དང་འབྲེལ་བའི་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་གྱི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་རྣམ་གཉིས་ནས་རྟེན་གསུམ་རེ་དང༌། དབུས་གཙང་དང་མདོ་སྨད་ཚོགས་གཙོ་སོ་སོ་ནས་མལ་རེ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། གསོལ་འབྲས་ཕེབས། རིགས་ལྔའི་མཁའ་འགྲོའི་དར་ཐག་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གཅོད་འབྲེག་མཛད། མཁའ་འགྲོ་མ་རྣམས་ལ་ཡོན་བརྔན་ཏེ་སྐུ་གླུད་དང་བཅས་བརྫངས།

གསོལ་འདེབས་མལ་བཤད་པ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེས་ཞུས་པའི་ནང་དུ་འཕགས་མཆོག་འཇིག་རྟེན་དབང་ཕྱུག་ནི་རིང་མོ་ཞིག་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་ཟིན་ཀྱང༌། བདག་ཅག་གངས་ཅན་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ལ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུ་རིམ་པར་བྱོན་པའི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་དང༌། ལྷག་པར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་མཛད་འཕྲིན་ནམ་མཁའི་མཐའ་དབུས་ཀུན་ཏུ་ཁྱབ་པའི་བཀའ་དྲིན་ཟབ་པ་དང༌། སླད་ཀྱང་བོད་ཀྱི་བསྟན་སྲིད་བདེ་སྐྱིད་དང་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་བཅས་པའི་སྐྱབས་གནས་རེ་ལྟོས་ཞུ་ཡུལ་མགོན་པོ་ཉིད་ལས་གཞན་མེད་པས་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་ཅིས་ཀྱང་བརྟན་དགོས་པའི་གསོལ་འདེབས་ཐུགས་རྒྱུད་འཁུལ་ངེས་གསུང་གསང་མཐོན་པོས་གསུངས།

མལ་ལྗགས་བཤད་གྲུབ་པ་དང་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ནས་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དང༌། བཀྲ་ཤིས་རྫས་རྟགས་བརྒྱད། རྒྱལ་སྲིད་སྣ་བདུན། སྐུའི་ན་བཟའ་ཉེར་ཆས་སོགས་ཞལ་འདོན་ཚིགས་བཅད་དང་སྦྲགས་འབུལ་གནང་མཛད་པར་དགེ་འདུན་འདུས་པ་རྒྱ་མཚོས་མཐུན་འགྱུར་ཞུས། ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་ནས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་དང༌། ན་བཟའ་ཉེར་ཆས་སོགས་དང༌། འཁོར་དུང༌། རྒྱལ་སྣ། རྟགས་རྫས་སོགས་མཐུན་འགྱུར་འབུལ་གནང་མཛད། རིན་ཆེན་དང་གཉིས་ལས་བསྐྲུན་པའི་རྒྱལ་རྟགས་བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་དང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཞོན་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་ནས་ཟུར་འདེགས་ཐོག་སྟག་ལུང་ཞབས་དྲུང་རིན་པོ་ཆེ་ནས་འདེགས་འབུལ་སྐབས། གངས་རི་རྭ་བས་བསྐོར་བའི་ཞིང་ཁམས་འདིར།། ཞེས་པ་སྙན་པའི་དབྱངས་དང་བཅས་ཚིག་མཇུག་རྫོགས་པ་དང་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཕྱག་མཚན་དུ་དགྱེས་འབུལ་ཞུས་གནང་བ་དང་ཟློས་གར་བས་རོལ་ཆ་བཏང༌། འབུལ་དངོས་རྣམས་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར།

དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། སྟག་ལུང་ཞབས་དྲུང༌། བོད་འབྱོར་རི་འབུར་སྤྲུལ་སྐུ་སོ་སོར་ནས་རྟེན་གསུམ་རེ་དང༌། གཞོན་ནུ་དང༌། བུད་མེད་ཚོགས་གཙོ་ནས་མལ་རེ། ཆོལ་ཁ་གསུམ་དང༌། གཞོན་ནུ། བུད་མེད། ཆིག་སྒྲིལ་ཚོགས་པ་བཅས་ཀྱི་མི་འཐུས་གསུམ་རེ་མཇལ་ཁར་ཕྱག་སྲུང༌། གཡོགས་དར་འཕྲལ་གཡོགས། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ད་རེས་ཆེད་དུ་དམིགས་བསལ་གྱི་ཞལ་བཞེས་བཀའ་བཟང་ཕེབས་པ་ནི་ད་ལམ་བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མཁས་གྲུབ་རྣམ་པ་གདན་འཛོམས་པའི་ཐོག་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ནས་བརྟན་བཞུགས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་ནི་དད་དམ་གང་ཐད་ནས་ཡག་པོ་རེད།

རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཚེ་ལ་སེམས་ཁྲལ་བྱེད་མ་དགོས། ཕལ་ཆེར་ལོ་བརྒྱད་ཅུ་དགུ་བཅུ་སྡོད་ཀྱི་རེད། གལ་ཆེ་ཤོས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་གྱི་འགན་དེ་མི་གཅིག་གཉིས་ལ་འཁྲི་བ་ཞིག་མིན་པར་མི་ཚང་མར་འགན་ཡོད་པས་ཆོས་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་རེད། གཞུང་གི་ལས་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་རེད། དེ་བཞིན་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་ཚོགས་པ་ཚོ་ཡིན་ནའང་རེད་ཚང་མས་ཕན་ཚུན་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས།

དེང་སང་དུས་ཚོད་འགྱུར་བ་སོང་སྟེ་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་བ་དང་དུས་ཚོད་བཟང་དུ་འགྲོ་བའི་སྐབས་ལ་ལྷོད་གཡེང་མ་སོང་བ་ངེས་པར་བྱེད་དགོས། ང་ཚོའི་འདོད་དོན་རྩ་བ་ད་ལྟ་འགྲུབ་མེད། ཚང་མས་ད་བར་ཧུར་ཐག་གནང་ཡོད་ལ་ད་དུང་ཡང་ཧུར་ཐག་གནང་དགོས་ཞེས་སློབ་སྟོན་འབོད་སྐུལ་ནན་ཏན་མཛད། གཏང་རག་སྐབས་འབྲི་གུང་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། སྨིན་གླིང་གདུང་སྲས། བོད་འབྱོར་སེར་བྱེས་དགེ་བཤེས་སོག་པོ་སེང་གེ་སོ་སོ་ནས་རྟེན་གསུམ་རེ། མདོ་སྟོད་དང༌། ཆིག་སྒྲིལ་ཚོགས་གཙོ་སོ་སོ་ནས་མལ་རེ་བཏེག་འབུལ། ཤིས་བརྗོད་ཀྱི་སྐབས་སྲུང་འཕྲལ་ཞུས་ཀྱི་ས་སྐྱ་བདག་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ། འབྲི་གུང་ཆེ་ཚང༌། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ། སྟག་ལུང་ཞབས་དྲུང༌། སྨིན་གླིང་གདུང་སྲས། རི་འབུར་སྤྲུལ་སྐུ། སོག་པོ་དགེ་བཤེས་སེང་གེ། ཚོགས་པ་དྲུག་གི་ཚོགས་གཙོ་མི་དྲུག རྣམ་གྲྭ་དབུ་མཛད་བཅས་ལ་སྲུང་བྱིན་དང་ལེགས་དར་སྩལ། མཇུག་ཏུ་བཀྲ་ཤིས་སྨོན་ཚིག་དང་བཅས་ཀ་ཁྲི་སྒྲོག་སྟེ་མཛད་སྒོ་ལེགས་པར་གྲུབ། མི་མང་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་མཇལ་ཁ་ཞུས།

ཚེས་ ༣༠ སྔ་དྲོ་དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་ཆོག་དང༌། རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོའི་ཉེ་འཁྲིས་ཆུ་རྫིང་དུ་ཀླུ་ཆོག་དང་འབྲེལ་རྡུལ་ཚོན་བཤམས། གཙང་ཁང་ཐུབ་དབང་སྤྱན་སྔར་གནས་གཟིགས་ཐོག་ཞལ་འདོན་བསྐྱངས། ཕྱིར་ཕེབས་དཀྱིལ་འཁོར་ཐིག་རིས་མི་མངོན་པར་གཙང་ཁྲུས་ཀྱིས་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་སྟེགས་བུའི་དབུས་སུ་བཞུགས་ཏེ་ཤིས་བརྗོད་དང༌། བསྟན་འབར་མ། བདེན་གསོལ་སྨོན་ལམ་སོགས་ཀྱིས་མཐའ་བརྒྱན་ཏེ་མེ་ཏོག་གི་ཆར་ཆེན་དབབ་པར་མཛད་པ་བཅས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་ཐེངས་བཅུ་གཅིག་པ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་སླ་བཅོས་སུ་མ་སོང་བར་མཁས་གྲུབ་གོང་མའི་ཕྱག་ལེན་ལྟར་ལེགས་པར་གྲུབ་པར་མཛད།

ད་རེས་ཆོས་ཞུར་བཅར་འབྱོར་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་པ་ལ་དྭགས་པ་དང༌། གར་ཞ། ཁུ་ནུ། འབྲས་ལྗོངས། མོན་པ། འབྲུག་པ། ཤར་པ་སོགས་མི་གྲངས་ཁྲི་ཕྲག་བརྒལ་བར་རེ་རེ་བཞིན་མཇལ་ཁ་གནང་ཐབས་མེད་སྟབས་དམིགས་བསལ་འདུ་འཛོམས་ཐོག་སེམས་བཟང་ཡ་རབས་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་སྙིང་བསྡུས་དང་འབྲེལ་བྱིན་སྲུང་གསོལ་རས་སྩལ། ཉིན་རྒྱབ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་མི་གྲངས་སྟོང་ཕྲག་བདུན་ལྷག་ཙམ་ལ་གོང་བཞིན་མཇལ་ཁ་རེ་རེ་བཞིན་གནང་སྟབས་མ་མཆིས་པས་ཚང་མ་འདུ་འཛོམས་ཐོག་གང་ཅིའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་བཀའ་སློབ་གསལ་རྗེན་ཐུགས་བརྩེ་ཆེན་པོས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལྷག་ཙམ་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར།

‘‘ང་རང་ཚོ་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་ཞིང་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ལུང་གིས་ཟིན་པའི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རྣམས་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་ལྷན་སྐྱེས་སུ་སེམས་པ་བཟང་པོ། མི་ཞིག་ཤི་ནའང་ཨ་ཙི་ཁོ་ཤི་འདུག་ཅེས་ཚང་མས་སེམས་ཁྲལ་དང༌། དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་པའི་གོམས་གཤིས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། འདི་འདྲའི་ང་ཚོའི་ལུང་པ་དེར་བར་ལམ་རྐྱེན་ངན་བྱུང་ནས་ངོས་རང་ཐེ་བའི་བོད་མི་འབུམ་གཅིག་ལྷག་ཙམ་མིའི་ལུང་པར་འབྱོར་སྐབས་འགོ་སྟོད་རྒྱུས་མངའ་ཡོད་པ་ས་དང་གནམ་ལས་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་ཏེ་དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡོད། དེ་ལས་སྡུག་པ་བོད་ནང་དུ་སྡོད་མཁན་ཚོས་ལོ་ཉི་ཤུ་སྐོར་གྱི་རིང་ལ་ཚད་ལས་བརྒལ་བའི་སྡུག་བསྔལ་མྱངས་པ་རེད། བོད་ཀྱི་ད་ལྟའི་མི་ཐོག་འདི་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་དང༌། སྡུག་བསྔལ་མང་ཤོས་མྱོང་བའི་མི་ཐོག་གཅིག་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བར་ལམ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༩ ཚུན་ཆད་ནས་རྩ་བའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་ཕྲན་བུ་གུ་ཡངས་སུ་ཕྱིན་ཏེ་བོད་ནང་ལའང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཚགས་པར་འགོད་མཁན་དང༌། ཚོགས་པ་དང༌། མི་སྒེར་བཅས་ཀྱི་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་མཁན་ལོ་རེ་ནས་ལོ་རེ་ཇེ་མང་དུ་སོང་སྟེ་བོད་ནང་དངོས་སུ་སླེབས་ཐུབ་མཁན་གང་ལ་གང་འཚམས་བྱུང་བ་དེ་ཚོ་ཕལ་མོ་ཆེས་ཧ་ལམ་ཁ་གཅིག་གྲགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བོད་ནང་གི་བོད་མི་ཚོ་སེམས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་མི་ལ་རྩ་བ་ནས་མི་དགའ་བ་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཆགས་པ་རེད། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ལོ་དེ་ཙམ་རིང་གཉའ་མ་ཆག་པར་མཁྲེགས་པོ་བྱས་ཏེ་བསྡད་པ་འཛམ་གླིང་ཐོག་མཐོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་སྔོན་བོད་པའི་ཐོག་དོ་སྣང་མེད་མཁན་དེ་ཚོའི་གྲས་ལའང་དོ་སྣང་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་པ་དང༌། སྔོན་མ་བོད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་རིན་ཐང་མི་བརྩི་མཁན་དེ་ཚོས་ཀྱང་ད་ཆ་རིན་ཐང་གསར་པ་ཞིག་བརྩི་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཆགས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོའི་མི་རིགས་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། མི་རིགས་འདིས་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་དཀའ་ངལ་མང་པོ་མྱངས་ཡོད། ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་ཐོག་བོད་པ་ཞེས་མིང་ཡོད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་བསམ་པའི་ཐོག་ནས་སྤོབས་པ་སྐྱེ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོས་སྤོབས་པ་བསྐྱེད་དེ་སྨྱོ་མཆོངས་བརྒྱབ་ཟེར་བ་མིན། སྤོབས་པ་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་དྲང་བདེན་གྱི་འཐབ་རྩོད་གཉའ་མ་ཆག་པར་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་འབད་བརྩོན་སྙུགས་བསྲིངས་ནས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དངོས་གནས་བོད་ལུང་པའི་ནང་ལ་རྒྱ་མིས་ད་ལྟ་བར་དུ་བྱེད་སྟངས་ཡག་པོ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་བྱས་མེད། དེ་ལ་ང་ཚོས་སྐད་རྒྱག་དུས་མེས་རྒྱལ་ཁ་བྲལ་གཏོང་གི་འདུག་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཁ་བྲལ་སུས་བཏང་པ་རེད་དམ། དུད་འགྲོ་ཁྱི་ཕག་ཅིག་དང༌། བྱ་བྱེའུ་བྱོལ་སོང་ཞིག་ཡིན་ནའང་བྱམས་པོ་བྱས་ན་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་རེད། སྡུག་པོ་བཏང་ན་སུས་དགའ་པོ་བྱེད་ཀྱི་རེད་དམ། སྡུག་པོ་གཏོང་མཁན་ལ་དགའ་པོ་མི་བྱེད་པ་དེ་ཆོས་ཉིད་རེད། བོད་པ་རྒྱ་མི་ལ་སྣ་འཚིག་པ་དེ་བོད་པའི་རང་གཤིས་སྡུག་དྲགས་པ་རེད་དམ། རྒྱ་མི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་དྲགས་པ་རེད་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོས་རྒྱ་མི་ཚོར་བོད་ཀྱི་དེ་སྔའི་ལོ་རྒྱུས་ཤོད་དགོས་བྱུང་ན་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་རབས། རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་བཅས་ལ་དངོས་གནས་སྲིད་དོན་གྱི་དབང་ཤེད་མེད་པར་གཟུ་བོར་གནས་པའི་དྲང་པོའི་ཐོག་ནས་ཉམས་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པ་འདུག བོད་དང་རྒྱ་ནག་ཅེས་རྩ་བ་ནས་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད། མ་འོངས་པར་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་མིན་ནི་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ལ་ཁེ་ཕན་ཆེ་ཤོས་ཤིག་དང༌། ཐོབ་ཐང་ཡག་ཤོས་ཤིག་དགོས་པ་དེ་ནི་མིའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན། འཛམ་གླིང་ཐོག་རྒྱལ་རབས་ལ་འཕོ་འགྱུར་ཅི་ཡང་ཡོང་གི་ཡོད། གལ་ཆེ་ཤོས་དོ་བདག་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་ཆེ་ཤོས་ཤིག་དགོས་པ་དེ་རེད། འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཆ་བཞག་ན་རྒྱ་དང་བོད་ཅེས་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད་མ་གཏོགས། བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་སུ་རྩ་བ་ནས་གཏོགས་མེད། ཡིན་ནའང་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གྱུར་དང༌། མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཅེས་པ་དེ་འདྲ་འཛམ་གླིང་ཐོག་ཡོང་སྲིད་པ་རེད། འཛམ་གླིང་ཐོག་མི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པ་ཞིག་ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་མེད་པ་ཆགས་དུས་དུམ་བུར་གྱེས་ཀྱིཡོད་པ་དང༌། མི་རིགས་ཐ་དད་ཅིག་ཐུན་མོང་གི་ཁེ་ཕན་དམིགས་བསལ་ཅན་ཞིག་ཆགས་སྐབས་མི་རིགས་ཐ་དད་ཡིན་ནའང་གཅིག་གྱུར་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། འདས་པའི་གནས་ཚུལ་ཆ་བཞག་ན་རྒྱ་དང་བོད་ཅེས་རྩ་བ་ནས་ཐ་དད་སོ་སོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེ་ནས་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ད་ཕན་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་རིང་གལ་ཆེ་བ་ཛ་དྲག་གི་གནས་ཚུལ་དཔལ་འབྱོར་ཐད་སོ་སོ་རང་ཁ་རང་གསོ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་ད་དུང་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་ཉུང་ཤས་ཡོད་ཀྱང་མང་ཆེ་བ་འགྲིགས་ངེས་ཆགས་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘མ་འོངས་པར་ང་ཚོའི་གནས་ཚུལ་བཟང་དུ་འགྲོ་གི་རེད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་མི་དམངས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་ཡིན་པས་སེམས་ཤུགས་ཡག་པོ་ཡོད་ན་སྒྲུབ་ཁག་པོ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་བསྒྲུབ་ཐུབ་ཅིང༌། སེམས་ཤུགས་མེད་ན་སྒྲུབ་སླ་པོ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་མི་འགྲུབ་པ་ཡོང་སྲིད་ཀྱི་རེད། ད་ཕན་ཚང་མས་ལྷག་བསམ་དུང་ལས་དཀར་པོ་དང༌། སེམས་ཤུགས་རི་ལྟར་གཡོ་བ་མེད་པར་བསྡད་པ་རེད། ད་དུང་ཡང་མུ་མཐུད་དེ་ལྟར་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ང་རང་ལུས་པོའི་ཆ་ནས་མི་ཡུལ་རྒྱ་གར་དུ་ས་ཁད་ཆོད་ནས་བསྡད་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཀྱིས་ང་ལ་རེ་བ་འདྀ་ལྟ་བུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ནི་ང་རང་ཚོ་ཚེ་རབས་མང་པོར་ལས་དང་སྨོན་ལམ་གྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ངས་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཀྱི་མ་རེད། ངའི་མི་ཚེ་གང་ལ་གང་འཚམས་ཀྱི་རིང་པོ་སྡོད་ཐུབ་པའི་རེ་བ་དང་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད། མ་ཤི་བར་དུ་བོད་རྒྱ་ཆེའི་མི་དམངས་ཀྱི་དོན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་བློ་གཡེང་གཏན་ནས་བྱེད་མི་དགོས། གནས་སྐབས་ཤིག་ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་སྡོད་དགོས་བྱུང་བའི་རིང་ལའང་བོད་སྤྱི་པ་དང་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་བླངས་ཏེ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཕྱིན་ཆད་བོད་ནང་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱས་ནས་བཀྲ་ཤིས་པ་དང༌། སྐྱིད་པའི་ཉི་མ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཤར་གྱི་རེད། ང་རང་ཚོ་ཚང་མ་བཀྲ་ཤིས་ལུགས་ལེགས་བྱས་ཏེ་ངའི་མི་ཚེའི་ཚེ་ལྷག་དེ་བོད་ནང་བསྐྱལ་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ཚང་མས་བློ་བདེ་པོ་གྱིས།’’11jམཆན། ཞེས་སོགས་གསུངས་ཏེ་ཚང་མར་དད་རྟེན་སྐུ་པར་དང་བྱིན་རྟེན་སྲུང་མདུད་བཅས་སྩལ།

ཚེས་ ༣༡ དགོང་དྲོ་རྡོར་གདན་གནས་འཛིན་རྒྱ་གར་དགེ་སློང་སེར་པོའི་མགྲོན་ཁང་དུ་ཚོགས་འདུར་གདན་ཞུས་ལྟར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན།

‘‘ཚོགས་བཞུགས་གྲོགས་པོ་ལྷན་རྒྱས་ལ་ཞུ་རྒྱུར། དེ་རིང་ང་ཚོ་འདིར་ཡང་བསྐྱར་ནང་པའི་མཁས་པ་དང༌། ཆོས་པ། དགེ་སློང༌། ང་ཚོ་ངོ་ཤེས་པ་རྟག་ཏུ་བསམ་བློའི་ནང་གདོང་གི་རྣམ་འགྱུར་དྲན་བཞིན་པའི་གྲོགས་པོ་རྙིང་པ་རྣམས་ཐུག་འཕྲད་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་ངོས་རང་དགའ་པོ་བྱུང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོ་ཚང་མས་སོ་སོའི་ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་གི་ནང་ལ་རང་ཉིད་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་ཡོད་པའི་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ་གུས་བརྩེ་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་སོ་སོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། དེ་བཞིན་ལྟ་བ་འདིའི་ཐོག་ནས་མི་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཕན་ཐོགས་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཐུབ་ཐབས་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་ཡོད། ཁྱེད་རང་ཚོ་ལ་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང༌། ཡིན་ནའང་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཚོགས་འདུ་གྲ་སྒྲིག་གནང༌། མི་སྣ་མང་པོ་འཛོམས་ཐུབ་པ་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག དེ་རིང་ཚོགས་འདུ་འདིའི་ཐོག་ལ་གོ་བསྡུར་གནང་མཁན་མང་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་པར་བརྟེན། གོ་བསྡུར་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུར་ངས་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེ་རིང་ང་ཚོ་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བ་ཡིན་ཙང་ངོས་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ཚིག་ཁ་ཤས་ཤིག་བཤད་འདོད་བྱུང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སོ་སོའི་ཁམས་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པར་གསུངས་ཡོད། ནང་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཡང༌། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་མི་འདི་དང་འདིས་ང་ལ་དད་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ལ་ངས་ག་རེ་བཤད་ཀྱང་ཉན་ཀྱི་རེད་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་མ་ཡིན་པར། མི་སོ་སོའི་ཁམས་དང་འཚམས་པ་ཞིག་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་གནང་ཡོད། ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཐབས་ཚུལ་གྱིས། འགྲོ་བའི་དོན་ལ་རྟོག་པ་པོ། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་མོས་པའི་དབང་གིས་ནང་པ་རང་ཉིད་ཀྱི་ནང་ལ་ཡང་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་གསུངས་ཡོད།

ཕྱོགས་གཞན་ནས་ཞུས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བརྩི་བཀུར་གནང་བའི་ལྟ་སྤྱོད་འདི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་མཐུན་པོ་ཡོང་རྒྱུའི་མཐུན་རྐྱེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད། ང་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ལ་ཆ་བཞག་ན་འདི་འདྲའི་ཆོས་ལུགས་མང་པོ་ཡོད། འཛམ་བུ་གླིང་སྤྱི་ཡོངས་ལ་མཚོན་ན་ཡང་དེ་དེ་བཞིན་གྱི་ལྟ་བ་དང་གྲུབ་མཐའ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པར་བརྟེན། ནང་པའི་ལྟ་ཚུལ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་དང༌། དེང་སང་གི་དུས་འདིར་དངོས་གནས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། དེང་དུས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ། དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཀྱིས་ཕོངས་མེད་ཀྱང༌། བསམ་བློ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཕོངས་བསྡད་ཡོད། བསམ་བློ་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་རྩ་དེའི་ནང་ལ་ཞལ་འདེབས་ཆེ་ཞོག་ཆུང་ཞོག་རྒྱག་མཁན་གྱི་ཆོས་པ་འདྲ་མི་འདྲ་དེ་དག་མཐུན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག

དེ་ནས་སྤྱིར་བཏང་ཆོས་ལུགས་ཕལ་ཆེར་ལ་ཡོང་མདོག་ཁ་པོ་རེད། ལྷག་པར་ནང་པར་ཆ་བཞག་ན། ཆོས་ལ་དད་པ་བྱེད་མཁན་རིགས་གཅིག་གིས་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་དད་པ་སྐྱེས་མཁན་རིགས་གཅིག རིགས་གཞན་གཅིག་རྒྱུ་མཚན་གཏིང་ཟབ་པོ་ཤེས། དེས་དྲངས་པའི་དད་པ་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་པར་སྤྱིར་བཏང་སྟོན་པ་རྩ་བ་ཆེན་པོ་རེད་སྙམ་པ་ཙམ་གྱི་ཐོག་ནས་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་བཅས་རིགས་གཉིས་ཡོད།

ང་རང་ཚོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ནང་པའི་ལྷ་ཁང་དང༌། ནང་པའི་དགོན་པ་ཁག དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་ནང་ཁུལ་ལ་ཡོད་པའི་ནང་པའི་སྡེ་ཚོགས་དེ་ཚོའི་ནང་ལ་ནང་པའི་ལྷ་ཁང་ཆུང་ཆུང་དེ་གྲས་དང༌། གསར་པ་བཞེངས་མཁན་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། དེ་ཚོ་དང་བ་འདྲེན་པོ་ཞིག་དང༌། སྤུས་དག་པོ་ཞིག་དགོས་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག ཕན་ཐོགས་ཏན་ཏན་ཡོད། ང་ཚོ་ནང་ཚགས་རེད། སོ་སོའི་བསམ་ཚུལ་ག་རེ་ཡོད་པ་དེ་བཤད་ན་ཡག་གི་རེད། ང་རང་ཚོ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་དགོན་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་སྤུས་དག་པོ་ཡོང་བ་ལ་རང་རང་སོ་སོའི་བསམ་བློའི་ནང་འདི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་ས་ཞིག་ཡིན་བསམ་པའི་འདུ་ཤེས་ཤིག་མ་གཏོགས་མ་བྱུང་ན་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད།

སོ་སོའི་དོན་དག་ཡིན་ན་ཡང་གཙོ་བོ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང༌། དེ་བརྒྱུད་ནས་འགྲོ་བ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དོན་དག་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་བསམ་པའི་ཐོག་ནས་བསྟན་པ་སྤྱིའི་མཚན་ལ་དགུང་འདེགས་ཐུབ་པ་དང༌། ཚང་མར་དང་བ་འདྲེན་པ་ཡོང་ཐབས་ལ་དང་དོད་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག དེ་ནས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྩ་བའི་ནུས་པ་ཐོན་པ་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱས། བསམ་བློ་བཏང༌། བློའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ལ་གུས་བརྩི་སླེབས་པ་ཞིག་དང༌། དེ་ནས་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ལྷག་དོན་ནང་པ་གསར་པ་ཚོ་ཡོད་སར་ལམ་སྟོན་བྱེད་སྟངས་སྐོར་སྔོན་མ་ནས་སྐུ་ཞབས་ཨ་མི་ཏ་གུབ་ཏ་དང༌། དེ་བཞིན་སྐུ་ཞབས་རུ་པ་ཏི་ལི་དང་བཀའ་མོལ་ཚར་མང་པོ་བྱུང༌།

གང་ལྟར་སྔོན་ལ་ནང་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་དོན་དེ་གྲས་ཤོག་ལྷེ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ལས་མ་བྱུང་ཡང་བཟོས། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་སྐྱབས་འགྲོའི་ཚིག་བཏོན་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། བུངྷ་དྷརྨ་སངྒྷ་ཟེར་བ་དེ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་པ་དེའི་བསླབ་བྱ་གཙོ་བོ་གང་དང་གང་ཡིན་པ། ང་ནང་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར། དངོས་གནས་དྲང་གནས་ནང་པ་ཡིན་ན་ཉིན་ཞག་ཕྲུགས་གཅིག་གི་བསམ་བློའི་ནང་ལ་ནང་པའི་བསླབ་བྱ་གང་དྲན་དགོས་པ་དང༌། བླང་དོར་གང་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ། དེས་རང་ཉིད་ལ་ཕན་ཐོགས་གང་ཡོད་པ་རྣམས་ཤེས་པ་བཟོ་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་འདྲ་བྱས་ན་ཕན་ཐོགས་དངོས་གནས་ཡོང་གི་རེད།

དེ་ནས་སྤྱིར་བཏང་འཛམ་བུ་གླིང་འདི་སྒང་ལ་དེང་སང་ཚན་རིག་ཐོག་ནས་མིས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པའི་ནུས་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་ར་འཕྲོད་བྱུང་བ་རྣམས་ཁས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་ཞིག་དང༌། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་ར་འཕྲོད་མ་བྱུང་པའི་རིགས་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཆེ་རུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། ནང་པའི་ངོས་ནས་ཚན་རིག་དགྲ་རེད་ཅེས་རྩ་བ་ནས་ཟེར་གྱི་མེད། དཔེར་ན། ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ལ་རྟོན་པ་བཞི་གསུངས་ཡོད། གཞལ་བྱའི་གནས་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་རིགས་འགའ་ཞིག་ལ་ཐད་ཀར་རིག་པས་ལམ་སང་སྒྲུབ་ཁག་པོ་འདྲ་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད། སྤྱིར་བཏང་གཙོ་ཆེ་བའམ། གལ་ཆེ་བ་ནི་རིག་པ་འབའ་ཞིག་གིས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས།

རིག་པས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་རིག་པ་དང་འགལ་བ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ཞིག་ཡིན་ནའང་དེ་དྲང་དོན་ལ་བཀྲལ་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས། རིག་པ་དང་འགལ་བཞིན་དུ་འདི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ན་མི་འགྲིགས། དེ་ལྟ་བུའི་གཞི་རྩའི་ནང་པའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དེ་ཚན་རིག་གི་འགྲོ་སྟངས་དང༌། ཚན་རིག་པའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོ་དང་ཕལ་ཆེར་འདྲ་པོ་ཡོད།

དཔེར་ན། ང་རང་ཚོའི་དུས་རབས་འདི་དང༌། དུས་རབས་སྔོན་མའི་ནང་ལ་བྱུང་བའི་ཚན་རིག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ཚོ་དང༌། རིགས་གཅིག་མཁས་པ་ཚོས་སོ་སོའི་འདོད་མོས་ཡོད་པའི་ཤེས་བྱ་གང་རུང་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་སློབ་སྦྱོང་དང་ལས་ཀ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང་མི་སོ་སོར་གཞི་རྩའི་གོམས་གཤིས་དང༌། བག་ཆགས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད།

དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་རིགས་ཁ་ཤས་ལ། སོ་སོའི་ཚན་རིག་གི་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་དེའི་ནང་ལ་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང༌། ཚད་ངེས་ཅན་ཞིག་མ་གཏོགས་ཧ་ཅང་གུ་ཡངས་པོ་ཞིག་ཡོང་བ་ལ་གཞི་རྩ་སོ་སོའི་བསམ་བློ་གཏོང་ཕྱོགས་དང༌། གོམས་གཤིས་ཀྱི་ཆ་ནས་དེ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་གཅིག་ཐེབས་ཀྱི་མེད་དམ་བསམ་པ་དྲན་གྱི་འདུག ནང་པའི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ཏན་ཏན་གུ་ཡངས་པོ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཕལ་ཆེར་ཡོང་སྲིད་པ་རེད།

ཡང་ནང་པས་ནང་པའི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་ཐོན་དགོས་བཤད་པ་འདི་ནང་པ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་དོན་དག་ལ་བཤད་པ་མ་རེད། ངོས་རང་གིས་མཐོང་ཚུལ་ལ་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་འདིས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ང་རང་ཚོ་མིའི་འདོད་པ་ཚིམ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ན་ང་ཚོ་ཆོས་པ་ཚོ་ཁ་རོག་བསྡད་ན་འགྲིགས་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་ཚང་མས་ཤེས་གསལ་ལྟར། དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་ཡོད་ཀྱང༌། ཡིན་ནའང་མི་ལ་དངངས་སྐྲག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐབས་ལ་དཔལ་འབྱོར་སྐོར་གྱི་འཆར་གཞི་འདྲ་བཀོད། དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་བཏང་བའི་ཐོག་ནས་མིའི་བདེ་སྐྱིད་འཚོལ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

ང་རང་ཚོ་ལུང་པ་ཡར་རྒྱས་མ་ཕྱིན་གོང་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་དཀའ་ངལ་ཡོད་པ་དང༌། མི་ལ་ཛ་དྲག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་ཛ་དྲག་གི་སྡུག་བསྔལ་དེ་སེལ་རྒྱུའི་དོན་དག་ལ་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་ངེས་ཅན་ཞིག་བརྒྱུད་ནས་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་མིའི་དཀའ་སྡུག་སེལ་བའི་ཐབས་ལམ་དྲག་ཤོས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད།

ཡིན་ནའང་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དེས་འགྲིགས་པ་རེད་དམ་ཟེར་ན་རྩ་བ་ཉིད་ནས་མ་རེད། ང་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་དང་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་བ་ཡིན་ན། ཕལ་ཆེར་དེང་སང་ང་རང་ཚོའི་སློབ་སྦྱོང་གི་ལམ་ལུགས་དེའི་ནང་རྩ་བའི་ང་རང་ཚོ་མིའི་བསམ་བློའི་ལམ་སྟོན་བྱེད་ཕྱོགས་དེའི་ཐོག་ལ་ནོར་འཁྲུལ་ཞིག་མེད་དམ་བསམ་གྱི་འདུག སྒྲུང་བཤད་སྲོལ་ཞིག་ཡོད། མི་ལྔ་ལ་བགོ་ཤ་རྒྱག་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་ལ་གྲངས་ཀ་རྒྱག་མཁན་ཁོས་རང་ཉིད་བརྗེད་དེ་མི་གཞན་བཞི་བགྲངས་པའི་སྒྲུང་ཡོད་པ་བཞིན། ང་ཚོས་མིའི་བདེ་སྡུག་སྐོར་ལ་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ། དཔེར་ན། མིའི་བདེ་སྡུག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིའི་ལུས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་རྩད་གཅོད་དང༌། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། རྩ་བའི་བདེ་སྡུག་མྱོང་མཁན་ནང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ཟུར་དུ་ལྷག་ཏེ་དེ་ལ་དོ་སྣང་ཁྱོན་ནས་མེད་པར་ལུས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད།

རྡོ་དོན་སྙིང་པོ་ཤེས་བྱ་ཕྱི་ཡི་རྡུལ་རྫས་སམ། རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ལུས་སམ་ཕྱི་ཡི་དངོས་པོ་གཅིག་དང༌། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟེར་བ་གཉིས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ནི་ནང་པ་དང༌། ཆོས་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་གིས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དོན་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་ལ་བདེ་སྡུག་གི་རྐྱེན་བྱེད་མཁན་ཕྱིའི་རྫས་ཤིག་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། དེ་ལོངས་སྤྱོད་མཁན་ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་དགའ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་སྤྲོད་མཁན་ཕྱིའི་རྫས་དེ་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས། བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་པ་དེ་བཞིན་དུ་ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེ་བདེ་སྡུག་སྤྱོད་མཁན་གཙོ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་སྟབས་ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐོར་ལ་ཡང་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱས། བསམ་བློ་བཏང༌། ཉམས་ཞིབ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག

གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་ཆ་འཇོག་བྱེད་སྟངས་དང་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྟངས་དེ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་གཅིག་པོ་མ་ཡིན་པར། ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ཆ་འཇོག་དང༌། བརྟག་དཔྱད་འདྲ་མཚུངས་བྱས་ཏེ་དེ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། སློབ་སྦྱོང་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ཏན་ཏན་མིའི་བསམ་བློའི་འགྲོ་སྟངས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་གི་རེད་བསམ་གྱི་འདུག སྔོན་གྱི་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་ནང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྐོར་ལ་བརྟག་དཔྱད་མང་པོ་གནང་ནས་འགྲེལ་བཤད་སྐྱོན་ཡོད། དེ་གཅིག་པུ་བསྐྱར་ཟློས་ལྟ་བུར་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན་ཡང་ཚད་ལོངས་ཡོང་གི་ཡོད་མེད་མི་ཤེས། སྔོན་གྱི་མཁས་པ་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ་གསུངས་པ་དེ་དང༌། དེང་སང་ཚན་རིག་པས་ཕྱིའི་ཡོ་བྱད་ལ་བརྟེན་ནས་མིའི་བསམ་བློའི་འགྲོ་སྟངས་སྐོར་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པའི་རིག་གནས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་ལས་ཀ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་མཐོང་གི་འདུག དེས་ན་ཕྱིའི་དངོས་པོ་དང༌། ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཀར་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཅིག་པུར་བསམ་བློ་བཏང་སྟེ། ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ལ་དོ་སྣང་མ་བྱས་པར་བསྡད་ན། ང་ཚོ་མུ་གེས་ཤི་རྒྱུའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡང་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཡང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་གཅིག་པུར་མགོ་འཁོར་ཏེ་ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདག་མེད་དུ་ལུས་པ་ཡིན་ན། ང་ཚོར་ཛ་དྲག་དང༌། དངངས་སྐྲག རྙོག་གྲ་ཚ་པོ་འདི་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་རྣམས་སེལ་མི་ཐུབ། ཐབས་ཤེས་ཡང་དག་པ་ནི། ཕྱི་ཡི་དངོས་པོ་དང༌། ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཉིས་ཀར་དོ་སྣང་གཅིག་གྱུར་བྱས་ཏེ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས། ཞུ་རྒྱུ་དེ་ག་ཡིན། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།’’ ཞེས་སྩལ།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༤ ཉིན་རྡོར་གདན་བོད་དགོན་འདུ་ཁང་དུ་རྡོར་དགོན་མཁན་པོ་རྟ་ར་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། ལས་སྣེ་གྲ་དམངས་མཇལ་ཁར་བྱིན་སྲུང་གསོལ་སྩལ། དེ་ནས་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བྱང་ཤར་ཆོས་རྗེ། བཀའ་བློན་ལས་ཟུར་སོགས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་གུས་འདུད་དང་བཅས་དུས་འཁོར་གསུང་ཆོས་གནང་ཡུལ་དུ་ཡུད་ཙམ་ཞབས་བཅགས་དང༌། རྡོར་གདན་མཆོད་རྟེན་ཐུབ་དབང་སྤྱན་སྔར་གནས་གཟིགས་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས་འཕྲལ་ཆིབས་འཁོར་ཐོག་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་པ་ཊ་ནཱ་(Patna)བར་དང༌། དེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྡི་ལིར་ཞབས་སོར་འཁོད།

ད་ལོའི་གསུང་ཆོས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་འདིར་ཕྱི་ནང་མི་རིགས་འདུ་འཛོམས་ཁྱོན་ཆེ་འདི་འདྲ་བྱུང་བ་ནི། མགོན་པོ་གང་ཉིད་ནས་རྒྱུན་གྱི་བཀའ་སློབ་གཙོ་ཆེ་བ་ཞིག་སྟེ། རང་རེའི་བོད་གངས་ཅན་དུ་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གི་ཆོས་བརྒྱུད་བཞི་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁུངས་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་བཀའ་ལ་ཐུག་པ་མ་ཟད། དེ་ཐམས་ཅད་རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཚང་ལ་མ་ནོར་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་ལ། ཐོས་རྒྱ་དང་མཐོང་རྒྱ་ཆུང་ཞིང་མ་རིག་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་འགའ་ཞིག་ནས་བོད་དུ་དར་སྔ་རྟིང་དང༌། མིང་འདོགས་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ལ་བསྙད་ནས་དེ་དག་ཕན་ཚུན་ཚ་གྲང་ལྟར་འགལ་ཟླ་ཡོད་པར་ལྟ་བ་འདི་དག་སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་གྱི་བཀའ་དོར་བའི་ཆོས་སྤོང་གི་ལས་ཚབས་ཆེར་འགྱུར་བས་ལྟ་ཚུལ་འདི་རིགས་གཏན་ནས་སྤངས་ཏེ་ཕན་ཚུན་དག་སྣང་བཀུར་རེས་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། དེ་ཡང་བཞེད་པ་ཁག་ཤེས་པ་ལ་རག་ལས་པས་ཆོས་བརྒྱུད་ཕན་ཚུན་སློབ་གཉེར་གང་ཐུབ་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་ནན་ཅན་ལོ་ནས་ལོ་སྦྲེལ་གྱིས་གནང་བ་དང༌། དེས་མ་ཚད་སིང་གྷ་ལ་དང༌། འབར་མ། ཐའེ་ལན་སོགས་ལ་དར་གནས་ཡོད་པ་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་དགེ་འདུན་སྡེ་ཚོགས་འདི་དག་ཕལ་མོ་ཆེས་ཐེག་ཆེན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀར་མི་འདོད་ཀྱང༌། དེ་ལ་ང་ཚོས་འགལ་བ་མི་ལྟ་བར་དམ་ཆོས་འདུལ་བའི་ཕྱག་ལེན་རྣམ་དག་ཡོད་པའི་ཐེག་དམན་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་ང་ཚོས་སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་འབྲངས་གཅིག་གྱུར་ལ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་སྙིང་ཐག་པ་ནས་གུས་བཀུར་མཛའ་འབྲེལ་བྱེད་དགོས་པའི་བཀའ་སློབ་ལན་གཅིག་མ་ཡིན་པ་གནང་ཡོད་ཅིང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་མང་ཚོགས་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་དོན་རྣམས་གང་ཉིད་ཀྱི་ཕྱག་ལེན་ཉམས་བཞེས་སུ་བསྟར་ནས་རིས་མེད་མཁས་གྲུབ་ཁག་གི་དྲུང་ནས་གསན་བཞེས་དང༌། ཉམས་བཞེས། ཆོས་བརྒྱུད་ཇི་འདྲ་ཞིག་གི་རྗེས་འབྲངས་མཆོག་དམན་བར་མ་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་ཡང་ཀུན་ལ་བྱམས་བརྩེ་དང་དག་སྣང་བཀུར་བཟོས་རྒྱ་ཆེ་གནང་བ། དེ་བཞིན་ཐེག་དམན་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་གནས་བརྟན་ཁག་དང༌། དགེ་འདུན་ཚོ་ཁག་ཚང་མར་གོ་སྐབས་ཅི་ཐོབ་ཀྱི་མཇལ་འཕྲད་ཡང་ཡང་ཐོག་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་ལས་བརྩམས་པའི་གསུང་མོལ་དྲི་རྟོགས་རྒྱུན་མར་གནང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་ད་ལྟའི་ཆར་རང་རེ་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བཞིའི་བར་ལ་ཕན་ཚུན་ལྟ་སྤྱོད་མི་མཐུན་པའི་བསམ་ཚུལ་རྩ་བའི་ཆ་ནས་ཡོངས་སུ་ཞི་འཇགས་སུ་གྱུར་ནས་ཕན་ཚུན་དག་སྣང་གུས་བཀུར་འཛུམ་བསུའི་གནས་དུས་ཆེས་བཟང་པོར་གྱུར་པ་དང༌། ཕྱོགས་མཚུངས་ཐེག་དམན་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ནས་ཀྱང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་མཛད་འཕྲིན་ལ་སྙིང་ནས་གུས་ཏེ་དོན་གྱིས་ས་སྟེང་རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་བདག་པོར་བཀུར་པའི་གནས་ཚུལ་ཆེས་བཟང་པོ་འདི་བྱུང༌། ཚུལ་དེ་ཁ་བཤད་ཙམ་མིན་པར་དངོས་དོན་གང་འདྲ་ཞིག་གིས་མཚོན་ཐུབ་ཟེར་ན། ད་ལམ་རྡོར་གདན་གྱི་མཛད་པ་ཁག་གཉིས་ཀྱིས་གསལ་བར་མཚོན།

དང་པོ། རྡོར་གདན་བྱང་ཆུབ་ཤིང་དྲུང་དུ་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་གནང་བའི་ཉིན་བོད་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་བཞིའི་བླ་ཆེན། སྤྲུལ་སྐུ། དགེ་འདུན་ཡོངས་རྫོགས་སྨོས་ཅི། ཐེག་དམན་ཉན་ཐོས་སྡེ་པའི་དགེ་སློང་སྡེ་ཁག་གཅིག་དང༌། ཉི་ཧོང་གི་ཆོས་པ་སྡེ་ཁག་གཅིག འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་མང་ནས་ཕེབས་པའི་ནང་པའི་དགེ་འདུན་དང༌། སྐྱ་བོ་ཕོ་མོ་བཞི་བརྒྱ་སྐོར་བཅས་མི་རིགས་དང༌། ཆ་ལུགས། སྐད་ཡིག་མི་གཅིག་པའི་ནང་པ་ཁྲི་ཕྲག་ཙམ་འདུས་འཛོམས་ཐོག ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་འབྲངས་གཅིག་གྱུར་ཕུ་ནུ་བུ་སྤུན་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཉེར་བར་བཞག་ནས་མཆོད་འབུལ་སྨོན་ལམ་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་ངང་གནང་བ་དང༌།

གཉིས་པ། ད་རེས་རྡོར་གདན་ཆོས་ཞུར་ས་རྙིང་བཀའ་དགེའི་བླ་ཆེན། སྤྲུལ་སྐུ། གྲུབ་དབང༌། སྔགས་འཆང༌། དགེ་འདུན་ཁྲི་ཕྲག་ཙམ་དགའ་དད་སྤྲོ་བའི་སྒོ་ནས་འདུ་འཛོམས་གནང་བའི་ཁར། གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་ཐུན་མོང་གི་བརྟན་བཞུགས་ཉིན་རིས་མེད་བླ་ཆེན་ཁག་ནས་ཀྱང་དགོངས་པའི་མཐིལ་གཅིག་དང༌། བརྗོད་པའི་དབྱངས་གཅིག་གི་སྒོ་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཆེད་རང་རང་སྐབས་བབ་རྟེན་རྫས་བསྟར་འབུལ་གྱི་མཛད་ཁུར་ཁག་དགྱེས་བཞེས་ཐོག དད་གུས་ཐུགས་འདུན་རྩེ་གཅིག་པའི་ཐུགས་སྨོན་ཤུགས་དྲག་གནང་བ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་གསལ་པོར་མཚོན་ཐུབ། གནས་ཚུལ་འདི་དག་སྔར་ཕན་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གོང་མ་རིམ་བྱོན་གྱི་མཛད་པའི་ནང་བྱུང་མ་མྱོང་བའི་མཛད་འཕྲིན་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པའི་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ནང་ཁུལ་ཕན་ཚུན་གུས་བཀུར་དག་སྣང་ནོར་བུའི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་འདི་ཡང་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་བརྒལ་བའི་དུས་ཡུན་རིང་བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན་རྒྱུན་མཐུད་གནང་བའི་མཛད་རྗེས་ལས་བྱུང་བར་སུ་ཡིས་བསྙོན།

ཚེས་ ༥ ཉིན་ཞོགས་པ་ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་འབོམ་བྷེའི་གྲོང་ཁྱེར་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཤིང༌། དེ་རྗེས་པུ་ན་(Poona)རུ་ཞབས་སོར་འཁོད་གནང་གིས་ས་གནས་གཞུང་གི་མི་སྣ་དང༌། གདན་ཞུའི་མཐུན་ཕྱོགས་ཁག་ནས་དགའ་བསུ་ཞུས་རྗེས་ཕེབས་སྒྲིག་བཞུགས་ཡུལ་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་མེས་པོ་དམ་པ་མ་ཧཱ་ཏ་མ་གྷན་དྷིའི་སྐུ་མཆེད་ར་ཇ་མོ་ཧན་གྷན་དྷི་(Rajmohan Gandhi)མཆོག་དང་ལྷན་ཕེབས། འཐུས་མི་ཚོས་གུས་བཏུད་གཟབ་གཟེངས་ཞུས།

ཚེས་ ༦ ཉིན་ཀུན་སྤྱོད་ལེགས་སྤེལ་ལྷན་ཚོགས་ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་ཡར་རྒྱས་སྐོར་གྱི་འཛམ་གླིང་གི་གྲོས་མོལ་ལྷན་ཚོགས་དབུ་འབྱེད་བསྐྱངས་ཤིང༌། དེར་རྒྱ་གར་གྱིས་གཙོས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ ༢༥ ནས་སྐུ་ཚབ་ ༢༢༥ ཙམ་ཚོགས་བཅར་ཞུས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཕྱིའི་ཚན་རིག་དང་འཛུགས་སྐྲུན་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང་མཉམ་ནང་སེམས་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཐོག་ལའང་སྤྱི་མཚུངས་ཡར་རྒྱས་དགོས་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་གསུངས། ཕྱི་ཉིན་ནང་པ་གསར་པ་བཞི་བརྒྱ་སྐོར་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་མཇུག་པུ་ནར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མི་མང་ཚོགས་འདུ་ཞིག་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༨ ཉིན་ཐད་འཕུར་གནམ་གྲུའི་ནང་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་བྷན་ད་རྡ་རར་མི་མང་སྟོང་ཕྲག་ཉི་ཤུ་བརྒལ་བར་བཀའ་སློབ་སྩལ་ཏེ་འབོམ་བྷེར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས། ཕྱི་ཉིན་ཚན་རིག་དང་ཆོས་ཀྱི་ལྟ་སྤྱོད་མཉམ་སྤྱོད་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ལྷན་ཚོགས་དབུ་འབྱེད་བསྐྱངས་ཤིང༌། ལྷན་ཚོགས་དེའི་ནང་རྒྱ་གར་གྱི་ཚན་རིག་མཁས་པ་དང༌། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཆེ་རྒུ། དེ་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་ཡུལ་ཁག་ནས་ཚན་རིག་དང་ཆོས་ཕྱོགས་ལ་མཁས་པ་སྙན་གྲགས་ཅན་ཁག་བཅས་དང་ལྷན་བཞུགས་གནང་བ་དང༌། དེ་མཚུངས་འབོམ་བྷེའི་ས་གནས་ཁག་གཉིས་སུ་མི་མང་ཁྲི་ཚོ་བརྒལ་བར་བཀའ་སློབ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་སྩལ།

སྐབས་དེར་གསར་དུ་བཞེངས་པའི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་ངོ་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་བཞི་ཅན་གྱི་ནང་དགོན་བྷོ་དྷ་བྷི་ཧར་ཞེས་པ་དབུ་འབྱེད་མཛད་དེ། སྤྱིར་སྐུ་བརྙན་གྱི་རིགས་ཕྱིའི་མཛེས་ཆར་སྟོན་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་དཀོན་མཆོག་ལ་དད་གུས་བྱེད་པའི་ལམ་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་སེམས་འགུལ་ཐེབས་པ་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་རེད་ཅེས་སྩལ།

དེ་ནས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་ས་གནས་ཧེ་དྷར་བྷ་དྷེར་(Hyderabad) ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཌོག་ཀྲར་ཨམ་བྷེ་ཀར་(Dr. Ambedkar)གྱི་དྲན་གསོའི་ཆེད་བཞེངས་པའི་ལྷ་ཁང་ལ་གནས་གཟིགས་དང་ཐུགས་སྨོན་རབ་གནས་མཛད། སར་ཝོ་རྡ་(Sarvodaya Hospital Hyderabad)ཞེས་པའི་སྨན་ཁང་ཆེན་མོའི་ཁོངས་སུ་ཆོས་ལུགས་སོ་སོའི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ཡོད་པའི་ནང་པའི་ལྷ་ཁང་གི་དབུ་འབྱེད་ཀྱང་གནང༌།

ཨེ་ཤ་ཡའི་བཤེས་གཉེན་ཤེས་ཡོན་སློབ་གཉེར་ཁང་དབུ་འབྱེད་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ་དང༌། མངའ་སྡེའི་སྲིད་སྐྱོང་དང་སྤྱི་ཁྱབ་བློན་ཆེན་རྣམ་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་རྗེས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྡི་ལིར་ཞབས་སོར་བཀོད།

དེར་སྒོམ་དང་བསམ་བློའི་ཞི་བདེར་ཕན་པའི་ལྷན་ཚོགས་དབུ་འབྱེད་སྐབས། སྐུ་ཚབ་མི་གྲངས་བཞི་བརྒྱ་སྐོར་འདུ་འཛོམས་ཡོད་པའི་སར་མི་མང་ཚོས་སྒོམ་སྒྲུབ་བྱ་རྒྱུའི་ཐབས་ལམ་འཛོལ་མེད་དུ་སྦྱོང་བདར་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། རང་གི་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀས་མི་ཚེའི་དཀའ་སྡུག་དངོས་མྱོང་གདོང་ལེན་ཐུབ་ཀྱི་རེད། ནང་སེམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཅེས་པ་དེ་ཁྲོམ་ནས་དངུལ་སྤྲད་དེ་ཉོ་ལེན་ཐུབ་པའི་དངོས་པོ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ནི་སོ་སོ་རང་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ནུས་སྟོབས་ཇེ་རྒྱས་སུ་གཏོང་དགོས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་པ་རེད། དེང་སྐབས་ཕྱི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ནང་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་དགོས་པའི་གནད་དོན་ལ་ཚང་མས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། ཞེས་སྩལ། སྐབས་དེར་སྐུ་མགྲོན་གྱི་གྲས་སུ་རྒྱ་གར་གྱི་ཤེས་ཡོན་ལས་དོན་བློན་ཆེན་དང༌། རྒྱ་གར་གྱི་ཧིན་རྡུ་དང་ནང་པའི་ཆོས་ལ་མཁས་པ་ཁག་གཅིག་ཀྱང་མཉམ་བཞུགས་གནང་ཞིང༌། དེ་ཉིན་དགོང་དྲོ་ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་ནུབ་ཕྱོགས་ནང་པའི་ཆོས་སྒར་(Tushita Mahayana Meditation Center)ནས་གོ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་ལོ་འཁོར་ཆོས་ཀྱི་དུས་ཆེན་གསུམ་པའི་དབུ་འབྱེད་དང༌། སྐབས་དེར་བོད་རིགས་དང༌། རྒྱ་གར། ཕྱི་རྒྱལ་བ་སོགས་ནང་ཆོས་ལ་དོན་གཉེར་ཅན་སྟོང་ཕྲག་འགའ་ཤས་འདུ་འཛོམས་བྱུང་ཞིང་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་སྐོར་ལས་བརྩམས་པའི་གསུང་བཤད་བཀའ་སློབ་སྩལ།

གཞན་ཡང་ལྡི་ལིར་ཡོད་པའི་རྒྱ་གར་ཁམས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པ་གསར་བཞེངས་ལ་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་ཏེ་དབུ་འབྱེད་དང་རབ་གནས། ཆོས་འབྲེལ་བཀའ་དྲིན་བཅས་བསྐྱངས་ཐོག་ཁྱེད་ཚོ་འདི་ཁུལ་འབྱོར་བའི་དུས་ཚོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཙམ་མ་གཏོགས་ང་ཚོ་མི་རིགས་གཅིག་རེད། དེར་བརྟེན་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་ངོ་བོ་མཚོན་པའི་ནང་ཆོས་འདི་དག་མི་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། བུ་ཕྲུག་ཚོར་རང་རེའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང༌། ཆོས་ཚུལ། གཤིས་ལུགས་བཅས་བསླབ་དགོས་ཞེས་གསུངས། དགོང་དྲོ་རྒྱ་གར་ཕྱི་འབྲེལ་བློན་ཆེན་གཞོན་པ་དང༌། ཕྱི་འབྲེལ་དྲུང་ཆེ་རྣམ་གཉིས་མཇལ་འཕྲད་གནང༌། ཚེས་ ༡༤ ཉིན་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལའི་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

༢༽སླར་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕེབས་རྗེས་ཀྱི་མཛད་པ་ཐོར་བུ།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་དབང་ཆེན་སྨིན་པར་སྩལ་བས་མཚོན་ཆོས་སྲིད་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས་ཏེ་སླར་ཡང་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ཞབས་སོར་ འཁོད་རྗེས། རྒྱུན་གཏན་བཞིན་རང་གཞུང་མཛད་གཙོ་རྣམས་ལས་དོན་སྙན་བཅར་དང༌། བཀའ་སློབ་ལམ་སྟོན། ཕྱི་ནང་གནད་ཡོད་མི་སྣ་མཇལ་བཅར་བཀའ་སློབ་སོགས་དུས་ཚོད་སྐར་ཆ་གཅིག་ཙམ་ཡང་བསྟན་འགྲོའི་དོན་འབའ་ཞིག་ཏུ་གཏོང་མུས་ཀྱི་མཛད་གསེང་ཁྲོད་གལ་ཆེའི་མཛད་པ་ཐོར་བུ་ཁག་གཅིག་འགོད་པ་ལ་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཡིག་ཚང་དབུ་གཡབ་འགག་ཏུ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་མི་གྲངས་ ༥༠༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། བྱིན་སྲུང་སྩལ་ཐོག འདི་ག་དྷ་རམ་ས་ལར་བོད་གཞུང་མང་གཙོའི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། སྨན་རྩིས་ཁང༌། དཔེ་མཛོད་ཁང༌། བོད་ཁྱིམ་སློབ་གྲྭ་སོགས་ཡོད་པའི་ངོ་བོ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་འདེམས་བསྐོ་བྱེད་ཕྱོགས། ཕྱིན་ཆད་ཀྱང་མུ་མཐུད་མང་གཙོའི་ལམ་སྲོལ་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་དང་ཡང་མཐུན་པ་ཡིན་ལུགས་བཀའ་སློབ་སྙིང་བསྡུས། སྒང་ཏོག་རུམ་བཏེགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཚབ་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། གསོལ་ཞབས་མི་ལྔ་བཅས་མཇལ་བཅར་ཐོག་མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་གི་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ་དོན་ལྟར་ཕྱི་ཉིན་ཡང་ཡིག་ཚང་དབུ་གཡབ་འགག་ཏུ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་མི་གྲངས་ ༧༠ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། བྱིན་སྲུང་སྩལ་ཐོག་སེམས་ཤུགས་མ་ཉམས་པ་ཧུར་བསྐྱེད་དགོས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྩལ། ཡང་ཉིན་གསུམ་རིང་གཟིམ་ཆུང་དབུ་རྩེར་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དཔོན་དབུ་བཞུགས་ཀྱི་ཆོག་གྲྭ་བྱིངས་བཅས་ནས་གཡང་སྒྲུབ་ཚོགས་པའི་གཡང་བསྡོམས་སུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཅད་རྒྱར་བཞུགས་འཇགས་འཁེལ་བས་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་མ་འཁོད་སྟབས་གཡང་བསྡོམས་ཕྱག་རྒྱ་ཕབ་མནན་དབུ་བཞུགས་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དཔོན་ཐུབ་བསྟན་མཆོག་ལྡན་ནས་གནང་ཞིང༌། ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་མལ་རྟེན་དོད་མཇལ་དར། སློབ་དབུ་ཆོག་གྲྭ་རྣམས་ལ་སྐུ་ཡོན་བཅས་ཕུལ།

ཉིན་བཅུའི་རིང་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་ཐུགས་དམ་ལྗགས་བསྙེན་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མ་དང༌། དབུ་སློབ་སོགས་ཆོག་གྲྭ་ནས་ཁ་སྐོང་སྦྱིན་སྲེག་བསྐྱངས། ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་མཇལ་དར་རྟེན་དོད་དང༌། ཆོག་ཞབས་རྣམས་ལ་སྐུ་ཡོན་བཅས་ཕུལ། ཉིན་གུང་རྒྱབ་ཡིག་ཚང་དབུ་གཡབ་ཏུ་བོད་འབྱོར་མི་གྲངས་ ༢༢༠ སྐོར་དང༌། སུད་སི་སོགས་ལ་གནས་སྡོད་བོད་མི་ ༢༠ ། ལ་དྭགས་ཁུལ་གནས་སྡོད་བོད་མི་ ༢༠ ཙམ་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་སྲུང་བྱིན་དང༌། སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་རང་མི་རིགས་ཀྱི་ལྟ་བ་མ་ཉམས་པ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ནས་དུས་ཚོད་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་མ་སོང་བར་སློབ་སྦྱོང་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་གལ་ཆེ་ལུགས་སོགས་སྩལ།

གང་ཞིག་གང་ལ་མཇལ་བས་འཆི་མེད་དཔལ།།

སྟེར་ཞེས་སྔོན་ཚེ་བདེར་གཤེགས་ཀུན་གྱིས་ནི།།

ཡང་ཡང་བསྔགས་པའི་གནས་མཆོག་རྡོར་གདན་དུ།།

དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གདམས་པ་ཟབ་མོ་སྩལ།།

དུས་མཚུངས་མཐའ་དག་རེ་བའི་རི་མོའི་གར།།

རྒྱུ་སྐར་མེ་ཏོག་འཛུམ་པའི་ཉམས་སུ་འཕོས།།

མགོན་གང་ཞལ་གསུང་ཟླ་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལས།།

བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཟེར་བརྒྱ་ཕྱོགས་སུ་སྤྲོས།།

མཐའ་དག་དད་པའི་སྤུ་ལོང་གཡོས་བྱས་ཏེ།།

བརྟན་བཞུགས་གསོལ་བའི་ཆོ་ག་འབུམ་བསྟར་བས།།

སྐབས་གསུམ་པ་རྣམས་བསམ་གཏན་ཁང་བཟང་དག།

བོར་ཏེ་ལྟད་མོར་གཡེང་ཞེས་རླུང་གིས་སྒྲོག།

དེ་བས་ཀྱང་ནི་བརྟན་གཡོའི་གཤིས་ལུགས་ཀྱི།།

འབེན་དག་གཏོར་བའི་གཏན་ཚིགས་རིག་པའི་མདའ།།

རྣམ་དཔྱོད་གཞུ་མོའི་རྒྱུད་ལ་དྲངས་བྱས་པས།།

རྒྱལ་བསྟན་ཡོངས་ཀྱི་བདག་པོར་མངའ་གསོལ་ལོ།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། ཀུ་ལུ་མ་ན་ལི་དང་གར་ཞ་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར། ཤེས་རིག་ཚོགས་བཅར་བར་བཀའ་སློབ་དང་དུས་འཁོར་དབང་ཆེན། ལ་དྭགས་དང༌། ཧིན་རྡུའི་ཆོས་ཚོགས། ལྡི་ལི་བཅས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་ཟབ་ཆོས་གསན་བཞེས་དང་བཀའ་དབང་བཀའ་ཁྲིད། མཛད་པ་ཐོར་བུ་ཁག་གཅིག་དང་རྫོགས་རིམ་གསལ་སྒྲོན་གྱི་བཤད་ལུང་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་ང་དྲུག་པའོ།།

9 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ།’ པོད་དང་པོ། ཤོག་ངོས་ ༤༢༣ ནས་ ༤༣༠ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

10 མལ་ལྗགས་བཤད་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

11 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༢༢༡ ནས་ ༢༥༨ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

རླབས་འཕྲེང་ང་བདུན་པ།

ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། བཀའ་དབང༌། གསུང་ཆོས། བཤད་ལུང་སོགས་སྩལ་བ་དང༌། གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང་སྔ་རྗེས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་ནང་ཕེབས་བཞུད། ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་དང་མ་ན་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར། ཟབ་ཆོས་གསན་བཞེས། རྒྱ་གར་དང་བོད་གཞུང་ནང་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་དབུ་འབྱེད་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ས་བཅད་དང་པོ།

ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་དགུང་གསར་མཛད་སྒོ། གསུང་ཆོས་ཁག་གཅིག་སྩལ་བ།

༡༽ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་དགུང་གསར་མཛད་སྒོ་སོགས།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་འཇའ་མུ་བར་དང༌། དེ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ཕྱི་ཚེས་ ༥ བར་དུ་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ་འཇོན་པོལ་གཉིས་པ་དང༌། རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན། སྲིད་བློན། སྲིད་འཛིན་གཞོན་པ་བཅས་ལ་འཚམས་འདྲིའི་མཇལ་འཕྲད་བསྐྱངས། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ‘‘བླ་ཆེན་པོབ་དང་དུས་ཡུན་སྐར་མ་ཉི་ཤུའི་རིང་མཇལ་འཕྲད་གནང་ནས་བླ་ཆེན་པོབ་མཆོག་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་པར་དགའ་བསུ་གནང་བ་དང་འབྲེལ་རྒྱ་གར་ནི་ཆོས་ལུགས་དང་རིག་གནས་འདྲ་མིན་མང་པོ་འཛོམས་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པ་དེ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཁེ་ཕན་དང་ཐད་ཀར་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་པས་བླ་ཆེན་པོབ་ད་ལམ་རྒྱ་གར་དུ་ཕེབས་པ་ནི་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད་’’ཅེས་གསུངས་པ་མ་ཟད། ‘‘ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་བྱུང་བ་ཙམ་གྱིས་མིའི་རིགས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་སྐོང་མི་ཐུབ་པར་ནང་གི་བསམ་པ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་རྒྱུ་དེ་ཡང་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་བརྟེན་ཚན་རིག་དང༌། ནང་བསམ་བློའི་རིག་པའི་བར་བགྲོ་གླེང་བྱ་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་རེད།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཁམས་གསལ་རྟོགས་བྱེད་པར་གཞན་འགྲན་མ་མཆིས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། དེས་ཚན་རིག་དང༌། ཆོས་ལུགས་གཞན་དབར་གྱི་ཟམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པས་བྱ་གཞག་འདིའི་ཐད་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཕན་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་སྒྲུབ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད།’’ཅེས་གསུངས།

བོད་དང་རྒྱ་གར་གྱི་གནའ་སྲོལ་གཞུང་བཀའ་པོད་རྣམས་ལ་སྦྱོང་པ་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་དམ། གོ་སྐབས་ཆེར་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བརྩམས་གནང་མཛད་པའི་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ལུགས་དང་ཉམས་ལེན་སྐོར་གྱི་ཕྱག་དེབ་‘མིག་འབྱེད་དགའ་སྟོན།’ཞེས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཕྱག་རྟགས་སུ་འབུལ་གནང་མཛད། བླ་ཆེན་པོབ་མཆོག་ནས་ཀྱང༌།‘‘ཁོང་ཉིད་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་ཕེབས་ཐུབ་མེད་ཀྱང༌། ད་རེས་ྋགོང་ས་མཆོག་མཇལ་བ་དེས་བོད་དུ་ཕེབས་ཏེ་བོད་མི་ཚོ་དང་དངོས་སུ་འཕྲད་པ་ལྟ་བུའི་ཚོར་སྣང་བྱུང་’’ཞེས་གསུངས། ད་ལམ་གྱི་འཚམས་འདྲི་འདི་ནི་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་དང་མཇལ་འཕྲད་མཛད་ཐེངས་གསུམ་པ་ཡིན།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རྒྱ་གར་སྲིད་འཛིན་གཞོན་པ་སྐུ་ཞབས་ཝེན་ཀ་ཀྲ་ར་མན་(Venkataraman)དང་མཇལ་འཕྲད་དུས་ཡུན་སྐར་མ་ ༣༠ ཙམ་རིང་མཛད་ནས་ཁོང་ལ་བོད་ཡིག་ནས་རྒྱ་གར་ཡི་གེར་སྒྱུར་བའི་དཔེ་དེབ་ཁག་གཅིག་ཡོད་པ་འདི་དག་བོད་ཀྱི་གཞོན་ནུ་རྒྱ་གར་དུ་འཚར་ལོངས་བྱུང་སྟེ་སློབ་སྦྱོང་ཐོན་པའི་སྦྱངས་འབྲས་ཡིན། ཞེས་ཕྱག་རྟགས་སུ་འབུལ་གནང་མཛད།

ྋགོང་ས་མཆོག་སྲིད་བློན་སྐུ་ཞབས་ར་ཇི་གྷན་དྷིའི་བཞུགས་གནས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་རྣམ་པ་གཉིས་སྐུ་རྐྱང་དུ་སྐར་མ་ ༥༠ ཙམ་རིང་མཇལ་འཛོམས་དགྱེས་མཉེས་ངང་མཇུག་བསྒྲིལ་ཏེ། ཕྱི་ཚེས་ ༥ ཉིན་ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་འཇའ་མུ་དང༌། དེ་ནས་རང་གཞུང་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

ཚེས་ ༩ ཉིན་ནི་བོད་རྒྱལ་ལོ་ ༢༡༡༣ མེ་སྟག་གནམ་ལོ་གསར་པའི་ཚེས་ ༡ འཁེལ་བས་ཐོ་རེངས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་དང༌། རྟེན་འབྱུང་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་བཏེག་འབུལ་ཟིན་མཚམས་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཐུགས་སྨོན་གནས་གཟིགས་སྙན་དར་སྒྲོན་འབུལ་དང་འབྲེལ་དབུ་རྩེའི་ཡང་སྟེང་དུ་ཚེས་གཏོར་གཟབ་གསོལ་གྱི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མས་མལ་རྟེན་གསུམ་བསྟར་འབུལ་དང༌། རྣམ་པར་རྒྱལ་བ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་མཁན་སློབ་འདུས་པ་དང་བཅས་ལྷན་དུ་དཔལ་ལྡན་སྲིད་གསུམ་བདག་མོར་མཆོད་གཏོར་རྒྱས་པ་དང༌། འདོད་ཁམས་བདག་མོའི་གཏོར་སྐྱོང་མངའ་གསོལ་སོགས་སྔར་སྲོལ་ཉམས་མེད་ཕྱག་བསྟར་དང༌། སྐབས་དེར་གཞུང་ཞབས་ཆེ་ཕྲ་རྣམས་ཕེབས་ཡོད་པ་མ་ཟད། བཀའ་བློན་བགྲེས་པ་ནས་རྟེན་གསུམ་བསྟར་འབུལ་ཞུས། ཞལ་འདོན་དང༌། གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས། ཚོགས་མཆོད་བཀྱེ་བཤམས་སོགས་རིམ་བཞིན་ལེགས་པར་གྲུབ་རྗེས་དགུང་གསར་མཛད་སྒོ་དངོས་གཞི་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཚུགས་ཤིང༌། བཀའ་བློན་བཀའ་ཟུར་རྣམ་པ་དང༌། སྤྱི་འཐུས། ཡབ་གཞིས་སྐུ་འཁོར། གཞུང་ཞབས་ཆེ་ཕྲ་བཅས་ཡོད་པའི་ཐོག དམིགས་བསལ་བོད་ནས་ཕེབས་པའི་བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་དང༌། དེ་སྔའི་གཞུང་ཞབས། གསོ་རིག་པ་བགྲེས་སོང་བཅས་མགྲོན་འབོད་གནང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་མིན་རྒྱ་གར་ས་གནས་དཔོན་རིགས་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སྐུ་མགྲོན་ཁག་གཅིག་དང་གློག་བརྙན་དཔར་འདེབས་པ་སོགས་ཡོད་པ་དགའ་སྟོན་བཞུགས་གྲལ་དུ་འཁོད་མཚམས། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྤྱན་འདྲེན་རྒྱ་གླིང་དང་སྤོས་སྣེས་གདན་དྲངས་ཏེ་མི་འཇིགས་གདོང་ལྔས་བཏེག་པའི་གསེར་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད།

རྣམ་གྲྭ་ཕན་བདེ་ལེགས་བཤད་གླིང་གསུང་ཞབས་ཐོག་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོས་ཁྲི་གསོལ་རྒྱལ་སྣ་རྟགས་བརྒྱད་རྫས་བརྒྱད་སོགས་མཐུན་འགྱུར་དང་འབྲེལ་རིམ་ཕུལ་མངའ་གསོལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་ཤིས་བརྗོད་དང་བསྟུན་ཏེ་དེ་དག་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐུ་ཚེ་ཞབས་པད་བསྐལ་བརྒྱར་བརྟན་ཅིང༌། རླབས་ཆེན་ཐུགས་ཀྱི་བཞེད་དགོངས་མཐའ་དག་འབད་མེད་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་མཐུན་རྫས་སུ་དགྱེས་འབུལ་ཞུས། བཀའ་ཤག་ནས་གཞུང་སའི་དགུང་གསར་གྱི་རྟེན་འབྱུང་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་ཞུས།

དེ་སྔའི་བོད་ཀྱི་མཛད་ལམ་ལྟར་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར་རྣམ་པ། ཡབ་གཞིས། སྤྱི་འཐུས། དྲུང་ཆེ་ཡན་མཇལ་ཁ་དབུ་ཚུགས་པ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ་དང༌། བསྟན་འཛིན་རབ་རྒྱས་གཉིས་ནས་བགྲོ་གླེང་ཚུགས། ཤེས་རིག་ཟློས་གར་པས་གླུ་གར་གྱི་མཆོད་པ་སྤྲོས། གསོལ་ཇ་གཉིས་པ་ཕེབས་རྗེས་གར་གཉིས་པ་མ་དགོས་པ་གནང་སྟེ་བགྲོ་གླེང་པས་ཚིགས་བཀྲ་བཅད་དེ་མཇལ་ཁ་ཞུས། དར་རང་སློག་དང་ཕྱག་བསྟར་སྲུང་མདུད་གསོལ་རས་དང༌། བཀའ་བློན་རྣམ་པ་དང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཉིས། ལྷ་རྒྱལ་རི། ཡབ་གཞིས་སྐུ་ངོ་རྣམ་པ་བཅས་མགྲོན་གཙོ་ཁག་ལ་ཕྱག་བསྟར་སྲུང་མདུད་གསོལ་རས་སྩལ་ནས་ཀ་ཁྲི་སྒྲོག་སྟེ་མཛད་སྒོ་གྲོལ།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢ སྔ་དྲོ་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་སྐྱབས་རྗེ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་མཆོག་སྤྲུལ་མཇལ་བཅར་ཐོག་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། ཡབ་ཡུམ་སྐུ་མཆེད་བུ་བུ་མོ་བཞི། གསོལ་ཞབས་གཉིས་བཅས་མཇལ་བཅར་དང༌། ཡང་སྲིད་རིན་པོ་ཆེར་སྲུང་བ་དང་མཇལ་དར། བྱིངས་ལ་སྲུང་བ་བཅས་སྩལ། དེ་རྗེས་གཞུང་ཞབས་དྲུང་ཆེ་མན་དང༌། ཟུར་སྐྱོང་ཁག རྣམ་གྲྭ། གནས་གྲྭ། དགའ་གདོང༌། བུ་ཁྱིམ་སློབ་ཕྲུག དྷ་སར་གནས་སྡོད་བོད་རིགས་མང་ཚོགས། བོད་ནས་གསར་འབྱོར། ཕྱི་རྒྱལ་མི་རིགས་ཁག་བཅས་མི་གྲངས་བདུན་སྟོང་སྐོར་ལ་ཡིག་ཚང་དབུ་གཡབ་མདུན་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། ཞུ་མོས་ཕྲུག་གུའི་མིང་བཅས་དགྱེས་བརྩེ་ཆེན་པོས་སྩལ།

སྔ་ནུབ་ནས་བཟུང་ཆར་སིམ་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བབས་ཀྱང་ྋགོང་ས་མཆོག་ནི་མི་མང་ལ་ཐུགས་བརྩེ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་མང་ཚོགས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་ཉུང་དུ་གཏོང་ཆེད་གནམ་གཤིས་ཀྱི་གྲང་ངར་དང་ཆར་པའི་གནོད་འཚེར་གདོང་ལེན་མཛད་དེ་ཕོ་བྲང་ཀ་ཕིབས་ཀྱི་རྡོ་སྐས་འོག་ཞབས་སྟེགས་སོགས་གང་ཡང་མེད་པར་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་གསུམ་རིང་སྐུ་བཞེངས་ཐོག་མཇལ་ཁ་དང་ཕྱག་དབང་སྩལ།

མི་མང་ཡང་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཐོང་གྲོལ་འཛུམ་ཞལ་མཇལ་བ་དང་ཕྱག་སྲུང་གི་བྱིན་རླབས་འཐོབ་རྒྱུའི་དགའ་བདེའི་ཚོར་བས་ལུས་སེམས་ཡོངས་སུ་ཁྱབ་པར་བརྟེན་ཆར་པས་ཤ་ཆུ་འཕྲད་ཀྱང་སྣང་བ་མི་གཏོང་བར་དགའ་བའི་འཛུམ་མདངས་སྟོན་བཞིན། གུས་བརྩི་ཆེན་པོས་ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་མཉེལ་སོང་སྙམ་པའི་སེམས་འཚབ་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་གསལ་བས། རླབས་ཆེན་གྱི་དབུ་ཁྲིད་དང་མི་མང་དབར་གྱི་བརྩེ་སེམས་དང་གུས་བཀུར། ཕན་ཚུན་སེམས་ཐག་ཉེ་བའི་གནས་ཚུལ་བཟང་པོ་རྣམས་ཁ་བརྒྱ་ལྕེ་སྟོང་དུ་སྤྲུལ་ཏེ་བཤད་ཀྱང་མི་ཚར་བ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། དེ་བས་གལ་ཆེ་བ་ནི་བརྩེ་བ་དེ་རིགས་ལ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང༌། བཅོས་མིན་གྱི་རང་བཞིན་རྗེན་རྗེན་དང༌། ལྷག་པར་རྐྱེན་ངན་གོད་ཆག་གཉན་འཕྲང་ཅན་གྱི་དུས་སྐབས་ནང་ཚོད་བགམ་དང་ཉམས་སད་ཐེག་པའི་བརྩེ་བ་ཞིག་ཡིན་པས། ཕྱི་ནང་ལོག་སྨོན་ཅན་གྱིས་ཐབས་འཕྲུལ་གང་ཞིག་བརྩམས་ཀྱང་མི་མང་གི་མདུན་སར་གདོང་རིས་དམར་རྗེན་དུ་ཐོན་ནས་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ལས་དབང་མཇུག་བསྒྲིལ་རྒྱུ་ལས། དེ་མིན་གཞན་གྲུབ་འབྲས་གང་ཡང་ཐོན་རྒྱུ་མེད་པ་ནི་ད་ལྟའི་དུས་རབས་ཀྱི་གཏན་འཁེལ་བའི་འགྲོ་ཕྱོགས་ཤིག་ཡིན་པ་བསྙོན་དུ་ག་ལ་ཡོད།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ྋགོང་ས་སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གཙུག་ལག་ཁང་དབུ་རྩེར་འཆར་ཅན་ལོ་གསར་གཟབ་གསོལ་རྣམ་གྲྭ་འདུས་དམངས་ཀྱི་ཚོགས་མགོན་དབུ་བཞུགས་སུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་སྲིད་གསུམ་བདག་མོའི་གཟབ་གསོལ་རྒྱས་པ་མཛད་དེ་གསེར་སྐྱེམས་གྲུབ་བསྟུན་ཚོཊ་གསེང་དུ་ལོ་འཁོར་གཅིག་ནང་བསྟན་སྲིད་བོད་གཞུང་མང་སྐུ་ཕྱྭ་དང་བཅས་པའི་བདེ་དོན་སྐོར་འདི་ལོ་ཟན་བརྟག་ཁག་བདུན་ཡོད་པ་རྣམས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་གསུང་བྱོན་མའི་སྤྱན་སྔར་ཞུ་གནང་མཛད་པ་དང༌། མུ་མཐུད་གསོལ་ཚོགས་གཤེགས་གཏོར་མངའ་གསོལ་ཤིས་བརྗོད་བཅས་གནད་སྨིན་ལེགས་གྲུབ། གཞུང་དམངས་རྣམས་ནས་ལྷ་རྒྱལ་རིའི་དམར་ནག་གཉིས་ཀྱི་རྟེན་མཁར་ལ་ལོ་གསར་གྱི་བསངས་གསོལ་དང༌། སྐུ་རླུང་དར་འཛུགས་སོགས་འཆར་ཅན་གསོལ་མཆོད་གཟབ་རྒྱས་དང་འབྲེལ་བསྟན་པ་རྒྱས་ཤིང་འགྲོ་བ་བདེ་བ་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེ་མཛད་འཕྲིན་རྒྱས་པ། བོད་མིའི་སྙིང་ལ་བརྣག་པའི་འདོད་དོན་མྱུར་དུ་གྲུབ་སྟེ་བཀྲ་ཤིས་ལོ་ལེགས་ངང་གཞིས་བྱེས་དགའ་འཛོམས་ཡོང་བའི་འཕྲིན་ལས་གཉེར་གཏོད་རྒྱ་ཆེ་ཞུས།

གཞན་ཡང་ཚེས་ ༡༣ ནས་ཚེས་ ༢༤ བར་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མཁན་སློབ་སྦྲགས་མ་མཛད་དེ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་སོགས་ལས་གྲྭའི་དགེ་འདུན་གྲངས་ཚང་བའི་དབུས་སུ་སྟག་ལུང་རྩེ་སྤྲུལ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་རྒྱལ་མཚན་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་སློང་དགུ་དང༌། བོད་མི་དང་ཕྱི་རྒྱལ་བ་གྲྭ་གྲངས་ ༦༨ བཅས་ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་བསླབ་སྡོམ་སྩལ་གྲུབ་མཇུག་སྟག་ལུང་རྩེ་སྤྲུལ་དང༌། དགེ་སློང་དཀོན་མཆོག་འཕེལ་རྒྱས་ནས་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་བརྙན་དང་དགེ་སློང་གི་བསླབ་བྱའི་དཔེ་དེབ་བཅས་གསོལ་སྩལ་གནང༌། བསྒྲུབ་བྱ་དགེ་ཚུལ་ཕོ་མོ་ ༢༤ ལ་སྡོམ་པ་འབོག་ཆོག་སྩལ་འབྲེལ་རྗེས་བྱམས་པ་ཡེ་ཤེས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། བྱིངས་ལ་མཇལ་ཁ་བྱིན་སྲུང་སྩལ།

དུས་མཚུངས་བོད་མི་དང་ཕྱི་རྒྱལ་བ་གྲྭ་གྲངས་ ༦༨ ལ་བསྒྲུབ་བྱ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་སྩལ། དགེ་སློང་དཀོན་མཆོག་འཕེལ་རྒྱས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། བྱིངས་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང༌། ལི་མའི་ཐུབ་དབང་སྐུ་བརྙན་རེ་དང༌། དགེ་སློང་བསླབ་བྱའི་དཔེ་དེབ་རེ་བཅས་སྩལ།

གཙུག་ལག་ཁང་དུ་གསོ་སྦྱོང་གི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཕྱིར་བཅོས་དང༌། སོ་ཐར་གྱི་མདོ་དང་ཆོས་བསྒྲགས་པའི་མདོ་བཅས་གསུངས་ཤིང༌། ཆོས་རར་སྤྱན་རྒྱ་དང༌། བཀའ་བློན་ཁྲི་པ། རྣམ་གྲྭ་དགེ་བསྐོས་ནས་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་གདན་ཞུས་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་འཕྲལ་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་གཞུང་གནས་ཀྱི་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ། ཤག་སྐོར་མཁན་པོ་རྒན་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན། དགའ་ཤར་མཁན་ཟུར་བླ་ཏི་སྤྲུལ་སྐུ། ལྡན་མ་བློ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ། རྒྱུད་སྟོད་མཁན་བླ། གདན་སའི་ཆོས་དབྱངས་བཞི་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་དབང་སྩལ། གསུང་ཆོས་དབུ་ཚུགས་ཏེ་སྐྱེ་རབས་སོ་བཞི་ལེའུ་བདུན་པ་དང༌། དཔེ་མཛོད་ལས་ཞབས་ངག་དབང་ལུང་རྟོགས་ནས་དགེ་སློང་ངག་དབང་དཔལ་ལྡན་གྱི་དགེ་རྩར་ཞུས་ངོར་མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ། སྐམ་ཚོགས་སྨོན་ལམ་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད་དེ་ཞལ་འདོན་གྱི་རིམ་པ་གསུངས།

༢༽མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་དབང་དང༌། བླ་མཆོད་གསུང་ཆོས། རྫོགས་རིམ་གསལ་སྒྲོན་གྱི་བཤད་ལུང་བཅས་སྩལ་བ།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༢ ཚེས་ ༢༦ སྔ་དྲོ་ཏུ་ཤི་ཏ་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་ཐེག་ཆེན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་འཕགས་ལུགས་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་དབང་གི་སྟ་གོན་སྒྲུབ་ཆོག་བསྐྱངས། ཉིན་རྒྱབ་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་དང༌། ཕྱག་སྲོལ་བཞིན་བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པའི་ལྗགས་ལུང་བཅས་རིམ་པར་བསྐྱངས་ཤིང༌། སྐབས་དེར་ཆོས་ཞུ་བ་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་སོགས་བླ་སྤྲུལ་མཁན་པོ་དགེ་བཤེས་གྲྭ་བཙུན་དང༌། མི་སྐྱ་ཕོ་མོ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་བསྡོམས་ཉིས་སྟོང་བརྒལ་བ་བཅར་འཛོམས་བྱུང༌།

ཕྱི་ཉིན་རས་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་དབང་གི་རིམ་པ་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་བར་དང༌། སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་པའི་སྟེང་ནས་རྩ་ལྟུང་སྦོམ་པོ་བཅས་ངོ་སྤྲོད་དང༌། ཐུན་དྲུག་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་བཤད་ལུང་བཅས་སྩལ། གོང་མ་གསུམ་གྱི་དབང་བཞི་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། དབང་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པ་བཅས་ཟབ་རྒྱས་ལེགས་པར་སྩལ།

ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡ ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་བླ་མ་མཆོད་པའི་གསུང་ཆོས་དབུ་ཚུགས་ཤིང༌། རྒྱུན་ཕྱག་དང༌། ཤེར་སྙིང༌། ཕྱག་ཆེན་གསོལ་འདེབས་ཚོགས་འདོན། བླ་མཆོད་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་མའི་རྩ་ཚིག་གི་སྟེང་ནས་སྔོན་འགྲོ་སྦྱོར་ཆོས་དང༌། དངོས་གཞི་ཚོགས་ཞིང་བར་ཉམས་ཁྲིད་བསྐྱར་བཤད་བཅས་ཉིན་གསུམ་རིང་སྩལ་སྐབས་ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་ལ་ཕེབས་སྒོས་སྙིང་པོར།

‘‘སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་སྲུང་མའི་གཙོ།། མྱུར་མཛད་མགོན་དང་རྣམ་སྲས་ལས་གཤིན་སོགས།། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་སྲུང་མ་ཞེས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དྲག་ཏུ་ཁྲོས་པ། སྲུང་མའི་རྣམ་པར་བསྟན་པ་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ་གཙོ་བོ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྲུང་མ། ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་མ་སྲུང་རྒྱུ་དེ་རྣམ་སྲས་དགྱེས་པའི་རྒྱུ་མཆོག་ཡིན་པ་རེད། མ་གཞི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྲུང་མ་ཚང་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་མ་ལ་དགྱེས་ཀྱི་རེད་དེ་ཁོ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ཡོད་པ་རེད། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་ལ་བསླབ་པ་གསུམ། དེའི་ནང་ཚན་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཡིན་དུས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྲུང་མ་དེ་རྣམ་སྲས། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ལ་ལས་འབྲས་དགེ་སྡིག་འདོར་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན་དུས། དགེ་སྡིག་ཤན་འབྱེད་དམ་ཉམས་སྲོག་གི་གཤེད།། གསུངས་པ་བཞིན་ཆོས་རྒྱལ་དེ་དགེ་སྡིག་ཤན་འབྱེད། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་སྲུང་མ་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྲུང་མ་ནི་རེད་མི་འདུག རྗེ་ཡབ་སྲས་སྐབས་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་ཡོད་ས་མ་རེད། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་བྱུང༌། དགེ་འདུན་གྲུབ་པས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ལ་ལྷ་མོ་དེ་གཙོ་བོ་གནང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དེའི་ཡང་སྲིད་ཡིན་དུས་ལྷ་མོ་གཙོ་བོ་གནང༌། དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཕེབས་ནས་འབྲས་སྤུངས་ཁྲི་པ་གནང་བའི་མཇུག་ལ་སེ་རའི་ཁྲི་པའང་གནང་སྟེ། སེར་འབྲས་ཀྱི་ཁྲི་པ་གནང་ནས་བཞུགས་དུས་འབྲས་སྤུངས་ལ་ལྷ་མོ་གཙོ་བོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཆགས་པ་ཡིན་ས་རེད། དུས་ཕྱིས་སེར་འབྲས་ཚོ་ནས་ཡན་ལག་དང༌། ཉིང་ལག་གི་ཚུལ་དུ་བུ་དགོན་ལྟ་བུ་མདོ་སྟོད་སྨད། དབུས་གཙང་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཁྱབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་མང་པོ་གཅིག་གི་སྲུང་མར་གྱུར། འབྲས་སྤུངས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་གནས་ཆུང་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ལྡན་ཡང་དེ་ག་ནང་བཞིན་བྱས་ནས་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་མང་པོ་གཅིག་གི་སྲུང་མར་གྱུར་པ་རེད། འབྲས་སྤུངས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་དང༌། སྐུ་འབུམ། བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་ཁོངས་གཏོགས་དགོན་པ་མང་པོ་དང༌། སྐུ་འབུམ་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་དགོན་པ་མང་པོ་ལ་དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་བྱུང་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘སྤྱི་པའི་འགན་ངོས་ལ་འཁྲི་དུས་དེ་ལ་དཔགས་པའི་ཁ་ཤས་ལ་ཁ་ཕོག་སྣ་ཕོག་འགྲོ་གི་ཡོད་ནའང་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་མ་ལབ་ན་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག གང་ལྟར་བར་ལམ་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་སྐོར་ལ་རྙོག་གྲ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད།

རྒྱ་གར་ལ་སྡོད་མཁན་ཁྱེད་རང་ཚོས་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པས་ལབ་དགོས་དོན་གང་ཡང་མི་འདུག བོད་ནས་ཡོང་བ་ཁྱེད་རང་ཚོས་འདིར་གང་ལྟར་བརྟག་དཔྱད་མ་བྱས་པར་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་སྐྱོང་རེད་ཟེར་ནས་གཡམ་རྒྱུག་བྱས་པ་ཡིན་ན་བོད་བསྟན་སྲིད་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཡག་པོ་ཡོད་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་དང་པོའི་ཡོང་ཁུངས་བཤད་ཡོང་དུས། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་མ་འགྲིགས་ནས་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་བྱུང་བ་མ་གཏོགས། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་འགྲིགས་དྲགས་ནས་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་བྱུང་བ་ཞིག་མ་རེད། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དང་པོ་འཛུགས་མཁན་དེ་ཡིན། འདི་འདྲའི་ཐོག་ནས་དཔེར་ན་ད་ལྟའང་བོད་ནང་ལ་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ྋརྒྱལ་བ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་ངོས་ལ་རེ་ལྟོས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངོས་ཀྱིས་འཇོན་གྱི་ཡོད་མ་རེད། དངོས་གནས་དྲང་གནས་ངོས་ཀྱིས་དེ་རིང་ཁ་སང་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་གནས་ཚུལ་གཉན་འཕྲང༌། འགག་དོག་པོ་འགན་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཁྱོག་མཁན་མི་གཅིག་ཆགས་ཡོད་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་སོ་སོའི་ཚེ་སྔོན་མའི་ལས་དང་སྨོན་ལམ་དང༌། བོད་སྤྱི་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ང་རང་ཚོའི་ལས་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་ངོས་ཨ་མདོའི་ཕྲུ་གུ་ལུང་པ་རྒྱུས་མེད་ཁུག་ཀྱོག་གཅིག་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་གྲས་ལ་སླེབས་པ་རེད།

ང་རང་སོ་སོ་སྒེར་གྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནས་སྟངས་ག་རེ་ཡིན་རུང་མིན་རུང༌། སྤྱིའི་ཐོག་ནས་ངོས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་དེའི་སྒང་ལ་བསྡད་ཡོད་པ་དང༌། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཁྲི་དེའི་སྒང་ལ་བསྡད་དེ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མཇུག་མཐུད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐད་ཆ་རེད། སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དང༌། གཟིམ་ཁང་གོང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དང་མ་འགྲིགས་པའི་གླེང་གཞི་འདིའི་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་དུས་ཕྱི་ནང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཀྱིས་མ་འགྲིགས་པ་གཅིག་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད། ངོས་ཟུར་དུ་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་ལ་ཡག་ཤག་ཉེས་ཤག་བཤད་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད། ངོས་རང་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ནའང་དུས་ཕྱིས་བསྟན་སྲིད་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་གཅིག་ལ་ཐུག་ཡོང་དུས་མ་བདེ་བ་གཅིག་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག བསྟན་སྲིད་སྤྱི་ཙམ་མ་ཟད་པའི་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ནའང་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་ཐོག་ནས་ཕྲན་བུ་འགྲིགས་ཀྱི་མེད་པ་འདྲ། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། གང་ལྟར་ང་རང་ཚོ་ཐ་མལ་པའི་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་འགྲོ་སྟངས་གཞི་ལ་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་བྱེད་སྟངས་ཤེས་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘མི་སྒེར་སོ་སོའི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་རེད། ཆོས་བྱེད་དང་མི་བྱེད་སོ་སོ་རང་དབང་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་སྲུང་མ་ག་འདྲ་བསྟེན་དང་མ་བསྟེན། ཡི་དམ་ག་འདྲ་བསྟེན་དང་མ་བསྟེན་ཟེར་རྒྱུ་དེ་སོ་སོའི་རང་དབང་རེད་མ་གཏོགས་དེར་སུ་གཅིག་གིས་རྙོག་གྲ་བཤད་མཁན་མེད། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་དང༌། བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་དོན་དག་ལ་ཐུག་ཡོང་དུས། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་གཙོ་བོ་ཡིན། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ། བསྟན་མ་བཅུ་གཉིས་དེ་ཚོ་གཙོ་བོ་ཡིན། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ་སྤྱི་ལ་ཐུག་ཡོང་དུས་གཙོ་བོ་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་དང༌། མགོན་པོ། དེའི་ནང་ནས་གཙོ་བོ་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་རེད། དེ་ཡང་ཤེས་དགོས་པ་རེད།’’12jམཆན། ཅེས་ཉི་མ་འབུམ་ཕྲག་དུས་གཅིག་ཤར་བ་ལྟ་བུའི་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་འོད་སྣང་གིས་ཡིད་གཉིས་ཐེ་ཚོམ་གྱི་མུན་པ་སྟུག་པོའི་སྒྲིབ་གཡོག་བཀབ་པ་དག་ཅིག་ཅར་སེལ་ཞིང་སངས་ཏེ་གངས་ལྗོངས་ལུགས་གཉིས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ལྷོ་གླིང་འཛིན་མའི་ཁམས་ཆེན་པོར་ཁྱབ་ངེས་པའི་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམ་ཐར་དཀར་པོ་ཡོངས་སུ་བདག་གིར་མཛད།

བླ་མ་མཆོད་པའི་གསུང་ཆོས་ལེགས་པར་སྩལ་གྲུབ་པ་དང༌། སྒེ་མོ་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། བཀྲས་ཁང་ཐུབ་བསྟན་བསམ་མཆོག་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཆེད་ཞུས་ངོར་བློ་སྦྱོང་ཚིག་བརྒྱད་མའི་བཤད་ལུང་སྩལ།

ཚེས་ ༤ ནས་ཉིན་བཅུའི་རིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དཔལ་གསང་འདུས་རྫོགས་རིམ་གསལ་སྒྲོན་གྱི་བཤད་ལུང་དབུ་ཚུགས་ཏེ་འགྲེལ་གཏོར་དང༌། བརྒྱུད་འདེབས། ཆོས་སྒྱུ་ལུས་དང་འོད་གསལ་སོགས་རིམ་བཞིན་བསྐྱངས་ཤིང༌། སྐབས་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གཞུང་གི་དཀའ་གནད་མང་པོར་དོགས་སློང་ཞིབ་དཔྱོད་མཛད་པ་དང༌། བླ་སྤྲུལ་དགེ་བཤེས་མཁས་པ་རྣམས་ལའང་གཞུང་གི་དཀའ་གནད་དེ་དག་གི་ཐོག་ཉམས་ཞིབ་རྒྱ་ཆེ་གནང་དགོས་སྐོར་སྩལ།

ཚེས་ ༡༤ སྔ་དྲོ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རྗེ་ཚེ་འཛིན་མའི་ཚེ་དབང་སྒྲུབ་ཞག་ཏུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྒྲུབ་ཞག་གྲུབ་བསྟུན་རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་གྱི་བཤད་ལུང་འཕྲོས་སྐྱོང་མཛད་དེ་ལེགས་པར་གྲུབ་པའི་བཀའ་དྲིན་གཏང་རག་གི་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལདང༌། རྗེ་ཚེ་འཛིན་མའི་ཚེ་དབང་ཟབ་མོ་སྩལ།

སྲིད་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ལྡི་ལི་རུ།།

ཆོས་སྲིད་རིག་པའི་མཛོད་འཛིན་མཐའ་དག་པར།།

འཛམ་གླིང་འཛིན་མ་གསོ་བའི་ལེགས་བཤད་དབྱངས།།

འཁྲོལ་བས་གཟུར་གནས་མངོན་བསྟོད་གར་ལ་ཆས།།

མེ་སྟག་བགྲང་བྱ་གསར་པའི་སྐྱ་རེངས་ཀྱི།།

སྣང་བ་བཀྱེ་དང་ལྷན་ཅིག་རྟེན་འབྲེལ་གནད།།

དམ་པ་གོང་མའི་ལམ་སྲོལ་མ་འཆོལ་བ།།

ཉམས་སུ་བསྟར་བའི་ཆོ་ག་ཡིད་གར་འོང༌།།

རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་ཞིང་སྤེལ་ལ་ཟླ་བྲལ་ཞིང༌།།

འགྲོ་རྣམས་ཐར་པ་ཆེན་པོར་སྒྲོལ་མཁས་པ།།

ལྷ་མིའི་རྣམ་འདྲེན་ཞི་བའི་སྟོན་པ་མཆོག།

གཡོ་ཙམ་བྱེད་པའང་སྐྱེ་དགུའི་དོན་ཁོ་ན།།

ཐ་ན་མཆུ་ཡི་འདབ་མ་གྲོལ་ཙམ་གྱིས།།

བསྐལ་བ་སྟོང་དུ་བྲིས་ཀྱང་མི་ཚར་བའི།།

དོན་ལྡན་གནས་ལུགས་སྤུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད།།

ཆེས་ཆེར་ཕྱེས་ན་སུ་ཡིས་འགྲན་པར་བཟོད།།

ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེའོ་གངས་རིའི་མགོན།།

ཨ་ལ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་སོ་ལྷ་མིའི་གཉེན།།

གང་མཛད་ལེགས་པར་མཐོང་བས་སོར་མོའི་འདབ།།

མངོན་བསྟོད་རྒྱུད་མང་འཁྲོལ་ལ་ཡང་ཡང་ཆས།།

12 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

ས་བཅད་གཉིས་པ།

གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང༌། གསུང་འཕྲིན། བཀའ་ཡིག གསུང་ཆོས། ཡོ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་བཞིར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༽གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉེར་བདུན་པ་སྲུང་བརྩི།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་བོད་རང་དབང་སྒེར་ལངས་བསྐྱར་གསོའི་ལས་འགུལ་བྱས་ནས་ལོ་ ༢༧ འཁོར་བའི་མཛད་སྒོར་ྋཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཞོར་བཀའ་ཤག་ཏུ་ཞབས་བཅགས་སྐུ་ངང་བཞུགས་ལ་བཀའ་ཤག་ནས་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་བཏེག་འབུལ་ཞུས། ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་མཛད་སྒོའི་དབུ་གུར་གྱི་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང་མཛད་འཆར་གཞིར་བཟུང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་གསུང་འཕྲིན་13jམཆན།སྒྲོག་གནང་མཛད་རྗེས་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘དེ་རིང་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་གྱི་མཛད་སྒོ་འདིའི་ཐོག་ངོས་ཀྱིས་དམིགས་བསལ་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ནས་བརྗོད་རྒྱུ་རྣམས་ད་ལྟ་ཡིག་ཐོག་ལ་བཀྲམས་པ་དེ་རེད། དེ་རིང་ཤོད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་གལ་ཆེ་བ་ཁ་ཤས་དེའི་ནང་བཀོད་ཡོད་པས་ཚང་མས་སེམས་ལ་ཡག་པོ་བཅངས་ཏེ་བོད་ཕྱི་ལ་སྡོད་མཁན་དང༌། བོད་ནང་ལ་སྡོད་མཁན་ཚང་མས་སྔར་བཞིན་སེམས་ཤུགས་མ་ཆག་པར་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘བོད་ནང་ལའང་ལོ་རྒྱུན་དེའི་རིང་རྒྱ་མིས་གདུག་རྩུབ་ཆེ་ཤོས་དང༌། ཡ་ང་སྙིང་རྗེ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཐབས་བརྒྱ་བྱུས་སྟོང་སྤྱད་དེ་བོད་པ་ཞེས་པ་རྨེག་མེད་འགྲོ་བའི་འབད་བརྩོན་མང་པོ་ཞིག་ངོ་ཚའི་གདོང་འབག་བཤུས་ཏེ་དམུ་མེད་ཀྱིས་བྱས་ཡོད་ཀྱང༌། བོད་ནང་གི་བོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་ཤི་ཡོད་པ་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘མི་སྒེར་སོ་སོའི་ངོས་ནས་གྲུབ་འབྲས་དང་བྱས་རྗེས་ག་རེ་བཞག་འདུག་དེ་རིང་རྗེས་དྲན་བྱེད་དགོས། ང་ཚོ་ཕྱི་ལ་ཡོད་པའི་བོད་པ་ལས་བྱེད་པ་དང༌། བླ་མ་དགེ་བཤེས། མི་དམངས། སློབ་ཕྲུག་སོགས་གང་ཡིན་ཀྱང་རང་སོ་སོའི་ངོས་ནས་དུས་ཡུན་དེའི་རིང་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དུ་ཆོས་ཕྱོགས་དང༌། རིག་གཞུང༌། ཆབ་སྲིད། དཔལ་འབྱོར་གང་གི་ཐོག་ལ་ཡིན་ཀྱང་ཆེ་གཞོག་ཆུང་གཞོག་གི་ཞལ་འདེབས་ཆེ་ཆུང་ལ་མ་ལྟོས་པར་ག་རེ་ཕུལ་འདུག་རྗེས་དྲན་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཁ་ནས་ག་རེ་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་རུང་མེད་རུང༌། སོ་སོའི་གྲོད་ཁོག་འདས་པའི་ལོ་གཅིག་རིང་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བོད་པའི་མིང་འཁྱེར་ནས་འཚོ་སྟེ་བསྡད་པ་རེད། དེའི་དྲིན་གཟོའི་ཆེད་སོ་སོའི་ངོས་ནས་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་ཆེ་གཞོག་ཆུང་གཞོག་གི་ཞལ་འདེབས་ཤིག་རྒྱག་དགོས་པ་དེ་བརྒྱབ་མེད་ན་ཤིན་ཏུ་ཐབས་སྐྱོ་པོ་རེད། དེ་བརྒྱབ་ཡོད་ན་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་བྱས་ཏེ་ད་དུང་མ་འོངས་པའི་ལོ་གཅིག་རིང་ལ་ཡང་སོ་སོའི་ནུས་པ་གང་ཡོད་བཏོན་ཏེ་སྤྱི་དོན་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་བསམ་པའི་དམ་བཅའི་རི་མོ་སྙིང་ལ་འགོད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་ཕྱི་ལ་སྡོད་མཁན་ཚོས་ཀྱང་སོ་སོ་ཚོང་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང་རུང༌། སློབ་སྦྱོང་ལ་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང་རུང་གང་ལྟར་གོ་སྐབས་ནམ་བྱུང་ལ་སེམས་ནང་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་འོས་འགན་དེ་འཁྱེར་ནས་ང་ཚོའི་བདེན་པའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་མི་ལ་འགྲེལ་བཤད་དང༌། གསལ་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་འཕྲལ་སེལ་འཕྲལ་སེལ་སྟོབས་ཤུགས་དང་དབང་ཤེད་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང༌། མིའི་སྤྱི་ཚོགས་འདིའི་ནང་ལ་གང་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཀྱང་བདེན་དོན་ཞེས་པ་འདི་ལ་ནུས་ཤུགས་ཤིག་ཏན་ཏན་ཡོད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འཛམ་གླིང་ཐོག་ལུང་པ་ཁ་ཤས་དམག་མི་གཏན་ནས་མེད་པའི་རྒྱལ་ཁབ་དེ་འདྲ་འདུག་པ་དེ་ཚོ་སྙིང་རྗེ་པོ་རེད། ང་རང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་བོད་དེ་ཡང་དོན་དམ་པའི་ཞི་བདེའི་བསྟི་གནས་ཤིག་དང༌། དོན་དམ་པའི་སྣོད་བཅུད་གཉིས་ཀ་མཚུངས་པའི་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཀྱི་ས་ཆ་ཞིག་ཡོང་བ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ང་ཚོའི་མ་འོངས་པའི་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ང་ཚོའི་དམིགས་ཡུལ་འདི་འདྲ་ཞིག་འགྲུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་དེ་ཡང་འཚེ་བ་སྤངས་པའི་ཞི་བདེ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་བདེན་པ་བདེན་ཐུབ་ཀྱིས་སྒྲུབ་དགོས།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘གང་ལྟར་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དགེ་སློང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོའི་དཔྲལ་བ་ས་ལ་མ་ཟགས་བར་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་ཧུར་ཐག་གང་ཡོང་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས་སྔོན་མ་ནས་ལབ་པ་ཡིན་ལ། ད་ལྟའང་བཤད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། ཁྱེད་རང་ཚོས་ཀྱང་ཧུར་ཐག་བྱེད་རོགས།’’14jམཆན། ཞེས་སོགས་སྩལ།

དེ་རྗེས་བཀའ་བློན་བགྲེས་པ་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བཀའ་ཤག་གི་གསུང་བཤད་དང་བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ཉི་མ་བཟང་པོས་སྤྱི་འཐུས་ཀྱི་གསུང་བཤད་བཅས་གནང༌། རང་རིགས་དཔའ་པོ་དཔའ་མོ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་བརྒལ་བས་བོད་རང་བཙན་གྱི་དོན་དུ་ལུས་སྲོག་དོར་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་སླད་ཚང་མ་སྐུ་བཞེངས་ཀྱིས་སྐར་མ་གཅིག་རིང་ངག་བཅད་གནང༌། སྐུ་བཞེངས་གནང་མུར་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་བས་བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་གསུང་བསྐུལ་ཞུས་ཏེ་མང་ཚོགས་ནས་མཉམ་དུ་གསུང༌། ཟློས་གར་བས་མི་མང་ལངས་གླུ་དང༌། གསུམ་བཅུའི་དྲན་གླུ། སྤུན་ཟླ་ཆིག་སྒྲིལ། དམག་གཞས་སོགས་བཏང་སྟེ་མཛད་སྒོ་གྲུབ། དེ་འཕྲལ་ལས་བྱེད་བདག་གཉེར་ཁང་དང༌། རྩིས་ཞིབ། འཕྲོད་བསྟེན་བཅས་ལས་ཁུངས་ཁག་གསུམ་གྱི་ལས་ཁང་གསར་བསྐྲུན་ལ་ཞབས་བཅགས་བྱིན་འབེབས་མཛད། ལས་ཁུངས་གསུམ་སོ་སོ་ནས་གསོལ་འབྲས་བཏེག་འབུལ་དང༌། འགན་འཛིན་ལས་བྱེད་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་གྲུབ་རྗེས་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ཡང་མཛད་གསེང་དུ་ཡིག་ཚང་ཚོམས་ཆེན་དུ་སྒང་པ་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་ཐབས་མཁས་དང༌། ཀ་བཞི་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་རྡོ་རྗེ་སོགས་བསྒྲུབ་བྱ་ ༢༠ ལ་བསྙེན་པར་རྫོགས་པ་དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་སྩལ་འབྲེལ་སྤྲུལ་སྐུ་བློ་བཟང་ཐབས་མཁས་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་དང༌། བྱིངས་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་བརྙན། དགེ་སློང་བསླབ་བྱའི་དཔེ་དེབ་བཅས་སྩལ།

ཚེས་ ༡༩ ཉིན་དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་ས་སྐྱའི་མཁན་པོ་སངས་རྒྱས་བསྟན་འཛིན་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཁོང་གི་དྲུང་ནས་ཚད་མ་རིག་གཏེར་གྱི་བཤད་ལུང་གསན་བཞེས་དབུ་ཚུགས་ཏེ་ཚེས་ ༢༤ བར་མུ་མཐུད་ཕྱག་དཔེ་གསན་བཞེས་མཛད།

དུས་མཚུངས་སྒང་ཏོག་ཏུ་གནས་སྡོད་བོད་མི་ཚེ་རིང་དབང་མོ་དང༌། འབྲས་ལྗོངས་པ་ཀརྨ་སྒྲོལ་མ། ཀརྨ་ཚུལ་ཁྲིམས། སྐལ་བཟང་ལྷ་མོ་བཅས་དད་མཇལ་ཐོག་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་དང༌། མ་ཎི། བཛྲ་གུ་རུ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ།

གཞན་ཡང་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་ཧཕ་རན་སིའི་སྲིད་བློན་གསར་པ་ལ་ཉེ་ཆར་ཁྱེད་ཀྱི་ཚོགས་པར་འོས་འདེམས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་སྟེ་སྐུ་ཉིད་སྲིད་བློན་དུ་འདེམས་བསྐོ་ཞུས་པར་ངོས་ནས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། སླད་ཕྱིན་སྐུ་ཉིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་འོག་ཧཕ་རན་སིའི་རྒྱལ་ཁབ་དང༌། མི་མང་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཆེན་པོ་ཐོབ་རྒྱུའི་ཡིད་ཆེས་དང༌། སྨོན་འདུན་ཡོད། ཅེས་འཚམས་འདྲིའི་གློག་འཕྲིན་སྩལ་ཞིང༌། དྷ་ས་རིགས་ལམ་སློབ་གཉེར་བ་གསར་ཞུགས་མི་གྲངས་ ༢༠ གསར་མཇལ་ཐོག་སློབ་དགེ་གཉིས་བཅས་མཇལ་བཅར་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། སློབ་གཉེར་ཧུར་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས། རང་ཉིད་སོ་སོའི་འདི་ཕྱི་གཉིས་ཀྱི་དོན་དང༌། བོད་མི་རིགས་ཀྱི་སྒོས་ཆོས་ལྟ་བུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་ལུང་རྟོགས་བསྟན་པ་བཤད་དང་སྒྲུབ་པས་འཛིན་དགོས་པ་སོགས་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་དང་སྔ་རྗེས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་དཔལ་ཆེན་ཕུར་པའི་སྒོ་ནས་བདུད་རྩི་སྨན་སྒྲུབ་ཀྱི་སྐམ་སྒྲུབ་དང་རློན་སྒྲུབ་བྱེད་མུས་ཀྱི་ཉིན་གསུམ་པའི་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད།

༢༽གསུང་འཕྲིན་དང་བཀའ་ཡིག གསུང་ཆོས་ཁག་གཅིག་སྩལ་བ་སོགས།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡ ཉིན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་མཚན་ཐོག་ནས་གསར་ཤོག་ཁག་ལ་གསུང་འཕྲིན་སྩལ་དོན། ‘‘ཉེ་ཆར་པན་འཇབ་མངའ་སྡེའི་ནང་དྲག་རྩུབ་ཀྱི་ཟིང་ལོང་བྱུང་བར་ངོས་རང་སེམས་ཕམ་ཅི་ཆེ་བྱུང་ཞིང༌། འདི་ཐད་རྒྱ་གར་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་གཞན་ཕན་སེམས་བཟང་དང་དཀའ་སྡུག་ཁུར་འཁྱེར་གྱི་བཟོད་བསྲན་དགོས་པའི་འབོད་བསྐུལ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ད་ལམ་གྱི་འཁྲུག་ཟིང་འདི་དག་ཧ་ཅང་ཐབས་སྡུག་ཅིག་རེད། འོན་ཏེ་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མས་སེམས་བཟང་དང་བཟོད་བསྲན་བྱེད་པའི་ཁོག་ཡངས་གཤིས་བཟང་གི་ལམ་ནས་དེ་དག་ཇེ་ཞན་ཇེ་སྡུག་ཏུ་མི་འགྲོ་བར་ལེགས་སྐྱོབ་ལྷིང་འཇགས་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་གཙང་མ་ཡོད།

འཕགས་ཡུལ་འདི་བཞིན་རླབས་ཆེའི་ལམ་སྟོན་བྱེད་པོའི་དགེ་རྒན་དུ་མའི་འབྱུང་ཁུངས་ཤིག་ཡིན་སྟབས། ཁོང་རྣམ་པའི་སློབ་སྟོན་གྱི་རྩ་བ་འཚེ་མེད་ཞི་བར་བདག་གཅེས་བྱ་རྒྱུ་ཞེས་མདོ་དོན་གཅིག་བསྡུས་སུ་གསུངས་དོན། འདིར་འཛམ་གླིང་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སེམས་འགུལ་ཐེབས་ངེས་བྱུང་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེང་རྙོག་ཟིང་ཆེ་བའི་འཛམ་གླིང་ནང་གི་གནས་དོན་དང་ངོ་འཕྲོད་རན་འཚམས་ཡོད་ངེས་རེད། རྒྱ་གར་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་རྒྱལ་ཁ་ཐོབ་པ་འདི་ཡང་གཙོ་ཆེ་མེས་པོ་དམ་པ་སྟེ་མ་ཧཱ་ཏ་མ་གྷན་དྷིས་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་འཐབ་རྩོད་ཀྱི་འབྲས་བཟང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཐོག རྒྱ་གར་གྱི་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་བཙན་འཛུལ་མི་བྱེད་པར་ཞི་བདེ་མཉམ་གནས་བྱ་རྒྱུ་ཞེས་པའི་གཙོ་དོན་གཞི་རྩར་བཟུང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་དོན་མི་རིགས་རིག་གཞུང་སོགས་འདྲ་མིན་གྱི་མི་མང་རྒྱལ་ཁབ་གཅིག་གི་ནང་དགའ་བདེར་མཉམ་གནས་ཐུབ་ཅིང༌། གོང་འཕེལ་དུ་ཡོད་པའི་དངོས་དོན་གྱི་གྲུབ་འབྲས་འདི་ཚོར་བློ་སྤོབས་སྐྱེད་འོས་ཤིག་རེད། འདི་ལྟར་བསྔགས་འོས་སུ་མཆིས་པའི་དགེ་ཕན་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆིག་སྒྲིལ་དང༌། ནོར་སྲིད་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས། དེ་བཞིན་སྒེར་སོ་སོའི་ཐོབ་དབང་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱ་རྒྱུ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་མིང་དང་ཆེས་མཐོང༌། མ་འོངས་ཕུགས་ཐག་རིང་པོའི་སྤྱིའི་དགེ་ཕན་སྙིང་བཅངས་ཐོག་ནས་ནང་རྙོག་ཕན་ཚུན་མོས་བསྡུར་གྱིས་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ཐོག་ནས་སེལ་དགོས་པ་རེད།

ངོས་རྒྱ་གར་ནང་ད་བར་ལོ་གྲངས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལྷག་ཙམ་གནས་མུས་ཁར། དེ་ཡང་མངའ་སྡེ་ཧི་མ་ཅལ་གྱི་ནང་ཡིན་པས། ཁྱིམ་མཚེས་མངའ་སྡེ་པན་འཇབ་ཀྱི་ནང་འཁྲུག་ཟིང་གིས་རྐྱེན་པས་མིའི་རྩ་ཆེའི་ལུས་སྲོག་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་འགྲོ་སྐབས་དམིགས་བསལ་བློ་ཕམ་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་འདུག དེར་བརྟེན་ཚང་མས་ནང་རང་སེམས་བཟང་པོ་གཞི་རྩར་བཟུང་སྟེ་ཕྱིའི་སྤྱོད་པ་ཁ་ལོར་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས་རྒྱུར་ང་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་བསྐུལ་མ་བྱ་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་བཀའ་སྩལ།

དེ་ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་རྒྱ་གར་བ་ར་ཇིབ་མེ་རོའོ་ཏ་རས་(Rajiv Mehrotra)ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་རྒྱ་གར་བ་ཕོ་མོ་མི་གྲངས་ ༡༨ དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བུད་མེད་གཅིག་བཅས་ལ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་ཆོས་གཞི་ཡི་རྣམ་གཞག་སྐོར་དང༌། ལམ་གྱི་རིམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་སྐོར། བློ་སྦྱོང་ཚིག་བརྒྱད་མའི་བཤད་ལུང་དང༌། ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས། མ་ཎི་ཡིག་དྲུག འཇམ་དབྱངས། ཕྱག་རྡོར། སྒྲོལ་མ་བཅས་ཀྱི་གཟུངས་སྔགས་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ་ཐོག དྲི་བ་དྲིས་ལན་གྱི་ཆོས་ཐུན་ཉིན་རེ་བཞིན་བསྐྱངས་ཏེ། ཉིན་མཐའ་མར་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། ཐུབ་པའི་སྣང་བརྙན། ཕྱག་དེབ་བཅས་སྩལ། ད་ལམ་རྒྱ་གར་བ་གསུང་ཆོས་ཆེད་གཉེར་ཞུ་མཁན་ཐེངས་དང་པོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་གསར་འགོད་པ་དང༌། རྩོམ་རིག་པ་སོགས་ཤེས་ཡོན་ཅན་ཡིན་ཞིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གདུལ་བྱའི་བློ་དང་འཚམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གསུང་དབྱངས་ཟབ་གསལ་སྙིང་ལ་སིམ་པ་སྩལ་བས་ཤིན་ཏུ་དད་མོས་དགའ་སྤྲོའི་རྣམ་པ་རབ་ཏུ་འཕེལ་བར་གྱུར།

དུས་མཚུངས་རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་གལ་སྲིད་བློན་ར་ཇི་གྷན་དྷི་མཆོག་ལ་སྙན་སྐུལ་བཀའ་ཡིག་གཅིག་སྩལ་དོན།

ྋ མི་རྗེ་མཆོག་ལ།

དེང་འཇིགས་སྐུལ་དྲག་སྤྱོད་པའི་ལས་འགུལ་ཆེས་ཆེར་བདོ་བའི་སྐབས་སུ་གང་ཉིད་སྐུ་ལྷོད་བཞུགས་མི་མཛད་པར་དགོངས་པ་གང་སར་བཞེས་དགོས་པར་བརྟེན། ངོས་ཀྱི་ཞུ་སྐུལ་འདིར་ཐུགས་བསུན་དུ་མི་དགོངས་པར་ཞུ། ཞུ་སྐུལ་སྙན་ཐོ་འདི་ནི་དེ་སྔ༌། ༡༩༨༥ ལོའི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་འཁོད་པའི་འབོད་སྐུལ་སྙན་ཐོ་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་ཀྱི་ཡོད་པས་སྐུ་ཉིད་སྔ་ཚུད་ནས་དགོངས་བཞེས་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བ་ཞུ།

ཆེས་གུས་བཏུད་དང་འཚམས་འདྲི་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༨༦ ལོའི་ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༡ ལ།

འབོད་སྐུལ་སྙན་ཐོ་ཐེངས་གཉིས་པ།

ངོས་ནས་ ༡༩༨༥ ལོའི་ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ཕུལ་བའི་སྙན་ཐོར་གཟིགས་པར་ཞུ། དེའི་ནང་བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀའི་འཕྲལ་ཕུགས་རྒྱང་གསུམ་གྱི་ཁེ་ཕན་ཆེད་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བྱུས་ལ་ད་ཆ་བསྐྱར་ཞིབ་དགོས་གལ་གསལ་ཡོད། ད་རེས་གཤམ་གསལ་བསམ་ཚུལ་འགའ་ཤས་འབུལ་རྒྱུར།

༡༽རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་ནས་བོད་འདི་རྒྱའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་ནི། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་སྐབས་དེའི་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་དགོངས་པ་བཞེས་ཏེ་གསུངས་དགོས་ངེས་ཅན་ཆགས་ཡོད་སྲིད། དཔེར་ན། བོད་དང་རྒྱ་ནག་དབར་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་བཞག་སྐབས་དང་འཁེལ་གྱི་ཡོད་ཅིང༌། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༦ ལོར་སྲིད་བློན་ནེ་རུ་དང་ཐེངས་མང་མཇལ་སྐབས་ཁོང་གིས་གྲོས་མཐུན་འབྲུ་དོན་གཞིར་བཟུང་རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་ལག་བསྟར་དོན་འཁྱོལ་དགོས་གལ་སྐུལ་ལྕག་ནན་པོ་བྱས་ཡོད།

ཁོང་གིས་ངོས་རང་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་དང་འབྲེལ་བོད་ས་རང་དུ་བསྡད་དེ་རྒྱ་མི་མཉམ་དུ་སྐད་ཆ་བྱ་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་གནང་ཡོད། དེ་འདྲ་སོང་ཙང༌། རྒྱ་གར་གྱིས་ཕྱི་ཚུལ་དུ་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱས་རུང༌། དོན་དུ་རྒྱ་ནག་གི་ཐེ་བྱུས་དང༌། དམག་དཔུང་གང་ཉུང་ཉུང་འཇོག་པའི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད། བོད་གཞུང་མཉམ་དུ་གྲོས་མཐུན་དོན་ཚན་བཅུ་བདུན་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་དེ། བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་ཞེས་མིང་བཏགས་རུང༌། དོན་དུ་རྒྱ་གཞུང་གིས་གཞུང་ཐ་དད་ཅིག་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་རེད། གྲོས་མཐུན་དེའི་དོན་ཚན་བཞི་པའི་ནང་དབུས་འཛིན་སྐྱོང་སྲིད་གཞུང་གིས་བོད་ནང་གི་ཆབ་སྲིད་ལམ་ལུགས་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྔར་ཡོད་གོ་གནས་དང༌། དབང་ཆར་འགྱུར་བ་བཏང་མི་ཆོག་པ་ཞེས་བཤད་ཡོད།

རྒྱ་མིས་གྲོས་མཐུན་དེའི་དོན་ཚན་གནད་ཆེ་ཚང་མར་རྩིས་མེད་རྡོག་རོལ་བཏང་ཞིང༌། དེས་མ་ཚད། ༡༩༥༤ ལོར་རྒྱ་གར་གྱིས་རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་བོད་ཐོག་བཞག་པའི་གྲོས་མཐུན་ལ་མིང་རྟགས་བཀོད་པ་དེ། ༡༩༦༢ ལོར་རྒྱ་ནག་གིས་རྩིས་མེད་བཏང་ཡོད། དེ་ནས་བཟུང་གྲོས་མཐུན་དེར་བསྐྱར་ཞིབ་ཅིག་བྱས་མེད་ཅིང༌། དེར་བརྟེན་རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱས་པའི་ཆ་རྐྱེན་ཁག་ད་ཆ་འགྱུར་བ་ཆ་ཚང་ཕྱིན་ཏེ་དོན་ལ་གནས་མེད། ངས་བྱས་ན། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་དེ་འདྲའི་འགྱུར་ལྡོག་གནས་སྟངས་དང་བསྟུན་ཏེ་སྲིད་བྱུས་གསར་པ་ཞིག་ལག་བསྟར་བྱས་ན་འོས་འཚམས་ཤིག་ཏུ་སྣང༌། ཆ་རྐྱེན་ཁག་ནི། ད་ལྟའི་སྐབས་སུ་དེ་ནི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། གཞིས་ལུས་བོད་མི་རྣམས་སེམས་ཤུགས་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པའི་ཐོག་ནས་གནས་ཡོད། ཁོ་ཚོ་རྒྱའི་མངའ་འོག་ཏུ་སྡོད་འདོད་མེད་ཅིང་རྒྱ་གར་ལ་རེ་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བཅོལ་བཞིན་ཡོད། ད་ལྟའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་གར་དང༌། ས་གནས་གཞན་ཁག་ཏུ་གནས་སྡོད་བོད་མི་ཚོས་བོད་དོན་ཉམས་མེད་གཅེས་འཛིན་བྱས་འབྲས་སུ་འཛམ་གླིང་མི་མང་གིས་ཀྱང་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱ་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

ཉེ་དུས་གནས་ཚུལ་ལ་བལྟས་ཚེ། གཞུང་མང་པོས་རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་གྲོགས་པོ་འགྲོགས་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་རུང༌། འཛམ་གླིང་ཕྱོགས་གཞན་མང་པོ་ཞིག་ནས་བོད་དོན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་སྔོན་དང་མི་འདྲ་བར་བོད་མི་རྣམས་རྒྱའི་མངའ་འོག་ཏུ་སྡོད་འདོད་མེད་པ་དང༌། བོད་ནི་རྒྱ་ནག་དང་ཐ་དད་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཡིན་པར་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་གི་མི་མང་གིས་གསལ་པོ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། འགྱུར་ལྡོག་གི་གནས་སྟངས་གསར་པ་འདི་དང་བསྟུན་ཏེ་རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་ཅིག་བྱེད་པའི་ཡིད་ཆེས་ཡོད།

གོང་གསལ་གནད་དོན་ཁག་ལ་བསམ་གཞིགས་བྱེད་སྐབས་བོད་དོན་ད་དུང་ཉམས་མེད་གནས་ཡོད་པ་གསལ་པོ་མཚོན་ཐུབ། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་ཉམས་མེད་གསོན་གནས་ཡོད་པ་མང་ཚོགས་ལ་གསལ་བསྒྲགས་ངེས་པར་དུ་དགོས་པ་དང༌། བོད་དོན་གླེང་སློང་བྱ་ཕྱོགས་ཐད་གོ་སྐབས་ཡོད་ཚད་བླངས་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་པར་སྙམ།

༢༽ཉེ་བའི་ཆར་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་ལ་བརྟེན་ནས་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་དེར་ཡར་རྒྱས་ཕྲན་བུ་ཕྱིན་ཡོད་རུང༌། རྒྱ་གར་དུ་བོད་མི་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་བཞིན་ཡོད། དངོས་འབྲེལ་བྱས་ན། ལ་དྭགས་ནས་ཨ་རུ་ན་ཅལ་མངའ་སྡེའི་བར་གྱི་རྒྱ་གར་ས་མཚམས་ཁག་ནས་ད་བར་ལོ་མང་རིང་བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་ཁྲོད་བཙན་ཤེད་སྒོ་ནས་བོད་དུ་ཕྱིར་འབུད་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཡོད། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་ཁོང་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་རྒྱུའི་ཆོག་མཆན་སྤྲོད་ཀྱི་མེད།

ཡིན་ནའང༌། ན་གཞོན་མང་པོ་ཤེས་ཡོན་སློབ་གཉེར་ཆེད་བལ་ཡུལ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་གི་ཡོད། ད་བར་དེ་འདྲའི་རིགས་འབྱོར་བ་བོད་མི་ཉིས་སྟོང་ཙམ་བྱུང་ཡོད། གལ་སྲིད་བོད་དུ་ཆ་རྐྱེན་ཡག་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང༌། སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁེ་ཕན་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པའི་དྲིལ་བསྒྲགས་གནས་ཚུལ་དེ་རིགས་དངོས་འབྲེལ་ཡིན་ན། བོད་མི་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་ཡོང་དགོས་དོན་མེད། འདི་ཚོ་ནི་བོད་ནང་ད་ལྟའི་ཆར་གནས་སྟངས་སྤྱིར་བཏང་ལྟ་བུ་མེད་ཅིང༌། བློ་ཡིད་ཚིམ་ངེས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཤིག་ཀྱང་མེད་པའི་མངོན་གསལ་དོད་པོས་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ།

ཡིན་ནའང༌། སྟབས་མ་ལེགས་པ་ཞིག་ལ། ད་ལྟའི་རྒྱ་གར་གྱི་སྲིད་བྱུས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་བལ་ཡུལ་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་དུ་གསང་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཙན་བྱོལ་དུ་མི་ཡོང་ཀ་མེད་ཆགས་ཡོད། བོད་མི་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་དངོས་གནས་ཡིན་ཞིང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་སྐྱབས་བཅོལ་བར་ངོས་འཛིན་གྱིས་ཡོང་ཏུ་བཅུག་པ་ཡིན་ན། ད་དུང་བོད་ནས་བོད་མི་སྐྱབས་བཅོལ་དུ་འབྱོར་བཞིན་ཡོད་པ་ཕྱི་ཕྱོགས་འཛམ་གླིང་མི་མང་གིས་ཤེས་རྟོགས་ཡོང་གི་རེད། གནས་སྟངས་དེ་རང་གླེང་གཞི་ཞིག་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད།

གལ་ཏེ་གནས་སྟངས་འདི་མངོན་དུ་གྱུར་ན། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་རོགས་རམ་ཡོད་པའི་ཐོག་དང་བླངས་རོགས་ཚོགས་ཁག་མང་པོ་ནས་རོགས་སྐྱོབ་འཚོལ་ཆོག་ཅིང༌། དེ་ནི། དེང་སང་བོད་མི་གསར་འབྱོར་བ་ཚོའི་ཆེད་རོགས་དངུལ་རྒྱ་མི་ཆུང་བ་ཞིག་འདུ་འགོད་ཐུབ་རྒྱུའི་གནད་དོན་ཞིག་ཆགས་རྒྱུ་ཡིན་པ་ངོས་རང་ལ་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད། མཐར། གལ་སྲིད་ང་ཚོས་གསར་འབྱོར་སྐྱབས་བཅོལ་བ་རྣམས་ལ་ལྟ་རྟོག་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། དེས་རེ་ཟུང་ཙམ་མ་གཏོགས་སྤྱི་བྱིངས་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་སུ་བློ་གཏད་འགྱུར་མེད་ཐོག་ནས་ལར་ཞེན་སླེབས་རྒྱུ་ཡིན་པ་རང་ངོས་ནས་ཐག་བཅད་དེ་བརྗོད་ཐུབ། ཡང་འགའ་ཤས་འདིར་ཏོག་ཙམ་བསྡད་རྗེས་བོད་དུ་ཕྱིར་ལོག་བྱེད་སྲིད་ཅིང༌། བོད་རིགས་འདི་ཚོ་རྒྱ་གར་དུ་ཤེས་ཡོན་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་ཞིག་སྦྱོང་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཐོབ་སྟེ། སྤྱི་ཚོགས་མི་འདྲ་བའི་ཐོག་གི་ཐོབ་ཐང་དང་རང་དབང་སོགས་ལ་ཐོས་རྒྱ་མཐོང་རྒྱ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པའི་རྐྱེན་གྱིས་ཕྱིན་ཆད་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐད་ལ་ཕན་རླབས་ཆེན་པོ་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། བོད་མི་ཚོ་ནི་དད་དམ་གཡོ་བ་མེད་པར་བརྟེན། རྒྱ་གར་དུ་ནང་ཆོས་ཐོག་ཐོས་བསམ་སློབ་གཉེར་བྱས་པ་དེས་བོད་དུ་འབྱོར་རྗེས་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་ངེས། ནང་ཆོས་ནི། རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གཞུང་ཕྱུག་པོ་དེའི་ཆ་ཤས་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་དེ་ཡང་རྒྱ་གར་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན། བོད་པའི་རིག་གཞུང་དང་གཅིག་མཚུངས་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་མི་འབོར་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་ནི་གནད་དོན་གཞན་ཞིག་ཡིན་པ་རེད།

གོང་གི་གནས་ཚུལ་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་འགྲེམས་སྟོན་དང༌། བགྲོ་གླེང༌། ཡང་ན་ཚོགས་འདུ་སོགས་ཀྱི་བརྒྱུད་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྣ་མང་ཐོག་བགྲོ་གླེང་གི་ལམ་ནས་གོ་སྐབས་གང་ཡོད་འཚོལ་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་གལ་ཆེ། དེ་ལྟ་བུའི་གོ་སྐབས་བརྒྱུད་ནས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་དང༌། དེ་ཇི་ཙམ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་མིན་སྐོར་ལའང་ཞོར་ལ་སྦྱངས་བཤད་བྱེད་ཆོག འཛམ་གླིང་གི་ཤེས་ཡོན་མི་སྣ་ཚོས་བོད་ཀྱི་བླ་མ་དང༌། དགེ་བཤེས་སོགས་ནི་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ཐོག་ལ་དབང་ཚད་ཆ་ཚང་ལྡན་པའི་མཁས་པའི་གྲས་སུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

དེས་ན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་བའི་བོད་མི་ཚོར་གཞིས་ལུས་བོད་མི་ཚོ་དང་མི་འདྲ་བར་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་དང༌། གོང་མཐོར་གཏོང་རྒྱུར་མིའི་ཐོན་ཁུངས་དང་ནུས་པ་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། རྒྱ་གར་ནི་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ལྟ་གྲུབ་ཙམ་མིན་པར་བོད་པའི་རིག་གཞུང་གི་ཡན་ལག་གལ་ཆེ་བ་ཞིག་རེད།

བོད་ཀྱི་སྨན་དང༌། བྲིས་ཐང༌། སྲོལ་རྒྱུན་ལག་ཤེས་དང༌། བཟོ་བོའི་རིགས་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་བསྟི་གནས་ཤིག་ཀྱང་རེད། དེས་ན། དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་ཐོག་གི་ཤེས་ཡོན་མི་སྣ་ཚོས་བོད་པའི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་སླེབས་སྐབས་རྒྱ་གར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱང་བལྟ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འདིས་ཀྱང་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་པར་ངོས་རང་ལ་ཚོར་བ་ཞིག་ཡོང་བཞིན་འདུག རྒྱ་མིས་གནད་དོན་འདི་སྐོར་ཧ་གོ་གི་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་བོད་རིག་པའི་ལྟེ་གནས་ཁང་ཞིག་བཙུགས་ཏེ་བོད་དོན་སྐོར་ཕྱི་མི་མཁས་པ་ཁག་བློ་སེམས་འགུག་ཐབས་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཁོ་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པ་རེད།

ཁོ་ཚོ་བརྒྱུད་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང༌། རིག་གཞུང༌། སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་བཅས་པར་ཤུགས་རྐྱེན་ཐོག་ནས་རྒྱལ་སྤྱིའི་མི་མང་གི་བསམ་ཚུལ་དབང་འོག་ཏུ་བསྡུ་ཐབས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང༌། ད་ལྟའི་སྐབས་སམ་མ་འོངས་པར་རྒྱ་མི་ཚོས་ལས་དོན་འདི་ལས་སླ་པོའི་ཐོག་ནས་བསྒྲུབ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད། བོད་ཀྱི་མཁས་དབང་ཁག་དང་སྨན་པ། སྒྱུ་རྩལ་བ། ཡང་ན། དེ་དག་གི་རིག་རྩལ་སོགས་ནི་གློ་བུར་དུ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་མེད། ཡིན་ནའང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་དེའི་ཐོག་ཐུགས་སྣང་གནང་རྒྱུ་དེའང་ད་ལྟའི་ཆར་གལ་གནད་ཆུང་ཆུང་ཞིག་མ་རེད།

གལ་སྲིད་ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་གར་གྱིས་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་སྲིད་བྱུས་ལ་བསམ་གཞིགས་བསྐྱར་མ་ཞིག་བྱས་པ་ཡིན་ན། རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་རྙོག་གླེང་ཐོག་ལངས་ཕྱོགས་སྲ་བརྟན་དུ་གཏོང་ཐུབ་ཀྱི་རེད། རང་ངོས་ནས་འདིའི་སྔོན་གྱི་འབོད་སྐུལ་སྙན་ཐོའི་ནང་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་དབར་འགྲོ་བཞིན་པའི་ས་མཚམས་རྙོག་གླེང་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་དེ་ལས་སླ་པོ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་སྐོར་བརྗོད་ཡོད། མེག་མ་ཧོན་ས་ཐིག་བརྒྱུད་རྒྱ་གར་དང་བོད་གཉིས་ཀྱི་ས་མཚམས་ཀྱི་བཅད་མཚམས་དེ་ནི་རྒྱ་བོད་གཉིས་མཐུན་མོང་གི་གྲོས་མཐུན་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་རྒྱ་མིའི་གཞུང་ངམ། ཡང་ན་དབང་ཚད་ཆ་ཚང་ལྡན་པའི་རྒྱའི་སྐུ་ཚབ་སུ་གཅིག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་མ་རེད།

རྒྱ་གར་གྱིས་ས་མཚམས་སྐོར་རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་རྒྱུན་ལྡན་སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་སུ་བོད་དེ་རང་བཙན་ཅན་གྱི་གནས་བབས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་མ་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་མེག་མ་ཧོན་ས་ཐིག་ལ་ཁྲིམས་མཐུན་ཡིན་པའི་ལངས་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཡིན་ན། སིམ་ལའི་ཆིངས་ཡིག་འཇོག་སྐབས་བོད་པས་ཆ་ཤས་བླངས་ཏེ་མེག་མ་ཧོན་ས་ཐིག་དེ་ད་ལྟའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཐོག་ནས་ཁྲིམས་མཐུན་དུ་ངོས་འཛིན་བྱས་པའི་གནས་བབས་དེ་རྒྱུ་མཚན་དང་མི་ལྡན་པ་ཞིག་མིན་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་རྒྱ་ནག་མཉམ་དུ་ས་མཚམས་སྐོར་སྐད་ཆ་ཤོད་རེས་བྱེད་སྐབས་རྒྱ་གར་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་ལངས་ཕྱོགས་དེ་བརྟན་པོ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་པའང་བསྟན་གྱི་ཡོད་རེད། ༡༩༨༦ ཟླ་ ༤ ཚེས་ ༡༡ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྡོ་རྗེ་འཇིགས་བྱེད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་ལྗགས་བསྙེན་དབུ་འཛུགས་བསྐྱངས་ཤིང༌། ཚེས་ ༢༩ སྔ་དྲོ་ལྗགས་བསྙེན་གྲུབ་སྟེ་ཁ་སྐོང་སྦྱིན་སྲེག་བསྐྱངས་རྒྱུར། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཕན་མཆོག་དང༌། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མ། རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ། བྱིངས་རྣམ་གྲྭ་བཅས་ནས་ཆོག་ཞབས་ཞུས་ཏེ་དབང་གི་སྦྱིན་སྲེག་གནད་སྨིན་ལེགས་པར་བསྐྱངས། ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་མཇལ་དར་རྟེན་དོད་དང༌། ཆོག་ཞབས་རྣམས་ལ་སྐུ་ཡོན་བཅས་ཕུལ།

སྐབས་དེར་སེ་པེན་(Spain)དང་ཨུ་སི་ཀལ་གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་གསར་འགོད་པ་ཚོ་ཁག་གཅིག་མཇལ་བཅར་གྱིས་བོད་རྒྱལ་ཁབ་འདི་བཞིན་ནག་འཇོམས་སུ་གཏོང་ཐབས་མེད་པའི་གནས་ལུགས་རྒྱ་གཞུང་ནས་ཁས་ལེན་ངེས་རྙེད་ཡོང་རྒྱུར་སྨན་པའི་བོད་མིའི་སྟོབས་ཤུགས་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཏུ་འགྲེལ་བརྗོད་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། རྒྱ་མི་ཁོ་རང་ཚོའི་ལུང་པ་རྒྱ་ནག་གི་ནང་དཀའ་ངལ་སྣ་མང་འཕྲད་རྐྱེན་ཁོ་ཚོའི་སྲིད་བྱུས་ལ་སྤྱིར་འགྱུར་བ་ཞིག་གཏོང་དགོས་ཆགས་པ་དང༌། ཡང་སྒོས་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་འདིའི་ཐོག་བོད་མིའི་རྒྱལ་གཅེས་སྙིང་སྟོབས་ཞུམ་པ་མེད་པར་ཡོད་མུས་འདི་དག་གལ་གནད་ཆེ་ཤོས་སུ་གྱུར་པ་རེད། འདས་པའི་མི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གསུམ་རིང་རྒྱ་དམར་ནས་བོད་མི་རྣམས་བཙན་ཤུགས་འོག་མགོ་བོ་བཏེག་མ་ནུས་པའི་ངན་སྤྱོད་སྣ་རྒུ་མངོན་སུམ་འཛེམས་མེད་དུ་ལག་བསྟར་བྱས་པ་རེད།

འོན་ཀྱང༌། དེས་དོན་ཕན་ཏིལ་འབྲུ་ཙམ་མ་བྱུང་བ་དང༌། ད་ཆ་མེ་མདེལ་གྱི་ཁ་ལ་མངར་ཆའི་ཕྱི་ཤུབས་གཡོག་པ་ལྟ་བུའི་ཐབས་བྱུས་གསར་པ་ཞིག་སྤེལ་གྱི་ཡོད་ཀྱང༌། རྡོག་རོལ་དུ་གཏོང་ཐབས་མེད་པའི་བདེན་པ་དེ་ང་ཚོའི་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པ་རེད། བོད་མི་ཚོའི་རྒྱལ་ཞེན་སྙིང་སྟོབས་ཧ་ཅང་ཤུགས་ཆེར་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དང་པོར། བོད་དང་བོད་མི་ནི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱལ་རབས་དང༌། ས་ཆའི་ཆགས་བབས། མི་རིགས་རིག་གཞུང༌། ཡུལ་གོམས་གཤིས་ལུགས་སོགས་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་བོད་དང་རྒྱ་ནག བོད་མི་དང༌། རྒྱ་མི་ཧ་ཅང་ཐ་དད་ཡིན་པ་སྨོས་མེད་ཁར། བོད་རྒྱའི་དབར་གྱི་སྤྱིར་བཏང་འབྲེལ་བ་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ཙམ་ནས་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་དག་གིས་བོད་མིའི་ངོ་བོ་ཉམས་བརླག་ཏུ་ནམ་ཡང་ཕྱིན་ཡོད་པ་མ་རེད།

ཡང་རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཞིག་ནི་སྤྱིར་བོད་མི་ཡོད་དོ་ཅོག་ཚང་མ་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་སེམས་ངར་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཁྱབ་པ་མེད་ཀྱང༌། ནང་ཆོས་ལ་དད་ཞེན་ཤུགས་ཆེར་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། གལ་ཏེ་དཀའ་སྡུག་འཕྲད་པ་ཡིན་ནའང༌། ནང་ཆོས་ལ་སྒོམ་དད་བྱེད་པའི་ལམ་ནས་སེམས་སྟོབས་འཕེལ་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་འདི་ཚོར་བརྟེན་ནས་བོད་མིའི་རྒྱལ་ཞེན་སྙིང་སྟོབས་འདི་དག་གཏོར་གཤིག་གཏོང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་དཀའ་བ་ཞིག་རེད། རྒྱུ་མཚན་མཐའ་མ་ནི། རྒྱ་མིའི་གདུག་རྩུབ་ཆེ་བའི་སྤྱོད་ཚུལ་དེས་ང་ཚོའི་སེམས་ཤུགས་ལ་ཤུགས་སྣོན་བྱུང་བ་དང༌། རྒྱ་མིའི་ངན་སྤྱོད་ཀྱིས་ང་ཚོར་ཕན་ཐོགས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསར་འགོད་པས། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་སྤྱིར་བོད་མིར་རོགས་ཕན་རྒྱ་ཆེར་གནང་བཞིན་ཡོད་ནའང་བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ལ་ངོས་བཞེས་མ་གནང་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ཕྱི་རྒྱལ་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཚོས་ཀྱང་ྋགོང་ས་མཆོག་བོད་མིའི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ཡིན་པར་ངོས་ལེན་བྱེད་བཞིན་དུ་བོད་གཞུང་ལ་ངོས་འཛིན་མི་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ཐུག་གི་ཡོད་མེད་འགྲེལ་བརྗོད་ཇི་འདྲ་གནང་གི་ཡོད་དམ། ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། སྤྱོད་ཚུལ་དེ་ནི་དེང་རབས་ཅན་གྱི་སྲིད་དོན་དང་དབང་ཤུགས་ལ་རྩོད་པའི་ཆབ་སྲིད་ཞིག་རེད། བོད་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་གནས་དོན་འདི་དངོས་ཡོད་བདེན་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང༌། ང་ཚོ་བདེན་པ་ཡོད་མཁན་དེ་ནུས་མེད་ཀྱི་སྐབས་འདིར་ཧམ་རྫུན་ཤོད་མཁན་དེ་ཧ་ཅང་སྟོབས་ཤུགས་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་དུས་གནས་དོན་དེ་སྲིད་དོན་ཞིག་ཆགས་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

༣༽ཡོ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་བཞིའི་ནང་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

འདི་ལོ་ཧྲིལ་པོར་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ལོར་སྲུང་བརྩི་གནང་གཏན་འཁེལ་བར་བརྟེནྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ལྷན་ཚོགས་མང་པོའི་སར་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེར་སྨན་པའི་གསུང་གླེང་དང༌། ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་བཀའ་སློབ། འཛམ་གླིང་ནང་དྲང་བདེན་མིན་པའི་རྩོད་རྙོག་གང་ཅི་ཞི་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་སེལ་ཐབས་གནང་རྒྱུ་སོགས་དང༌། དེ་བཞིན་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་མི་སྣ་དང༌། མཁས་པ་ཁག མི་མང་གི་དབུ་ཁྲིད་སོགས་མང་པོ་ཞིག་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཆེད་དུ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནུབ་འཇར་མན་དང༌། ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ། ནི་ཐར་ལན་ཌ། ཧཕ་རན་སི་བཅས་ཡོ་རོབ་ཡུལ་ཁག་བཞིའི་ནང་ཆིབ་བསྒྱུར་བསྐྱངས་གཏན་འཁེལ་བ་ལྟར་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༥ ཚེས་ ༢ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་བཞུགས་སྒར་ནས་ལྡི་ལིར་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༤ ཉིན་བོད་གཞུང་སུད་སི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་དང་སྦོན་(Bonn)སྡོད་བོད་རིགས་ཚོགས་པ་ནས་སྦོན་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་ཕེབས་སྒྲིག་ཞུས་དོན་ལྟར་ལྡི་ལི་ནས་(Frankfurt)ཆིབས་ཐོན་མཛད་ཅིང༌། ཕི་རེང་ཕ་ཊར་གནམ་ཐང་དུ་བོད་གཞུང་སུད་སི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་ལས་ཚབ་དང༌། སུད་སིར་བཅའ་བཞུགས་རྒྱ་གར་གྱི་གཞུང་ཚབ་དཔོན་རིགས། གདན་ཞུའི་འབྲེལ་ཡོད་མི་སྣ་ཡོ་རོབ་བོད་རིགས་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མི་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས།

ནུབ་འཇར་མན་ནང་ཚེས་ ༥ ནས་ ༡༡ བར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་པའི་རིང་དབུས་ཨེ་ཤ་ཡའི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་དེའི་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས་ཁག་ནས་བོད་སྐོར་གྱི་འགྲེམས་སྟོན་ཞིག་གྲ་སྒྲིག་ཡོད་པ་དེར་གཟིགས་སྐོར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། དེ་ནས་ནུབ་འཇར་མན་གྱི་གཞུང་འཛིན་ཡེ་ཤུའི་དམངས་གཙོ་ཚོགས་པའི་དྲུང་ཆེ་མཁས་དབང་ཧེ་ནར་གྷེ་སེ་ལར་(Dr, Heiner Geissler)དང༌། ནུབ་འཇར་མན་གྱི་གྲོས་ཚོགས་ནང་ལྗང་ཁུ་ཚོགས་པའི་(Green Party)ཚོགས་མི་རྣམ་པ་བཅས་རང་བྱུང་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་བཀག་སྡོམ་ཐད་ཕྱག་ལས་གནང་མཁན་སྙན་གྲགས་ཡོད་པ་ཤ་སྟག་ལ་མཇལ་འཕྲད་མཛད།

སྦོན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་ཕེབས་བསུ་ཞུས་པ་དང༌། (Friedrich-Naunmann Stiftung)ཞུས་པའི་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་སྲིད་དོན་ནང་གི་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་གི་གོ་ས་ཞེས་པའི་ཐོག་གསུང་བཤད་དང༌། དེ་གར་ལི་འབི་རལ་(Liberal Party)ཚོགས་པའི་སྲིད་དོན་པ་རྣམས་ལ་མཇལ་འཕྲད་མཇུག་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་བསྐྱངས། དུས་མཚུངས་སྦོན་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ནང་ཆོས་ཀྱི་གོ་དོན་སྐོར་གྱི་གསུང་བཤད་སྩལ།

མིའུ་ནིག་(Munich)དང་གྷརམི་ཤི་པར་ཀྲར་ཀིར་ཆན་(Garmisch-Partenkirchen)དུ་བོད་པའི་སྨན་དང༌། རིག་གཞུང་དོན་གཉེར་གཅེས་འཛིན་བྱེད་པའི་ཚོགས་པ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་ཐོག་ཕེབས་སྒྲིག་ཞུས་དོན་ལྟར་མིའུ་ནིག་ཏུ་ཕེབས། དེར་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པའི་སྔོན་འཆར་ལྟར་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་བསྐྱངས། དེ་བཞིན་མང་ཚོགས་ལ་དེང་གི་དུས་འདིར་འོས་ཤིང་འཚམས་པའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་དོན་སྙིང་སྐོར་གསུང་བཤད་དང༌། ཚོགས་པ་འདྲ་མིན་གྱི་མི་སྣ་ཁག་ལ་མཇལ་འཕྲད།

མཁའ་དབྱིངས་དང་དུས་ཚོད་སྐོར་གྱི་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གནང་བའི་སར་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་འཇར་མན་གྱི་ཕྱི་དོན་རིག་པ་མཁས་ཅན་ཀལ་ཕེ་རེ་ཌིག་འབོན་ཝི་ཛི་ས་ཀར་(Carl Friedrich Von Weizsacker)རྣམ་གཉིས་ནས་མཁའ་དབྱིངས་དང་དུས་ཚོད་ཐོག་ནང་ཆོས་དང་ནུབ་ཕྱོགས་ཚན་རིག་གི་གོ་བ་ལེན་སྟངས་སྐོར་བགྲོ་གླེང་དང༌། ཨེ་ཏལ་(Ettal)དགོན་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཡེ་ཤུ་གྷི་རི་གྷོ་རི་ཡན་(Gregarian Chants)གྱི་ཞལ་འདོན་གསན་གཟིགས། སུད་སི་བོད་རིགས་གཞོན་ནུ་ཚོགས་པའི་ཚོགས་མིར་མཇལ་ཁ་བཅས་སྩལ་ཏེ།

ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ས་སྦི་ཡ་ནར་(Vienna)མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཕེབས་ཞབས་བཀོད་སྐབས་ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡའི་བཟོ་བདག་ཚོགས་པའི་སྐུ་ཚབ་ལྟེ་བ་ཁག་དང་ཚོགས་པ་གཞན་ཞིག་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཞུས། ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡའི་ནང་ཚེས་ ༡༡ ནས་ ༡༤ བར་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་པའི་རིང་སྦི་ཡ་ན་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་གསེར་གྱི་དེབ་ཅེས་པའི་ཐོག་མཚན་རྟགས་བཀོད་ཅིང༌། ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ཨེ་སན་སི་ཀྲེ་ཀྲིའི་(Eisenstadt)མཁན་པོ་མཁས་དབང་སི་ཀྲེ་ཧཕན་ལ་ཛོ་ལོ་(Dr. Stefan Laszlo)ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་ཕུལ་སྐབས་ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡའི་སྲིད་གཞུང་གི་ཚན་རིག་བློན་ཆེན་མཁས་དབང་ཧན་ཛེ་ཧཕི་ཤར་(Dr.Heinz Fischer)དང་ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡའི་བཟོ་བདག་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཞབས་མཁས་དབང་ཁིར་ཤན་འབིའུ་རལ་(Dr.Christian Benrle)ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡའི་སྲིད་གཞུང་གི་ཤེས་རིག་དབུ་འཛིན་མཁས་དབང་ཕས་ལིག་སི་འཇོ་ནག(Dr.Felix Jonak) འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཁག ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡའི་ཆོས་ཚོགས་ཁག་གི་འགོ་འཛིན་བཅས་ཕེབས། དེ་ཉིན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཚོགས་ཁང་ཡོངས་སུ་ཁེངས་པའི་མི་ཚོགས་ཀྱི་སར་རྒྱལ་ཡོངས་འགན་ཁུར་གྱི་གཙོ་བོའི་གནད་དོན་སྐོར་ལས་བརྩམས་པའི་གསུང་བཤད་སྩལ། ཚོགས་འདུ་དེར་འཛམ་གླིང་མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་དྲུང་ཆེ་ཟུར་བ་ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡའི་སྲིད་འཛིན་མཁས་དབང་ཁ་ཊེ་ཝལ་དི་ཡམ་(Dr,Kurt Waldheim)དང་རྒྱལ་ཁབ་མང་པོའི་གཞུང་ཚབ་པ་བཅས་ཕེབས། གསུང་བཤད་དབུ་ཚུགས་པ་ནས་མཇུག་བསྡོམས་དྲི་བ་དྲིས་ལན་གནང་བའི་བར་གྱི་གནས་ཚུལ་ཞིབ་ཕྲ་རྣམས་རྒྱལ་ཡོངས་གཟུགས་མཐོང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ནས་ཆ་ཚང་བསྟན་ཞིང༌། ཡུལ་མི་ཚོས་རྣམ་ཀུན་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ་ཀྱི་གཟིགས་སྐོར་གནས་ཚུལ་རྒྱལ་ཡོངས་གཟུགས་མཐོང་རླུང་འཕྲིན་ནས་བསྟན་པ་མ་གཏོགས་དེ་མིན་རྒྱ་ཆེ་སྟོན་གྱི་མེད་ལུགས་བརྗོད།

ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡའི་རྒྱལ་ས་ཝི་ནར་གཟིགས་སྐོར་སྐབས་སུ་‘‘ད་ལམ་གྱི་གཟིགས་སྐོར་འདི་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་མི་སྣ་ཚོས་བོད་ནང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་བརྩི་མེད་རྡོག་རོལ་ལ་ཐུགས་སྣང་དང༌། ནང་ཆོས་དང་བོད་ཀྱི་ཤེས་རིག་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་ཚོའི་འབོད་སྐུལ་ལྟར་ཡིན།’’ ཞེས་གསུངས།

ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡའི་སྲིད་འཛིན་ཟུར་པ་མཁས་དབང་རུ་ཌོ་ལོབ་ཀེར་ཅན་ཤ་ལེ་གྷེར་(Dr.Ridolf Kirchenschlaeder)མཆོག་གི་གཟིམ་ཤག་ཏུ་དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་གཅིག་རིང་བཀའ་མོལ་ལྷུག་པོར་གནང་མཇུག་རྒྱལ་སྤྱིའི་དམངས་གཙོའི་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་ཤིག་ཕུལ་བའི་མགྲོན་རོགས་སུ་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡའི་རིག་གཞུང་དང༌། ཚན་རིག་གི་མི་སྣ་ཆེ་ཁག་མང་པོ་ཕེབས། དེ་རྗེས་རྒྱལ་ས་སྦི་ཡ་ནའི་ཞི་བདེའི་མཆོད་རྟེན་ལ་གཟིགས་སྐོར་མཛད་དེ་བདུན་གཅིག་རིང་ཧོ་ལན་དུ་སི་ཀྲི་ཅི་ཏུང་ཨའ་ཀྲི་མོ་ལིང་མས་ཊི་ཀྲི་སྦད་ཀྲི་ཎན་སི་ཀལ་ཅར་(Stichtung outmoeling Met Tibetaanse Cultuur)ཞེས་པའི་ཚོགས་པས་ཆིབས་བསྒྱུར་ཕེབས་སྒྲིག་ཞུས་པ་ལྟར་སྦི་ཡ་ན་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཧོ་ལན་ཌིའི་རྒྱལ་ས་ཨམ་སི་ཀྲ་སྒྲམ་(Amsterdam)དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ། སི་ཀོ་པོལ་(Schiphol)གནམ་ཐང་དུ་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་གསུང་དོན། ‘‘ཕལ་ཆེར་གཅིག་བྱས་ན་མི་མང་པོ་ཞིག་ནས་རྒྱ་ཕྱོགས་ཀྱི་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་མདོག་དང༌། ངོས་ཀྱིས་མཁྲེགས་པོ་བྱས་ཏེ་ཁོ་ཚོའི་འདོད་ཚུལ་ཁས་ལེན་མི་བྱེད་པ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱི་རེད། དེ་སྔོན་ངོས་ནས་གནས་སྟངས་ངོ་མར་དངོས་སུ་བལྟ་བའི་ཆེད་དུ་ལྟ་སྐོར་ཞིག་ལ་འཁྱུག་ཙམ་འགྲོ་རྩིས་ཡོད་ཅེས་བཤད་ཀྱང་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཆ་རྐྱེན་འགའ་ཤས་བཏོན་པ་རེད། བོད་མིའི་ཐོག་གདུག་རྩུབ་དང་ཡ་ང་བའི་མནར་གཅོད་དེ་ཙམ་མེད་པའི་དུས་རིམ་གཉིས་པ་འདིར། ང་ཚོས་ཐབས་བྱུས་གསར་པ་ཞིག་བཏོན་ཏེ་དངོས་འབྲེལ་གཞི་རྩའི་གནད་དོན་ཐོག་བཀའ་མོལ་གནང་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་ཡོད། ཅེས་དང༌།

ངོས་ཀྱི་ལྟ་སྐོར་ཐད་ངེས་པར་དུ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་འདུག་ཅེས་དང༌། རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་སེམས་ཁུར་ཆེ་མདོག་བྱེད་པ་དེ་བོད་རང་དབང་རང་བཙན་གྱི་གནད་དོན་ལས་གཡོལ་ཐབས་བྱེད་པའི་ཁོ་ཚོའི་ཐབས་ཤེས་ལྟེ་བ་ཞིག་རེད། ཁོ་ཚོས་རྒྱ་ནག་གི་ལོ་རྒྱུས་ནང་བོད་འདི་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་ཁོངས་རེད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང༌། ཡིན་ནའང་ང་ཚོར་ཡང་སོ་སོའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཡོད།

མི་སེར་སྤེལ་བྱེད་རིང་ལུགས་པས་དུས་རྒྱུན་དུ་ས་ཆ་འདི་དང་དེ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་ཐོབ་ཐང་ང་ཚོར་ཡོད་ཅེས་ཤོད་ཀྱི་ཡོད་ན་ཡང༌། དོན་དངོས་ནི་དུས་རབས་དགུ་པའི་ནང་བོད་རྒྱ་ཕན་ཚུན་དབར་དམག་འཐབ་ལན་མང་བྱས་རྗེས་བོད་ཀྱི་ཆོས་རྒྱལ་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་རྒྱལ་པོའི་དབར་ས་མཚམས་གུ་གུ་རྨེ་རུར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཡོད་པ་རེད། སྐབས་དེར་ཆོས་རྒྱལ་ནས་རྒྱ་རྒྱ་ཡུལ་དུ་སྐྱིད། བོད་བོད་ཡུལ་དུ་སྐྱིད་ཅེས་གསུངས་ཡོད་པ་དེ་ནི་དེ་ལྟར་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་རེད།

བོད་ནང་རྒྱ་དམག་དང་ལས་བྱེད་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཁར་ད་དུང་གཏན་སྡོད་བྱེད་པར་རྒྱུན་མཐུད་ནས་ཡོང་དང་ཡོང་བཞིན་པ་རེད། དཔེར་ན། ངོས་རང་སྐྱེ་ཡུལ་བོད་བྱང་ཤར་ས་གནས་དེ་གཅིག་པུར་(མཚོ་སྔོན་ས་ཁུལ་)རྒྱ་མི་ས་ཡ་གཉིས་དང་ལྔ་འབུམ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དང༌། བོད་མི་འབུམ་བདུན་ཙམ་ལས་མེད་པ་རེད། དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཟེར་བའི་ས་ཁུལ་སོག་པོ་དང༌། ཤར་ཏུར་ཀི་སི་ཐན། མན་ཇུ་རི་ཡ་སོགས་སུ་རྒྱ་མི་གཏན་སྡོད་པ་ཇེ་མང་དུ་འགྲོ་དང་འགྲོ་བཞིན་པ་རེད། དེ་ནི་རྒྱ་མི་རིགས་ཚོས་ཁ་ནས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་བཤད་ནས་དོན་ལ་མཐའ་མཇུག་མི་རིགས་དེ་རྣམས་བྱེ་མ་ཆུ་སིམ་ལྟར་རྒྱ་མི་རིགས་ཀྱི་ནང་དུ་བསྣུབས་རྒྱུའི་ཧ་ཅང་ཉེན་ཁ་ཅན་གྱི་བྱ་སྤྱོད་ཅིག་རེད།

བར་ལམ་ནང་ཕྲན་བུའི་གུ་ཡངས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་མི་རབས་རྒན་པ་རྣམས་ལ་ངོས་རང་བོད་དུ་ལྟ་སྐོར་ཞིག་ལ་ཕེབས་ན་བསམ་པ་ཡོད་རུང༌། ལོ་གཞོན་པ་རྣམས་དེ་ལྟར་མིན་པར་ཁོང་ཚོས་ངོས་ལ་ད་ལྟ་དུས་བབ་མི་འཚམས་པས་མ་ཕེབས་རོགས་གནང་བརྗོད་ཀྱི་འདུག ཁོང་ཚོའི་ལྷག་བསམ་དང་བློ་སྟོབས་དེར་ངོས་ནས་དང་ལེན་གྱིས་ད་ཆ་ལྟ་སྐོར་དུ་ཕེབས་རྩིས་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་དང༌། གལ་ཏེ་རྒྱ་ཕྱོགས་ནས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་བསྟུན་ཏེ་ང་ཚོའི་འདོད་ཚུལ་བརྒྱ་ཆ་བདུན་བཅུ་ཙམ་ཁས་ལེན་བྱས་ན་གཟིགས་སྐོར་ཐད་བསྐྱར་དུ་བཀའ་མོལ་ཞུ་ཐུབ་ཀྱི་རེད།

རྒྱ་མིས་སྐད་ཆ་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་བཤད་པ་དེར་ང་ཚོས་ཇི་ཙམ་རྟོག་ཞིབ་བྱས་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་ཁོང་ཚོའི་བསམ་བློ་གུ་དོག་དང་དོགས་པ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བའི་ཚོར་སྣང་ཡོང་གི་འདུག དཔེར་ན། ཏིང་ཞའོ་ཕིང་གིས་དེ་རིང་བཤད་པའི་སྐད་ཆ་དེ་སང་ཉིན་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཆགས་སུས་ཀྱང་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད།’’ ཅེས་གསུང༌། གསུང་གླེང་དེ་གནང་རྗེས་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཁུ་འེག་ཧོ་ཝན་(Queeckhoven)དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་དེ་གར་དགའ་བསུའི་ཕེབས་བསུ་དང་གྲ་སྒྲིག་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་རྣམས་ལ་མཇལ་འཕྲད་དང༌། རྒྱལ་ས་ཨམ་སི་ཀྲ་སྒྲམ་གྱི་རང་དབང་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་ཞེས་པའི་དབུ་འཛིན་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཆེ་བསྟོད་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་པ་དང་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ཚོགས་ཁང་ཆེན་མོར་ཕྱི་འབྱུང་ནང་ཆོས་སྐོར་གསུང་བཤད་སྩལ་མཇུག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མར་སན་(Maarssen)ཡེ་ཤུའི་དགོན་པའི་ཆོས་ཀྱི་འགོ་ཁྲིད་རྣམས་ལ་མཇལ་འཕྲད་མཛད།

མི་རིགས་རིག་པའི་འགྲེམས་སྟོན་ཁང་དུ་གཟིགས་སྐོར་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཕེབས་སྒྲིག་པ་རྣམ་པས་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་བོད་ཀྱི་དངོས་རྫས་འགྲེམས་སྟོན་ཞིག་ལའང་གཟིགས་ཞིབ་བསྐྱངས། དེ་རྗེས་ཧེག་(Hague)དུ་ཞི་བའི་ཕོ་བྲང་ཞེས་པར་གཟིགས་སྐོར་དང་འབྲེལ་ཕོ་བྲང་གི་མི་སྣ་རྣམས་དང༌། ཀར་ནེ་གྷི་(Carnegie)ཚོགས་པའི་གཙོ་འཛིན་སོགས་ལ་མཇལ་འཕྲད། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་ཁང་དུ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཁྲིམས་དོན་ཚོགས་གཙོ་ན་གྷན་རྡ་ར་སིང་(Judge Nagendra Singy)དང་མཇལ་འཕྲད་གནང་རྗེས་མང་ཚོགས་ལ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཐད་ཀྱི་མི་སྒེར་སོ་སོར་འཁྲི་བའི་ལས་འགན་སྐོར་གསུང་བཤད་སྩལ་བ་དང༌། མེ་ཏེ་རེ་ཡ་མང་ཚོགས་(Maitreya Institute)ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ལྟར་རྒྱུད་བླ་མའི་གསུང་ཆོས་ཉིན་གཉིས་རིང་སྩལ་ཐོག་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་དང༌། གསར་འགྱུར་ལས་ཁང་ཁག་གི་ཚོགས་མི་ཚོས་དགོངས་སྐོར་ཞུས་པའི་གནད་དོན་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ།

ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཡོ་རོབ་ཁུལ་གནས་སྡོད་བོད་མི་མཇལ་བཅར་བ་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་སྩལ་དོན། ‘‘ད་ལམ་ངོས་འདི་ཕྱོགས་ལུང་པ་ཁ་ཤས་ལ་ཡོང་དོན་གཙོ་བོ་ཚན་རིག་པ་དང་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབར་དངོས་པོའི་འགྲོ་སྟངས་དང༌། ནང་སེམས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་སྐོར་གོ་བསྡུར་བྱེད་པའི་དོན་དུ་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཤེས་དང་མ་ཤེས་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད། བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སྟངས་ཐད་གཅིག་གིས་བསམ་བློ་བེད་སྤྱོད་བཏང་ནས་རྒྱུ་མཚན་དང་བསམ་བློ་རང་གི་ཐོག་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་དང༌། གཅིག་གིས་ཕྱིའི་ཡོ་བྱད་སྣ་ཚོགས་དང༌། རྫས་དང་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ་བཅས་བྱེད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་མ་གཏོགས། རྩ་བ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་སའི་ཡུལ་གཅིག་པ་རེད།

གང་ལྟར་རྩ་བའི་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སའི་ཡུལ་དེ་གཅིག་གྱུར་ཡིན་དུས་ད་ཕན་ང་རང་གི་མཐོང་ཚུལ་ལ་རིགས་ཁ་ཤས་ང་ཚོ་ནང་པའི་རིག་གཞུང་ནས་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་སྟངས་དེ་ལས་དེང་སང་ཚན་རིག་པ་ཚོས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱབ་པ་དེ་ཞིབ་ཚགས་པ་དང༌། ལེགས་པ་ཡོད་པའི་བཟོ་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འདིའི་ནང་ད་བར་འགྱུར་བ་མང་པོ་ཞིག་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གཙོ་བོ་དེ་ནང་གི་ཚོར་བ་དང༌། འདུ་ཤེས་དེ་ཚོའི་ཐོག་ནས་འགྱུར་བ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། དངོས་པོ་གཅིག་པུར་མགོ་འཁོར་ནས་བསྡད་ན་མིའི་རིན་ཐང་བརླག་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་དང༌། མིའི་ངོ་བོ་ངོས་མ་ཟིན་པའི་ཐོག་ནས་ཉེན་ཁ་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་འདུག

དཔེར་ན། བརྩེ་བ་ཞེས་པ་དེ་གང་ནས་ཡོང་གི་ཡོད་དམ་ཞེ་ན། བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བའི་གཞི་རྩའི་ཐོག་ནས་བརྩེ་བ་དང༌། བྱམས་པ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་མ་གཏོགས། བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བའི་རྣམ་གཞག་མ་ཤེས་པ་དང༌། དེ་ལ་དོ་སྣང་མ་བྱས་པ་ཡིན་ན་བྱམས་པ་དང་བརྩེ་བའི་རིན་ཐང་བརླག་ཟིན་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་རེད། འགྲོ་བ་མི་ལ་ལྟོ་གྲོད་པ་གང་དང༌། གོས་ལུས་པོ་དྲོད་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་འགྲིགས་པར། རང་དབང་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། མི་ལ་རང་དབང་ཡོད་ན་མིའི་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ནུས་པ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་རེད། མིའི་རང་བཞིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ནུས་པ་ཆ་ཚང་ཞིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཐུབ་ན། མིའི་རང་བཞིན་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད། ལུས་པོ་མི་ཡིན་ན་ཡང་གཞན་གྱིས་བཀོད་པ་གང་བཤད་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་རང་གིས་བསམ་བློ་གཏོང་བའི་གོ་སྐབས་མེད་ན། མིའི་མཚན་ཉིད་མ་ཚང་བ་ལྟ་བུ་ཆགས་པ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་དང་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་སོ་སོ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ན་ཕངས་པོ་རེད། སོ་སོ་བོད་པའི་དྲི་མ་དེ་མ་བརླག་པ་བྱ་དགོས། སོ་སོའི་ཕྲུ་གུ་དང༌། གྲོགས་བཟའ་ཟླ་ཚོས་བོད་པའི་ཆོས་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མཐའ་གཅིག་ཏུ་མེད་ཀྱང༌། བོད་པའི་རིག་གཞུང་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་པ་ཞིག་དང༌། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་ཚུར་ཤ་ཚ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱས་ན་ཡག་པོ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོ་སྐྱག་གནོང་བྱས་ནས་ངོ་ཚ་ཁ་སྐྱེངས་བྱེད་དགོས་དོན་མེད། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཟིན་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། གཞན་དག་ཤོད་ཡག་མེད། མཇུག་ཏུ་མ་ཎིའི་ལུང་ཞིག་འདོན་རྒྱུ་ཡིན། ཞེས་ལྗགས་ལུང་སྩལ།’’

ཡང༌། ཧོ་ལན་དུ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ནང༌། ‘‘ད་བར་ང་ཚོ་མི་ལོ་ཉེར་བདུན་ནས་ཉེར་བརྒྱད་ཐོག་འགྲོ་གི་ཡོད། མ་འོངས་པར་དུས་ཚོད་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་འགྲོ་གྲབས་ཡོད་ད་ལྟ་ང་ཚོས་བཤད་ཐུབ་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ༡༩༧༩།༡༩༨༠ ཙམ་ནས་རྩ་བའི་རྒྱ་ནག་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པ་དང་ཆབས་ཅིག བོད་ཀྱི་ཐོག་ལའང་འགྱུར་བ་བཟང་པོའི་ཕྱོགས་ལ་ཕྲན་བུ་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་དེ་ཡག་པོ་རེད། ཡིན་ནའང་བོད་པའི་རྩ་དོན་དེ་འཕྲལ་སེལ་ལྟོ་གོས་ཀྱི་དོན་དག་མ་ཡིན་པར་ང་ཚོའི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་བོད་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིག་གཞུང་གོམས་གཤིས་སོགས་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང་བོད་ལུང་པའི་གནས་ཚུལ་ཙམ་མིན་པར་བོད་ཀྱི་ས་ཆའི་ཆགས་བབས་རྒྱ་གར་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ས་ཆ་གལ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པ་ཡིན་དུས། བོད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་རང་དགར་ལུས་བསྡད་པ་རྩ་བ་ནས་ཡོང་ཤེས་ཀྱི་མ་རེད།

དོ་བདག་བོད་པ་རང་ཡིན་ནའང་རུང༌། ཉེ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཁབ་ཚོ་ཡིན་ནའང་རུང༌། གང་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་གི་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་གི་འོག་ནས་བོད་ནང་ལ་བསྒྱུར་བཅོས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་མ་བྱུང་ཐབས་མེད་ཆགས་ཡོད།’’15jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཚེས་ ༢༡ ཉིན་རྒྱལ་ས་ཨམ་སི་ཀྲ་སྒྲམ་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ལྷོ་ཧཕ་རན་སི་ཌེག་ནེ(France Digne)ཞེས་པར་ཨ་ལེག་རྫན་ཌ་ར་ཌེ་སྦི་ཀྲི་ནིལ་(The Foundation Alexandra David-Neel)ཚོགས་པས་གདན་ཞུས་ཕེབས་སྒྲིག་ཞུས་དོན་བཞིན་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

དེར་རྒྱལ་སྲས་ལག་ལེན་སོ་བདུན་མའི་གསུང་ཆོས་སྩལ་བ་དང༌། ཌེག་ནེ་གྲོང་སྡེའི་ཚོགས་ཁང་དུ་ཆེ་བསྟོད་ཕེབས་བསུ་ཞུས་པར་ཆིབས་བསྒྱུར། ཕྱི་ཉིན་པེ་ལེ་སི་ཌས་སི་ཀོང་རེ་སི་(Palais des Congres)ཞེས་པར་ས་ག་ཟླ་བའི་དུས་ཆེན་སྲུང་བརྩི་དང་སྦྲགས་གོང་གི་གསུང་ཆོས་རྒྱུན་མཐུད་ཉིན་གཉིས་སྩལ་མཇུག རྩོམ་འབྲི་མཁས་པ་དང༌། ཤེས་ཡོན་ཅན། གསར་འགོད་པ་ཁག་བཅས་ཀྱི་དགོངས་སྐོར་དྲི་བ་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ།

ཡང་ཧཕ་རན་སིར་ཡོད་པའི་བོད་མི་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་རྒྱལ་སྤྱིའི་བྱིས་པའི་ཚོགས་པས་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་རྩེད་འགྲན་བརྒྱུད་དེ་ཨ་ཧཕི་རི་ཀར་རོགས་རམ་བྱེད་པ་ཞེས་པའི་རྩེད་མོའི་དཔལ་འབར་གྱི་མེ་ལྕེ་སྦར་གནང་མཛད། དུས་མཚུངས་བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ལས་ཁུངས་ནས་གོ་སྒྲིག་འོག་བོད་ཀྱི་སྐོར་འགྲེམས་སྟོན་ཞུས་པའི་ཐོག་མའི་དབུ་འབྱེད་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༦ ཉིན་ཞོགས་པ་མར་སེ་ལ་སེ་(Marseille)ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་ཧཕ་རན་སིའི་རྒྱལ་ས་པཱ་རི་སིར་(Paris)ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་བ་དང་གནམ་ཐང་དུ་ཧཕ་རན་སིའི་གསར་འགོད་པ་རྣམས་དང་གསུང་གླེང་བཀའ་མོལ་གནང་སྟེ། ཡོ་རོབ་བོད་རིགས་ཚོགས་པའི་ཐེངས་བཞི་པའི་ཚོགས་འདུའི་འཐུས་མི་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་དང༌། ཧཕ་རན་སིར་བཅའ་བཞུགས་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་པས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་བཅས་བསྐྱངས་རྗེས་གཟུགས་མཐོང་རླུང་འཕྲིན་ཁང་ནས་ཞུས་པའི་དགོངས་སྐོར་དྲི་ཚིག་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་སྩལ།

པཱ་རི་སི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཚོགས་ཁང་ནང་གྲོང་ཁྱེར་སྤྱི་ཁྱབ་པས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་པར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མགྲོན་ཁང་ཆེན་མོར་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་ཤིག་བསྐྱངས་རྗེས་པ་ལེ་སི་ཌས་སི་སི་ཕོ་ཙི་(Palais des Sports)ཞེས་པར་གསུང་ཆོས་མདོར་བསྡུས་ཤིག་སྩལ་དང་བི་ཏི་ནམ་གྱི་དགོན་པ་ཞིག་ལའང་གཟིགས་སྐོར་མཛད།

ཚེས་ ༢༩ ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཧཕ་རན་སིར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱི་ཕེབས་སྒྲིག་ཞུ་མཁན་སུད་སི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་དང༌། ཧཕ་རན་སིའི་བོད་རིགས་ཚོགས་པའི་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ་ཞིང་ཧཕ་རན་སིའི་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་གཙོ་སྐུ་ཞབས་ཅ་སྦན་ཌལ་མ་སི་(Chaban Delmes)མཆོག་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་ཆེ་བསྟོད་ཆེད་ཁོང་རང་གི་གཞུང་འབྲེལ་གཟིམ་ཤག་ཏུ་ཕེབས་བསུ་ཞུས། ཉིན་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་པེ་རེ་སི་ནས་ནོར་མན་ཌིར་(Normandy)ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་ཚན་རིག་དང༌། ཤེས་རིག་རིག་གཞུང་མཁས་པའི་མི་སྣ་ཁག་དང་མཇལ་འཕྲད་མཛད་པ་བཅས་ད་ལམ་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་དཔོན་རིགས་དང༌། ཆོས་ལུགས་ཁག་གི་སློབ་དཔོན། ཚན་རིག་མཁས་པ། གསར་འགོད་པ་སོགས་ལས་རིགས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་མཁས་དབང་དང༌། རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་བཅས་པར་རང་རང་མོས་བློ་དང་འཚམས་པའི་གསུང་གི་བདུད་རྩིས་ཚིམས་པར་མཛད་ཅིང༌། ལྷག་པར་དེང་རབས་ཚན་རིག་གི་གལ་ཆེའི་གནད་དོན་མང་པོར་བཀའ་ལན་སྩལ་ཐོག་དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དཔོག་དཀའ་བའི་གནད་དོན་འགའ་ཞིག་སྐོར་ཁོང་ཚོར་བཀའ་འདྲི་མཛད་པར་བརྟེན་ྋགོང་ས་མཆོག་ནི་ཚན་རིག་ཞིབ་འཇུག་པ་ཞིག་མིན་ཀྱང་འདི་ལྟ་བུའི་དཀའ་གནད་མཁྱེན་རྟོགས་ཡོད་པ་ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་གནས་ཚུལ་ཞིག་མ་རེད་ཅེས་ཁོང་ཚོས་རང་བཞིན་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་ལ་ངོ་འཛིན་གྱིས་གང་སར་ཐོལ་བྱུང་དུ་བརྗོད་གླེང་བྱས། ཐེངས་འདིའི་འཚམས་འདྲི་གཟིགས་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་སྔོན་མ་ལས་ཧ་ཅང་མང་དུ་སོང་བས་ཞི་བདེ་དང༌། རང་དབང༌། བརྩེ་སེམས་བཅས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཚད་ནི་སྔོན་དཔག་ལས་ཆེས་ཆེར་བརྒལ།

ཕེབས་ཡུལ་རྒྱལ་ཁབ་དེ་དག་ཏུ་གསར་འགོད་པ་ཚོས་ཐེངས་འདིའི་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱི་མཛད་དོན་ལྟེ་བ་ཇི་ཡིན་དགོངས་སྐོར་ཞུས་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཡོ་རོབ་ཁུལ་གྱི་ཚན་རིག་མཁས་པ་རྣམས་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཚན་རིག་དང་ནང་ཆོས་སོ་སོར་གོ་བ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པའི་ཐད་ཕན་ཚུན་གོ་བ་ལེགས་རྟོགས་ཡོང་བ་གནང་རྒྱུ་དང་རྨང་གཞི་དེའི་ཐོག་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་དངོས་འབྲེལ་གྱི་གསོན་གནས་ཡོང་ཆེད་གཅིག་གྱུར་གྱི་དགོངས་པ་ཡོང་རྒྱུར་མུ་མཐུད་བཀའ་བསྡུར་གནང་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཀའ་ལན་སྩལ།

ྋགོང་ས་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་གནང་ཡུལ་ཚང་མར་དམིགས་ཡུལ་དེ་གལ་ཆེར་བཟུང་གནང་མཛད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་ནུབ་ཕྱོགས་ཡུལ་ཁག་ཏུ་ཡོད་པའི་ནང་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་ཅན་ཚོར་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པའི་གསུང་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་སྙིང་དོན་བཀའ་སློབ་སྩལ་རྒྱུ་དང༌། ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ཁག་གི་སློབ་དཔོན་རྣམས་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་ཆོས་ལུགས་གཉིས་དབར་དགོངས་དོན་ལེགས་རྟོགས་ཡོང་བའི་ཚད་གཞི་གཏིང་ཟབ་ཏུ་གཏོང་གནང་རྒྱུ། རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ལ་གལ་ཆེའི་སློབ་སྟོན་གྱི་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་གསུང་གླེང་སྩལ་བ་མ་ཟད། ཧ་ཅང་མང་བའི་ཚན་རིག་མཁས་པ་དང༌། རྩོམ་བྲིས་མཁས་པ། ལོ་རྒྱུས་མཁས་པ། ཆོས་ལུགས་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་མཁས་དབང༌། སྲིད་དོན་མཁས་པ་བཅས་ལ་མཇལ་འཕྲད་གནང་ཐོག་ཡོངས་ཁྱབ་རང་བཞིན་གྱི་གསུང་གླེང་དང་ཕན་ཚུན་མཁྱེན་རྟོགས་ཀྱི་དགོངས་འཆར་སྦ་གསང་མེད་པར་གསུང་རེས་མཛད་པ་དང༌། གཞན་ཡང་ཡོ་རོབ་ཁུལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གཞན་ནས་ཆེད་དུ་བཅར་བའི་དད་ལྡན་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་སྩལ་བ། ཚོགས་པ་ཁག་དང་མི་སྒེར་སོ་སོ་ནས་གནད་དོན་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་དགོངས་སྐོར་ཞུས་པར་བཀའ་ལན་ཐོགས་མེད་དུ་སྩལ་བ་མ་ཟད། གལ་ཆེའི་ཕེབས་ཚུགས་ཁག་ལ་གསར་འགོད་ལྷན་ཚོགས་བསྐྱངས་སར་གཟིགས་རྒྱང་རིང་ལ་སྒམ་བརླིང་ལྡན་པ་དང༌། གཏིང་ཟབ་ལ་ཤིན་ཏུ་གོ་བདེ་བའི་གསུང་གླེང་རིམ་པ་བཅས་གནང་བར་མཛད་དེ་ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢ ཉིན་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་འཇའ་མུ་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས། རང་གཞུང་བཀའ་བློན་སྐུ་བགྲེས་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ཉི་མ་བཟང་པོ་རྣམ་གཉིས་ཕེབས་བསུ་སྣེ་ལེན་དང་བཅས་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད་པར་ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་དང༌། ཕོ་བྲང་གཟིམ་སྒོའི་ཕྱི་ནང་བཅས་ལ་གཞུང་ཞབས་ཆེ་ཕྲ། རྣམ་གྲྭ་དགེ་འདུན། སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་བཅས་ནས་གུས་འཚམས་གྲལ་བསྟར་གྱིས་ཕེབས་བསུ་ཞུས། དབུ་རྩེའི་གཟིམ་ཆུང་དུ་བཀའ་བློན་སྐུ་བགྲེས་ནས་མལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཏེག་འབུལ་དང༌། བཀའ་བློན་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ཉི་མ་བཟང་པོ། ཚོགས་གཞོན་བློ་བཟང་ཆོས་ལྡན་བཅས་ནས་མཇལ་ཁ་ཞུས་ཏེ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་ཕེབས།

བསྟན་འཛིན་བྱེ་བའི་གཙུག་གི་ཅོད་པན་དུ།།

མངོན་པར་མཛེས་པ་སངས་རྒྱས་བསྟན་འཛིན་ཞབས།།

ཉེ་བར་བསྟེན་ཏེ་ཚད་མ་རིག་གཏེར་གྱི།།

ཞལ་ལུང་ལྷ་ཡི་བདུད་རྩིར་རོལ་བར་མཛད།།

ཞི་མཐུན་འོ་མཚོར་རོལ་བར་གཞན་ཕན་གྱི།།

ཀུན་སློང་བཟང་པོའི་རྣམ་བཞིའི་ཆུ་བོའི་རྒྱུན།།

ཤང་ཤང་འབབ་པར་བསྐུལ་བའི་གསུང་གི་འཕྲིན།།

འཕགས་ཡུལ་འཛིན་མ་གསོ་བའི་གཉེན་དུ་བསྟབས།།

ཡུལ་དེའི་སྲིད་ལ་དབང་བའི་རྗེ་བོ་སྟེ།།

ར་ཇི་གྷན་དྷིར་བོད་ཐོག་འཛིན་པའི་ཇུས།།

ངེས་པར་བསྐྱར་ཞིབ་དགོས་པའི་འབོད་སྐུལ་གྱི།།

བཀའ་ཡིག་སྩལ་འདི་གསེར་གྱི་རྡོ་རིང་ཉིད།།

ད་དུང་འཕྲུལ་རིགས་དངོས་པོའི་ནགས་མོའི་ཚལ།།

མངོན་པར་རྒྱས་པ་ཡོ་རོབ་རྒྱལ་ཁབ་བཞིར།།

ཞབས་ཟུང་རེ་ཁ་འགོད་པའི་ཚུལ་མཛད་དེ།།

བསྟན་འགྲོ་དགེ་བའི་མཛད་པ་ཅིར་ཡང་བསྐྱངས།།

སྣ་ཚོགས་རིགས་ཀྱི་མོས་བློའི་ཞིང་ས་རུ།།

གཏན་བདེའི་ས་བོན་བསྐྲུན་པའི་དུས་ཉིད་ན།།

ངེས་དོན་སྙིང་རྗེའི་གཏེར་ཆེན་སྤྱན་རས་གཟིགས།།

ས་ལ་རྒྱུ་བའི་ཚུལ་ལུགས་ད་གཟོད་རྟོགས།།

13 གསུང་འཕྲིན་ཆ་ཚང་གླེགས་བམ་འདིའི་ཟུར་སྣོན་ཁོངས་བཀོད་ཡོད།

14 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན།’ ༡༩༦༠ ནས ༡༩༨༦ ཤོག་ངོས་ ༤༣༨ ནས་ ༤༥༢ བར་གསལ། བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང་ནས་སྣར་ཐང་པར་ཁང་དུ་བསྐྲུན།

15 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ པོད་གཉིས་པ། ཤོག་ངོས་ ༢༦༧ ནས་ ༣༠༧ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁང་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་གསུམ་པ།

གསུང་འཕྲིན་དང་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ། མ་ན་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་ཟབ་ཆོས་གསན་བཞེས་སོགས།

༡༽ཁོར་ཡུག་ཉིན་མོར་གསུང་འཕྲིན་དང༌། བཀའ་བློན་རྣམ་པ་བཞི། མདོ་སྨད་རྒྱུན་ལས། བཙུན་དགོན་དགེ་ལྡན་ཆོས་གླིང་སོ་སོར་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།

ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གོང་གསལ་ཡོ་རོབ་ཡུལ་ཁག་བཞིའི་ནང་གཟིགས་སྐོར་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་མཛད་འཕྲིན་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས་ཏེ་བཞུགས་སྒར་དུ་ཕྱིར་ཞབས་འཁོད་རྗེས་རྒྱུན་གྱི་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་དང་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་དང་ཕྱི་རྒྱལ་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར་བཀའ་འདྲི་བཀའ་སློབ་སོགས་འགྲོ་དོན་སྐྱོང་མུས་ཐོག ༡༩༨༦ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༠ ཉིན་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མ་དབུ་བཞུགས་ཀྱི་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ། དགེ་བཤེས། བྱིངས་དགེ་འདུན་ ༤༠ སྐོར་ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་ལྷ་མོ་དང༌། སྐུ་྄ལྔ། རྡོ་རྗེ་གྲགས་ལྡན་སོགས་ཀྱི་བསྐངས་འཕྲིན་གསོལ་ཚོགས་འབུལ་གཤོམས་གནང་བའི་ཉིན་མཐའ་མར་ྋགོང་ས་མཆོག་ཚོགས་མགོན་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ་འཇམ་དཔལ་གཞན་ཕན་མཆོག་ཀྱང་དབུ་བཞུགས་སུ་གདན་ཞུ་ཞུས། ྋགོང་ས་ཆེན་པོར་རྟེན་དོད་མཇལ་དར་དང༌། ཆོག་ཞབས་ཚོགས་བཞུགས་རྣམས་ལ་སྐུ་ཡོན་མཇལ་དར་བཅས་ཕུལ།

ཕྱི་ཉིན་བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་དང༌། བཀྲས་མཐོང་བསྟན་འཛིན་དགེ་བྱེད། བློ་བཟང་དར་རྒྱས། བཀྲ་ཤིས་དབང་འདུད་བཅས་རྣམ་པ་བཞི་མཛད་དོན་སྙན་བཅར་ཞུས་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་ཕེབས་དོན། ‘‘དེ་སྔ་གཞུང་ཞབས་རྙིང་པའི་གྲས་འགའ་ཤས་ཤིག་རྒྱ་གར་ནང་ཡོང་ཐུབ་པ་འགའ་ཤས་ངོས་རང་དང་ཐུག་སྟེ། དེ་སྔའི་སྲི་ཞུ་བ་འཕྲོས་ལྷག་ཁོངས་ནས་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་ཐུབ་པ་ཚོས་གཞི་རྩའི་ཐོག་གི་ལྷག་བསམ་དང་སེམས་ཤུགས་ལ་རྨ་མེད་ནའང་ལོ་བབས་དང་དེང་དུས་ཡུལ་ལུང་ཤེས་ཡོན་གྱིས་མི་ལྡང་བ་ཡིན་སྟབས་བྱིངས་རྣམས་ཀྱིས་ཐུགས་ཕན་གསོས་པ་ཡོང་རེ་མེད། འོན་ཀྱང་དེ་ཚོའི་ཁོངས་ནས་སྒེར་ཤེར་གླིང་པ་ཁོང་ཉིད་ལོ་ན་ཡང་ཕྲན་བུ་ཆུང་བ་དང༌། ཤེས་ཡོན་གྱི་ཆ་ནས་བོད་ཡིག་དང༌། དབྱིན་ཡིག རྒྱ་ཡིག་བཅས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པ་ནས་དེ་སྔོན་གྱི་སྲི་ཞུའི་ཁོངས་ཡོད་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་ཕྲན་བུའི་དྲག་རེ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པས་གཞུང་གི་ལས་གནས་གང་འོས་ཤིག་ཏུ་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་ཟེར་བྱུང་བར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་འདུག་ཅེས་དང༌།

མུ་མཐུད་ཕེབས་དོན། ད་ལྟ་བཀའ་དྲུང་ཡིག་ཚང་གིས་ལས་གནས་སུ་འཁོད་པ་ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་ཁོང་རང་ཐེངས་རེ་གཉིས་ཐུག་སྐབས་བསམ་ཚུལ་ཞུ་དོན་ལ། དེང་སྐབས་གཞིས་བྱེས་འགྲོ་འོང་གི་གནས་སྐབས་བཟང་པོ་འདིའི་དུས་སུ་གཅིག་ནས་རང་གཞུང་གི་མཛད་བྱུས་ལམ་སྟོན་གནང་བའི་གནད་དོན་རྣམས་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་ཀྱིས་སྐབས་འཕྲལ་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་དགོས་པ་གལ་ཆེ་ཡིན་པ་དང༌། གཉིས་ནས་གཞིས་ལུས་བོད་མི་མང་ལ་མི་ལོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་གི་རིང་དུ་དཀའ་སྡུག་ཇི་ལྟར་མྱངས་ཡོད་པའི་ཁར། ད་ལྟའི་ཆར་བསམ་ཚུལ་རེ་འདུན་ཇི་ཡོད་དང༌། བྱེས་འབྱོར་གཞུང་དམངས་ལ་བློ་གཏད་ཡིད་བཅོལ་ཇི་ལྟར་བྱ་ཡི་ཡོད་པ། རྒྱ་བོད་མི་རིགས་དབར་གྱི་ལྟ་སྟངས་འཛིན་ཕྱོགས། རྒྱ་དམར་གྱིས་སྔ་ཕྱིར་བོད་བཟའ་སེམས་ཀྱི་ཞི་དྲག་སྲིད་བྱུས་འཛིན་ཕྱོགས་བཅས་སོ་སོའི་མྱོང་བབས་དངོས་མང་ཚོགས་ཀྱི་བློ་ངོར་གསལ་རྟོགས་ཡོང་ཐབས་སུ་རང་ཉིད་སྲི་ཞུ་བའི་ལས་གནས་ནས་དགོངས་ཞུས་ཀྱིས་བོད་མིའི་གཞིས་སྒར་སོགས་ལ་སྐོར་བསྐྱོད་ཡང་ཡང་བྱ་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཡོང་ཐབས་ལ་རེ་བ་ཡོད་སྟབས་ལས་གནས་ནས་དགོངས་འཁྲོལ་ཡོང་བ་ཞུས་ལེགས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་བརྗོད་ཀྱི་འདུག་པར། ངོས་ནས་གཞུང་ཞབས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་བསྡད་དེ་ལས་འགན་དེ་དག་འཁུར་ན་ནུས་པ་ཆེ་བ་ཡོང་གི་རེད། དེས་ན་གཞུང་ཞབས་ཀྱི་ལས་གནས་དགོངས་ཞུ་མ་བྱེད་ཅེས་ལབ་ཡོད། ཁོ་རང་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བཀའ་ཤག་ནང་བཞག་ན་སྙམ། ཞེས་དང༌།

ཡང་མུ་མཐུད་དུ། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་དེང་སྐབས་བོད་མིར་དོ་སྣང་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་ཡི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འདུག་ལ། གཞིས་བྱེས་བོད་མིར་འགྲོ་འོང་གི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་བྱུས་ཀྱང་གུ་ཡངས་ཀྱི་རྣམ་པའི་འོག་ནས་དཀའ་རྙོག་ཇེ་ཆེར་མི་འགྲོ་བའི་ངེས་པ་མི་འདུག ང་ཚོས་བྱེད་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་བྱེད་རྒྱུ་ཕྲན་བུ་མེད་དམ་བསམ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག འོན་ཀྱང་མི་ཆ་དཀོན་པོ་ཞེ་དྲག་རེད་དེ་གང་ཡོང་ཅི་ཡོང་བྱ་རྒྱུ་ང་ཚོའི་ལས་འགན་རེད། བཀའ་ཤག་ནང་མདོ་སྨད་ཀྱི་མི་ཡང་མི་འདུག་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་ཁྱེད་རང་ཚོས་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་རེད། གང་ལྟར་བཀའ་ཤག་ནང་བཀའ་བློན་ཁ་ཤས་མང་དུ་གཏོང་དགོས་ཀྱི་མེད་དམ་སྙམ་པ་འདུག་ཅིང༌། གང་འདྲ་འདུག་གམ། ཁ་སྔོན་ཧོ་ལན་ཌར་བོད་མི་རྣམས་དང་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་ལྟར་བོད་རང་བཙན་དེ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུའི་རིང་ཡོང་མིན་ལ་རག་ལས་པ་རེད་ཟེར་བའི་བསམ་ཚུལ་དེ་བྱབ་ཆུང་ཞིག་རེད། བོད་རང་བཙན་གྱི་འཐབ་རྩོད་ནི་མི་རིགས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ཅིག་ཡིན་པས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་དང་ཆབ་སྲིད་ཐོག་ནས་རྩོད་དགོས་པ་རེད། རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་པའི་རིང་ངོས་ཀྱིས་ཧུར་ཐག་རྦད་ཐག་བྱེད་ཀྱི་རེད། དེ་ནི་ཁེ་བཟང་འཐོལ་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་དང༌།

ཕྱིན་ཆད་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་མེད་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡིན་དུས་ད་ལྟ་ནས་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་དགོས། བཀའ་བློན་བསྐོ་ཕྱོགས་སྐོར་ཐད་ཀར་འོས་བསྡུ་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་སྲིད་དོན་ཤོག་ཁག་གཉིས་ལྟ་བུ་འགྲན་བསྡུར་བྱས་ནས་གཞུང་སྲིད་འཛིན་རྒྱུའི་སྐོར་བཅས་ལ་གང་དགའ་ཇི་ལེགས་ཀྱི་བསམ་གྲོས་ཞིབ་བསྡུར་དགོས་རྒྱུ།’’ ཞེས་སྩལ་བའི་དགོངས་དོན་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་དབུ་བཞུགས་དྲུང་ཆེ་དང༌། འགན་འཛིན་ཁག་གིས་གཙོས་སྲི་ཞུ་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ་ཚང་མ་དང༌། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ་བཅས་ཉིན་བདུན་རིང་ཚོགས་འདུ་གནང་བའི་ཕྱོགས་བསྡོམས་སྙན་སེང་སླད་བཀའ་བློན་རྣམ་པ་བཞི་སླར་ཡང་མཇལ་བཅར་གྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའི་ཕེབས་སྒོ་དོན་ཚན་དང་པོའི་སྐོར། ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་མ་བཞུགས་པའི་དུས་སྐབས་སུ་རྩ་ཁྲིམས་རིན་པོ་ཆེའི་དོན་ཚན་ ༣༦ པའི་ནང་ཞིབ་གསལ་འཁོད་པའི་དགོངས་དོན་ལས་ལྷག་པའི་བསྒྱུར་བཅོས་ཞུ་འོས་གང་ཡང་མ་མཆིས་པ་དང༌།

དོན་ཚན་གཉིས་པ། བཀའ་བློན་བསྐོ་ཕྱོགས་འོས་བསྡུ་གནང་ཚེ་ད་ལྟའི་ཆར་བཙན་བྱོལ་བོད་མི་ལས་རྒྱ་ཆེའི་གཞིས་ལུས་མི་མང་ལ་འོས་བསྡུའི་གོ་སྐབས་མེད་ཅིང༌། བོད་མི་ཉུང་ཤས་ཀྱིས་འོས་བསྡུ་ཞུས་པ་ལས་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཐད་ཀར་བསྐོ་བཞག་སྩལ་ན་རྒྱ་ཆེའི་གཞིས་བྱེས་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཡིད་ཆེས་དང་བརྩི་བཀུར་འཐོབ་རྒྱུའི་དགེ་མཚན་དང༌།

དོན་ཚན་གསུམ་པ། སྲིད་དོན་ཤོག་ཁག་གཉིས་སུ་དབྱེ་སྟེ་གཞུང་སྲིད་འཛིན་རྒྱུ་དེ་ཡང་ད་ལྟའི་གཞིས་བྱེས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་ནས་བོད་མི་ཐུན་མོང་གི་བསམ་འདུན་གྱི་ཚབ་བྱེད་ཐབས་མེད་པར་བརྟེན་གནས་སྐབས་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་མེད་པས་སྔར་རྒྱུན་གཞུང་སྲིད་འཛིན་རྒྱུ་དགེ་མཚན་ཆེ་བ་བཅས་དང༌། དེང་སྐབས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཆོས་སྲིད་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་ལོ་ཟླ་བཞིན་གོང་འཕེལ་ཆེས་ཆེར་སོང་ནས་སྐུ་ངལ་གསོ་བའི་དུས་ཚོད་ཀྱང་མེད་པའི་སྐབས་འདིར། དེ་སྔའི་གཞུང་གི་ལམ་སྲོལ་དུ་སྡེ་སྲིད་དང༌། སྲིད་བློན། སྲིད་ཚབ་བཅས་བསྐོ་གཞག་གནང་ལམ་ཡོད་ཁར། རྩ་ཁྲིམས་ཀྱི་དགོངས་དོན་དང་གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བའི་སྒྲིག་གཞིའི་ནང་དུའང་གནས་རིམ་གཉིས་པའི་མཛད་ཁུར་བཞེས་མཁན་གྱི་ས་དམིགས་ཤིག་ཡོད་པ་ལྟར་མི་འགྲོ་གང་འོས་ཞིག་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་དཔྱད་ཀྱིས་བསྐོ་གཞག་སྩལ་རྒྱུ་བྱུང་ན་འཕྲལ་ཕུགས་གཉིས་སྨན་ཡོང་གནད་བཅས་ཚོགས་འདུ་བ་ཡོངས་རྫོགས་མ་གྲོས་དགོངས་དབྱངས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ངོས་འཛིན་བྱུང་བ་དེ་ལུགས་སྙན་སེང་ཞུས།

ཚོགས་འདུའི་གྲོས་ཆོད་ཡིག་ཆ་ཁག་སྤྱན་བསྟར་ཞུས་འབྲེལ་དོན་གནད་རྒྱུ་མཚན་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་སྐོར་ཞིབ་གསོལ་བགྱིས་པར་གསན་བཞེས་ཀྱིས་ཡིག་ཆ་ཁག་ཞིབ་གཟིགས་མཛད་ཐོག་གསུངས་གསལ། ‘‘བསམ་ཚུལ་ཞིབ་བསྡུར་བྱས་པ་འགྲིགས་འདུག ད་ཆ་གནས་སྐབས་ཕྱིར་འཐེན་བྱས་ན་ཁྱད་མི་འདུག་རིམ་པས་གང་འོས་བལྟ་ཆོག་གི་རེད་ཅེས་དང༌། ད་འོ་ན་ཉེ་ཆར་སྐད་ཆ་བྱུང་བ་བཞིན་བཀའ་ཤག་ནང་མི་འགྲོ་མང་དུ་བཏང་ན་བསམ་པས་ཞེ་བོ་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་དང༌། ཨ་ལགས་འཇིགས་མེད། བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་གསུམ་བཀའ་བློན་ལས་རོགས་ཀྱི་མིང་གནས་ཐོག་བཀའ་ཤག་ནང་མཉམ་ཞུགས་བྱ་རྒྱུ་ཡོད་པ་བྱས་ན་སྙམ།’’ ཞེས་སྩལ།

དེ་ནས་མདོ་སྨད་རྒྱུན་ལས་ཨ་མདོ་ཆོས་ལྡན་དང༌། སྐལ་ལྡན། ཤ་བོ། འཇམ་དབྱངས་ཚེ་དཔག་བཅས་མི་ལྔ་ཚོགས་དོན་སྙན་བཅར་ཞུས་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་གིས་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་པོར། ‘‘རྒྱ་གར་དང༌། བལ་ཡུལ་ཁུལ་ལ་མདོ་སྨད་པ་མང་པོ་གང་ཡང་ཡོད་པ་མ་རེད། སྤྱིར་བཏང་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཉུང་ཤོས་ཡིན་པ་དང༌། དེ་ཡང་ཕར་ཚུར་ཁ་འཐོར་ནས་ཡོད་དུས་མདོ་སྨད་པ་གང་འདྲ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་ཙམ་ཡང་གསལ་པོ་མ་ཤེས་པའི་བཟོ་འདྲ་པོ་ཆགས་བསྡད་འདུག ནང་ཁུལ་གྱི་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་ཅིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་མི་སྣ་གང་འདྲ་ཡོད་ཚོད་ཐིག་པོ་ཞིག་དང་གསལ་པོ་ཞིག་ཤེས་ཐུབ་ཀྱི་རེད། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

སྤྱིར་བཏང་ལས་བྱེད་ནང་ལ་མདོ་སྨད་པ་མང་པོ་མི་འདུག ཚུད་ཀྱི་མི་འདུག་ཟེར་བ་འདྲ་པོའི་བསམ་འཆར་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད། རྩ་དོན་གྱི་ཐོག་ལ་ཆ་བཞག་ན་ད་ལྟའི་སྒྲིག་འཛུགས་འདིས་ཆོས་ལུགས་དང་ཆོལ་ཁའི་དབྱེ་བ་མེད་པའི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་གྱི་ཡོད། སོ་སོའི་རང་ཁུངས་ནས་ངོ་ཐོག་ལས་ཀ་བྱེད་ཐུབ་མཁན་ཞིག་དང༌། འགན་འཁྱེར་ཐུབ་མཁན་གྱི་མི་མེད་ན། རྣམ་གྲངས་བསགས་མཁན་གྱི་བཟོ་འདྲ་པོ་བྱས་ན་དགོས་པ་ཆེ་བ་ཡོད་པ་མ་རེད།

ཨ་མདོ་ཉུང་ཤས་ལས་མེད་པ་དེ་ཚོ་ཡང་ཕར་ཚུར་ཁ་འཐོར་ནས་གཅིག་གིས་གཅིག་གི་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཞིག་མ་ཤེས་པའི་སྐབས་ལ་གྱོང་རག་གི་ཡོད་པ་རེད། ཨ་མདོའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཡོད་པ་དེའི་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་ནང་ཁུལ་གྱི་འབྲེལ་བ་གསལ་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་གང་ཅིའི་ཐོག་ནས་ཁྱད་པར་ཡོང་གི་རེད། དཔེར་ན། ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་གྱར་ནས་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་འཕྲལ་སེལ་ཕྲུ་གུ་སློབ་གྲྭ་གཏོང་ཕྱོགས་སོགས་གང་ཅིའི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་སངས་པོ་བྱུང་བའི་ཚོད་ཀྱིས་དགེ་མཚན་ཡོང་གི་རེད། འབྲེལ་བ་སངས་པོ་མེད་དུས་འབྲེལ་ཡོད་སོ་སོས་ཐད་ཀའི་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས། དོ་བདག་སོ་སོའི་ངོས་ནས་བདག་པོ་རྒྱབ་མ་བྱུང༌། དགོས་དབང་གིས་ཉེ་དགའ་ཕྱོགས་ལྷུང་བྱ་གི་འདུག་བསམ་པའི་དོན་མེད་བསམ་ཚུལ་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག དེ་མི་ཡོང་བའི་ཐབས་ཤེས་གཙོ་བོ་དེ་རྒྱ་བལ་ཁུལ་གྱིས་མཚོན་པའི་ས་ཁུལ་ཡས་མས་ལ་ཨ་མདོ་འཐོར་ནས་གང་འདྲ་གང་འདྲ་ཡོད། ཆ་ཚང་གསལ་པོ་གནས་ཚུལ་རྟོགས་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དཀའ་ངལ་སེལ་རྒྱུར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘མ་འོངས་པར་ང་རང་ཚོའི་བདེན་པའི་མཐའ་གསལ་ནས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་ཉི་མ་འཆར་བའི་སྐབས་སུ་ཡང་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་ང་ཚོ་ལ་སྐྱིད་སྡུག་ལེགས་ཉེས་ག་རེ་བྱུང་ནའང་གཅིག་གྱུར་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་འགྲོ་ཐུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་བསམ་པ་དེ་བོད་ནང་གི་མི་མང་ཚོ་ལ་ཡང་བསམ་ཚུལ་དང་རེ་བ་དེ་ཡོད་པ་རེད། ང་རང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་སྡོད་མཁན་ཚོ་ཡིན་ནའང་རྩ་བའི་སྲིད་བྱུས་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པའི་བསམ་ཚུལ་དེ་ག་ཡིན། ངོས་ཀྱིས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་ནང་ལ། ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།། ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་དེ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་གྱར་ནས་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་ལ་སྐད་རྒྱག་མཁན་ང་ཚོའི་བསམ་ཚུལ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། ཐབས་ཤེས་གང་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་ཚོ་མདོ་སྨད་མི་མང་སྤྱི་བྱིངས་ཀྱི་རྣ་བའི་ནང་ལ་གསལ་པོ་ཞིག་སླེབས་ཐུབ་པ་དང༌། ང་རང་ཚོ་བོད་ཕྱི་ནང་གཉིས་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཕྱོགས་དང༌། དམིགས་ཡུལ་བཟུང་ཕྱོགས་གཅིག་གྱུར་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་འགྲོ་རྒྱུ་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ང་རང་ཚོ་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་སངས་པོ་ཞིག་དང༌། འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཞིག་མ་བྱུང་ན། འཕྲལ་སེལ་ལྷག་བསམ་ཞིག་འཁྱེར་ནས་འགྲོ་གི་ཡོད་ནའང༌། སོ་སོའི་ངོ་གདོང་གང་གི་གནས་ཚུལ་དེ་ག་མ་གཏོགས་འབྲེལ་བ་ཆགས་མ་ཐུབ་པ་དང༌། གནས་ཚུལ་གསལ་བཤད་བྱེད་མ་ཐུབ་ན། དཀའ་ངལ་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་འོག་ནས་གཞིས་བྱེས་ཕན་ཚུན་འགྲོ་འོང་གི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་དེ་ལ་དཔག་པའི་གྲུབ་འབྲས་ཡག་པོ་ཞིག་ཐོན་མ་ཐུབ་པ་ཆགས་ཡོང་གི་ཡོད། ཕན་ཚུན་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་བཟང་པོ་ཞིག་བྱས། སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ལ་འཆར་གཞི་བཏིང༌། དེ་གཞིར་བཟུང་གི་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་གཉེན་འཕྲད་འགྲོ་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་ཡིན་ན་དེ་གའི་ཚོད་ཀྱིས་དགོས་པ་རླབས་ཆེ་བ་ཞིག་དང༌། དོན་གོ་ཆོད་པ་ཞིག་དང༌། ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་རེད།’’16jམཆན། ཅེས་སོགས་སྩལ།

ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༡༣ ཉིན་སྔོན་མ་ྋགོང་ས་མཆོག་དྷ་ས་བཙུན་དགོན་དགེ་ལྡན་ཆོས་གླིང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་སྐབས་མ་འོངས་བཙུན་མ་རྣམས་ནས་རྒྱན་འཇུག་བློ་འཛིན་གྱིས་གཞུང་ཆེན་མོར་གོ་བ་རོབ་ཙམ་ཆགས་པ་ཞིག་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ལ་སྦྱང་བརྩོན་བྱ་དགོས་པའི་སློབ་སྟོན་འབོད་སྐུལ་མཛད་པར་བརྟེན། སློབ་དཔོན་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཚང་མས་འགན་ཁུར་བླངས་ཏེ་བཙུན་མ་རྣམས་ལ་རྒྱན་འཇུག་བློ་འཛིན་དང་བསྡུས་གྲྭའི་དཔེ་ཁྲིད། རིགས་ལམ་རྩོད་གྲྭ། བོད་ཡིག་སུམ་རྟགས་ཀྱིས་མཚོན་རིག་གནས་སློབ་གཉེར་གྱི་འགོ་བཙུགས་ཏེ་དེང་སྐབས་གཞི་རྩ་བཟང་པོ་ཚུགས་བཞིན་པའི་བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པར་སྤྱན་ཞིབ་ཡོང་བའི་གསོལ་འདེབས་ཞུས་པ་ལྟར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༨ ཐོག་བཙུན་དགོན་དགེ་ལྡན་ཆོས་གླིང་དུ་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པར་སེར་ཕྲེང་སྤོས་སྣེ་སོགས་བསྟར་སྒྲིག་ཕེབས་བསུ་དང་བཅས་ཆིབས་འཁོར་ལས་བཤོལ་མཚམས་བཙུན་དགོན་སློབ་དཔོན་ནས་ཕེབས་བསུ་མཇལ་དར་ཕུལ་ཐོག་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་འདུ་ཁང་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་པ་དང༌། བཙུན་མ་འདུས་ཚོགས་ནས་རྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་རྒྱས་པ་ཡིད་བཞིན་དབང་རྒྱལ་དང༌། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་སྐབས་དང་པོ་ཚོགས་འདོན་ཞུས་ཏེ་སློབ་དཔོན་དགའ་ཤར་དགེ་བློ་བཟང་ཆོས་འཕེལ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་ཞུས། དེའི་རིང་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་བཏེག་འབུལ་དང༌། དེ་རྗེས་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་གསུངས།

གསུང་ཆོས་ཞུ་བའི་གསོལ་འདེབས་མལ་སྔོན་བསྐུལ་གྱིས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གང་བློ་མའི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་བའི་སྔོན་འགྲོའི་ལྗགས་བཤད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཀའ་སློབ་ཤིན་ཏུ་དོན་ཟབ་སྩལ་དོན། ‘‘བར་ལམ་ཁྱེད་ཚོར་དཔེ་ཆ་བལྟ་རྒྱུར་ཤུགས་སྣོན་བརྒྱབ་ནས་བཙུན་མ་མི་རེ་ངོ་རེས་འབད་བརྩོན་ཧུར་བསྐྱེད་བྱས་པ་དང༌། སློབ་དཔོན་ནས་ཀྱང་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་ཁུར་འགན་དང་ལེན་བྱས་པ། དེ་བཞིན་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་མཁན་ཚོས་ཀྱང་གང་ཐད་མཐུན་འགྱུར་བྱས་པ་སོགས་སྒོ་གང་ས་ནས་ཕྱར་གྲུ་མཉམ་འདེགས་བྱས་པ་བཅས་ཀྱིས་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་ཐོབ་པ་འདིར་སྙིང་ནས་དགའ་པོ་བྱུང་བས་ཚང་མར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ང་རང་ཚོ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲངས་ཆོས་པ་ཞིག་གི་ཆ་ནས་བཤད་ན། བསྟན་པ་ཉག་ཕྲའི་དུས་འདིར་བསྟན་པའི་མེ་རོ་ཅུང་ཟད་ཅིག་གསོ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་བྱ་བ་རླབས་ཆེན་པོ་རེད། ད་ལྟ་འདིར་བཙུན་མའི་དགོན་པ་ཚུགས་པ་འདིས་ཀྱང་ཕན་ཐོགས་ངེས་ཅན་བྱུང་ཡོད། འདི་ཁུལ་དགེ་ལུགས་པའི་བཙུན་དགོན་འདི་དང༌། ཏེ་ལོ་པུར་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བཙུན་དགོན་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ནི་ཕོ་མོ་གཉིས་ཀར་ལུང་རྟོགས་བཤད་སྒྲུབ་ཀྱི་ཐོག་ནས་འཛིན་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གནང་ཡོད་པས་འདི་ལ་ང་ཚོས་གཅེས་སྐྱོང་བྱེད་དགོས།

ཆོས་བྱེད་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་དང༌། བཙུན་མའི་སྡེ་གང་དུ་ཡིན་ཀྱང་དཔེ་ཆ་བལྟ་རྒྱུ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ལྷག་པར་ཏུ་དེང་གི་དུས་ལ་འཛམ་གླིང་འདི་སྔོན་མའི་གནས་ཚུལ་དང་མི་འདྲ་བར་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ཅིང༌། དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ནི་ཚན་རིག་པའི་བལྟ་སྟངས་དེ་རྩ་བ་བཞག་ཡོད་ན། ཕྱི་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་ཡོན་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ལ། ཚུར་ཕྱོགས་ཀྱི་ནང་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་རྣམས་ངོ་སྤྲོད་དང༌། གསལ་བཤད་བྱེད་པའི་སྦྱང་བཤད་འཆད་ཉན་གྱི་སློབ་གཉེར་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་མ་ཐུབ་པར། དད་པ་སྐམ་པོ་རྐྱང་རྐྱང་ལ་བརྟེན་ན་དངོས་པོའི་ཡར་རྒྱས་དེས་ཆོས་ལ་དད་པ་ཆུང་དུ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་རེད། འཛམ་གླིང་གི་ཚན་རིག་རིག་གནས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ནང་ཆོས་ཀྱང་དེ་དང་མཉམ་དུ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ནུས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

ངོས་ཀྱིས་སྔོན་མ་མཚན་ཉིད་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་ཞེས་འབོད་སྐུལ་བྱས་པར་ཁྱེད་ཚོས་དང་ལེན་བྱས་པ་འདི་སྔར་མེད་གསར་སྤྲོས་ལྟ་བུ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་ཀྱང༌། སྔར་མེད་གསར་སྤྲོས་བྱས་ནས་འཚང་རྒྱ་དགོས་པ་རེད། ཁྱེད་རང་ཚོའི་བཙུན་དགོན་འདི་བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་བྱེད་སའི་སློབ་གྲྭ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པས་འདིའི་ནང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ཙམ་སློབ་གཉེར་བྱས་ན། རང་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་རང་མགོ་ཐོན་པ་ཞིག་དང་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ཏུ་ཆོས་འཆད་སྤེལ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་གི་རེད།

བཙུན་མའི་རྟེན་གྱི་ཐོག་ནས་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ཆོས་དགེ་དང༌། དགེ་རྒན་འདྲ་བྱེད་ཐུབ་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ཞབས་འདེགས་དང་བསྟན་པའི་མིག་རྒྱན་ལ་ཕན་གྱི་རེད། དེར་བརྟེན་བཙུན་མ་ཚོས་སློབ་སྦྱོང་གི་སྡེ་ཚན་ཐོག་ནུས་པ་བཏོན་ཏེ་ལས་ཀ་མང་ཙམ་བྱེད་ཐུབ་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་ས་རེད།’’ ཅེས་བཀའ་སློབ་འབོད་སྐུལ་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་བརྩེའི་སྒོ་ནས་སྐུལ་ལྕག་མཛད་དེ། གང་བློ་མ་དང་ཨ་ར་པ་ཙ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་མཇུག་གཏང་རག་མལ་དང༌། སློབ་དཔོན་ནས་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་ཞུས་ཏེ། ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་བཅས་སྩལ་ཏེ། ཚུར་ལམ་སློབ་དཔོན་གྱི་སྡོད་ཤག་དང༌། བཙུན་མ་ལོ་གསུམ་བསྙེན་མཚམས་པ་བསྟན་འཛིན་ཆོས་སྒྲོན་གྱི་སྡོད་གནས་ལ་ཞབས་བཅགས་བཅས་མཛད་དེ་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

གཞན་ཡང་ཚེས་ ༡༧ ཉིན་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་རང་གཞུང་ཆོས་དོན་ལྷན་ཁང་ནས་ཉིན་གསུམ་རིང་མ་ཧཱ་གུ་རུའི་འབུམ་ཚོགས་འབུལ་གཤོམས་ཞུས་པའི་ཚོགས་དབུར་བཞུགས་ཞབས་བསྐྱངས།

༢༽མ་ན་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་པ།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༦ ཚེས་ ༢༠ སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༥ ཐོག་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་མ་ན་ལིར་སྐུའི་འཕྲོད་བཞེས་སླད་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་ནས་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས་ཤིང༌། ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་སྦིར་དང༌། ཅོན་ཏ་ར། པོན་ཊ། ཀུ་ལུ། མ་ན་ལི་བཅས་ཀྱི་ས་གནས་སུ་བོད་མིའི་བདེ་དོན་གཞིས་འགོ་དང༌། བོད་མི་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་སློབ་ཕྲུག་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་གུས་བསྟར་གཟབ་རྒྱས་དང་བཅས་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ ཐོག་མ་ན་ལིར་རྒྱ་གར་གཞུང་གི་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད།

ཚེས་ ༢༡ ནས་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༧ བར་གཙོ་བོ་རྒྱུན་གྱི་ཐུགས་དམ་ཉམས་བཞེས་དང༌། ཕྱག་དཔེ་གཟིགས་ཞིབ། ཞོར་དུ་ཕྱི་ནང་དད་ལྡན་མང་པོར་མཇལ་ཁ་ས་གནས་ཡར་མར་དུའང་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༢༢ ཉིན་འཛམ་གླིང་སྤྱི་བསང་འཁེལ་བས་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༧ ཐོག་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་རོ་ཐང་(Rohtang)ལ་རྩེར་ཆུ་ཚོད་ ༩།༣༠ ཐོག་ཕེབས་འབྱོར་དང་དེ་ནས་ལ་རྩེར་གངས་རིའི་ངོགས་སུ་ཞབས་ཐང་མར་བྱོན་ཏེ་བཞུགས་སྒྲིག་དབུ་གུར་སྔོན་སྒྲོན་དུ་ཞབས་འཁོད་གྱིས་གསུང་ཞབས་རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་དང༌། ཆིབས་ཞབས་བཅས་ནས་རྡོ་རྗེ་རྣམ་འཇོམས་ཀྱི་ཁྲུས་གསོལ་དང༌། བླ་མ་ཡི་དམ་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྲུང་བཅས་པའི་བསངས་འཕྲིན་ཕྱོགས་བསྡུས། འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་བཅས་ལེགས་པར་གསུངས་ཏེ་སྐྱེ་འགྲོ་ཀུན་གཏན་བདེའི་ཐུགས་སྨོན་བསྐྱངས། སྐུ་རླུང་དར་ཕྲེང་བསྒྲེངས་འཛུགས་དང༌། བསངས་ཀྱི་དུད་སྤྲིན་ལྷ་ལམ་འགེངས་པ་ཐུལ་བས་དཀར་ཕྱོགས་ལྷ་བླ་གུས་ཤིས་དད་པའི་མཚན་མ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པའི་གནམ་གཤིས་ལེགས་པ། ལ་རྩེར་དད་འདུས་ཀྱི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱང་ལུས་སེམས་དགའ་བདེའི་རྣམ་འགྱུར་སྟོན་པ་བཅས་བྱུང༌། ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་གསོལ་ཚིགས་ལ་རྩེར་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་ཉིད་ལ་རྩེ་ནས་མ་ན་ལི་བཞུགས་ཡུལ་དུ་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢ ཉིན་སྔ་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༡༡ ཐོག་མ་ན་ལི་ནས་མ་ནི་ཀ་རན་ཆུ་ཚན་དུ་གཟིགས་ཞིབ་སླད་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཆིབས་ཐོན་གྱིས་མ་ནི་ཀ་རན་ཆུ་ཚན་ཁར་ཆུ་ཚོད་ ༡༠ བར་བཞུགས། དེ་ནས་ཕྱིར་ཕེབས་ལམ་དད་ལྡན་གར་ཞ་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་ཁྱིམ་དུ་གདན་ཞུ་གསོལ་འདེབས་བཞིན་ཡུད་ཙམ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་གསོལ་ཇ་ཞལ་ཏོག་འབུལ་བཞེས་དང༌། ནང་མི་ཁྱིམ་མཚེས་རྣམས་ལ་མཇལ་ཁ་བཅས་སྩལ་ཞིང༌། མ་ན་ལིར་བཞུགས་ཡུན་རིང་ཉིན་ལྟར་ལྗགས་སྨིན་གསོལ་འོ་དད་འབུལ་ཞུ་མི་གར་ཞ་བ་རྒན་མོ་ནོར་འཛོམས་བུ་འཁྲིད་དང་བཟའ་ཟླ། བུ་མོ་བཅས་ལ་མཇལ་ཁ་དང་ཕྱག་སྲུང་བྱིན་རྫས་གསོལ་རས་སྩལ།

ཚེས་ ༦ ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུའི་འཁྲུངས་སྐར་འཁེལ་བས་སྔ་དྲོ་འཁྲུངས་གསོལ་ཞལ་འདོན་བསྐྱངས། ཆུ་ཚོད་ ༩ ཐོག་ཀུ་ལུ་མ་ན་ལི་ཁུལ་གནས་སྡོད་དང༌། ཕྱོགས་འགྲུལ་བོད་མི་སེར་སྐྱ། གར་ཞ། སྤི་ཏི་སོགས་མི་གྲངས་ ༣༠༠༠ སྐོར་ལ་ཐུབ་པའི་མཚན་སྔགས་དང༌། མ་ཎི་ཡིག་དྲུག གང་བློ་མ་དང་འབྲེལ་བའི་ཨ་ར་པ་ཙ་བཅས་ཀྱི་ལྗགས་ལུང་སྩལ་ཐོག རང་གཞན་ཀུན་ལ་འཕྲལ་ཏུ་བདེ་བ། ཕུགས་སུ་ཕན་པའི་བསམ་པ་བཟང་པོ་དང༌། མི་ཡ་རབས་བྱེད་དགོས། ལྷག་པར་ལོ་ན་གཞོན་པ་སློབ་ཕྲུག་རྣམས་ནས་དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཚད་ལྡན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། རང་རིགས་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་ཡོན་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ལྷག་བསམ་རྣམ་དཔྱོད་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་ཚིག་ཉུང་དོན་འདུས་སུ་སྩལ་བ་དང༌། ཞལ་མཇལ་གསུང་ཐོས་པས་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་རབ་ཏུ་ཚིམས། ཀུ་ལུ་བདེ་དོན་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། རྒྱ་གར་ཁམས་པའི་འགོ་པས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་ཞུས།

མ་ན་ལིར་བཞུགས་ཡུན་རིང་སྐུ་སྲུང་ཞབས་ཞུ་ལས་བྱེད་སོགས་ལ་མཇལ་ཁ་ཕྱག་སྲུང་བྱིན་རྟེན་སྩལ་ཏེ་མ་ན་ལི་ནས་ཕེབས་ཐོན་ཀུ་ལུ་ས་མཚམས་སུ་བོད་མིའི་བདེ་དོན་དང༌། མ་ན་ལི་དགེ་དགོན་གྱི་ལས་སྣེ། རྒྱ་གར་ཁམས་པའི་འགོ་འཐུས་བཅས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་མཇལ་དར་དང༌། ཕེབས་ལམ་འཁེལ་ཡུལ་བོད་མི་སྡོད་སྒར་གྱི་གཞིས་འགོ། སློབ་ཕྲུག མང་ཚོགས་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ནས་གུས་བསྟར་བསྒྲིགས་ཏེ་བསུ་སྐྱེལ་དང་བཅས་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

བཞུགས་སྒར་དུ་མཛད་པ་སྣ་མང་བསྐྱངས་པའི་ཁྲོད་བློ་གླིང་ཤག་སྐོར་མཁན་པོ་ཕ་ར་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཕྱག་དཔེ་གསན་བཞེས་དང༌། ཏུ་ཤི་ཏའི་ཆོས་ཚོགས་ཁོངས་ཕྱི་རྒྱལ་ཕོ་མོ་མི་གྲངས་ ༦༨ སྐོར་ལ་མཇལ་ཁའི་ཐོག་དྲི་བ་ཞུས་ཁག་ལ་བཀའ་ལན་དང༌། ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་དང་མ་ཎིའི་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ།

༣༽དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་ཟབ་ཆོས་གསན་བཞེས།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༣ ཉིན་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ཕྱག་དཔེ་འབུལ་བཞེས་སླད་གདན་ཞུ་བསྐྱངས་པ་བཞིན། ཉིན་གུང་ཆུ་ཚོད་ ༢ ཐོག་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བྱོན་ཏེ་ྋགོང་ས་མཆོག་དང་ཕན་ཚུན་སྐུ་ཕྱག་འབུལ་རེས་བསྐྱངས་ཏེ་བཞུགས་ཞབས་འཁོད། ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་གླིང་པའི་གསུངས་ཡོན་ཏན་མཛོད་ཀྱི་མཆན་འགྲེལ་སོག་པོ་བསྟན་དར་པས་མཛད་པའི་སྟེང་ནས་ལྗགས་ལུང་གསན་བཞེས་བསྐྱངས། སྨིན་གླིང་གདུང་སྲས་དང༌། སྨིན་གླིང་མཁན་སྤྲུལ་ཡང་གསན་བཞེས་སུ་ལྷན་བཅར་གནང༌། གོང་ཚེས་འདི་ནས་བཟུང་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་ལྗགས་ལུང་གསན་བཞེས་ཀྱིས་ཚེས་ ༨ ཉིན་སྔ་འགྱུར་བཀའ་མ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཞི་ཁྲོའི་དབང་གི་སྟ་གོན་འབུལ་བཞེས་དང༌། ཚེས་ ༩ ཉིན་བཀའ་མ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཞི་བ་ལྷ་བཞི་བཅུ་རྩ་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་དབང་འབུལ་བཞེས།

ཚེས་ ༡༠ སྔ་དྲོ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་དབང་སྒྲུབ་མཛད་དེ་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་སྔ་ཉིན་བཞིན་ལྷན་བཞེས་རྗེས་སྔ་འགྱུར་བཀའ་མ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཁྲོ་བོ་ལྷ་ལྔ་བཅུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་བཀའ་དབང་འབུལ་བཞེས། ཚེས་ ༡༡ ཉིན་ནས་བཟུང་ཚེས་ ༡༣ བར་རྒྱུད་གསང་བ་སྙིང་པོའི་རྩ་བ་དང༌། དེའི་འགྲེལ་བ་སྨིན་གླིང་ལོ་ཆེན་གྱི་གསུང་གསང་བདག་དགོངས་རྒྱན་བཤད་ལུང་འབུལ་བཞེས། ཚེས་ ༡༤ ཉིན་རབ་འབྱམས་པ་ཨོ་རྒྱན་ཆོས་གྲགས་ཀྱི་གསུང་གསང་བདག་དགོངས་རྒྱན་གྱི་ཟིན་བྲིས་ལྗགས་ལུང་འབུལ་བཞེས། ཚེས་ ༡༦ ཉིན་ནས་ཚེས་ ༢༡ བར་སྨིན་གླིང་ལོ་ཆེན་གྱི་གསུང་གསང་སྙིང་དོན་འགྲེལ་གསང་བདག་ཞལ་ལུང་ལྗགས་ལུང་འབུལ་བཞེས་དང༌། ཚེས་ ༢༡ ཉིན་ནས་ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པའི་གསུང་གསང་འགྲེལ་ཕྱོགས་བཅུའི་མུན་སེལ་ལྗགས་ལུང་དབུ་འཛུགས་འབུལ་བཞེས་མཛད་དེ་ཚེས་ ༢༣ བར་གསན་བཞེས། ཚེས་ ༢༤ ཉིན་གསང་སྙིང་འགྲེལ་པ་རོང་ཟོམ་པཎྜི་ཏའི་གསུང་དཀོན་མཆོག་འགྲེལ་འབུལ་བཞེས་དབུ་འཛུགས་བཅས་རིམ་བཞིན་མཛད་རྗེས་ཨུ་རུ་སུར་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་དགོས་ཀྱིས་རེ་ཞིག་ཆོས་མཚམས་འཇོག་གནང་མཛད།

ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༧ ཉིན་སླར་ཡང་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་སྔ་མའི་འཕྲོས་གསང་སྙིང་འགྲེལ་པ་རོང་ཟོམ་པཎྜི་ཏའི་གསུང་དཀོན་མཆོག་འགྲེལ་འབུལ་བཞེས་དང༌། རྫོགས་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། སྨིན་གླིང་གདུང་སྲས་དང༌། མཁན་སྤྲུལ་བཅས་ཆོས་ཞུར་ལྷན་བཅར་གནང༌། ཚེས་ ༢༠ ཉིན་གསང་སྙིང་འགྲེལ་པ་དཀོན་མཆོག་འགྲེལ་གྲུབ་པར་མཛད།

ཚེས་ ༢༣ ཉིན་གསང་སྙིང་འགྲེལ་པ་མི་ཕམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྤྱི་དོན་འོད་གསལ་སྙིང་པོ་འབུལ་བཞེས་གྲུབ་པ་དང༌། རྡོ་གྲུབ་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་གསུང་སྤྱི་དོན་དབུ་འཛུགས་དང༌། ཚེས་ ༢༥ ཉིན་རྡོ་གྲུབ་བསྟན་པའི་ཉི་མའི་གསུང་སྤྱི་དོན་དང་སྔ་འགྱུར་བཀའ་མ་སྒྱུ་འཕྲུལ་ཞི་ཁྲོའི་དབང་ཆོག་གི་ལྗགས་ལུང་བཅས་འབུལ་བཞེས་ལེགས་པར་གྲུབ་སྟེ་གཏང་རག་ལེགས་འབུལ་གནང༌།

ལུགས་གཉིས་གནས་ལ་འཇུག་པ་རབ་ཡངས་པའི།།

བཀའ་ཡི་བློན་པོའི་ཚོགས་ཀྱིས་གངས་རིའི་དོན།།

སྙན་དུ་གསོལ་བར་མགོན་གང་ཐུགས་ཀློང་ལས།།

མ་སྨད་ལམ་སྟོན་དབྱར་རྔ་དལ་གྱིས་བརྡུངས།།

དགའ་ལྡན་ཆོས་གླིང་ཞེས་བྱ་བཙུན་མའི་སྡེས།།

བཀའ་བཞིན་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་ཉམས་བསྟར་བས།།

མགོན་གང་དགྱེས་བཞིན་ལེགས་པར་བཤད་པའི་གཏམ།།

མ་ལུས་ལུས་པ་མེད་པར་སྩལ་ལ་ལྟོས།།

སླར་ཡང་སྔོན་ནས་གྲུབ་པ་མཆོག་བརྙེས་པ།།

དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེའི་ཞབས་ལ་ཉེར་གཏུགས་ཏེ།།

གསང་འགྲེལ་ཕྱོགས་བཅུའི་མུན་སེལ་ལ་སོགས་པའི།།

ཟབ་ཆོས་སྙིང་པོ་ལེན་ལ་ལྷོད་མེད་མཛད།།

ད་དུང་ཐུགས་སྣང་འོ་མཚོ་བསྲུབས་པ་ལས།།

མཉེས་གཤེན་རླབས་མ་གཡོ་བའི་རྩེ་དགའ་དང༌།།

འགྲོགས་པའི་མོལ་མཆིད་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ་ཕྲེང༌།།

ཕྱོགས་སུ་བཀྲམས་པའི་རྣམ་ཐར་རྫོགས་ཡོད་མིན།།

16 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ ཤོག་ངོས་ ༢༠༤ ནས་ ༢༠༨ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་བཞི་པ།

ཨུ་རུ་སུར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང་བཀའ་བརྒྱད་ཀྱི་དབང་དང་གཞོན་ནུར་བཀའ་སློབ།

༡༽ཨུ་རུ་སུར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༨ ཚེས་ ༢༨ ཉིན་ཨུ་རུ་སུ་མནའ་བཞག་མཉམ་འབྲེལ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ནང་པ་ཚོས་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན་དང༌། བཀའ་དྲིན་ཟླ་མེད་རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དུས་ལེ་ཉིན་གྲོང་ཁྱེར་དུ་དགོན་སྡེ་ཞིག་གསར་བཞེངས་མཛད་པ་རྗེས་སུ་དཔེ་མཛོད་ཀྱི་ངོ་བོར་བསྒྱུར་བའི་གནས་དེར་ཡང་ཞབས་བཅགས་བྱིན་འབེབས་དང༌། དད་ལྡན་རྣམས་ལ་བཀའ་དབང་ཆོས་འབྲེལ་སྩལ་རྒྱུ། གཞན་ཡང་རྒྱལ་ས་མོ་སི་ཁོ་ཐེ་བའི་ས་གནས་འགའ་ཞིག་ལ་ཆིབས་བསྒྱུར་བསྐྱངས་ཏེ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེ་དང༌། འགྲོ་བ་མིའི་བདེ་སྐྱིད་འཕེལ་ཐབས་ལ་སྨན་པའི་མཛད་འཕྲིན་བཅས་བསྐྱངས་སླད་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་བཞུགས་སྒར་ནས་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི་དང་དེ་ནས་མེ་འཁོར་ཐོག་ལྡི་ལི། དེ་ནས་མགྲོན་ཁང་དུ་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར།

ཚེས་ ༣༠ ཉིན་དགོང་དྲོ་ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་ནས་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཨུ་རུ་སུའི་གནམ་གྲུར་བཞུགས་ཏེ་མཚན་མོ་ཏ་ཤི་ཁེན་ཊར་(Tashkent)ཕེབས་འབྱོར་གྱིས་ཨུ་རུ་སུ་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་སྦོའོ་ར་སི་ཁྲི་རིའི་ཏའི་ཀོབ་(Boris Tretiakov)ཕེབས་བསུར་བཅར་ཏེ་གནམ་ཐང་ནས་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་གདན་ཞུ་ཞུས།

ཏ་ཤི་ཁེན་ཊ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་གཟིགས་སྐོར་སྤྲོ་འཆམ་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་འདི་ནས་གནམ་གྲུ་ཉིན་མོ་ཐོག་ཕེབས་ཐོན་སྔོན་གཏན་འཁེལ་ཡང༌། གནམ་གྲུའི་དུས་ཚིགས་འགྱུར་ལྡོག་འཁེལ་ཏེ་མཚན་མོའི་བར་ཕེབས་འགྱངས་གནང་དགོས་བྱུང༌། དེ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཨ་རྨ་ཨ་ཏ་(Armata)གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར། དེར་ས་གནས་ཀྱི་ཆོས་དོན་སྣེ་ལེན་ལས་བྱེད་དང༌། ཁ་ཆེ་དང༌། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འཐུས་མི་བཅས་ཕེབས་བསུར་བཅར་འབྱོར་གྱིས་གནམ་ཐང་སྐུ་ངལ་གསོ་ཁང་དུ་ངང་བཞུགས་འཚམས་འདྲི་ཞུས། དེ་ནས་ཕེབས་འཁོར་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཨ་རྨ་ཨ་ཏ་གསོལ་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞག་བསྐྱངས།

ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡ ནས་ཚེས་ ༤ བར་བཞུགས་རིང་ཨ་རྨ་ཨ་ཏར་གྲོང་ཁུལ་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་དམར་དམག་དྲན་རྟེན་འདྲ་གཟུགས་ལ་གཟིགས་ཞིབ་མེ་ཏོག་འཇོག་གནང༌། དེ་རྗེས་ཁ་ཆེའི་ལྷ་ཁང་གཅིག་དང༌། ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་གསུམ་ལ་གཟིགས་སྐོར། ཉིན་རྒྱབ་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་གཅིག་དང༌། འགྲེམས་སྟོན་ཁང་ལ་གཟིགས་སྐོར་བཅས་པར་ཁུངས་སོ་སོ་ནས་སྣེ་ལེན་གང་གཟབ་ཞུས། ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ཁག་གཉིས་ཀྱི་བླ་མ་སོ་སོར་གསུང་རྩོམ་མཚན་རྟགས་འཁོད་པ་དང་མཇལ་དར་རེ་སྩལ།

རི་སྒང་སྤྲོ་འཆམ་གཟིགས་སྐོར་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱི་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་ཕྱིང་གུར་མགྲོན་བཞུགས་ནང་དུ་འབུལ་བཞེས། དེ་ནས་རི་སྒང་ཆུ་ལོག་འགོག་རགས་དང༌། མར་ལམ་རི་སྒང་ཞིག་ནས་ཨ་རྨ་ཨ་ཏ་གྲོང་ཁྱེར་ཆ་ཚང་མཐོང་སར་གདན་ཞུས་གཟིགས་སྐོར་གནང་ཞིང༌། གཟིགས་སྐོར་གནང་ཡུལ་དེར་མཛེས་ལྗོངས་གངས་རི་དང༌། རྩྭི་ཤིང་ནགས་ཚལ། སྤང་ལྗོངས། ཆུ་ཀླུང་སོགས་ཡོད་པའི་ཕྱི་རྒྱལ་ལྟ་སྐོར་བ་བསྐྱོད་ཡུལ་ཞིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཆེད་བཟོས་འཁྱགས་ཤུར་རྩེད་འགྲན་བྱེད་ཡུལ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་བཅས་ལ་སྤྱན་ཞིབ་བསྐྱངས།

ཡང་ཤིན་ཅང་པ་ཛ་ཡཱ་ས་མ་ཏི་དང༌། རོགས་པ་གཉིས་མཇལ་བཅར་ཐོག་འབུལ་དངོས་དང༌། ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མར་མཛའ་བརྩེའི་འཚམས་འདྲི་གུས་འདུད་ཞུ་ཞེས་པ་ལག་བྲིས་འཁོད་པའི་ཤིན་ཅང་གི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་གཉིས་འབུལ་བཞེས། ཨ་རྨ་ཨ་ཏའི་གསར་འགོད་པ་མཇལ་བཅར་དྲི་བ་དྲིས་ལན་དང༌། ཨ་རྨ་ཨ་ཏ་ཆོས་དོན་དང༌། ཆོས་ལུགས་པ་ཁ་ཆེ། ཡེ་ཤུ་བཅས་ནས་དགའ་བསུའི་གསོལ་སྟོན་འབུལ་གཤོམས་ཞུས་པར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་རྩོམ་ཕྱག་དེབ་དང་མཇལ་དར་བཅས་སྩལ་ཏེ། ཨ་རྨ་ཨ་ཏ་གནམ་ཐང་ནས་ཨུ་ཁེ་ཚེར་ཆིབས་ཞལ་བསྒྱུར།

ཚེས་ ༤ ཉིན་ཨུ་ཁེ་ཚེར་(Irkutsk)ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་ས་གནས་དེའི་ཆོས་དོན་ལས་ཁུངས་ཀྱི་ལས་བྱེད་དང༌། ཡེ་ཤུའི་བླ་མ་ཕེབས་བསུར་བཅར་ཏེ་གྲོང་ཁྱེར་མགྲོན་ཁང་དུ་གདན་ཞུས། ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་ཐོག་ཆོས་དོན་མི་སྣ་རྣམས་ལ་གསུང་རྩོམ་ཕྱག་དེབ་དང་མཇལ་དར་བཅས་སྩལ། དེ་ནས་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་ཨུ་ལང་ཨུ་དྷི་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་སྦོ་ར་ཐུ་(Buryatia)ཆོས་སྡེ་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཁོར་གླིང་གི་མཁན་པོ། ལས་སྣེ། ས་གནས་ཀྱི་ཆོས་དོན་ལས་བྱེད་བཅས་ཕེབས་བསུར་བཅར་ཏེ་གུས་འཚམས་མེ་ཏོག་སོགས་ཕུལ་ཏེ་ཕེབས་འཁོར་ནང་གདན་ཞུས་ཀྱིས་དགོན་པའི་སྒོ་འགྲམ་དུ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཕེབས་བསུ་དང་སེར་ཕྲེང་སྤོས་སྣེ་སྤྱན་འདྲེན་དུང་རྒྱ་སོགས་ཀྱིས་སྔུན་བསུས་ཏེ་དགོན་པའི་འདུ་ཁང་ལ་གནས་གཟིགས་དང་ཐུགས་སྨོན་སྙན་ཤལ་སྒྲོན་འབུལ་བཅས་བསྐྱངས།

དེར་ཨུ་ལང་ཨུ་དྷི་སྦོ་ར་ཐུའི་(Ulan-Ude Buryat)ཆོས་སྡེ་དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཁོར་གླིང་གིས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་ཚོགས་མགོན་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་ཞལ་འདོན་དང་འབྲེལ་རྟེན་མཆོག་སྤྱན་སྔར་མཆོད་སྤྲིན་སྣ་ལྔ་བརྒྱ་ཚར་འབུལ་གཤོམས། དགོན་པའི་དད་རྟེན་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་དཔར་དང༌། སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྣང་བརྙན་ཞལ་ཐང་གཅིག་དང༌། གསང་བདེ་འཇིགས་གསུམ་གྱི་སྐུ་ཐང་གསུམ་བཅས་ལ་ཕྱག་དཔར་དང༌། མཚན་རྟགས་འཁོད་པ། དགེ་འདུན་རེར་སྐུ་འགྱེད་བོད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་པའི་དངུལ་ཊམ་དཀར་གསུམ་རེ་དང༌། ཨུ་རུ་སུའི་སྒོར་བཅུ་ཐམ་པ་རེ། རྟེན་བསྡུས་མ་ཎི་རིལ་བུ་དང་བདུད་རྩི་ཆོས་སྨན་བཅས་ལྷ་མིའི་མཆོད་བསྙེན་དཔྱད་ཁྲ་དང་སྦྲགས་སྩལ། འདུ་ཁང་སྒོ་འཕྱོར་འོག་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སུམ་སྟོང་བརྒལ་བར་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མའི་བཤད་ལུང་དང་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཀྱི་ལྗགས་ལུང༌། བློ་སྦྱོང་དོན་བདུན་མའི་བཤད་ལུང་བཅས་སྩལ།

ཚེས་ ༦ སྔ་དྲོ་སྤྱན་རས་གཟིགས་པདྨོ་ལུགས་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྩལ་སླད་བཞུགས་ཁྲིར་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་སྒྲུབ་ཞག་བསྐྱངས། དེ་ནས་ཆོས་ཞུ་བ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སུམ་སྟོང་བརྒལ་བར་དབང་གི་སྟ་གོན་དང་དབང་དངོས་གཞི་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་བཅས་དབང་དོན་གོ་བརྡ་གང་འཕྲོད་ཅི་འཕྲོད་ཡོང་སླད་བོད་སྐད་དང་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ནས་སྐབས་བསྟུན་གང་བདེ་གསུང་བ་སྦོ་ར་ཐུའི་ཡུལ་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཏེ་ལེགས་པར་སྩལ་ཞིང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ཆིབས་བསྒྱུར་ཆེད་གསར་བསྐྲུན་ཕྱིང་གུར་དབྱིབས་གཟིགས་ཀྱི་གསོལ་སྟོན་ཁང་དུ་མཁན་པོ་བླ་མ་ནས་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་སར་མཁན་པོ་བླ་མ་དངམཁན་པོ་འཆི་མེད་རྡོ་རྗེར་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་བརྙན་གཅིག་དང༌། གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་དང༌། སྟོན་པའི་ཞལ་ཐང་དཔར་མ། རིན་ཆེན་རིལ་བུ་བཅས་དང༌། མཁན་ཟུར་བླ་མ་ཁག་ ༥ དང༌། དགོན་པའི་ལས་བྱེད་ ༣ བཅས་མཇལ་བཅར་ལ་ཐུབ་སྐུ་དང༌། རིན་ཆེན་རིལ་བུ་བཅས་སྩལ།

ཡང་ཕྱི་སོག་དགའ་ལྡན་ཐེག་ཆེན་གླིང་གི་གྲྭ་ལྔ་མཇལ་བཅར་ལ་བྱིན་སྲུང་དང༌། ཕྱི་སོག་དགོན་པར་དད་རྟེན་སྐུ་དཔར་དང༌། ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེའི་ཞལ་ཐང་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་ཕྱག་དཔར་དང༌། མཚན་རྟགས་འཁོད་པ་གཅིག ལྷ་མིའི་བསྙེན་འགྱེད་བཅས་ལ་ཨུ་རུ་སུའི་སྒོར་བརྒྱད་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཐམ་པ་དཔྱད་ཁྲ་དང་སྦྲགས་བསྐུར་གནང་མཛད། གཞན་ཡང་མང་ཚོགས་སུམ་སྟོང་བརྒལ་བར་མཇལ་ཁ་དང་བྱིན་སྲུང་སྩལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་རེ་བ་སྐོང་བར་མཛད། ཨུ་ལང་ཨུ་དྷིར་དགོང་དྲོའི་གསོལ་སྟོན་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀའ་སློབ་སྩལ་བའི་སྙིང་བསྡུས་སུ། འདི་ག་དགོན་པའི་ཆོས་བྱེད་དགེ་འདུན་དང༌། མང་ཚོགས་བཅས་པ་སྔོན་མ་ལས་ཡར་རྒྱས་སོང་འདུག ད་དུང་ཕྱིན་ཆད་དགོན་པར་མཚན་ཉིད་རྩོད་གྲྭ་འཛུགས་གཉེར་ཐུབ་ན་དགེ་མཚན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་གྲྭ་པ་ཙམ་མ་ཟད། ཡུལ་མི་སྐྱ་བོ་ཡང་སློབ་གཉེར་ཆོག་རྒྱུར་དེ་དོན་རེ་འདུན་ཡོད་ལ། ངོས་འདི་གར་འབྱོར་སྐབས་མི་མང་ནས་དངུལ་དངོས་འབུལ་འབབ་རྣམས་དགོན་པར་འབུལ་འཇོག་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་རྩོད་གྲྭ་འཛུགས་གཉེར་གྱི་འགོ་འཛུགས་ལྟ་བུར་གཏོང་གནང་ཡོང་བ་དང༌། གཞན་ཡང་མ་འོངས་པར་བོད་སྨན་གསོ་རིག་གི་སློབ་གཉེར་བྱུང་ནའང་ཕན་ཁྱད་ཆེན་པོ་ཡོང་ངེས། གོང་དོན་གཉིས་ཆོས་ལུགས་ཁེར་རྐྱང་གི་དོན་གནད་ཅིག་མ་ཡིན་ཞིང༌། ཚན་རིག་དང་མཐུན་པའི་ལེགས་ཆ་ཡོད་པས་དེ་ལུགས་དགོངས་འཇགས་དང༌། ང་ཚོ་བོད་པའི་ངོས་ནས་སྐབས་བསྟུན་ཕན་གྲོགས་བྱ་འོས་རིགས་གང་ཐུབ་ཆོག་རྒྱུ་ཞེས་སྩལ། གསོལ་ཚིགས་གྲུབ་པ་དང་མཁན་པོ་བླ་མ་ནས་ལེགས་འབུལ་མཇལ་དར་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མཁན་པོ་བླ་མས་མཚོན་ཆོས་དོན་ལས་བྱེད་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་རྣམས་ལ་ལེགས་དར་སྩལ།

ད་ལམ་ཨུ་ལང་ཨུ་དྷི་སྦོ་ར་ཐུའི་ཆོས་སྡེ་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཁོར་གླིང་དུ་གདན་ཞུས་ཀྱི་བཞུགས་རྒྱུན་རིང་ཆོས་འབྲེལ་དང་མཇལ་ཁར། ཇི་ལྟར་པདྨའི་མཚོ་ལ་ངང་མོ་འཇུག་པ་བཞིན། མཁན་པོ་བླ་མ་དགེ་འདུན་དང༌། ཡུལ་མི་མང་ཚོགས་ཚང་མ་བཅོས་མིན་དད་གུས་ཀྱི་དགའ་སེམས་རབ་ཏུ་བརྟས་ཤིང༌། ས་ཐག་རྒྱང་རིང་ནས་རྒན་སྐྱོར་བྱིས་འཁྲིད་འཚང་ག་ཤིག་ཤིག་གིས་ཞལ་མཇལ་གསུང་ཉན་ལ་ལྷགས་ཏེ་གསོལ་འདེབས་ཕྱག་འཚལ་སྐོར་སྦྱོང་དང༌། ལྷག་པར་འགྲོ་སྡོད་དགྱེ་སྒུར་དཀའ་བའི་རྒན་རྒོན་རྣམས་ནས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་བཞུགས་ཡུལ་ལ་ཁ་ཕྱོགས་ཏེ་ཡན་ལག་ལྔ་ས་ལ་བཏུད་དེ་ཕྱག་འཚལ་སྐོར་གསོག་བྱེད་པ་བཅས་ཤིན་ཏུ་ཡི་རང་བའི་གནས་སུ་གྱུར།

ཨུ་ལང་ཨུ་དྷིར་དམར་པོའི་སྲིད་དབང་བསྒྱུར་ནས་ལོ་ངོ་དྲུག་ཅུ་ལྷག་སོང་རུང༌། སྦོ་ར་ཐུའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་ནང་པའི་ཆོས་དང༌། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོར་དད་གུས་བརྩེ་ཞེན་བྱེད་པའི་བསམ་བློའི་འཕེལ་ཤུགས་ནི་རྒྱུ་མེད་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་ཞིག་ག་ལ་ཡིན། འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་བརྩེ་ཆེན་ཐུགས་རྗེ་རྗེས་འཛིན་དང༌། རང་རང་སྔོན་གོམས་བག་ཆགས་བཟང་པོའི་ལས་འབྲེལ་དམ་ཟབ་ཡོད་པ་གོར་མ་ཆག དུས་འདིར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཡུལ་དེར་ཞབས་སོར་མངོན་པར་བཀོད་དེ་ཞི་བསིལ་དམ་ཆོས་བདུད་རྩིའི་བརླན་གྱི་གང་གདུལ་འགྲོ་བློའི་ཞིང་ས་གཤིན་པོར་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལམ་ལ་བཀྲི་བའི་ས་བོན་གྲུང་པོ་བསྐྲུན་པར་མཛད་དེ། དགའ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཁོར་གླིང་འདུ་ཁང་དུ་གནས་གཟིགས་དང༌། དེ་ནས་ཕེབས་འཁོར་དུ་བཞུགས་ཏེ་ཨུ་ལང་ཨུ་དྷི་གནམ་ཐང་བར་མཁན་པོ་བླ་མ་དང༌། ལས་སྣེ་བཅས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་ཞུས། དེ་ནས་གནམ་གྲུར་ཕེབས་ཐོན་གྱིས་མོ་སི་ཁོ་གནམ་ཐང་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ལས་བྱེད་དང༌། ཨུ་རུ་སུའི་ཆོས་དོན་ལས་བྱེད་བཅས་ཕེབས་བསུར་བཅར་ཏེ་མོ་སི་ཁོ་ཨུ་ཁེ་རན་མགྲོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ཞབས་བསྐྱངས།

ཚེས་ ༨ ཉིན་མོ་སི་ཁོའི་རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་སྐུ་ཞབས་(T.N. Kaul)ནས་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་རྗེས་ཤར་ཕྱོགས་རིག་གནས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་གི་མཁས་པ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་གདན་ཞུས་སར། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ལྟེ་གནས་དང་ད་ཕན་འབྲེལ་མཐུད་བྱུང་མི་འདུག་ཀྱང་འབྱུང་འགྱུར་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་འབྲེལ་ཟབ་བྱས་ན་དགེ་མཚན་ངེས་ཅན་ཡོད་ལུགས་སྩལ་ཏེ། མེ་འཁོར་དུ་བཞུགས་ཏེ་ལེ་ཉིན་ཀེ་ལར་ཕེབས་ཐོན་མཛད།

དེར་དམག་ཆེན་གཉིས་པའི་ལོ་རྒྱུས་དྲན་རྟེན་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་པས་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ཉིན་གུང་གསོལ་ཚིགས་འབུལ་བཞེས་དང་བགྲོ་གླེང་མཛད། ཤར་ཕྱོགས་རིག་གནས་ཉམས་ཞིབ་ཁང་ཞིག་ཏུ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་དེར་བོད་དཔེ་བཀའ་བསྟན་འགྱུར་དང༌། གསུང་འབུམ། རྣམ་ཐར་སོགས་མང་པོ་ཡོད་པར་གཟིགས་ཞིབ་ཀྱིས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་དང་འབྲེལ་ཟབ་བྱེད་ཕྱོགས་གོང་མཚུངས་ལྟར་སྩལ།

དེ་བཞིན་ཀླད་པའི་བརྟག་དཔྱད་ཚན་རིག་པ་མི་གྲངས་ ༡༥ ཡོད་པའི་སར་གདན་ཞུས་ཀྱི་བགྲོ་གླེང་དང༌། དེ་སྔ་ཨུ་རུ་སུ་རྒྱལ་པོའི་བཙུན་མོ་ཞིག་གིས་བཞེངས་པའི་སྐུ་སྲུང་དམག་མིའི་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་དང༌། ྋརྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་མཚན་ཞབས་མཁན་ཆེ་སོག་པོ་བློ་བཟང་ངག་དབང་གིས་བཞེངས་པའི་(༡༩༠༠། ༡༩༡༥)བོད་ལུགས་ཁང་བཟོ་ཡང་སྟེང་གསེར་ཟངས་རྒྱལ་མཚན་དང་རི་དྭགས་ཆོས་འཁོར་ལྡན་པའི་ནང་པའི་དགོན་གནས་ཤིག་བཅས་ལ་ཆེད་ཕེབས་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་པར་དགོན་གནས་གནའ་ཤུལ་དེར་བར་སྐབས་འབུ་སྲིན་བརྟག་དཔྱད་ཚན་ཁག་ཅིག་ཡོད་ཅིང༌། རྣམ་ཀུན་དེའི་ནང་དུ་འབྲེལ་མེད་མི་སྣ་གཞན་དག་རང་བཞིན་གཏོང་གི་མེད་ཀྱང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་དམིགས་བསལ་གདན་ཞུས་ཀྱིས་གཟིགས་ཞིབ་མཛད་པར་ཉམས་འགོག་དེ་ཙམ་མེད་པར་གནས་པ་དང༌། གཞི་རྩའི་དགོན་གནས་རྡོ་རྩིག་སྲ་བརྟན་ཐོག་བརྩེགས་བཞི་ལྡན་ཞིག་ཡིན་པར་ཐུགས་ཞིབ་གྱུར་པ་དུས་མཚུངས་དེ་སྔའི་ཨུ་རུ་སུ་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་དུ་བྲིས་རིས་འཛིན་ཆས་སོགས་ཀྱི་འགྲེམས་སྟོན་ལ་གཟིགས་སྐོར་བསྐྱངས་ཏེ། མཚན་མོའི་ཆུ་ཚོད་ ༡༢ ཐོག་མོ་སི་ཁོར་ཕེབས་ཐོན་བསྐྱངས།

མོ་སི་ཁོར་རུ་སུའི་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་སར་མཇལ་འཕྲད་གདན་ཞུས་ཀྱིས་ལྷ་ཁང་ཁག་ལ་གཟིགས་སྐོར་དང༌། བླ་ཆེན་མཇལ་འཕྲད་ཐོག་འཚམས་འདྲི་དང༌། དྲན་རྟེན། བརྙན་དེབ་བཅས་ཕན་ཚུན་འཚམས་སྐྱེས་དང༌། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་མཛད་བརྒྱ་བྲིས་ཐང་དཔར་མ་སྤུས་ལྡན་ཞིག་སྩལ།

ཚེས་ ༡༢ ཉིན་ཨུ་རུ་སུར་སློབ་སྦྱོང་དུ་ཡོད་མུས་བོད་གཞུང་ལས་བྱེད་ངག་དབང་རབ་རྒྱས་དང༌། ངག་དབང་དགེ་ལེགས། བཀྲ་ཤིས་བཅས་གསུམ་མཇལ་བཅར་ཐོག་བཀའ་འདྲི་ལམ་སྟོན་དང་འབྲེལ་གསུང་རྩོམ་དབྱིན་ཡིག་ཕྱག་དེབ་དང་ལག་སྣེ་གསོལ་རས་སྩལ་ཏེ། རྒྱལ་ས་ལྡི་ལིར་ཕྱིར་ཕེབས་བསྐྱངས། གོང་གསལ་ཨུ་རུ་སུའི་ས་ཁུལ་ཁག་ལ་ཕེབས་བཞུད་རིང་ཨུ་རུ་སུའི་ཆོས་དོན་སྣེ་ལེན་ལས་བྱེད་དང༌། སྦོ་ར་ཐུ་ཆོས་སྡེའི་མཁན་པོ་བླ་མ་གཞོན་པས་ཕེབས་རོགས་ཞུས་པ་དང༌། ས་གནས་སོ་སོའི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལུགས་པ་དང༌། ཨི་སི་ལམ་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་པ་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་ཕེབས་སྐྱེལ་དང༌། ལྷ་ཁང་ཁག་ལ་གཟིགས་སྐོར་གདན་ཞུ། མཇལ་འཕྲད་གསོལ་སྟོན་འབུལ་བཞེས་སོགས་སྤྲོ་སེམས་གུས་བརྩེ་ལྡན་པའི་སྣེ་ལེན་གཟབ་རྒྱས་ཞུས་ཤིང༌། མཇལ་འཕྲད་གསུང་གླེང་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་མི་རྣམས་ཀྱི་བསམ་བློའི་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དང་དེ་ལ་ཕན་བསྐྱེད་ཡོད་ལ་གཞི་རྩ་གཞན་ཕན་གྱི་ཀུན་སློང་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པས་ཕྱོགས་རིས་སྤངས་ཏེ་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། ལྷག་པར་དེང་སྐབས་འཛམ་གླིང་དམག་ཆེན་གྱི་འཇིགས་དངངས་ཉེན་ཁ་སྐྱོབ་པའི་ཞི་བདེའི་ལྷག་བསམ་ཆོས་ལུགས་ཚང་མ་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་ཀྱི་ནུས་ཤུགས་ལྡན་དགོས་ལུགས་ནན་གསུང་མཛད་སྟབས་ཧ་ཅང་དགའ་མོས་དང་བློ་བསྐྱེད་འཕེལ་བའི་སྣང་ཚུལ་བཟང་པོའི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར།

ལྡི་ལི་ནས་རྒྱ་གར་ཕྱི་སྲིད་ལས་བྱེད་དང༌། ལྡི་དོན་སོགས་ནས་ཕེབས་སྐྱེལ་ཞུས་ཏེ་གནམ་གྲུ་ཐོག་ཅན་རྡི་སྒར་བརྒྱུད་འཇའ་མུ་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་བཀའ་བློན་བློ་བཟང་དར་རྒྱས་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་ཉི་མ་བཟང་པོ་གཉིས་ཕེབས་བསུར་བཅར་འབྱོར་དང་འབྲེལ་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཞབས་སོར་བདེ་བར་འཁོད།

༢༽བཀའ་བརྒྱད་ཀྱི་བཀའ་དབང་དང་གཞོན་ནུའི་འཐུས་མིར་བཀའ་སློབ་སྩལ་བ།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༩ ཚེས་ ༡༨ ཉིན་ྋགོང་སྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཡིག་ཚང་དབུ་གཡབ་ཏུ་ཤེས་རིག་ཟློས་གར་འགོ་འཛིན་དབང་ཕྱུག་དང༌། ཟློས་གར་བ་མི་གྲངས་ ༡༤ ཧཕ་རན་སིའི་ཚོགས་པ་ཞིག་གི་གདན་ཞུ་ལྟར་ཡོ་རོབ་ཁུལ་དུ་འཁྲབ་སྟོན་བྱེད་པར་ཐོན་མཇལ་དང་མཉམ་དུ་ཟློས་གར་སྒྱུ་རྩལ་ལ་སློབ་རོགས་བྱེད་མཁན་རྒྱ་གར་བ་ཞིག་མཇལ་བཅར་ཐོག་ཟློས་གར་གླུ་གཞས་སོགས་རང་ལུགས་གཙང་མ་སྤུས་དག་པོ་ཡོང་བ་ཧུར་བསྐྱེད་དགོས་ལུགས་སྩལ་ཏེ། སྔ་འགྱུར་བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་གྲུབ་དབང་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རབ་གསལ་ཟླ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་འདེབས་ཞུས་དོན་བཞིན་ཐེག་ཆེན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཀའ་བརྒྱད་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་སྔོན་འགྲོའི་སྦྱོར་བ་དཀོན་མཆོག་སྤྱི་མཆོད་འབུལ་གཤོམས་དང༌། ཞལ་འདོན་དབུ་ཚུགས་འཕྲལ་ཞེ་ཆེན་རབ་འབྱམས་སྤྲུལ་སྐུ་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ། བཀའ་བརྒྱད་གྲུབ་བླ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ནས་མཇལ་དར་རྐྱང་འབུལ། ཚོགས་བཞུགས་བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མ་དང༌། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ། རྫོགས་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ། སྨིན་གླིང་གདུང་སྲས། ཞེ་ཆེན་རབ་འབྱམས། ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ། གྲུབ་བླ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ། རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་དང༌། དགེ་འདུན་བཅས་ནས་རྒྱལ་བཀའ་བརྒྱད་སྟོང་དང༌། ཉི་ཁྲི་པོད་བཅས་གསུང་སྒྲོགས་གྲུབ་པ་དང༌། ཆ་གསུམ། བསངས་གསེར་སྐྱེམས་བཅས་འབུལ་གནང་མཛད།

ཚེས་ ༡༩ ནས་ ༢༡ བར་སྔ་དྲོ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་བཀོད་དེ་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་གྱི་བཀའ་བརྒྱད་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་དང་འབྲེལ་བའི་བཀའ་དབང་གི་ས་ཆོག་དབུ་འཛུགས་ལ་ཐོག་མར་བཀའ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་བསྐྱེད་དང༌། ལས་བུམ་སྒྲུབ་པ། ས་བླང་བ། ས་གཟུང་བ། ཕུར་གདབ། ས་བྱང་བ། ལྷ་སྟ་གོན། བུམ་པ་སྟ་གོན། ཕྱི་མཚམས་བཅད་པ། དམ་སྲི་མནན་པ། སྒོ་བྱང་ཀ་ཌ་པ། མ་ཏྲཾ་བསྒྲལ་བ། ནང་མཚམས་བཅད་པ། འཆག་འཆག་གདབ་པ། ཐིག་གདབ། ཚོན་བཀྱེ་བ། བུམ་སྒྲུབ་གསོལ་ཚོགས། ཆ་གསུམ། མཇུག་ཆོག་བཅས་རིམ་བཞིན་ལེགས་པར་བསྐྱངས། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། རྫོགས་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ། སྨིན་གླིང་གདུང་སྲས་དང༌། མཁན་སྤྲུལ། ཞེ་ཆེན་རབ་འབྱམས། ཁམས་སྤྲུལ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ། གྲུབ་བླ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ། རྣམ་གྲྭ་སློབ་དབུ་དགེ་འདུན་བཅས་ཚོགས་ཞབས་སུ་བཞུགས།

ཚེས་ ༢༢ ནས་ ༢༦ བར་སྔ་དྲོ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཀའ་བརྒྱད་ཀྱི་བདག་བསྐྱེད་དང་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱན་འགྲེམས། སྒྲུབ་པ་གསུང་ཆོག་སོགས་བསྐྱངས་ཤིང༌། སྒྲུབ་པ་གསུང་ཆོག་བསྐྱངས་སྐབས་ཐུན་གཅིག་ལ་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ལྷན་ཕེབས་གནང༌། མཛད་གསེང་དུ་མདོ་སྨད་གསེར་ལག་དགོན་དང་ར་རྒྱ་དགོན་གཉིས་ལ་དད་རྟེན་བརྒྱད་སྟོང་པོད་རེ་དང༌། ཐུབ་དབང་སྐུ་ཐང་དཔར་མ་རེ། བདེ་ཆེན་དགོན་དང༌། རི་རྒན་དགོན་གཉིས་ལ་ཐུབ་དབང་སྐུ་ཐང་དཔར་མ་རེ་བཅས་ལ་མཚན་རྟགས་དང་སྦུག་དམ་འབྱར་མ་དང༌། ཡང་ཅོ་ནེ་དགོན་ཆེན་ཏིང་འཛིན་དར་རྒྱས་གླིང་དུ་དད་རྟེན་བརྒྱད་སྟོང་པོད་གཅིག་དང༌། ཐུབ་དབང་སྐུ་ཐང་དཔར་མ་གཅིག་ལ་མཚན་རྟགས་དང་སྦུག་དམ་འབྱར་མ་བཅས་གསོལ་སྩལ་གནང༌།

ཚེས་ ༢༧ ཉིན་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་དག་སྣང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་ལས་བཀའ་བརྒྱད་སྤྱི་དྲིལ་ཞི་ཁྲོ་རྣམ་རོལ་རྡུལ་ཚོན་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཞག་གསུང་ཆོག་དང༌། བཀའ་བརྒྱད་བཀའ་དབང་སྟ་གོན་གྱི་དབུ་ཚུགས། ཆོས་ཞུ་བ་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་དང༌། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མ། རྫོགས་ཆེན་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་འཇིགས་བྲལ་ལྷུན་པོ། ཞེ་ཆེན་རབ་འབྱམས་སྤྲུལ་སྐུ། སྨིན་གླིང་གདུང་སྲས་བསྟན་འཛིན་ཀུན་བཟང་འཇིགས་མེད་སོགས་རིས་མེད་ཀྱི་བླ་སྤྲུལ་དང༌། བོད་གཞུང་བཀའ་བློན་ལས་ཟུར། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ། མཁན་པོ་དགེ་བཤེས། དགེ་འདུན། བཙུན་མ། ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ་ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་མི་གྲངས་ ༦༠༠ སྐོར་ལ་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་སྩལ་བའི་སྔོན་འགྲོའི་གསུང་བཤད་དུ། ད་ལམ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེས་བཀའ་གནང་དོན་བཞིན། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་དག་སྣང་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་ཞེས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་ཕ་ཆོས་ལྟ་བུ་དག་སྣང་རྒྱ་ཅན་ཉེར་ལྔ་ཡོད་པའི་ནང་ཚན་བཀའ་བརྒྱད་ཀྱི་བཀའ་དབང་འབུལ་བར་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཡིན། དེ་ཡང་རྟགས་རྟེན་ལྷུན་འགྲུབ་ལྟ་བུར་བྱུང༌། བཀའ་བརྒྱད་སྤྱི་དྲིལ་ཞི་ཁྲོ་རྣམ་རོལ་གྱི་ཆོ་ག་གཞིར་བཟུང་ཐོག རིན་ཆེན་གཏེར་མཛོད་ནས་ཁ་འགེངས་འོས་བླངས་ཏེ་བྱ་འདུན་སྔོན་ཡོད་ཀྱང༌། ད་ལམ་རྟགས་རྟེན་ལྷུན་འགྲུབ་ཅིག་ལ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེར་ཧཕ་རན་སི་ནས་འདིའི་དབང་ཆོག་ཕྱག་དཔེ་སོག་ཡིག་ཐོག་མཆན་ཞིབ་གསལ་ཡོད་པ་ཞིག་ཕྱག་སོན་བྱུང་བ་མཆན་འདེབས་པ་པོ་དེ་བཞིན་ྋགོང་ས་ལྔ་པའི་ཡིག་ཆའི་ཐུགས་རྒྱུས་ཡོད་པའི་བླ་མ་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དཔོག་ཐུབ་པ་འདུག་སྟབས་གང་ཅིའི་ལེགས་ཚོགས་ཆེ་བ་བྱུང༌།

སྤྱི་དྲིལ་གྱི་དབང་སྟབས་བདེ་ཙམ་བྱེད་ན་རས་བྲིས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ཐོག་ཟླ་གམ་གྱི་དཀྱྀལ་འཁོར་ཙམ་གྱི་རུང་མོད། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསུང་བཀའ་བརྒྱད་སྤྱི་དྲིལ་ཞི་ཁྲོ་རྣམ་རོལ་ཏུ་རྡུལ་ཚོན་ལ་བསྟེན་ནས་དབང་བསྐུར་ཐབས་གསུང་ཡོད་པ་དང༌། འདི་ག་གྲྭ་ཚང་དུ་རྡུལ་ཚོན་གྱི་ཕྱག་ལེན་སྤུས་དག་པོ་ཡོད་པར་བརྟེན་ད་ལམ་རྡུལ་ཚོན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བྱ་རྒྱུ་ཡིན། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དུས་སུ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དབུ་བརྙེས་པ་དང༌། ཆོས་འདི་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་སྟབས་རང་རེ་བོད་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆབ་སྲིད་དང་འབྲེལ་བ་ཆགས་བསྡད་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ཚང་མས་ཆོས་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རང་གི་མཆོག་ཐུན་དངོས་གྲུབ་སྒྲུབ་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་བསྟན་སྲིད་སྤྱིའི་དོན་དུ་ཡང་ཐུགས་སྨོན་དགོས་ལུགས། གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་གྱི་ཆོས་སྐད་ལྟར་ཐེག་པ་རིམ་དགུའི་རྣམ་གཞག་ཡོད་ཁོངས་ནས་དབང་བསྒྱུར་ཐབས་ཀྱི་ཐེག་པ་གསུམ་ཞེས་མ་ཧཱ། ཨ་ནུ། ཨ་ཏི་གསུམ་ལས་ཨ་ཏིའི་ཆོས་སྐོར་དུ་གཏོགས་ཤིང༌། རིང་རྒྱུད་བཀའ་མ་དང༌། ཉེ་རྒྱུད་གཏེར་མ། ཟབ་མོ་དག་སྣང་གི་སྐོར་གསུམ་ལས་དག་སྣང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པ་ཡིན། ངོས་ནས་ཆོས་འདི་སྟག་བྲག་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་ནས་ཞུས། སྐབས་དེར་གང་ཅིའི་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་ངེས་ཡོད་ཀྱང༌། ལོ་ན་ཕྲ་བའི་དབང་གིས་དེ་ཙམ་དོ་སྣང་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་མེད། དེ་རྗེས་རྒྱ་གར་དུ་འབྱོར་རྗེས་དོ་སྣང་དོན་གཉེར་ཡོད་སྐབས་ཕྱག་དཔེ་སོགས་ཆ་རྐྱེན་འཛོམས་མིན་རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་གསུང་བཞིན་རེད། འོན་ཀྱང་རིམ་བཞིན་དཔེ་ཆ་ལག་འབྱོར་བྱུང་བ་དང༌། བསྙེན་པ་ཡང་དང་བསྟོད་གང་ཡོང་བྱས་ཏེ་གཙོ་བོ་ཆེ་མཆོག་ལ་བསྙེན་པ་འབུམ་བཞི་དང༌། འཁོར་སོ་སོར་འབུམ་རེ་བཅས་དེ་སྐབས་སེམས་བག་ཕེབས་པོ་དང༌། རྨི་ལྟས་ལེགས་པ་སོགས་རྟགས་མཚན་ཕྲན་བུ་བྱུང༌། ཕྱོགས་གཅིག་ནས་གཞན་ཡུལ་དུ་གནས་སྡོད་བྱེད་དགོས་ཐབས་སྐྱོའི་རང་བཞིན་ཡང༌། ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནས་དེ་ཙམ་ཐབས་སྐྱོ་མིན་པར་བསམ་བྱུང༌། འདི་དག་ལ་གཞིགས་ཚེ་ངོས་རང་ཆོས་འདི་དང༌། ལྷག་དོན་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་བསྡད་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡིན་པའི་ངེས་རྙེད་བྱུང་ཞེས་སོགས་སྩལ།

ཕྱི་ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཀའ་བརྒྱད་སྤྱི་དྲིལ་ཞི་ཁྲོ་རྣམ་རོལ་གྱི་རྡུལ་ཚོན་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བཀའ་དབང་དངོས་གཞི་སྩལ་རྒྱུའི་སྒྲུབ་ཞག་ཏུ་ཞབས་སོར་འཁོད། སྒྲུབ་ཞག་གྲུབ་པ་དང་དབང་དངོས་གཞི་དབུ་ཚུགས་ཏེ་དགོང་དྲོ་ཆུ་ཚོད་ ༦ བར་དབང་དོན་གོ་བརྡ་འཕྲོད་ངེས་དབང་བཞི་རྫོགས་པར་ལེགས་པར་སྩལ། ཞེ་ཆེན་རབ་འབྱམས་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། བཀའ་བརྒྱད་སྔགས་འཆང་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་དང༌། དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེ་ནས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་ཞུས་པ་བཅས་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང་ལེགས་དར་སྕལ། ད་ལམ་དཀྱིལ་འཁོར་བསྡུ་ཆོག་གི་རིམ་པ་རྣམས་ཕྱག་སྲཽལ་སླ་བཅོས་སུ་མ་སོང་བ་ཤིས་བརྗོད་ཐུགས་སྨོན་གྱི་རྒྱས་འདེབས་བཅས་ལེགས་པར་གྲུབ་པར་མཛད།

གཞན་ཡང་བཀའ་བརྒྱད་ཀྱི་བཀའ་དབང་སྩལ་བའི་མཛད་གསེང་དུ་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བོད་རིགས་གཞོན་ནུའི་ལྷན་ཚོགས་ཚོགས་ཆེན་ཐེངས་དྲུག་པར་འབྱོར་འཛོམས་ས་གནས་སོ་སོའི་འཐུས་མི་ཁྱོན་བསྡོམས་མི་གྲངས་དགུ་བཅུ་གོ་དྲུག་མཇལ་བཅར་ཐོག་བཀའ་སློབ་གཙོ་གནད་གཉིས་ཏེ་གཞིས་བྱེས་བོད་མི་ཡོངས་རྫོགས་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་ཟབ་དང༌། ཁ་བཤད་ལག་ལེན་དུ་འགེལ་དགོས་སྐོར་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ‘‘ང་ཚོའི་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་ནང་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་རྣམས་ཡིན། ད་ལྟ་ཕན་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཁོང་ཚོས་ངོ་མཚར་བསྐྱེད་དགོས་པའི་སེམས་ཤུགས་ཀྱིས་ཟིན་ནས་བསྡད་ཡོད། གཞོན་སྐྱེས་ཚོར་ཆ་བཞག་ན། དགེ་རྒན་ནམ། དཔེ་ལྟ་སའི་རྒྱ་མི་ཚོ་མ་རབས་ཁོ་ནར་བྱང་བསྡད་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང༌། གནས་སྟངས་དངངས་སྐྲག་དང་གདུག་རྩུབ་ཀྱི་འོག་ནས་འཚར་ལོངས་བྱས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སྤྱོད་ལམ་དང༌། ཤེས་ཡོན་གྱི་ཐོག་ནས་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་མེད་ན་ཡང༌། རྩ་བའི་ལྷག་བསམ་དང༌། མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་ཞེན་ཁོག་ཧ་ལས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་ཚོང་ལས་ཀྱི་མ་རྩ་ལྟ་བུ་ནི། བོད་ནང་གི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གི་སེམས་ཤུགས་དེ་ཡིན། ང་ཚོས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་སྐད་རྒྱག་རྒྱུ་དང༌། བདེན་པ་བདར་རྒྱུ་སོགས་མ་རྩ་འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཁེ་བཟང་ཞིག་བཙལ་དགོས་ཀྱི་ཡོད། བོད་ནང་ལ་ཡོད་པའི་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་དེ་དག་ད་ལྟ་ནང་བཞིན་སེམས་ཤུགས་མ་བརླག་པར་ཡོད་པའི་རྗེས་ལ་འགྱུར་བ་ཏན་ཏན་ཡོང་གི་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདི་སྔོན་མ་དང་མི་འདྲ་བར་བོད་ཕྱི་ནང་འབྲེལ་བ་མཐུད་ཐུབ་པའི་གནས་ཚུལ་འདི་ཡང་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་རེད། གནས་ཚུལ་འདིའི་འོག་ནས་བོད་ཕྱི་ནང་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་ཚང་མས་གདུང་ཤུགས་གཅིག་བསྒྲིལ་གྱི་ཐོག་ནས་དམ་བཅའ་བྱེད་དགོས་པ་འདི་གལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན།’’ ཞེས་དང༌། ཡང༌། ‘‘ད་ཆ་གང་ལ་ཐུག་ཡོད་ཟེར་ན། ཤེས་པ་དེ་ལག་ལེན་བཀལ་དང་མ་བཀལ་ལ་ཐུག་ཡོད། ཚོགས་འདུ་ཁག་འཚོགས་པའི་སྐབས་ལ་ཁ་ནས་སྦར་བ་གང་བཤད་ཀྱི་ཡོད་ཀྱང༌། ཁ་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་དེ་དག་སྟོང་བཤད་ལ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ན། དེས་ཕན་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ཁ་ནས་བཤད་པ་དང༌། གྲོས་ཆོད་བཞག་པ། འཆར་གཞི་བཀོད་ནས་ཡོད་པ་དེ་དག་མི་རེ་ངོ་རེའི་ཐོག་ནས་ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ལ་སྒྱུར་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་གལ་ཆེན་པོ་འདུག’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘ཆོས་ལུགས་ཁག་ཚོས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་བསམ་པ་རྣམ་དག་གི་སྒོ་ནས་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དམག་འཁྲུག་ཉུང་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། དོན་དམ་ཞི་བདེ་ཡོང་བའི་ཆེད་ཞལ་འདེབས་རྒྱག་ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག དེ་ཡོང་བ་ལ་སྔོན་ལ་ཆོས་ལུགས་ནང་ཕན་ཚུན་སོ་སོའི་ཆོས་ལུགས་ཁོ་ནའི་བསམ་བློ་བཏང༌། སོ་སོའི་ཆོས་ལུགས་དེ་གཅིག་པུ་ཁྱབ་སྤེལ་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། སོ་སོའི་ཆོས་ལུགས་དེ་གཅིག་པུ་སྒྲུབ་བསྡད་མཁན་གྱི་བཟོ་འདྲ་པོ་བྱས་པ་ཡིན་ན་རླབས་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་ཀྱི་མ་རེད།’’ ཅེས་དང༌།

ཡང༌། ‘‘དེས་ན་ཆོས་ལུགས་ཁག་ཚོའི་ལྟ་བ་འདྲ་མི་འདྲ་དང༌། གྲུབ་མཐའི་རྣམ་གཞག་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་ན་ཡང༌། ཚང་མས་མི་བཟང་པོ་ཞིག་དགོས་པ་དང༌། མི་ཕན་སེམས་ཅན་ཞིག་དགོས་པའི་བསླབ་བྱ་གཅིག་གྱུར་རྒྱག་གི་ཡོད་པའི་གཞི་རྩ་འདིའི་ཐོག་ནས་ཆོས་ལུགས་འདྲ་མི་འདྲ་ཡོད་པ་ཚང་མ་མཐུན་པོ་བྱེད་ཐུབ་པ་དང༌། གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཉེ་པོ་བྱས། ཕན་ཚུན་སློབ་སྦྱོངས་བྱེད་རྒྱུ། ཕན་ཚུན་ཉམས་མྱོང་སློབ་སྤེལ་བྱེད་རེས་བྱས་པ་ཡིན་ན། ཕན་ཚུན་གུས་བརྩི་སླེབས་ཀྱི་རེད། ཕན་ཚུན་གུས་བརྩི་སླེབས་ཡོང་དུས་དོན་དམ་པའི་མཛའ་མཐུན་དམ་ཚིག་སླེབས་ཡོང་གི་རེད། དེའི་ཐོག་ནས་ཐུན་མོང་གིས་འབད་བརྩོན་བྱས་ཏེ་འགྲོ་བ་མི་སྤྱི་ལ་གང་ཕན་ཅི་ཕན་གྱི་ཞབས་འདེགས་ཤིག་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཡིན་ན། དེ་ནི་ཆོས་པ་ཚོས་བྱེད་འོས་པ་ཞིག་རེད།’’17jམཆན། ཅེས་འཕྲལ་ཕུགས་དགེ་བའི་བླང་དོར་བཀའ་སློབ་གལ་ཆེན་སྩལ།

སྔོན་ནས་མཛའ་འབྲེལ་གསེར་གྱི་སྐུད་པའི་སྐྱ།།

དམ་པའི་རུ་སུར་ཞབས་ཟུང་རེ་ཁ་ནི།།

བཀོད་པའི་གཏམ་སྙན་དྲི་ཟའི་རྒྱུད་མང་གི།།

ངོ་བོར་སོང་ཞེས་ད་དུང་འཛིན་མས་གླེང༌།།

དེ་ཚེ་ཆོས་སྲིད་ཉི་ཟླའི་རྣ་ཆ་ཟུང༌།།

ཞི་བདེའི་དབྱངས་བཅས་མཐའ་དག་རྣ་ཀོང་དུ།།

འདོགས་པའི་མཛད་བཟང་གསེར་གྱི་གླེགས་བུ་ནི།།

མངོན་པར་བརྩེགས་པའི་རྣམ་ཐར་རྫོགས་ཡོད་མིན།།

ལུང་རྟོགས་སྤྲིན་འབྱུང་མཚོ་མོ་བསྲུབས་པ་ལས།།

བྱུང་བའི་བྱམས་བརྩེའི་ནོར་བུའི་མཆོག་སྩལ་བས།།

ཨེ་མ་སྐལ་ལྡན་དད་པའི་ཞིང་ས་རུ།།

ཡང་དག་ཐར་པའི་ས་བོན་ཆེས་ཆེར་བསྐྲུན།།

གཞན་ཡང་གྲུབ་དབང་རབ་གསལ་ཟླ་བ་ཡིས།།

བསྐུལ་ངོར་ཐེག་ཆེན་སྤྲུལ་བའི་ཕོ་བྲང་དུ།།

ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་མེད་པ།།

ཕངས་མེད་སྩལ་བའི་བསོད་ནམས་ལྷ་ཡིས་འཛིན།།

17 བཀའ་སློབ་ཆ་ཚང༌། ‘ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ།’ ཤོག་ངོས་ ༢༠༩ ནས་ ༢༣༠ བར་གསལ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

ས་བཅད་ལྔ་པ།

ཟབ་ཆོས་ཁག་གཅིག་དང་བཀའ་སློབ། ཚོགས་འདུ་དབུ་འབྱེད་དང་ཨི་ཏྲ་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༽ཟབ་ཆོས་ཁག་གཅིག་སྩལ་བ་དང་བུད་མེད་ཚོགས་པའི་འཐུས་མི་མཇལ་བཅར།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༦ སྔ་དྲོ་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཨི་ཏྲ་ལིའི་ལུའུ་ཡིའི་ཇིའི་ཨ་མ་དེའུ་(Luigi Amadio)ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཞལ་བཞེས་སྔོན་ཐོབ་བཞིན་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པ་འཕགས་ལུགས་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེའི་རས་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། ཉིན་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ནས་སྟ་གོན་གྱི་དབུ་ཚུགས། ཆོས་ཞུ་བ་རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། བློ་གླིང་རྟོགས་ལྡན་སྤྲུལ་སྐུ། རི་འབུར་སྤྲུལ་སྐུ་སོགས་བླ་མ་དགེ་བཤེས་དང༌། དྷ་ས་བྱ་བྲལ་བསྙེན་མཚམས་པ། རྣམ་གྲྭ་དགེ་འདུན་བགྲེས་གྲས། བཙུན་མ་བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཉུང་ཤས། ཕྱི་རྒྱལ་བ་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་ ༢༥ བཅས་བསྡོམས་མི་གྲངས་ ༢༨༠ སྐོར་ལ་སྟ་གོན་གྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཆོས་བཤད་དང༌། སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་སྩལ་བ་ཆོས་ཞུ་སྦྱིན་བདག་ལ་ཨི་ཏྲ་ལི་སྐད་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བ་གཞན་རྣམས་ལ་དབྱིན་སྐད་ཐོག་གསུང་སྒྱུར་ཐད་ཀར་ཞུས། ཨི་ཏྲ་ལི་ལུའུ་ཡིའི་ཇིའི་ཨ་མ་དེའུ་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་བཏེག་འབུལ་ཞུས།

ཚེས་ ༧ དང་ ༨ གཉིས་ལ་སྔ་དྲོ་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་དབང་དངོས་གཞིའི་སྒྲུབ་ཞག་དང༌། ཉིན་གུང་རྒྱབ་ཆུ་ཚོད་ ༡།༣༠ ཐོག་དབང་དངོས་གཞི་དབུ་ཚུགས་ཏེ་ཆུ་ཚོད་ ༦།༣༠ བར་རྡོ་རྗེ་སློབ་མ་རིགས་ལྔའི་དབང་བར་རིམ་བཞིན་སྩལ། དེ་ནས་རྡོ་རྗེ་སློབ་དཔོན་གྱི་དབང་དང༌། དབང་གོང་མ་གསུམ་བཅས་དབང་བཞི་རྫོགས་པར་བསྐུར་བ་དང༌། དབང་དོན་ལམ་གྱི་རིམ་པར་བསྒྲིགས་པ་བཅས་ལེགས་པར་སྩལ། སྦྱིན་བདག་ཨི་ཀྲ་ལི་ལུའུ་ཡིའི་ཇིའི་ཨ་མ་དེའུ་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་དང༌། གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང་ལེགས་དར་སྩལ། མཇུག་ཏུ་གཏང་རག་ཚོགས་འཁོར་འབུལ་གཤོམས་བསྐྱངས་ཏེ་ལེགས་པར་གྲུབ།

ཚེས་ ༡༠ ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ཧཕ་རན་སི་དགེ་འཕེལ་བྱང་ཆུབ་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་ཞལ་བཞེས་སྔོན་ཐོབ་བཞིན་འཇིགས་མཛད་དཔའ་བོ་གཅིག་པའི་བཀའ་དབང་སྩལ་རྒྱུའི་སྟ་གོན་གྱི་སྒྲུབ་ཞག་གཙུག་ལག་ཁང་དབུ་རྩེར་ཉིན་གུང་ལྗགས་སྨིན་འབུལ་བཞེས་རྗེས་ཆོས་ཞུ་བ་ཧཕ་རན་སི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་བླ་མ་དྭགས་པོ་བམ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ་དང༌། ཚོགས་མི་ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཕོ་མོ་མི་གྲངས་ཉེར་བརྒྱད། བྱང་རྩེ་ཆོས་རྗེ་བློ་བཟང་ཉི་མ། རྣམ་གྲྭ་མཁན་པོ་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་སོགས་བླ་སྤྲུལ་དང་དགེ་བཤེས། དགེ་འདུན་ཕོ་མོ། བོད་ནས་གསར་འབྱོར་ཐེ་བས་ཁྱིམ་པ་ཕོ་མོ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་སེར་སྐྱ་ཕོ་མོ་བཅས་བསྡོམས་མི་གྲངས་ ༡༠༠༠ བརྒལ་བར་སྟ་གོན་གྱི་རིམ་པ་དང༌། བླ་མ་ལྔ་བཅུ་པ་དང་སྡོམ་པ་ཉི་ཤུ་ལྗགས་ལུང་སྩལ། ཆོས་ཞུ་བ་ཧཕ་རན་སི་བ་རྣམས་ལ་ཧཕ་རན་སིའི་སྐད་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བ་གཞན་རྣམས་ལ་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ནས་གསུང་སྒྱུར་ཞུས། བམ་ཆོས་སྤྲུལ་སྐུ་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོས་གསོལ་འདེབས་མལ་དང༌། གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་ཞུས། འདི་ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་དབུ་རྩེར་བློ་གླིང་ཏྲེ་ཧོར་བཀའ་འགྱུར་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་ལུང་རྟོགས་མཇལ་བཅར་གྱིས་བློ་གླིང་ཤག་སྐོར་མཁན་པོ་རྒན་ཉི་མ་རྒྱལ་མཚན་དམ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་སྲིད་མྱུར་བྱོན་གསོལ་འདེབས་ཞུ་སྐུལ་སྙན་འབུལ་མཛད།

ཚེས་ ༡༡ སྔ་དྲོ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྔ་ཉིན་བཞིན་དབང་བཞི་སྒྲུབ་ཞག་མཛད་ཅིང༌། ཉིན་གུང་དབང་དངོས་གཞི་དབང་བཞི་རྫོགས་པར་ལེགས་པར་སྩལ། སྔགས་ཀྱི་རྩ་ལྟུང་དང༌། སྦོམ་པོའི་ལྗགས་ལུང་ཡང་སྩལ། དྭགས་གྲྭ་རབ་འབྱམས་པ་ཐུབ་བསྟན་ཕུན་ཚོགས་ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་རྟེན་གསུམ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བ་(Laurence Labreveux)ནས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་ཞུས། ཡང་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚ་དགེ་སློང་ངག་དབང་སྦྱིན་པ་ནས་འཇིགས་མཛད་རྡོ་རྗེའི་བཀའ་དབང་གསོལ་འདེབས་སྙན་སེང་ཞུས་པས་གཏང་རག་མལ་རྟེན་གསུམ་བཏེག་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང་ལེགས་དར་བཅས་སྩལ།

དུས་མཚུངས་ཧཕ་རན་སི་དགེ་འཕེལ་བྱང་ཆུབ་གླིང་ཆོས་ཚོགས་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་སྔ་ཉིན་ལྟར་སྤོས་སྣེས་སྔུན་བསུས་ཏེ་རྗེ་བཙུན་རྡོ་རྗེ་རྣལ་འབྱོར་མའི་དབང་གི་སྒྲུབ་ཆོག་དང༌། ཆོས་ཞུ་བ་སྔ་ཉིན་རྣམས་ལ་རས་བྲིས་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་བརྟེན་ནས་དབང་བཞི་རྫོགས་པར་བཀའ་དྲིན་སྩལ། ཕྱི་རྒྱལ་བ(Martine Cras)ནས་གསོལ་འདེབས་མལ་དང༌། (Didier Labrbueux)ནས་གཏང་རག་མལ་འདེགས་འབུལ་ཞུས། ཚོགས་མི་རྣམས་ནས་རང་རང་འབུལ་དངོས་བསྟར་ཏེ་མཇལ་བཅར་བཅས་ལ་ཕྱག་སྲུང་གཡོགས་དར་སྩལ། ཡང་ཅམ་པ་ཁུལ་བསྙེན་མཚམས་པ་སྒོ་མང་ཨ་མདོ་ཀུན་བཟང་ནས་ཀྱང་བཀའ་དབང་གསོལ་འདེབས་སྔོན་ཞུས་ལ་བརྟེན་གཏང་རག་མལ་བཏེག་འབུལ་ལ་ཕྱག་སྲུང་དང༌། ལེགས་དར་སྩལ་ཏེ་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་མཐར་ཕྱིན་དགོས་གལ་བཀའ་སྩལ། མཇུག་ཏུ་གཏང་རག་ཚོགས་འཁོར་འབུལ་གཤོམས་བཅས་མཛད།

གོང་གསལ་ཧཕ་རན་སི་ཆོས་ཚོགས་ཀྱི་ཁོངས་མི་རྣམས་ཁེ་གཙང་ལ་ལམ་རིམ་བསྡུས་དོན་གྱི་བཀའ་འཁྲིད་བསྐྱངས་པ་ཧཕ་རན་སིའི་སྐད་དང༌། ཨི་ཏྲ་ལིའི་སྐད་ཐོག་གསུང་སྒྱུར་ཞུས་པ་དང༌། བཀའ་འཁྲིད་ས་བཅད་རེ་རེ་གྲུབ་མཚམས་དོགས་འདྲི་ཞུས་རིགས་སུ་སྐབས་འབྲེལ་གསལ་བཤད་བློ་ཡིད་ཚིམ་པར་མཛད། ཆོས་མཚམས་སུ་ཆོས་ཞུ་བ་རྣམས་དང་ལྷན་དུ་སྐུ་དཔར་སྒྲོན་བཞེས་དང༌། སྒྲོལ་དཀར་གྱི་གཟུངས་ལྗགས་ལུང་བཅས་སྩལ། ཕྱི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ནས་ྋརྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་རབ་འབྱམས་རྒྱལ་བ་བོད་སྐད་ཐོག་དྭགས་པོའི་རྟ་དབྱངས་དང་བཅས་གསོལ་འདེབས་ཞུས། ཆོས་ཚོགས་ལ་དངུལ་གྱི་མཆོད་ཀོང་ཆེ་བ་གཅིག་དང༌། ཚོགས་མི་སོ་སོར་ཐུབ་དབང་གི་སྐུ་བརྙན་ཆུང་ངུ་རེ་དང་རྟེན་བསྡུས་མ་ཎི་རིལ་བུ། བདུད་རྩི་ཆོས་སྨན་བཅས་དམ་རྫས་གནང་སྐྱེས་དགྱེས་བཞིན་སྩལ་ཏེ། སྐལ་ལྡན་ཐར་འདོད་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་སོ་སོའི་རེ་བ་ཡིད་བཞིན་དུ་བསྐངས་ཏེ་རང་རང་གི་རྒྱུད་ལ་མངོན་མཐོ་ངེས་ལེགས་ཀྱི་ས་བོན་ཁྱད་པར་ཅན་འཇོག་གནང་མཛད།

གཞན་ཡང་ཡིག་ཚང་གཟིམ་ཆུང་དུ་བོད་ཀྱི་བུད་མེད་ཚོགས་པའི་འགན་འཛིན་ལྷན་ཚོགས་ཐེངས་དང་པོ་དྷ་ས་བཞུགས་སྒར་དུ་སྐོང་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་བཅར་འཐུས་མི་མི་གྲངས་ ༧༡ མཇལ་བཅར་ཐོག་ཕེབས་སྒོའི་སྙིང་པོར། ‘‘སྤྱིར་བཏང་ང་རང་ཚོ་བོད་པ་ཞེས་ལབ་དུས་ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱས་ནས་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་ཆ་ནས་སྒེར་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཆོས་དད་ཡོད་རུང་མེད་རུང༌། ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་དེ་མི་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོང་ཐབས་ཡིན་པས་ཁྱིམ་ཚང་སོ་སོའི་ནང་ལ་ཆོས་དད་ཀྱི་བག་ཆགས་སད་པའི་དོན་དག་ལ་ཕ་མ་ཚོའི་ངོས་ནས་བུ་ཕྲུག་ཚོར་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་རྒྱག་དགོས། ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་མཚོན་ན། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་འདི་ཛ་དྲག་གི་སྒང་ལ་སླེབས་བསྡད་ཡོད། བོད་མི་གཅིག་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་སྒོ་གང་ས་ནས་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་བྱེད་དགོས། ཚང་མས་ཤུགས་བསྒྲིལ་དགོས་ཀྱི་འདུག སོ་སོའི་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ལས་འགན་ག་རེ་ཡིན་པ་ལ་སོ་སོས་བསམ་བློ་བཏང་བའི་ཐོག་ནས་སྐབས་སུ་བབས་པའི་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོད་མུ་མཐུད་ནས་བྱེད་དགོས།’’སོགས་སྩལ་མཇུག་བྱིན་སྲུང་དང་སྐུ་དཔར་ལྷན་སྒྲོན་བཅས་གནང༌།

༢༽རྒྱ་གར་གཞུང་དང་བོད་གཞུང་ནང་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་དབུ་འབྱེད་དང་ཨི་ཏྲ་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༡༠ ཚེས་ ༡༦ སྔ་དྲོ་བཞུགས་སྒར་ནས་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ཡོལ་ཧིན་རྡུའི་བླ་མ་ཅི་མ་ནཱ་ཏ་ཨ་ཤ་རམ་གྱིས་གདན་ཞུས་བཞིན་གནས་གཞིའི་ཚོགས་ཁང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་དེ་རྒྱ་གར་བ་མི་གྲངས་ ༥༠༠ སྐོར་ལ་དབྱིན་སྐད་ཐོག་ནས་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སོགས་གསུང་བཤད་སྩལ་ཏེ་པ་ཁྲན་ཀོ་ཀྲི་བརྒྱུད་འཇའ་མུའི་གནམ་ཐང་དུ་ཞབས་འཁོད་སྐབས་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་གསར་འགོད་པར་གསུང་གསལ། ‘‘རྩ་བའི་བོད་ནང་སྐྱེ་འཆི་ནད་མནར་གྱི་མི་བསྡོམས་རྩིས་འཕར་ཆག་གི་འགྱུར་བ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་འགྲོ་གི་ཡོད་ཀྱང༌། དེང་སྐབས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ནི་ངོས་ཀྱི་སྐྱེ་ཡུལ་ས་གནས་གཅིག་པུར་བོད་མི་འབུམ་བདུན་ལྷག་ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང་རྒྱ་མི་ས་ཡ་གཉིས་དང་ལྔ་འབུམ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་རེད། དེ་བཞིན་ནང་སོག་ལའང་སོག་པོ་ས་ཡ་གསུམ་ཙམ་ལས་མེད་ཀྱང་རྒྱ་མི་ས་ཡ་བརྒྱད་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་དང༌། ཡང་གསུངས་དོན། བོད་ཀྱི་རྩོད་གླེང་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་གྲོས་མོལ་ཇི་འདྲ་ཞིག་བྱས་ཀྱང་བོད་མིའི་བདེ་སྐྱིད་དེ་གཙོ་བོར་བཟུང་དགོས་པ་རེད། བོད་ཀྱི་རྩོད་གླེང་གནད་དོན་ནི་བོད་པ་གཅིག་པུའི་གནད་དོན་ཞིག་མིན་པར་རྒྱ་དཀར་ནག་གཉིས་ཀྱི་གནད་དོན་ཞིག་ཀྱང་རེད། བོད་ནང་བདེ་སྐྱིད་མེད་པའི་གནས་ཚུལ་ས་གནས་གང་ས་ནས་འབྱོར་གྱི་འདུག བོད་ནི་ཞི་བའི་ཡུལ་ལུང་ཞིག་ཆགས་དགོས་པ་རེད་ཅེས་གསུངས།

གསར་འགོད་པས། བོད་ཀྱི་རྩོད་གླེང་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཐབས་ལམ་གང་ཞིག་དགོངས་པ་བཞེས་ཀྱི་ཡོད་དམ་ཞེས་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ནི་རྙོག་འཛིངས་དང་དཀའ་ངལ་ཅན་ཞིག་རེད་གསུངས་པ་དང༌། སྔ་ལོ་རྒྱ་ནག་ཏུ་གཟིགས་སྐོར་ལ་ཕེབས་རྒྱུའི་དགོངས་གཞི་ཡོད་རུང་བར་ལམ་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་ལ་འགྱུར་བ་ཕྱིན་པར་བརྟེན། ད་ལྟའི་ཆར་རྒྱ་ནག་ཏུ་གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་རྒྱུའི་འཆར་གཞི་མེད། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན་ན་ཡང་རང་གི་ཕ་ཡུལ་དུ་ཕེབས་རྒྱུར་པེ་ཅིན་གཞུང་ལ་བཀའ་འཁྲོལ་ཞུ་དགོས་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་དང༌། བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་གསལ་འདོན་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་སྨིན་ཡོད་པ་མ་རེད།’’ ཅེས་སྩལ།

ཡང་ཚེས་ ༡༧ ནས་ཉིན་གྲངས་གསུམ་རིང་ཨ་ཤོ་ཀ་བཞུགས་གནས་སུ་རྒྱ་གར་བ་ར་ཇིབ་མེ་རོའོ་ཏ་རས་(Rajiv Mehrotra)ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པ་བཞིན། རྒྱ་གར་རྩོམ་རིག་པ་དང༌། ཚགས་འགོད་པ་སོགས་ཤེས་ཡོན་ཅན་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བ་བཅས་ལ་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་གསུང་ཆོས་དང༌། དོགས་འདྲི་ཞུས་རིགས་ལ་བཀའ་གསལ་སྩལ།

ཚེས་ ༢༠ སྔ་དྲོ་རྒྱ་གར་ནང་སྲིད་ཁོངས་གཞིས་ཆགས་ལས་ཁུངས་དང་བོད་གཞུང་ནང་སྲིད་ཁང་གཉིས་ནས་གཙོ་འགན་བླངས་ཏེ་བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བའི་གཞིས་ཆགས་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས་སྐོར་ཚོགས་འདུ་ཞིག་གོ་སྒྲིག་ཞུས་ཡོད་པའི་དབུ་འབྱེད་མཛད་སྒོར་ལྡི་ལི་རྒྱ་གར་གཞུང་འབྲེལ་ཚོགས་ཁང་དུ་ྋགོང་ས་མཆོག་གདན་ཞུས་བཞིན་སྤྱན་རྒྱས་སྔུན་བསུས་བཅས་ཞབས་སྟེགས་སུ་འཁོད། ཚོགས་འདུར་ཕེབས་མཁན་རྒྱ་གར་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་སྦུ་ཀྲ་སིང་(Buta Singh)དང༌། བློན་ཆེན་གཞོན་པ་ཅི་ཏམ་སྦ་རམ(Chidambaram)། ནང་སྲིད་དྲུང་ཆེ། དྲུང་ཆེའི་ལས་འཕར་སོགས་ནང་སྲིད་ལྷན་ཁང་གི་དཔོན་རིགས་ཁག་དང༌། མངའ་སྡེ་སོ་སོའི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་འབྲེལ་ཡོད་དཔོན་རིགས་ཁག རང་གཞུང་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་དང༌། ཤེས་རིག་བཀའ་བློན། བདེ་དྲིལ་བཀའ་བློན། ནང་སྲིད་དྲུང་ཆེས་གཙོས་པའི་ནང་སྲིད་ཀྱི་ལས་བྱེད། གཞིས་འགོ་དང༌། བདེ་དོན། བཟོ་འགོ་བཅས་ཕེབས། ཚོགས་འདུ་དབུ་འཛུགས་ཀྱི་མཛད་སྒོ་རྟེན་འབྲེལ་སླད་ཐོག་མར་རྣམ་གྲྭ་དབུ་མཛད་རོགས་བཅས་ནས་ཤིས་བརྗོད་ཞལ་འདོན་གྲུབ་པ་དང༌། ཉིན་བཞིའི་ཚོགས་འདུའི་དབུ་འབྱེད་ཐོག་ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་མིར་དཀའ་ངལ་ཆེ་འཕྲད་ཀྱི་དུས་སྐབས་སུ་རྒྱ་གར་གཞུང་དམངས་ནས་མཐུན་འགྱུར་རོགས་ཕན་གནང་བར་ཐུགས་ཁུར་ཆེ་བཞེས་དང༌། ད་ཕན་གཞིས་ཆགས་སོགས་རྨང་གཞི་འཛུགས་བསྐྲུན་ཟིན་པ་རྣམས་སྲ་བརྟན་འབྱུང་ཐབས་སུ་དེ་འབྲེལ་འཛིན་སྐྱོང་ལས་དོན་ཚགས་ཚུད་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཕྱོགས་ཐོག གཞིས་ཆགས་བྱེད་བསྡད་རྣམས་གཞིས་འགོད་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ་ད་ལམ་གྱི་ལྷན་ཚོགས་ཐོག་ནས་ཐབས་ལམ་གསར་བསྐྱེད་ཡོང་ངེས་དང༌། བོད་མི་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་བཙན་བྱོལ་བ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་གནས་སྟངས་གང་ལེགས་ཡོད་པ་ནི་གཙོ་བོ་བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱིས་དཀའ་སྤྱད་འབད་སྒྲུབ་ཡིན་ལ། རྒྱ་གར་གཞུང་གིས་གཙོས་ཕྱི་རྒྱལ་རོགས་ཚོགས་བཅས་ནས་རོགས་རམ་གནང་བར་བརྟེན་ནས་བྱུང་བ་ཞིག་ཡིན་པ། ད་རེས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་འདིར་ཉམས་མྱོང་དང་བློ་གྲོས་གསར་པ་ཡོང་བ། ཉམས་མྱོང་ཕྱོགས་སྡོམས། གཟབ་ནན་མ་བྱས་ན་འབྱུང་འགྱུར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྲིད་པ། དེས་ན་སྔར་ལྷག་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་སློབ་གསུང་བཤད་སྩལ་འབྲས་སུ། ‘‘བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནང་གནས་ཚུལ་ཛ་དྲག་དང་དཀའ་ངལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡོང་བསྡད་པའི་དུས་སྐབས་དེར་ང་རང་ཚོ་རྒྱ་གར་ལུང་པའི་ནང་བསྡད་ཡོད་པ་རེད། དངོས་གནས་དྲང་གནས་གོ་སྐབས་ཡག་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་དང༌། ད་ལྟ་ཕན་ཆད་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་བཙན་བྱོལ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་དང་ཡོང་བཞིན་པའི་ནང་ནས་རང་རེ་བོད་པ་བཙན་བྱཽལ་བ་འདི་རྣམས་དྲག་ཤོས་ཤིག་ཆགས་བསྡད་ཡོད་པ་དེ་ང་ཚོའི་གྲོགས་པོ་རྙིང་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བཤད་ཡོང་གི་འདུག ཕྱེད་ཀ་ང་རང་ཚོ་བོད་པས་དཀའ་ལས་ཆེན་པོ་ཞིག་བརྒྱབ་ཡོད་རེད། ཕྱེད་ཀ་དངོས་འབྲེལ་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་ནང་གི་རོགས་རམ་གནང་མཁན་ཚོ་རེད།

དེ་ག་ནང་བཞིན་རྒྱལ་སྤྱིའི་ས་ཆ་འདྲ་མི་འདྲའི་ཐོག་ནས་དངོས་འབྲེལ་མིའི་བརྩེ་གདུང་གི་ཐོག་ནས་རོགས་རམ་བྱེད་མཁན་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རོགས་རམ་གནས་ཚུལ་འོག་ནས་འདི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་རེད་དྲན་གྱི་འདུག རྩ་བའི་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་རིང་ལ་ ༥༩ དང་ ༦༠ ནང་ལ་ང་ཚོས་ངོ་ཤེས་དཀའ་ལས་མཉམ་དུ་རྒྱག་མཁན་དེ་འདྲ་མང་པོ་ཞིག་ད་ཆ་ང་ཚོའི་དྲན་པའི་ཡུལ་ལ་མ་གཏོགས་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་བསྡད་ཡོག་རེད། ད་རིང་ངས་འདི་གར་དེ་རྣམས་ཀྱིས་རྗེས་དྲན་བྱས་ནས་སྨོན་ལམ་རྒྱག་གི་ཡོད། ད་ང་རང་ཚོ་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་ཆ་ནས་བོད་མི་མང་ཆེ་བ་དེ་གཞིས་ཆགས་བྱས་ཏེ་ད་དུང་ད་ལྟ་ཉུང་ཤས་ཤིག་གཞིས་ཆགས་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུར་བསྡད་ཡོད་པ་རེད།

ཡིན་ནའང་ད་ལྟའི་གཞིས་ཆགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་ཆོག་ཤེས་བྱས་ནས་བསྡད་པ་ཡིན་ན་མུ་མཐུད་དཀའ་ངལ་འཕྲད་རྒྱུར་བརྟེན་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་ཐབས་ལ་བསམ་བློ་མ་བཏང་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་དུས་ད་ལམ་འདི་གར་གོ་བསྡུར་བྱས་ནས་ཉམས་མྱོང་གསར་པ་དང༌། རིག་པ་གསར་པ་མང་པོ་ཞིག་སླེབས་ཀྱི་རེད་བསམ་གྱིན་འདུག འདིར་དངོས་ཤུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རོགས་རམ་གནང་མཁན་ཚང་མར་སྙིང་ནས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།’’ ཞེས་སྩལ། རྒྱ་གར་ནང་སྲིད་བློན་ཆེན་བགྲེས་གཞོན་གཉིས་དང༌། དྲུང་ཆེ་གཉིས་ནས་ཀྱང་སྙིང་དོན་ྋགོང་ས་མཆོག་རང་ཡུལ་དུ་རང་དབང་ཕྱིར་ལོག་མ་གནང་བར་རོགས་རམ་ཞུ་རྒྱུའི་གསུང་བཤད་གནང༌།

ཚེས་ ༢༡ ནས་ཚེས་ ༢༣ བར་སྔ་དྲོ་ཨ་ཤོ་ཀ་མགྲོན་ཁང་གི་ཐོག་བརྩེགས་གཉིས་པ་དང་གསུམ་པའི་ཚོགས་ཁང་རེ་མོས་ཀྱིས་ལ་དྭགས་བླ་མ་བློ་བཟང་དང༌། རྒྱ་གར་བུད་མེད་སྐུ་ཞབས་(Pupul Jayakar)གཉིས་ནས་གྲ་སྒྲིག་ཞུས་པའི་རྒྱ་གར་བ་ཆོས་རིག་མཁས་ཅན་སོགས་མི་གྲངས་ ༣༠ ཙམ་དང༌། ཕྱི་རྒྱལ་བ་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་ཅན་མི་གྲངས་ ༥ བཅས་པར་ཆོས་ཀྱི་སྐོར་བགྲོ་གླེང་མཛད།

ལ་དྭགས་བླ་མ་བློ་བཟང་ནས་གསོལ་བཏབ་གདན་ཞུས་བཞིན་ལྡི་ལི་ཨ་ཤོ་ཀ་མེ་ཤིན་(Ashoka Mission)ལྷ་ཁང་དུ་ཆིབས་བསྒྱུར་གྱིས་ལྷ་ཁང་ནང་རྟེན་ཐུབ་དབང་སྤྱན་སྔར་རབ་གནས་ཤིས་བརྗོད་དང༌། བྱང་ཆུབ་ཤིང་སྡོང་ལ་འཐོར་ནས་བྱིན་འབབ། ལྗོན་ཤིང་གསར་འཛུགས་ཕྱག་བསྟར་བཅས་བསྐྱངས། དེ་རྗེས་ལྡི་ལིར་གནས་སྡོད་བོད་མི་མང་པོ་ཞལ་མཇལ་དུ་བཅར་འབྱོར་བ་རྣམས་ལ། ལྷ་ཁང་འདི་དེ་སྔ་ཁ་ཆེའི་ལྷ་ཁང་ཡིན་པ་རེད། དེ་རྗེས་བར་ལམ་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་འཛིན་སྐྱོང་བྱས་ཡོད་པར་བརྟེན་ད་ཆ་ནང་ཆོས་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཅིག་འཛུགས་གྲབས་ཡོད་པ་རེད། དེང་དུས་འཛམ་གླིང་ལ་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་གཏོར་བཤིག་དམག་འཁྲུག་གི་འཇིགས་ཉེན་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བའི་དུས་འདིར་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་རྒྱས་ཐབས་བྱས་ཏེ་བཀའ་བཞིན་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་དུ་འཇུག་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། སྟོན་པའི་གསུང་རབ་རྩ་ཆེན་གླེགས་བམ་དུ་ཟུར་དུ་བཞག རང་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པས་བཅིངས་ཏེ་རང་གཞན་གཉིས་ཕུང་མི་དགེ་བའི་ལས་ངན་ཁོ་ན་བྱས་ན་ཡག་པོ་མིན། ནང་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་དོན་ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་དང་སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མེད་པ་རང་གཞན་གཉིས་ཕན་ཡོང་པ་ངེས་པར་བྱེད་དགོས་པ་སོགས་བཀའ་སློབ་སྩལ།

ཚེས་ ༢༥ སྔ་དྲོ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་སྐུ་འཁོར་ཨི་ཏྲ་ལིའི་རྒྱལ་ཁོངས་ཨེ་སི་སི་(Assise)ས་གནས་སུ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཉིན་མོའི་མཛད་སྒོར་རོམ་གནམ་ཐང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་སྐབས་བོད་གཞུང་སུད་སི་སྐུ་ཚབ་དོན་གཅོད་དང༌། རྒྱ་གར་གཞུང་ཚབ་ཀྱི་སྐུ་ཚབ། གཞན་ཡང་བོད་མི་དང༌། ནུབ་ཕྱོགས་ནང་པ་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། བཞུགས་སྒྲིག་ཁང་སན་པོལ་ལྷ་ཁང་བར་ཕེབས་འཁོར་ནང་ཐག་རིང་ཕེབས་བསྐྱོད་ཀྱི་སྐུ་ངལ་ལ་མ་འཛེམས་པར་དེའི་ནུབ་མོ་འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་ཨི་ཏྲ་ལིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལས་དོན་གྱི་བསྟི་གནས་ཁང་དུ་ཞབས་བཅགས་དང་འབྲེལ་ཨི་ཏྲ་ལིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་མི་སྣ་གྲགས་ཅན་ཁག་གཅིག་ལ་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་དང་ཆོས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཞལ་འདེབས་སྐོར་གྱི་གལ་ཆེའི་གསུང་བཤད་སྩལ་བ་དང༌། ཚོགས་འདུའི་སྔ་རོལ་ཏུ་ཨི་ཏྲ་ལིའི་སྒེར་བདག་དངུལ་ཁང་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་སྐུ་ཞབས་གྷ་ཡི་ཝན་ནི་ཨོ་ལེ་ཊ་ཨར་མ་ནིའི་(Giovanni Aulitta)དང༌། རྩོམ་བྲིས་མཁས་དབང་སྐུ་ཞབས་པི་ཀྲོ་སི་ཀྲ་ཀྲེ་(Pietro Citati)ཨི་ཏྲ་ལིའི་བཟོ་གྲྭྭ་ཆེ་གྲས་ཨོ་ལི་བྷེ་ཌིའི་གཙོ་འཛིན་སྐུ་ཞབས་ཀར་ལོ་ཌེ། ཝན་ནི་ཌེ་ཊི། ༡༩༨༦ རྒྱལ་སྤྱིའི་གསོ་རིག་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པ་སྐུ་ཞབས་རི་ཌ་ལེ་ཝི་མོན་ཌལ་སི་ནི་(Rita Levimontalcini)གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་གྱི་དྲི་བ་ཞུ་མཁན་མཁས་དབང་ཨ་རི་སྒོ་ལེ་ཝི་(Arrigo Levi)ཨི་ཏྲ་ལིའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ལས་དོན་བསྟི་གནས་ཀྱི་གཙོ་འཛིན་དང༌། དེ་སྔོན་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆའི་ལག་རྩལ་པ་མཁས་དབང་སེ་ས་རི་མར་ལི་ན་(Cesare Merlini)རྒྱང་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་ཐོག་མཁས་དབང་སྐུ་ཞབས་འཇི་སེ་སི་པི་ཀྲའོ་(Giuseppe Pittau)ཡོ་རོབ་གྲོས་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མི་དང༌། བསྟི་གནས་ཚོགས་ཆུང་གི་གཙོ་འཛིན་སྐུ་ཞབས་སེར་འཇི་སེག་རེ་(Sergio Segre)བཅས་དང་ལྷན་དུ་སྤྱི་བྱེའི་གནད་དོན་ཐོག་དགོངས་ཚུལ་བརྗེ་ལེན་མཛད།

ཚེས་ ༢༦ དགོང་དྲོ་ཕེབས་འཁོར་ཐོག་ཨེ་སི་སིར་ཕེབས་ཐོན་གནང༌། ཕྱི་ཉིན་ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། ཆོས་ལུགས་འདྲ་མིན་བརྒྱད་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་འཐུས་མི་རྣམས་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་མ་རི་ཡ་(Santa Maria)ཞེས་པར་གཞུང་འབྲེལ་ཐོག་པོབ་འཇོན་པོལ་(Pope John Paul)གཉིས་པས་ཕེབས་བསུ་ཞུས་ཏེ་པོབ་ནས་གསུང་བཤད་གནང་རྗེས་ཆོས་རིགས་སོ་སོའི་ཚོགས་པ་ནས་ས་གནས་ཁག་སོ་སོར་རང་ལུགས་ཐུགས་སྨོན་ཞལ་འདོན་གནང་ཞིང༌། ནང་པ་རྣམས་ཡེ་ཤུའི་ལྷ་ཁང་སན་པི་ཀྲར་(Saint Peter)དུ་ཐུགས་སྨོན་ཞལ་འདོན་གནང་བ་དང༌། ཀམ་སྦོ་ཌི་ཡ་དང༌། ཉི་ཧོང་སོགས་ཀྱི་སྐུ་ཚབ་ཀྱང་ཕེབས། དེ་ཉིན་ཟས་བཅད་ཀྱི་ཉིན་མོ་སྲུང་བརྩི་ཞུས་ཐོག་མཐའ་བསྡོམ་ཚོགས་འདུ་དེ་ཕྱེད་ཡོལ་ནས་སན་ཕིརན་སེ་སི་ཀོར་(San Francisco)ལྷ་ཁང་མདུན་དུ་གནང་སྟེ། ཆོས་ལུགས་སོ་སོའི་སྐུ་ཚབ་ནས་ཐུགས་སྨོན་ཞལ་འདོན་གནང་རྒྱུའི་མཛད་སྒོ་དབུ་ཚུགས་སྐབས་ནང་པའི་སྐུ་ཚབ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མཛད་པ་དང༌། དུས་ཡུན་ཐུང་ཙམ་རིང་ངག་བཅད་དུ་བཞུགས། བླ་ཆེན་པོབ་མཆོག་ནས་ཞི་བདེ་གལ་ཆེ་ཡིན་པ་དང༌། དེ་སྒྲུབ་པའི་སླད་དུ་ཁེ་ཐོ་ལིག་སྤྱི་ཚོགས་ནས་འབད་བརྩོན་བྱས་སྐོར་ཞིབ་ཕྲའི་གསུང་བཤད་གནང་རྗེས་དབུ་ཁྲིད་རྣམ་པར་ཞི་བདེ་མཚོན་ཆེད་དུ་སྐྱུ་རུ་རའི་ཤིང་གི་ཡལ་ག་རེ་ཕུལ། ཨེ་སི་སིར་ཆོས་དང་སྲིད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་འདུ་འཛོམས་གནང་མཁན་གྲས་སུ་ཀན་ཌི་བྷ་རིའི་ཨ་ཅི་བྷི་ཤོག་ཌོག་ཊར་རོ་བྷ་ཀྲི་རུན་སི་(Cant Beria Archbishop Doctor Robert Ruins)དང༌། ཨི་ཏྲ་ལིའི་ཕྱི་སྲིད་བློན་ཆེན་སོགས་ཕེབས། ད་རེས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་དེར་གསར་ཤོག་དང༌། རླུང་འཕྲིན། གཟུགས་མཐོང་བརྙན་འཕྲིན་ཆེ་ཁག་ཚང་མས་དོ་སྣང་ཤུགས་ཆེ་བྱེད་པ། ཡུ་རོབ་ཡུལ་ཁག་ཏུ་ཐད་ཀར་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་བསྟན་པ་དང༌། ཚོགས་འདུ་དེར་འཛམ་གླིང་རྒྱལ་ཁབ་གང་ས་ནས་རྒྱབ་སྐྱོར་འཕྲིན་ཡིག་ཀྱང་མང་པོ་འབྱོར།

ཚེས་ ༢༨ ཉིན་རྣམ་རྒྱལ་གྲྭ་ཚང་མཁན་པོ་ལྡན་མ་བློ་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་ནས་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་སྐུ་ཚབ་གནང་སྟེ་ཆོས་ལུགས་ཁག་དབར་བགྲོ་གླེང་གི་སྐབས་སུ་ཕན་ཚུན་ལེགས་ཆ་ལེན་རེས་གནང་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཡིན་སྐོར་ནན་བཤད་དང༌། བོད་ཀྱི་ནང་པ་དང༌། ཨ་རིའི་ཡེ་ཤུའི་དབར་དེ་གོང་ནས་ཕན་ཚུན་ལེགས་ཆ་ལེན་རེས་ཀྱི་སྲོལ་བཟང་ཡོད་ལུགས་གསུངས།

ཉིན་རྒྱབ་ྋགོང་ས་མཆོག་རོམ་དུ་ཕྱིར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། ཕྱི་ཉིན་པོབ་དང་མཇལ་འཕྲད་ཀྱིས་དུས་ཚོད་གང་འཚམས་རིང་སྐུ་རྐྱང་དུ་གསུང་གླེང་ལྷུག་པོར་མཛད་པ་མ་ཟད། རྣམ་པ་གཉིས་དེ་སྔོན་ཡང་མཇལ་འཕྲད་ཐེངས་མང་དང༌། ལོ་འདིའི་ནང་མཇལ་འཕྲད་ཐེངས་གཉིས་མཛད། ྋགོང་ས་མཆོག་ནས་རོམ་དུ་སན་པོལ་ལྷ་ཁང་གི་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་རྣམས་ལ་མཇལ་འཕྲད་དང་ཁོར་ཡུག་ཏུ་གཟིགས་སྐོར་མཛད་དེ། ཉིན་རྒྱབ་རོམ་ནས་ལྡི་ལིར་ཆིབས་ཞབས་བསྒྱུར་ཏེ་ཚེས་ ༣༡ ཞོགས་པ་སྲིད་བློན་དམ་པ་ཨིན་དྷར་གྷན་ངྷིའི་འདས་མཆོད་ལོ་གཉིས་པའི་དྲན་གསོའི་སྨོན་ལམ་ནང་ཚོགས་ཞུགས་བསྐྱངས། རྒྱ་གར་གསར་འགོད་པ་ཁག་གཅིག་མཇལ་བཅར་གྱིས་བོད་དོན་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར་དྲི་ལན་སྩལ་དོན།

རྒྱ་མིས་འགྲུལ་བསྐྱོད་ལག་ཁྱེར་གྱི་ལངས་ཕྱོགས་རང་བཞིན་ཐད་འགྱུར་བ་མ་བཏང་བར་དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་གྱི་སྐུ་ཚབ་ཐེངས་ལྔ་པ་བོད་ནང་གཟིགས་སྐོར་ཕེབས་ཀྱི་མ་རེད།

ཇི་ཙམ་རྒྱ་མིས་ཕྱི་སྡོད་རྒྱ་མི་ཞེས་པའི་ཁོ་ཚོའི་ལག་ཁྱེར་ངའི་སྐུ་ཚབ་ཚོས་འཁྱེར་དགོས་བཤད་པ་དེའི་རིང་ང་ཚོའི་སྐུ་ཚབ་གཞན་པ་དེ་བོད་ནང་གཏོང་རྒྱུ་མིན་ཞེས་གསུངས།

ཡང་གསར་འགོད་པས། དུས་ཡུན་ཇི་ཙམ་བར་སྒུག་དགོས་མིན་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ཇི་སྲིད་རྒྱ་མིས་དེའི་ཐོག་བསམ་བློའི་འགྱུར་བ་མ་བཏང་བར་དེ་སྲིད་བར་སྐུ་ཚབ་གཏོང་གི་མིན། ད་ལྟ་བར་ཕྱི་སྡོད་རྒྱ་མི་ཟེར་བའི་ལག་ཁྱེར་མ་འཁྱེར་བར་རྒྱ་གར་གྱི་བཙན་བྱོལ་བའི་ལག་ཁྱེར་ཐོག་ནས་དྷ་རམ་ས་ལ་ནས་བོད་དང་རྒྱ་ནག་ནང་རྒྱུས་ཞིབ་བྱེད་པའི་སྐུ་ཚབ་སྔ་རྗེས་གཉིས་དང༌། དངོས་ཐོག་བདེན་འཚོལ་བྱེད་པའི་སྐུ་ཚབ་སྔ་རྗེས་ཐེངས་བཞི་ལྟ་སྐོར་དུ་ཕྱིན་པ་རེད། ཅེས་གསུངས།

ཡང་གསར་འགོད་པས། མ་འོངས་བོད་སྐོར་གྲོས་མཐུན་འདྲ་བྱུང་ཡོད་མེད་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར།

ྋགོང་ས་མཆོག་ནས། ད་ལྟ་བར་བཀའ་མོལ་གནང་བ་རྣམས་ཕན་ཚུན་བསམ་ཚུལ་རྟོགས་ཞིབ་ཀྱི་ཆེད་རེད་ཅེས་དང༌། ཡང་ད་ལྟ་ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་ཅིག་སྨིན་ཡོད་པ་མ་རེད། རྒྱ་ནག་ནང་འགྱུར་འགྲོས་ཀྱིས་རྐྱེན་པས་གནས་སྟངས་ངེས་གཏན་མེད་པ་ཞིག་ལ་སོང་བོད་ཀྱི་གནས་སྟངས་ཐོག་ལའང་དེ་བཞིན་འགྱུར་བ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་སྩལ་ཏེ་ཆིབས་ཞབས་སྐུ་འཁོར་རྣམས་ལྡི་ལི་ནས་མཁའ་ལམ་བརྒྱུད་འཇའ་མུ་གནམ་ཐང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་ནང་སྲིད་བཀའ་བློན་དང༌། སྤྱི་འཐུས་ཚོགས་གཙོ་གཉིས་ནས་ཕེབས་བསུར་མཇལ་བཅར་ཞུས་ཏེ། དྷ་ས་བཞུགས་སྒར་ཕོ་བྲང་དུ་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས་སྲི་ཞུའི་ལས་བྱེད་ཆེ་ཕྲ་དང༌། སྤྱི་འཐུས་རྣམ་པ། སེར་སྐྱ་མི་མང་བཅས་ནས་ཕེབས་བསུ་གཟབ་རྒྱས་ཞུས། ཕོ་བྲང་གཟིམ་ཆུང་དུ་ཞབས་སོར་འཁོད་འཕྲལ་བཀའ་བློན་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་ནས་མལ་རྟེན་གསུམ་འདེགས་འབུལ་དང༌། བཀའ་བློན་ངོ་བཞུགས་བཞི་དང༌། ཚོགས་གཙོ་གཉིས་བཅས་ནས་ཕྱག་དབང་ཞུས་འཕྲལ་གསོལ་འབྲས་ཕེབས།

སྔོན་ནས་ཨི་ཏྲ་ལི་དང་ཧཕ་རན་སིའི།།

དད་ལྡན་མང་པོས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བའི་དོན།།

བསྐང་ཕྱིར་ཐེག་ཆེན་ལྷ་ཡི་ཕོ་བྲང་དུ།།

ཟབ་རྒྱས་ཆོས་ཀྱི་གྲུ་ཆར་བསྙིལ་བར་མཛད།།

བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མ་འོངས་མདུན་ལམ་ཆེད།།

འཕགས་ཡུལ་དང་ནི་རང་གཞུང་ནང་སྲིད་ཀྱི།།

ལས་ཀྱི་སྣེ་མོར་འཁོད་དག་བགྲོ་གླེང་གི།།

དང་པོའི་ཉིན་མོར་ཞབས་ཟུང་རེ་ཁ་བསྒྱུར།།

རང་རིགས་རྒུད་པའི་གནས་ལ་ལྷུང་བའི་ཚེ།།

རྒྱ་གར་གཞུང་དམངས་གྲོགས་ཀྱི་དང་པོ་རུ།།

བཞེངས་ཏེ་མཐུན་འགྱུར་བསིལ་བའི་གྲིབ་མ་ཅན།།

སྩལ་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཡང་ཡང་གསུངས།།

ཨི་ཏྲ་ལི་ཞེས་དཔལ་གྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེར།།

ཞི་བདེའི་སྨོན་ལམ་ཉིན་མོའི་མཛད་སྟོན་དུ།།

གང་ཞབས་པད་མོའི་འདབ་མ་གྲོལ་བྱས་ཏེ།།

ངོ་མཚར་གཏམ་གྱི་བསུང་ཞིམ་འཐོར་བར་མཛད།།

ད་དུང་ཆོས་ལུགས་སྣ་ཚོགས་པའི།།

ཁྲི་འཛིན་རྣམས་དང་ལྷན་གཅིག་ཏུ།།

ཞི་བདེའི་གསུང་གླེང་ཆེར་མཛད་པས།།

མཁས་ཀུན་བསྟོད་པའི་མེ་ཏོག་འཐོར།།

ཞེས་ལྷར་བཅས་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་སྤྱི་ནོར་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ྋརྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་ཆེན་སྙིང་རྗེའི་རོལ་མཚོ་རླབས་འཕྲེང་བརྒྱ་ལྡན་ཞེས་བྱ་བ་ལས། ལྡི་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར་དང༌། བཀའ་དབང༌། གསུང་ཆོས། བཤད་ལུང་སོགས་སྩལ་བ་དང༌། གསུམ་དུས་སྲུང་བརྩི་དང་སྔ་རྗེས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་དྲུག་ནང་ཕེབས་བཞུད། ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་དང་མ་ན་ལིར་ཆིབས་བསྒྱུར། ཟབ་ཆོས་གསན་བཞེས། རྒྱ་གར་དང་བོད་གཞུང་ནང་སྲིད་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་འདུ་དབུ་འབྱེད་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ཏེ། རླབས་འཕྲེང་ང་བདུན་པའོ།། །།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉེར་དྲུག་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

དེ་རིང་གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་འདི། ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་དྲུག་ཕྱིན་པའི་དུས་ཚོད་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་རིང་པོ་ཡོད་པ་དང༌། སྙིང་སྟོབས་ལྡན་པ། ཤེས་རིག་གི་བསམ་བློ་ཕྱུག་པོ་ཡོད་པའི་ང་རང་ཚོ་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་དུས་ཚིགས་གལ་ཆེ་འདིར་དྲན་གསོ་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བོད་མི་སྤྱི་བོ་གནམ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཁུར་དུ་འཁྲི་བ་མ་འོངས་པའི་སྤྱི་དོན་ཐོག་རང་རང་སོ་སོས་ནུས་པ་འདོན་རྒྱུ་གང་ཡོད་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་འདོན་རྒྱུའི་སྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད། དམ་བཅའ་འཇོག་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། འདས་པའི་ལོ་དེ་དག་གི་རིང་ལ་བོད་མི་རྒྱ་ཆེའི་མང་ཚོགས་རྣམས་ཡོད་ས་སོ་སོ་རང་གི་ལུང་པར་ཡོད་ན་ཡང༌། རང་དབང་གི་གོ་སྐབས་རྩ་བ་ནས་བརླགས་ཏེ་ཧ་ཅང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་མྱོང་དགོས་བྱུང་བ་དང༌། རང་རེ་མི་གཞན་དག་གི་ལུང་པར་ཡོད་མཁན་ཚོ་རང་གི་ལུང་པ་བྲལ་ཏེ་མི་ཡུལ་ལ་གྱར་བསྡད་ཡོད་ན་ཡང་སོ་སོའི་ལུང་པའི་ནང་གི་མི་བཞིན་སྲོག་ལ་ཉེན་ཁ་ཡོད་པའི་དངངས་སྐྲག་དེ་འདྲ་བྱེད་དགོས་བྱུང་མེད་ཀྱང༌། འགལ་རྐྱེན་དཀའ་ངལ་མང་པོར་གདོང་ལེན་མི་བྱེད་མཐུ་མེད་བྱུང༌།

རྡོ་དོན་ཡང་སྙིང་དུས་རབས་འདིའི་སྐབས་ཀྱི་བོད་མི་གཞིས་བྱེས་ཚང་མ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་ནང་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་དང༌། ཛ་དྲག་ཆེ་ཤོས་ཤིག་མྱོང་དགོས་པའི་མི་ཐོག་གཅིག་ཆགས་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་ང་རང་ཚོ་བོད་པའི་དཔེ་ལ་ཡོད་པ་བཞིན། རྩ་བ་མ་བསྐམས། སྡོང་པོ་འགྱེལ་མེད་པ་ཡིན་ཙང་རེ་བ་ཡོད་པ་དང༌། རེ་བ་བྱེད་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་མང་པོ་འཛོམས་པའི་དུས་ཚོད་གཅིག་ཡིན་གཤིས། ཚང་མས་ཞུམ་པ་མེད་པའིསྙིང་སྟོབས་བསྐྱེད། རང་གིས་རང་ལ་གཞེན་སྐུལ་བྱས་ཏེ་སྙིང་ལ་དམ་བཅའི་རི་མོ་སླར་ཡང་བརྟན་པོ་འགོད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

བཙན་བྱོལ་ལ་གྱར་མཁན་བོད་མི་ཚོས་འདས་པའི་ལོ་ ༢༦ དེའི་རིང་ལ་གཞི་རྩ་མེད་ས་ཞིག་ལ་གཞི་རྩ་གསར་དུ་བཙུགས་ཏེ་འཕྲལ་སེལ་ལྟོ་གོས་འཚོ་ཐབས་ཀྱི་དཀའ་ངལ་སེལ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད། རྩ་བའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་ལ་རྒྱ་ཤ་ཞེན་མ་བོར་བའི་ཐོག་ནས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་གསལ་པོར་བཟུང་སྟེ་བསྡད་ཡོད། གཙོ་ཆེ་ཤོས་རང་གི་རིག་གཞུང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀྱི་སྐོར་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་ཐབས་ཐོག་ལ་དམིགས་བསལ་གྱི་འབད་བརྩོན་དང་ཐབས་ཤེས་བྱས་ཏེ་ད་ལྟའི་ཆར་གྲུབ་འབྲས་གང་ལ་གང་འཚམས་ཡག་པོ་ཐོན་ཡོད། ཚུལ་འདིས་བོད་མིར་གོ་སྐབས་བྱུང་ན་རང་འགུལ་གྱི་ཐོག་ནས་ཐབས་ཤེས་ག་འདྲ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད་དང༌། འབད་བརྩོན་ཇི་ཙམ་བྱེད་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་མེད། རྩ་བའི་བོད་མིའི་གཤིས་སྤྱོད་བཟང་ཞན་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་མེད་བཅས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་དཔེ་མཚོན་སྟོན་ཐུབ་པའི་བྱས་རྗེས་བཞག་ཡོད། གང་ལྟར་བོད་པ་ཡོད་སའི་ལུང་པ་འདྲ་མིན་མང་པོའི་ནང་ལ་བོད་པ་རྒྱུས་ཡོད་མཁན་གྱི་མི་མཆོག་དམན་མང་པོས་བོད་པ་ཟེར་དུས་རང་བཞིན་གྱི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ལ་སྙིང་ཉེ་པོ་དང༌། ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་ལྡན་པའི་ཚད་གཞིར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཆགས་ཡོད།

དེ་བཞིན་དུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྤྱི་དང༌། ལྷག་པར་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཐོག་ལ་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་མཐོང་ཚུལ་དང༌། ངོས་འཛིན་བྱེད་སྟངས་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་བཅས་གནས་ཚུལ་དེ་རྣམས་ང་རང་ཚོ་མིའི་ལུང་པར་བསྡད་པའི་དུས་ཚོད་དེའི་རིང་ལ་བཞག་པའི་བྱས་རྗེས་སུ་བརྩིས་ཆོག་པ་ཞིག་རེད། མིའི་ལུང་པར་བོད་མི་མང་པོ་མེད་ན་ཡང༌། ཡོད་པ་རྣམས་ནས་སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་བརླག་པར་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་བོད་དང༌། བོད་མི་ཟེར་བར་གཞི་ནས་དོ་སྣང་གསར་པ་སླེབས་པ་དང༌། བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པ། ཤ་ཚ་གསར་པ་ཞིག་སླེབས་ཐུབ་པ་བཅས་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། དེས་རྐྱེན་པས་བོད་ནང་ལ་ཡང་གནས་ཚུལ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཕན་ཐོགས་བྱུང་ཡོད། འདི་དག་ནི་ང་ཚོའི་གྲུབ་འབྲས་མི་དམན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། ད་དུང་འདས་པའི་ཉམས་མྱོང་འདི་དག་ལ་བརྟེན་ནས་མ་འོངས་པར་སྔར་ལས་ཀྱང་གྲུབ་འབྲས་བཟང་བ་ཐོན་ཐུབ་པའི་དོན་དུ་ཚང་མས་ཞུམ་མེད་འབད་བརྩོན་ཆེ་བསྐྱེད་བྱེད་དགོས།

དུས་ཡུན་འདིའི་རིང་ལ་ང་ཚོར་གྲུབ་འབྲས་དེ་ལྟར་ཐོན་པའི་ཆ་རྐྱེན་གཅིག་ནི་འཛམ་བུ་གླིང་འདིའི་སྒང་ལ་རིགས་རུས་ལྟ་སྤྱོད་སྐད་ཡིག་ཆ་ལུགས་སོགས་ཕྱོགས་མང་པོ་ཞིག་ནས་མི་འདྲ་བ་སྣ་ཚོགས་ཡོད་ན་ཡང༌། གཞི་རྩའི་མིའི་རིགས་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་ཐོག་ནས་མིས་མི་ལ་བརྩེ་ཞེན་བྱེད་པ་དང༌། གཅིག་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་དུས་གཅིག་གིས་མི་གཅིག་གྱུར་ཡིན་པའི་འདུ་ཤེས་ཐོག་ནས་རོགས་བྱེད་པའི་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་ཞིག་དར་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་འདིའི་ཐོག་ནས། རྒྱ་གར་གཞུང་དམངས་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོགས་པ་ཁག དེ་བཞིན་ཚོགས་པ་དང༌། ཆོས་ལུགས། མི་རིགས་འདྲ་མིན། སྒེར་པ་ཆེ་ཆུང་མང་པོ་ཞིག་གིས་ང་ཚོ་བོད་པའི་ཐོག་ལ་དམིགས་བསལ་དོ་སྣང་དང༌། ཤ་ཚའི་སྒོ་ནས་རོགས་རམ་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། དེར་བརྟེན་ད་རེས་ཀྱི་གོ་སྐབས་འདི་བརྒྱུད་ནས་ངས་སླར་ཡང་རོགས་རམ་གནང་མཁན་ཚོར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། ཁྱེད་ཚོའི་བཀའ་དྲིན་ནམ་ཡང་བརྗེད་མེད་ཅེས་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།

བར་ལམ་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༨ །༧༩ ཕན་གྱི་གནས་ཚུལ་སྐྱར་ཟློས་བྱེད་རྒྱུ་སེམས་སྐྱོ་བའི་རང་བཞིན་ལས་མེད། ༡༩༧༨།༧༩ ནས་བཟུང་ཕྲན་བུའི་གནས་ཚུལ་བཟང་དུ་ཕྱིན་ནས་དེང་སང་བོད་ནང་ལ་མུ་གེས་ཤི་བའི་ཉེན་ཁ་མེད་པ་དང༌། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཐོག་ལ་མཚོན་ན་ཡང་གཞི་རྩའི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་ཕྲན་བུའི་བཟང་དུ་ཕྱིན་པ་རེད། དེ་བཞིན་དུ་བོད་ཕྱི་ནང་དབར་ཕན་ཚུན་གཉེན་འཕྲད་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་པ་ལ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ཡོད་ན་ཡང་ཕན་ཚུན་ཐུག་འཕྲད་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་གསར་པ་བྱུང་བ་དེ་ཚོ་ལ་དགའ་བསུ་ཡོད།

རྩ་བའི་བོད་ཀྱི་དོན་དག་འདི་རྒྱལ་རབས་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་ཚུལ་རྙོག་དྲ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཡིན་དུས་ལམ་སེང་དཀའ་ངལ་སེལ་ཐུབ་པ་ཡོང་མིན་ཇི་ལྟར་ཡང༌། བདེན་པ་དང༌། མིའི་སེམས་ཤུགས་ལ་ནུས་པ་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དང༌། དེ་བཞིན་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་གནས་སྟངས་ཀྱང་དེ་སྔོན་དང་མི་འདྲ། སྔ་དུས་ཡིན་ན་ལུང་པ་གཅིག་ནང་གི་དཀའ་རྙོག་དེ་ས་ཁུལ་གཞན་དག་ལ་འབྲེལ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། སྐབས་རེ་གནས་ཚུལ་མ་ཤེས་པར་ལུས་བསྡད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། དེང་སང་འཛམ་བུ་གླིང་ཇེ་ཆུང་དུ་སོང་བ་ལྟ་བུས་ས་ཁུག་ཀྱོག་གཅིག་ཏུ་བྱུང་བའི་གནས་ཚུལ་དེར་ས་ཁུལ་གང་ས་ནས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པས་ན་འགྱུར་བ་འགྲོ་བའི་མཐུན་རྐྱེན་མང་པོ་འཛོམས་ཡོད།

དེ་བཞིན་དུ་རྒྱ་ནག་རང་གི་ནང་ལ་མཚོན་ན་ཡང་སོ་སོའི་དངོས་ཡོད་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་བྱེད་ཐབས་གསར་པ་ཞིག་དང༌། ལྟ་ཚུལ་གསར་པ་ཞིག་གི་ལམ་དུ་མི་འགྲོ་ཐབས་མེད་ཆགས་ཏེ། ལོ་འགའ་ཤས་གོང་གི་གནས་ཚུལ་དང་བསྡུར་ན་གཞི་རྩའི་སྲིད་བྱུས་ཡར་རྒྱས་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད། ཡིན་ན་ཡང་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་བདེ་སྐྱིད་དངོས་གནས་ཤིག་ཡོང་བ་ལ་བསམ་བློའི་རང་དབང་དེ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

བསམ་བློའི་རང་དབང་ཡོང་བ་ལ་ཞེད་སྣང་མེད་པའི་ཐོག་ནས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་མཐུན་སྒྲིལ་དམ་གཙང་ཞིག་ཡོད་དགོས། བཅོས་མའི་རྣམ་འགྱུར་འདྲ་ཆགས་པོ་ཙམ་ལས་བསམ་བློའི་གཏིང་དུ་ནད་རོ་ལྷག་བསྡད་ན་སྔ་ཕྱི་མ་གཏོགས་འགལ་རྐྱེན་འཕྲད་རྒྱུ་རེད། བོད་རྒྱ་གཉིས་ཀྱི་དབར་ལ་ཆ་མཚོན་ན་ཡང་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཞེད་སྣང་བྱེད་མ་དགོས་པ་ཞིག་དང༌། བསམ་བློའི་ནང་ནས་ཕན་ཚུན་བརྩེ་ཞེན་སླེབས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་དུ་དཀའ་ངལ་མུ་མཐུད་ཡོང་ངེས་ཡིན།

ཕན་ཚུན་གནས་ཚུལ་གསལ་པོ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ད་ཕན་བོད་ཀྱི་གནད་དོན་ཐོག་རྒྱ་མིའི་འདོད་ཚུལ་རྣམས་བོད་མིར་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་སློབ་སྤེལ་བྱས་ཏེ་བོད་ཀྱི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྣམས་བདག་མེད་དུ་བཞག་པ་རེད། ད་ཆ་རྒྱ་མིའི་ངོས་ནས་བོད་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་རྣམས་ལ་བསམ་བློ་གུ་ཡངས་པོ་དང༌། ངང་རྒྱུད་རིང་པོའི་སྒོ་ནས་བརྟག་དཔྱད་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། ད་ལྟའི་དུས་རབས་དང་མཐུན་པའི་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད་བསམ་གྱི་འདུག

རང་གི་བསམ་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པ་ཞིག་བྱུང་མ་ཐག་ལམ་སང་དྭོགས་འདྲོག་དང་མཐོང་ཕྱོགས་བྱེད་མི་རུང༌། བསམ་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད་ན་ངེས་པར་དུ་གསལ་བརྗོད་བྱེད་དགོས་པ་དང༌། དེ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཡིན་མིན་བརྟག་དཔྱད་དང་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། བསམ་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་རྣམས་གསལ་པོར་བརྗོད་རེས་བྱེད་པ་དང༌། རྒྱུ་མཚན་སྦྱང་བཤད་བྱེད་པ། འདྲ་མཉམ་གཉིས་ཕན་གྱི་སྒོ་ནས་གྲོས་བསྡུར་བྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐག་གཅོད་བྱུང་བ་ཡིན་ན་ཐག་གཅོད་དེ་མིང་དོན་མཚུངས་པའི་ཐག་གཅོད་ཡིན། སེམས་ཀྱི་ནང་ལ་གཞན་ཞིག་དྲན། ཁ་ནས་གཞན་ཞིག་བཤད་པའི་ཐག་གཅོད་དེ་ནི་དངོས་འབྲེལ་གྱི་ཐག་གཅོད་མིན། རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲ་ལ་བརྟེན་ནས་ད་ལྟའི་དུས་ཚོད་འདིར་ཕྱོགས་ཕན་ཚུན་གཉིས་ཀ་ནས་ཡང་ཡང་བསམ་ཚུལ་བརྗོད་རེས་བྱས་ཏེ་གནས་ཚུལ་གོ་རྟོགས་གསལ་པོ་ཡོང་ཆེད་འབྲེལ་བ་དམ་ཟབ་བྱེད་རྒྱུ་འདི་གལ་ཆེ་ཤོས་མཐོང་གི་འདུག རིམ་བཞིན་མི་དང་མིའི་དབར་འབྲེལ་བ་ཇེ་བཟང་དུ་ཕྱིན་པ་བརྒྱུད། དཀའ་རྙོག་ཇི་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ཡང་འདྲ་མཉམ་གཉིས་མོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སེལ་ཐུབ་པའི་ཡིད་ཆེས་བརྟན་པོ་ཡོད། འགྲོ་ཀུན་བདེ་དགེས་འཚོ་བའི་སྨོན་ལམ་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ༡༩༨༥ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ལ། ཞེས་སྩལ།

སྐྱབས་རྗེ་རྫ་རོང་འཁྲུལ་ཞིག་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་མལ་ལྗགས་བཤད།

སྲིད་ཞིའི་རྣམ་འདྲེན་ྋསྐྱབས་མགོན་ཕྱག་ན་པདྨོ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་ཞབས་ཟུང་སྲིད་མཐར་བརྟན་པའི་གསོལ་འདེབས་འཆི་མེད་བདུད་རྩིའི་སྒྲ་དབྱངས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།།

ཨོཾ་སྭསྟི། འཆི་མེད་ཚེ་དང་ཡེ་ཤེས་མཐའ་ཡས་མགོན།། འཆི་མེད་སྣང་བའི་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་པར་རྒྱལ།། འཆི་མེད་འདོད་འཇོའི་ཡིད་བཞིན་འཁོར་ལོའི་དཔྱིད།། འཆི་མེད་ཚེ་ལྷ་རྒྱ་མཚོས་དགེ་ལེགས་སྩོལ།། རབ་འབྱམས་སྲས་བཅས་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་རྗེའི་སྤྲིན།། མཁའ་ཁྱབ་ཞིང་དུ་སྐུ་ཡི་བཀོད་པའི་ཆར།། མི་ཟད་ཕན་བདེའི་དཔྱིད་ཀྱི་རྔ་སྒྲ་ཅན།། ཀུན་མཁྱེན་ཕྱག་ན་པདྨོར་གསོལ་བ་འདེབས།། རིགས་རྣམས་ཀུན་བདག་རྗེ་བཙུན་མཁྱེན་པའི་གཏེར།། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུ་ངུར་སྨྲིག་འཛིན་པའི་གར།། བགྲེས་གུད་སྐྱོན་བྲལ་མཚན་དཔེའི་གཟི་བྱིན་སྐུ།། མི་འགྱུར་ཆོས་བདུན་ངོ་བོར་ཞབས་བརྟན་གསོལ།། ངག་གི་དབང་ཕྱུག་རྒྱལ་ཀུན་སྙིང་རྗེའི་བདག། བློ་གཏེར་བཟང་པོའི་བརྩེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ཆེས།། ཐུབ་བསྟན་ཡོངས་རྫོགས་འཛིན་མཁས་རྒྱ་མཚོའི་གསུང༌།། གཞོམ་མེད་ཆོས་འཁོར་བསྐོར་བཞིན་འཚོ་གཞེས་གསོལ།། མཐུ་སྟོབས་ནུས་པས་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ཁམས།། མ་ལུས་དབང་སྒྱུར་མཚུངས་པ་མེད་པའི་སྡེ།། འདྲེན་པ་ཡོངས་ཀྱི་གསང་འཛིན་དཔའ་བོའི་ཐུགས།། མི་ཤིགས་རྡོ་རྗེའི་ཁམས་སུ་རྟག་བརྟན་གསོལ།། རྒྱལ་བསྟན་འཛིན་ལ་འཕགས་བོད་ལོ་པཎ་དང༌།། ཆབ་སྲིད་རྒྱ་མཚོ་སྐྱོང་ལ་མེས་དབོན་སོགས།། རྣམ་མང་མཛད་པ་དེང་དུས་ཁྱོད་གཅིག་པུས།། ཡོངས་བཞེས་དཔལ་ཡོན་ཆེན་པོར་འཚོ་གཞེས་གསོལ།། སྔོན་ཆད་མ་ཁྱབ་འཛམ་གླིང་ཐ་གྲུའི་ཁྱོན།། ཐུགས་རྗེའི་ཤིང་རྟས་དམ་ཆོས་འོད་སྣང་སྤེལ།། གྲོལ་བ་དྲུག་གིས་འབྲེལ་ཚད་དོན་ལྡན་དུ།། འགོད་པའི་དེད་དཔོན་ཆེན་པོར་ཞབས་བརྟན་གསོལ།། ལྷག་པར་གངས་ཅན་སྐྱེ་འགྲོ་དམར་མིན་མཐུས།། ཆེ་ཆེར་མནར་ཡང་རླབས་ཆེན་སེམས་དཔའ་ཆེའི།། ཐབས་མཁས་རྟུལ་ཕོད་རྒྱལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས།། ཕན་བདེར་དབུགས་འབྱིན་ངོམས་བཞིན་འཚོ་གཞེས་གསོལ།། ཀུན་ནས་དགའ་བ་འབུམ་ལྡན་ལྷའི་ཕོ་བྲང༌།། གྲུ་འཛིན་གཉིས་པའི་གཞལ་མེད་ཁང་ཆེན་པོར།། ཁྱོད་ཞབས་གསེར་གྱི་འདབ་སྟོང་མྱུར་བཀོད་དེ།། གླིང་ཀུན་ཞི་བསིལ་དམ་པས་མཛེས་གྱུར་ཅིག། ཕྱི་མཐའ་གཟིགས་པའི་གསུང་གིས་ལེགས་འདོམས་ཀྱང༌།། མི་སྲུན་ལྔ་བདོའི་ལས་ངན་བརླང་སྤྱོད་ཀྱིས།། བཀའ་ལས་ལྡོག་ཀུན་ནོངས་ཤིང་འགྱོད་སྡོམ་གྱིས།། བཀའ་བཞིན་བླང་དོར་སྙིང་ནས་སྒྲུབ་ནུས་གསོལ།། དེའི་མཐུས་མགོན་ཁྱེད་ཞབས་བརྟན་བཞེད་དགུ་འགྲུབ།། ཐུབ་པའི་བསྟན་དང་དེ་འཛིན་སྐུ་ཚེ་བསྲིངས།། རྒྱལ་ཁམས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་བསིལ་རིའི་ལྗོངས།། ཆབ་སྲིད་རང་དབང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ།། མདོར་ན་བདག་སོགས་ཆེར་སྙིགས་འགྲོ་བ་ཀུན།། སྲིད་ཞིའི་རྣམ་འདྲེན་པད་དཀར་འཆང་ཆེན་པོ།། མཉེས་པ་གསུམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་མཆོད་བྱས་ནས།། ཀུན་བཟང་རྒྱལ་སྲས་སྤྱོད་ལ་འཇུག་གྱུར་ཅིག། འཆི་མེད་བླ་མ་ལྷ་ཡི་བྱིན་རླབས་དང༌། མཆོག་གསུམ་རྒྱལ་བ་རྒྱ་མཚོའི་བདེན་པའི་མཐུས།། བདག་གིས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བཏབ་སྨོན་པའི་འབྲས།། གེགས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་བཀྲ་ཤིས་ཀུན་ཁྱབ་ཤོག།

ཅེས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་ཆེན་པོ་མཆོག་མཁའ་ཁྱབ་བསྟན་འགྲོའི་མགོན་དུ་ཞབས་ཟུང་སྲིད་མཐར་བརྟན་པའི་སླད་དུ། རབ་རྒྱལ་ཤིང་གླང་མགོ་ཟླའི་ཡར་ཚེས་དགེ་བར་འཕགས་ཡུལ་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་གནས་མཆོག་རྡོ་རྗེ་གདན་དུ། སྟོད་པ་ཐུན་མོང་གིས་རིང་ནས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་བཏབ་པའི་རེ་འབྲས་བརྟན་བཞུགས་བསྟར་འབུལ་ཞུ་རྒྱུའི་སྐལ་བཟང་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚེ་ན། གསོལ་བ་འདེབས་པའི་རྟེན་འབྱུང་དུ་མང་ཉུང་འཚམས་ལ། རྒྱན་དང༌། མངོན་བརྗོད་ཀྱིས་མ་བཅིངས་པ་ཞིག་བྲིས་ཞེས་སྟོད་པའི་བརྟན་བཞུགས་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ནས་ལྷ་རྫས་བདོག་པའི་སྐྱེས་བཅས་ནན་སྐུལ་བཞིན། རང་ལ་བདེན་པའི་ངག་ནུས་དབེན་ཀྱང་དད་པའི་གསོལ་འདེབས་ཚིག་གི་སྲེད་བུར་བསྟར་བར་འགལ་བ་མེད་དམ་སྙམ་པ་དང་བཅས། མགོན་པོ་གང་གི་བཀའ་འབངས་ཡོངས་ཀྱི་གྲལ་མཐར་འཁོད་ཅིང༌། ཐུགས་རྗེའི་གྲིབ་བསིལ་དུ་འཚོ་བའི་སྐལ་བཟང་ཅན། རྫ་རོང་འཁྲུལ་ཞིག་ཞྭ་སྤྲུལ་དུ་འབོད་པ་རྨོངས་བརྟུལ་ངག་དབང་ཆོས་ཀྱི་བློ་གྲོས་པས་མི་ཕྱེད་དད་པས་སྙིང་ནས་གསོལ་བ་བཏབ་པ་དེ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲུབ་པར་གྱུར་ཅིག བཛྲ་ཨཱ་ཡུརཛྙཱ་ན་ཏིནྟུ།། ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་གྲངས་ ༣༥༥༨༥ སྟོད་པའི་བརྟན་བཞུགས་གོ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་ནས་འགྲོ་གྲོན་བཏང་སྟེ་ནཻ་པཱ་ལའི་རྒྱལ་སར་ ༡༩༨༥ ལོར་པར་བསྐྲུན་ཞུས་ཏེ་ཆོས་སྦྱིན་དུ་སྤེལ།།

༡༩༨༦ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༣ ལ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་བཞུགས་སྒར་དྷ་རམ་ས་ལ་ཐེག་ཆེན་ཆོས་གླིང་དུ་བླ་མ་མཆོད་པའི་བཀའ་ཁྲིད་སྐབས་ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་ཕེབས་པའི་བཀའ་སློབ་ཟུར་འདོན་ཞུས་པ།

སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་སྲུང་མའི་གཙོ།། མྱུར་མཛད་མགོན་དང་རྣམ་སྲས་ལས་གཤིན་སོགས།། ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་སྲུང་མ་ཞེས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དྲག་ཏུ་ཁྲོས་པ། སྲུང་མའི་རྣམ་པར་བསྟན་པ་མགོན་པོ་ཕྱག་དྲུག་པ་གཙོ་བོ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོའི་སྲུང་མ། ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་མ་སྲུང་རྒྱུ་དེ་རྣམ་སྲས་དགྱེས་པའི་རྒྱུ་མཆོག་ཡིན་པ་རེད། མ་གཞི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྲུང་མ་ཚང་མ་ཚུལ་ཁྲིམས་གཙང་མ་ལ་དགྱེས་ཀྱི་རེད་དེ་ཁོ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཅིག་ཡོད་པ་རེད། སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྐབས་ལ་བསླབ་པ་གསུམ། དེའི་ནང་ཚན་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པའི་ཉམས་ལེན་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ཡིན་དུས་སྐྱེས་བུ་འབྲིང་གི་སྲུང་མ་དེ་རྣམ་སྲས། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུའི་སྐབས་ལ་ལས་འབྲས་དགེ་སྡིག་འདོར་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན་དུས། དགེ་སྡིག་ཤན་འབྱེད་དམ་ཉམས་སྲོག་གི་གཤེད།། གསུངས་པ་བཞིན་ཆོས་རྒྱལ་དེ་དགེ་སྡིག་ཤན་འབྱེད། སྐྱེས་བུ་ཆུང་ངུ་དང་ཐུན་མོང་བའི་སྲུང་མ་ཡིན་པ་དེ་འདྲ་རེད། གང་ལྟར་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་ཕྱག་བཞེས་ལ་སྲུང་མ་བསྟེན་རྒྱུ་དེ་ཡང་ལམ་གྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་པ་གཅིག་དགོས་གསུངས་ཡོད།

ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྲུང་མ་བཤད་པ་ཡིན་ན་མགོན་པོ་དང་ཆོས་རྒྱལ་གཉིས་ཡིན་པ་རེད། དེ་ཡིན་དུས་རྒྱུད་སྨད་ལ་ཆོས་རྒྱལ་གཙོ་བོ་ཡིན་པས་རྟག་པར་བརྐྱངས་བསྐུམས་མ་འདོན་པ་དང༌། རྒྱུད་སྟོད་ལ་རྟག་པར་མགོན་པོའི་མྱུར་མཛད་མ་འདོན་པ་ཡིན། འདི་གཉིས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་དགེ་ལུགས་པའི་བསྟན་པ་འཛིན་མཁན་གྲྭ་ཚང་འདུས་སྡེ་གཙོ་བོ་གཉིས་ཡིན། དངོས་གནས་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་རེད་འདུག རྒྱུད་སྡེའི་འཆད་ཉན་གསང་བ་འདུས་པ་གཙོ་བོ་ཡིན། རྒྱུད་དེའི་འཆད་ཉན་དུས་ད་ལྟ་བར་དུ། རྐང་གྲངས་མ་ཆད་ཙམ་འཛིན་མཁན་དེ་རྒྱུད་པས་བཟུངས་ཡོད། བླ་མ་སྐུ་སྒེར་གྱི་གསུང་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་གནང་མཁན་ཚོའི་ནང་ལ་རྒྱུད་སྡེའི་ཁྲིད་གནང་མཁན་ཉུང་ཉུང་རེད།

བྱས་ཙང་རྒྱུད་རིམ་རྒྱུད་པའི་རྒྱུད་རིམ་ཁོ་རང་ལ་གཏུགས་ན་མ་གཏོགས་ཁག་པོ་རེད། དུས་ད་ལྟ་ཡིན་ནའང་འདུས་པའི་འཆད་ཉན་གྱི་རྒྱུན་མ་བརླག་པ་དེ་རྒྱུད་པ་གྲྭ་ཚང་གཉིས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་ལྟ་བུ་ཡིན། ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད་འདུག མགོན་ཆོས་གཉིས་དང༌། དེའི་ནང་ཚན་ནས་དགེ་ལུགས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་ཆོས་སྐྱོང་ཡང་འཇམ་དབྱངས་གསུངས་པ་ལྟར་ཆོས་རྒྱལ་ཡིན། ཆོས་རྒྱལ་ཕྱི་ནང་གསང་གསུམ་ནང་ནས་གཙོ་བོ་ནང་སྒྲུབ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བརྐྱངས་བསྐུམས་མ་མཛད་པ་ལྟར། ནང་སྒྲུབ་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན། དེ་གསུམ་པོ་གཙོ་བོ་ཡིན། དགེ་ལུགས་པའི་སྲུང་མ་དེ་གསུམ་པོ་མ་གཏོགས་དགོས་པ་མ་རེད། ངས་ཁ་ཤས་ལ་རྩེད་མོ་བྱས་ནས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ་ལ་ཉི་མ་གཅིག་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་གཤེགས་བཞག་ཟེར་ནས་བསྔོ་རྟེན་འབྱོར་གྱི་འདུག་ན་དགེ་ལུགས་པ་ལ་སྲུང་མ་གསར་པ་གཅིག་བཙལ་དགོས། དེ་མ་བྱུང་བར་དུ་དགེ་ལུགས་པ་ལ་ཆོས་སྐྱོང་གཞན་དག་དགོས་པ་མ་རེད་ཅེས་ངས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། འདི་ལ་གནད་འགག་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་བླ་མ་བློ་བཟང་ཐུབ་དབང་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་ཆགས་སྡང་ཉེ་རིང་ག་ལ་ཡོད། ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་རྩ་བ་ནས་ཡོད་པ་མ་རེད།

ཡིན་ནའང་གདུལ་བྱའི་ངོས་ནས་ཁྱེད་ནི་བླ་མ། ཁྱེད་ནི་ཡི་དམ། ཁྱེད་ནི་མཁའ་འགྲོ་ཆོས་སྐྱོང་སྟེ། ཞེས་གསོལ་བ་བཏབ་ན་འཕྲིན་ལས་གཅིག་ཡོང་རྒྱུ་ཡོད་རེད། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྐྱོང་ཚོ་ལ་ཡིན་ན་ཡང་ས་བཅུའི་དབང་ཕྱུག་ཆོས་སྐྱོང་དེ་ཚོ་ལ་ཉེ་རིང་ཆགས་སྡང་ག་ནས་ཡོད། ང་རང་ཚོའི་ངོས་ནས་ཆོས་སྐྱོང་ཟེར་ནའང་ཁྱེད་རང་ཡིན། ཞི་བའི་འཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་མཁན་ཡང་ཁྱེད་རང་ཡིན། རྒྱས་པའི་འཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་མཁན་དེ་ཡང་ཁྱེད་རང་ཡིན། དབང་གི་འཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་མཁན་དེ་ཡང་ཁྱེད་རང་ཡིན། དྲག་པོའི་འཕྲིན་ལས་སྒྲུབ་མཁན་དེ་ཡང་ཁྱེད་རང་ཡིན་ཞེས་ལབ་པ་ཡིན་ན་ཕན་གྱི་རེད།

རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་དངོས་གནས་དྲང་གནས་ཀྱི་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད་ཡོད་མཁན། རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་སེང་གེ་མན་ཆད་ནས་བཟུང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཀའ་བསྒོས་གཉེར་གཏད་ཡོད་མཁན་གྱི་ཆོས་སྐྱོང་དེ་ཚོ་འཆར་ཅན་ལྟ་བུར་ཕྱིན། དེ་མིན་པའི་ལྷ་གསར་པ་འདྲ་མི་འདྲ་དེ་འདྲ་བསྟེན་ན་ཡག་པོ་མ་རེད། བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས་རྒྱུ་ཞིག་རེད་འདུག ལམ་སེང་བཟང་པོ་གཡམ་རྒྱུགས་བྱེད་མི་རུང༌། བླ་མ་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་དེ་འདྲས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སོ་སོའི་སྒོས་ཀྱི་ཆོས་སྐྱོང་འདྲ་མི་འདྲ་གནང་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་རེད།

དེ་སོ་སོའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་རྣམ་ཐར་ཡོད་པས། བྱུས་གཏོགས་བྱེད་དགོས་པ་གང་ཡང་མི་འདུག དགེ་ལུགས་པ་སྤྱིའི་འགྲོ་སྟངས་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་ད་ལྟ་ཞུས་པ་བཞིན་ཁ་ནས་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་སྲུང་མ་ཞེས་ལམ་སྤྱིའི་འགྲོ་སྟངས་དང་མཐུན་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་བཤད་ཀྱིན་བཤད་ཀྱིན་ལ་དངོས་སུ་ལག་ལེན་བཀལ་ནས་ཡོང་དུས་ཤར་ནུབ་གོ་འཛོལ་བའི་བཟོ་འདྲ་པོ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མ་རེད། དེའི་སྐོར་ང་ལ་སྐད་ཆ་བཤད་རྒྱུ་མང་པོ་ཡོད། ང་ལ་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་ཞིག་བྱུང༌། ལོ་མང་པོའི་རིང་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱས་ནས་ང་རང་ལ་ཉམས་མྱོང་མང་པོ་བྱུང་བའི་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་ཀྱི་ཡོད།

གང་ལྟར། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་སྲུང་མ་དེ་གཙོ་བོ་བྱས། དེ་ནས་རྒྱུད་ཀྱི་སྐབས་ནས་དངོས་སུ་བསྟན་པའི་སྲུང་མ་མགོན་པོ་ཕྱག་བཞི་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་རེད། མགོན་པོ་གུར། མགོན་པོ་ཞལ། གུར་ཞལ་གྱི་བཀའ་སྡོད་གྲས་ལ་ལྕམ་སྲིང་སླེབས་ཡོང་གི་ཡོད། ལྕམ་སྲིང་དྲེགས་པའི་རྗེ་བོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་པ་ལྟར་ཡིན་ཡང་དྲེགས་པའི་ཁོངས་ལ་མེད་པ་རེད། མ་གཞི་ང་རང་ཚོ་མིའི་རྒྱུད་ཚོད་ཐིག་རྒྱུ་དེ་ཕྱིར་མི་ཟློག་པའི་རྟགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་རྒྱུད་ཚོད་དཔག་རྒྱུ་ཡོད་པ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་མིའི་རྒྱུད་ཚོད་ཐིག་རྒྱུ་ཁག་པོ་རེད། ལྷག་དོན་ལྷའི་རྒྱུད་ཚོད་ཐིག་རྒྱུ་དེ་ལས་ཀྱང་ཁག་གི་རེད། དེར་བརྟེན་སྲུང་མ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཁ་ཤས་འཇིག་རྟེན་པ་རེད་ཟེར་ནས་མར་བཞག་དགོས་པ་འདྲ་པོ། ཁ་ཤས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་རེད་ཟེར་ནས་ཡར་བཞག་དགོས་པ་དེ་ཚོ་ཁག་པོ་རེད།

རྒྱུ་མཚན་གང་འདྲ་ཞིག་གི་ཐོག་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ནས་གསུངས་ཀྱི་ཡོད་དམ་མི་ཤེས། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྲུང་མ་ནི་རེད་མི་འདུག རྗེ་ཡབ་སྲས་སྐབས་དམིགས་བསལ་གྱི་འབྲེལ་བ་གང་ཡང་ཡོད་ས་མ་རེད། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་བྱུང༌། དགེ་འདུན་གྲུབ་པས་བཀྲིས་ལྷུན་པོ་ལ་ལྷ་མོ་དེ་གཙོ་བོ་གནང༌། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་དེའི་ཡང་སྲིད་ཡིན་དུས་ལྷ་མོ་གཙོ་བོ་གནང༌། དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ་འབྲས་སྤུངས་སུ་ཕེབས་ནས་འབྲས་སྤུངས་ཁྲི་པ་གནང་མཇུག་ལ་སེ་རའི་ཁྲི་པའང་གནང་སྟེ། སེར་འབྲས་ཀྱི་ཁྲི་པ་གནང་ནས་བཞུགས་དུས་འབྲས་སྤུངས་ལ་ལྷ་མོ་གཙོ་བོ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་ཆགས་པ་ཡིན་ས་རེད། དུས་ཕྱིས་སེར་འབྲས་ཚོ་ནས་ཡན་ལག་དང༌། ཉིང་ལག་གི་ཚུལ་དུ་བུ་དགོན་ལྟ་བུ་མདོ་སྟོད་སྨད། དབུས་གཙང་ས་ཁུལ་མང་པོ་ཞིག་ཏུ་ཁྱབ་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་མང་པོ་གཅིག་གི་སྲུང་མར་གྱུར།

འབྲས་སྤུངས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་གནས་ཆུང་རྡོ་རྗེ་གྲགས་ལྡན་ཡང་དེ་ག་ནང་བཞིན་བྱས་ནས་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་མང་པོ་གཅིག་གི་སྲུང་མར་གྱུར་པ་རེད། འབྲས་སྤུངས་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་བཀྲིས་འཁྱིལ་དང༌། སྐུ་འབུམ། བཀྲིས་འཁྱིལ་གྱི་ཁོངས་གཏོགས་དགོན་པ་མང་པོ་དང༌། སྐུ་འབུམ་གྱི་འབྲེལ་ཡོད་དགོན་པ་མང་པོ་ལ་དེ་འདྲའི་འབྲེལ་བ་བྱུང་འདུག གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་འདི་ཚོ་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད་བཤད་དགོས་གནད་མི་འདུག དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་དང༌། དེ་འདྲ་བའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྲུང་མ་དེ་ཚོ་ཚོགས་ཞིང་ནང་ལ་སོ་སོའི་བསྟེན་པའི་སྲུང་མ་གལ་ཆེ་བ་རྣམས་འདི་འདྲ་བྱས་ཏེ་བཀོད་པ་རེད།

ཐམས་ཅད་བཀོད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅང་མེད། ཚོགས་ཞིང་གི་གྲས་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷ་བཀོད་པ་ཡིན་ན་སྐྱབས་འགྲོ་སྟོངས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པ་ཆེས་ནན་པོ་བྱས་ཏེ་ྋརྒྱལ་མཆོག་བསྐལ་བཟང་དང༌། ཕུར་ལྕོགས་ངག་དབང་བྱམས་པ་སོགས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་གསུངས་ཀྱི་ཡོད་ཅེས་ཁྲིད་ཡིག་ནང་གསལ་ཡོད་པས་འཇིག་རྟེན་པའི་སྲུང་མ་ཚོགས་ཞིང་ནང་ལ་བཀོད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་ལྟ་བུ་ད་ལྟ་ཞུས་པ་བཞིན་ངའི་ངོས་ནས་ཆ་བཞག་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང༌། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྲུང་མ་ཆགས་ཡོད།

ཡིན་ནའང་འཇིག་རྟེན་དྲེགས་པའི་ཚུལ་བཟུང་ནས་འཇིག་རྟེན་དྲེགས་པའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ་ཡིན་དུས་གལ་ཏེ་ཚོགས་ཞིང་ནང་ལ་བཀོད་པ་ཡིན་ན་སྐྱབས་འགྲོའི་བསླབ་བྱ་དང་འགལ་ཡོང་གི་རེད། ཤེས་སོང་ངམ། དཔེར་ན། རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ་ལྟ་བུ་ངེས་པ་དོན་ལ་ྋརྒྱལ་བ་རིགས་ལྔའི་རྣམ་སྤྲུལ་ཡིན་པ་རེད། ཏན་ཏན་ཡིན་གྱི་རེད།

ཡིན་ནའང་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་དྲེགས་པའི་ཚུལ་ལ་བཞེངས་པ་ཡིན་དུས་ང་རང་ཚོའི་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་བསྟེན་ཚུལ་དེ་དྲེགས་པ་སྤྱིར་བཏང་གཞིར་བཞག་ཐོག་ནས་བསྟེན་དགོས་པ་མ་གཏོགས་ངེས་དོན་གཅིག་རེད་ཟེར་ནས་དེའི་ཐོག་ནས་མགོ་འབུལ་ལུས་འབུལ་ཞུ་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་དེ་དང་དེ་འདྲ་བའི་དྲེགས་པའི་གྲས་ལྷ་འདྲ་མི་འདྲ་དེ་ཚོའི་གྲས་ཀྱང༌། དེ་དེ་བཞིན་བྱས་ནས་གསོལ་གསོལ་འདེབས་ཞུ་སྟངས་འཕྲིན་ལས་བཅོལ་བ་ལྟ་བུ་བྱ་རྒྱུ་རེད་མ་གཏོགས་མགོ་འབུལ་ལུས་འབུལ་བྱས་ནས་ཡག་པོ་ཡོད་མ་རེད། བཟང་པོ་གཡམ་རྒྱུག་འདི་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཀྱང་སྐྱོན་ལྷགས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད།

ལྷག་པར་བོད་སྤྱི་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཆ་ནས། དེ་རིང་འདིར་ཁྱེད་རང་ཚོ་བོད་ནས་འབྱོར་བ་གང་ཙམ་ཡོད། བར་ལམ་ཆོས་སྐྱོང་སྐོར་ལ་ངས་རྙོག་གྲ་མང་པོ་བཤད་དགོས་པའི་གནས་ཚུལ་ཆགས་པ་རེད། རྒྱ་གར་ལ་ཡོད་པ་ཚོས་ཤེས་གསལ་རེད་ངས་འདིར་བསྐྱར་བཤད་བྱེད་དགོས་དོན་མི་འདུག སྐད་ཆ་རྙིང་པ་རེད། ང་རང་ཡང་བཤད་འདོད་གང་ཡང་མི་འདུག ཡིན་ན་ཡང་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་འཇོན་གྱི་མི་འདུག་སྟེ། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་འགན་ངའི་སྒང་ལ་བབས་བསྡད་འདུག་མ་གཏོགས་སུ་གཅིག་གིས་གཡས་སྐྱོར་གཡོན་སྐྱོར་བྱེད་མཁན་མི་འདུག སྤྱི་པའི་འགན་ང་ལ་འཁྲི་དུས་དེ་ལ་དཔགས་པའི་ཁ་ཤས་ལ་ཁ་ཕོག་སྣ་ཕོག་འགྲོ་གི་ཡོད་ནའང་སྤྱི་པའི་དོན་དག་ལ་མ་ལབ་ན་འགྲིགས་ཀྱི་མི་འདུག གང་ལྟར་བར་ལམ་ཆོས་སྐྱོང་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་སྐོར་ལ་རྙོག་གྲ་མང་པོ་ཞིག་བྱུང་བ་རེད།

རྒྱ་གར་ལ་སྡོད་མཁན་ཁྱེད་རང་ཚོས་གནས་ཚུལ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད་པས། ལབ་དགོས་དོན་གང་ཡང་མི་འདུག བོད་ནས་ཡོང་བ་ཁྱེད་རང་ཚོས་འདིར་གང་ལྟར་བརྟག་དཔྱད་མ་བྱས་པར་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་ཆོས་སྐྱོང་རེད་ཟེར་ནས་གཡམ་རྒྱུགས་བྱས་པ་ཡིན་ན་བོད་བསྟན་སྲིད་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ཡག་པོ་ཡོད་མ་རེད། དེ་ལ་ཏན་ཏན་གཅིག་འདུག དེ་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་རྙོག་པོ་མང་པོ་མི་ཤེས་ཀྱང༌། ད་ལྟ་ལབ་པ་བཞིན་དྲེགས་པའི་རིགས་དེ་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོ་ལ་ག་རེ་ཤར་ནས་ཡོད་པ་དེ་གཞིར་བཞག་ཐོག་ནས་བསྟེན་དགོས། གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་ང་ཚོའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་རེད། ང་རང་ཚོའི་རྒྱུད་ལ་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་རྟོགས་པ་རིམ་པས་སྐྱེས་ནས་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་དོན་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། སྤྱོད་ཐུབ་པ་ཞིག་དང༌། སྤྱོད་ནུས་པ་ཞིག་ཏུ་སོ་སོའི་རྒྱུད་ཚོད་སླེབས་སོང་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་རེད།

དེ་འདྲའི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་དོན་དེ་རང་གི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་མ་ཐུབ་པའི་རིང་ལ་ང་ཚོས་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོའི་གྲགས་ཚོད་དེའི་རྗེས་སུ་འབྲང་ནས་འགྲོ་དགོས། དེའི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན། རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་དང་པོའི་ཡོང་ཁུངས་བཤད་ཡོང་དུས། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་མ་འགྲིགས་ནས་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་བྱུང་བ་མ་གཏོགས། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་འགྲིགས་དྲགས་ནས་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་བྱུང་བ་ཞིག་མ་རེད། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དང་པོ་བཙུགས་མཁན་དེ་ཡིན། འདི་འདྲའི་ཐོག་ནས་དཔེར་ན་ད་ལྟའང་བོད་ནང་ལ་བོད་མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ྋརྒྱལ་བ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཞེས་ང་ལ་རེ་ལྟོས་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ངས་འཇོན་གྱི་ཡོད་མ་རེད།

དངོས་གནས་དྲང་གནས་ངས་དེ་རིང་ཁ་སང་བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་གི་གནས་ཚུལ་གཉན་འཕྲང༌། འགག་དོག་པོ་འགན་ཆེན་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཁྱོགས་མཁན་མི་གཅིག་ཆགས་ཡོད་མ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་སོ་སོའི་ཚེ་སྔོན་མའི་ལས་དང་སྨོན་ལམ་དང༌། བོད་སྤྱི་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ང་རང་ཚོའི་ལས་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་ང་ཨ་མདོའི་ཕྲུ་གུ་ལུང་པ་རྒྱུས་མེད་ཁུག་ཀྱོག་གཅིག་ནས་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་གྲས་ལ་སླེབས་པ་རེད། ང་རང་སོ་སོ་སྒེར་གྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནས་སྟངས་ག་རེ་ཡིན་རུང་མིན་རུང༌། སྤྱིའི་ཐོག་ནས་ང་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཁྲི་དེའི་སྒང་ལ་བསྡད་ཡོད་པ་དང༌། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་ཁྲི་དེའི་སྒང་ལ་བསྡད་དེ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མཇུག་མཐུད་ཀྱི་ཡོད་པའི་སྐད་ཆ་རེད།

སྤྲུལ་སྐུ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་དང༌། གཟིམ་ཁང་གོང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དང་མ་འགྲིགས་པའི་གླེང་གཞི་འདིའི་ཐོག་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་དུས་ཕྱི་ནང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཀྱིས་མ་འགྲིགས་པ་གཅིག་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད། ངས་ཟུར་དུ་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་ལ་ཡག་ཤག་ཉེས་ཤག་བཤད་དགོས་དོན་གང་ཡང་མེད། ང་རང་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་རྒྱལ་ཆེན་ཤུགས་ལྡན་ལ་འབྲེལ་བ་བྱུང་ཡོད། ཡིན་ནའང་དུས་ཕྱིས་བསྟན་སྲིད་སྤྱིའི་གནས་ཚུལ་གཅིག་ལ་ཐུག་ཡོང་དུས་མ་བདེ་བ་གཅིག་ཆགས་ཡོང་གི་འདུག

བསྟན་སྲིད་སྤྱི་ཙམ་མ་ཟད་པའི་རི་བོ་དགེ་ལུགས་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཆ་བཞག་པ་ཡིན་ནའང་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་ཐོག་ནས་ཕྲན་བུ་འགྲིགས་ཀྱི་མེད་པ་འདྲ། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས། གང་ལྟར་ང་རང་ཚོ་ཐ་མལ་པའི་ཐུན་མོང་གདུལ་བྱའི་སྣང་ངོར་འགྲོ་སྟངས་གཞི་ལ་བཞག་པའི་ཐོག་ནས་བྱེད་སྟངས་ཤེས་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱི་རེད། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པས་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཟེར་བ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་བརྩི་བ་རེད། ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཟེར་བ་དེ་སེམས་ཅན་ལས་དང་པོ་བའི་སྣང་ཚུལ་གྱི་བློ་དེ་གལ་ཆེན་བརྩི་གི་ཡོད།

བརྩི་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བླང་དོར་གྱི་དོན་ལ་གཏུགས་ནས་གསུངས་ཡོད། རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་བཤད་ཡོང་རྒྱུ་དེ་འབྲས་བུའི་དུས་ཀྱི་སྐོར་གཙོ་བོ་བྱས་ནས་གསུངས་ཡོང་གི་ཡོད་པ་དང༌། ས་སྐྱའི་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་གསུངས་རྒྱུ་དེ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བའི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་འཆར་ཚུལ་གཙོ་བོར་གསུངས་ཡོད།

འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པས་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་འཇོག་རྒྱུ་དེ་ང་རང་ཚོ་ཐ་མལ་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་གནས་སྐབས་ཀྱི་བློ་ལ་འཆར་ཚུལ་རྣམས་གཙོ་བོ་བྱས་ནས་གསུངས་ཡོད། དེ་འདྲའི་གསུངས་རྒྱུན་གཅིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཕྲན་ཙམ་བསམ་བློ་གཏོང་ས་ཞིག་ཡོད་ས་རེད། གང་ལྟར་དེ་འདྲའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ང་ཚོས་ཤེས་དགོས་རྒྱུ་གཅིག་རེད་འདུག ཤེས་སོང་ངམ། མི་སྒེར་སོ་སོའི་གནས་ཚུལ་ནི་ཐ་དད་རེད། ཆོས་བྱེད་དང་མི་བྱེད་སོ་སོ་རང་དབང་རེད།

དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་སྲུང་མ་ག་འདྲ་བསྟེན་དང་མ་བསྟེན། ཡི་དམ་ག་འདྲ་བསྟེན་དང་མ་བསྟེན་ཟེར་རྒྱུ་དེ་སོ་སོར་རང་དབང་རེད་མ་གཏོགས་དེར་སུ་གཅིག་གིས་རྙོག་གྲ་བཤད་མཁན་མེད། བོད་སྤྱི་པའི་དོན་དག་དང༌། བོད་བསྟན་སྲིད་ཀྱི་དོན་དག་ལ་ཐུག་ཡོང་དུས། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོ་གཙོ་བོ་ཡིན། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་པོ་སྐུ་ལྔ། བསྟན་མ་བཅུ་གཉིས་དེ་ཚོ་གཙོ་བོ་ཡིན། རི་བོ་དགེ་ལུགས་པ་སྤྱི་ལ་ཐུག་ཡོང་དུས་གཙོ་བོ་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་དང༌། མགོན་པོ། དེའི་ནང་ནས་གཙོ་བོ་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་རེད། དེ་ཡང་ཤེས་དགོས་པ་རེད། ཁྱེད་ཚོ་ཨམ་ཅོག་ཚ་གི་མི་འདུག་གམ། གང་ལྟར་སྲུང་མའི་འགྲོ་སྟངས་ད་ལྟ་ཞུས་པ་བཞིན་ཚོགས་ཞིང་གི་གྲས་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་དྲེགས་པ་བཀོད་པ་ཡིན་ན་ཉེན་ཁ་ཆེན་པོ་ཡོད།

ངའི་གོ་ཐོས་གཅིག་ལ། ཁམས་ཕྱོགས་ས་ཆ་ཁ་ཤས་ལ་གཤིན་པོའི་རྗེས་འཇུག་ཆེད་རྒྱལ་ཆེན་ལ་འབུམ་ཚོགས་འབུལ་མཁན་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་ས་རེད། གཅིག་བྱས་ན་དགོས་པ་རྒྱུ་མཚན་ཆེན་པོ་ཡོད་འགྲོ། བསྟན་པ་སྤྱིའི་རྣམ་བཞག་གི་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་བཤད་པ་ཡིན་ན་དེ་ཡག་པོ་མ་རེད། ཡང་ངས་དག་སྐྱེལ་ཞུ་དགོས་པ་གཅིག་ལ། འདི་ཚོའི་གྲས་ཀྱི་རྙོག་གྲ་དེའི་སྐོར་ལ་ངས་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་ལ་ང་རང་གིས་བློ་རྣམ་དཔྱོད་ཆེ་མདོག་ཁ་པོ་བྱས་ནས་བཤད་པ་དང་བསྟན་པ་གང་ཡང་མེད། འདི་ཚོ་ཚང་མ་ལ་མོ་བརྒྱབ། ཟན་བརྟགས་བསྒྲིལ། ཏན་ཏན་བྱས་ཏེ་ཐག་བཅད་པ་ཞིག་ཡིན།

གཞན་དག་ཕར་ཞོག་དེ་རིང་འདིར་བཀའ་ཆོས་ཚོགས་པ་འདིའི་སར། དེའི་སྐོར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་དང་མི་རྒྱག་ཀྱང་ངས་མོ་བརྒྱབ་ནས་ཐག་བཅད་པ་ཡིན་མ་གཏོགས་ངས་ཕོ་རྒོད་མདོག་ཁ་པོ་བྱས་ནས་ལབ་པ་གང་ཡང་མིན། ཤེས་སོང་ངམ། དྲེགས་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་དང༌། དེ་བཞིན་ཡུལ་ལྷ། གཞི་བདག་དེ་ཚོའི་གྲས་བསྟེན་མི་ཆོག་ཟེར་བ་མིན། དེ་ཚོའི་གྲས་བསྟེན་གསོལ་ཆོག་གི་རེད།

དཔེར་ན་ནང་ལ་ནང་ཚགས་གྲོགས་པོ་དེ་འདྲ་ལ་ལས་བཅོལ་བ་ལྟ་བུ་བྱས་ནས། དཔེར་ན་སོ་སོར་མི་ལག་གཅིག་བསྒྲིགས་དེ་ལ་ལྟོ་ཆས་སྤྲད་དེ། ཁྱེད་རང་དེ་རིང་ང་ལ་རོགས་བྱེད་རོགས་ཞེས་ལབ་པ་བཞིན་བྱས་ན་འགྲིགས་དེ་སོ་སོའི་བླ་མ་བསྟེན་པ་དེ་འདྲ་གང་ཡང་མིན། སྐྱབས་ལ་བསྟེན་པའང་གང་ཡང་མིན། གྲོགས་པོ་མི་ལག་བསྒྲིགས་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་དྲེགས་པ་དེ་ཚོའི་གྲས་སོ་སོ་སྒེར་གྱིས་བསྟེན་གྱི་ཡོད་པ་དང༌། འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཡིན་ན། དེ་ཚོར་གཏོར་མ་སྦྱིན། འཕྲལ་སེལ་གྱི་འཕྲིན་ལས་བཅོལ་གྱི་ཡིན་ན། བྱས་ཆོག་གི་རེད། ང་རང་ཚོ་བོད་ལ་དུས་ཕྱིས་བསངས་གསོལ་མང་པོ་གཅིག་བྱེད་ཀྱི་འདུག་པ་དེ་ཡག་པོ་རེད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ངོ་ཐོག་གཏིང་ཟབ་པོའི་ཐོག་ནས་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ཡིན་ན་བསངས་གསོལ་ཟེར་རྒྱུ་དེ་ཚོའི་གྲས་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད། ཧ་ཅང་མནངས་ཆེ་རྒྱུ་གང་ཡང་ཡོད་མ་རེད།

ཡིན་ན་ཡང་ད་ལྟ་དང་འབྲེལ་བའི་གནས་སྐབས་ལ་བསངས་ཞེས་པའི་ཚིག་དེའི་གོ་དོན་མ་དག་པ་བསངས་བའི་གོ་བ་ཞིག་ཡོད་པ། འདི་འདྲའི་ཐོག་ནས་གང་ལྟར་མི་གཙང་བའི་གྲིབ་དང༌། བཙོག་གྲིབ་དང༌། ཉམས་གྲིབ། འཁོན་གྲིབ། དམ་གྲིབ་ཟེར་རྒྱུ་དེ་གྲས་བསངས་པ་ལ་ཁོ་རང་ཁོ་རང་གི་རྫས་ཀྱི་ནུས་པ་གཅིག་ཡོད་ས་རེད། སྤྱིར་བཏང་ང་རང་ཚོའི་གྱོན་གོས་དང༌། ཁང་པའི་ནང་ལ་དྲི་མ་ངན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཡིན་ན་བསངས་གཅིག་བདུག་ན་དྲི་མ་ངན་པ་བསངས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་པ་ལྟར། འདི་འདྲའི་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་གང་ལྟར་ནང་གི་དམ་གྲིབ། ཉམས་གྲིབ། འཁོན་གྲིབ། བཙོག་གྲིབ་ཟེར་བ་དེ་འདྲ་ཡོད་པ་ཡིན་ན་བསངས་དེ་ཚོའི་གྲས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་བྱིན་གྱིས་བརླབས། མོས་པ་བྱས་ནས་ཡོང་དུས་ཕན་གྱི་ཡོད་མ་རེད།

བར་སྐབས་བོད་ལ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་དམ་གྲིབ། ཉམས་གྲིབ། འཁོན་གྲིབ་ཟེར་བ་དེ་ཚོ་ཁྱོན་ནས་ལུང་པར་མ་ཤོང་བ་ལྟ་བུ་བྱུང་ཡོད། དེ་འདྲ་ཡིན་དུས་བསངས་གསོལ་བྱེད་རྒྱུ་ཕན་ཐོགས་ཡོང་རྒྱུ་རེད། ལྷག་དོན་རྒྱ་མིའི་ངོར་བོད་པའི་ཆོས་དད་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚོན་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད། ཡག་པོ་འདུག ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གཏིང་རིང་པོའི་སྐད་ཆ་བཤད་པ་ཡིན་ན་ལྷ་རྒྱལ་ལོ་ལབ་པ་གཅིག་པུས་འགྲིགས་ཀྱི་མ་རེད།

ང་ཚོ་ལ་དྭགས་ལ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་ཡུལ་མི་ཚོས་ཀི་ཀཱི་བསྭོ་བསྭོ་ལྷ་རྒྱལ་ལོ་ལབ་པ་རེད། དེ་དུས་སྐད་ཆ་བྱུང༌། ལྷ་དེ་ཐུབ་དབང་ལྷ་ཡི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ་ཞེས་པའི་ལྷ་དེ་ལ་གོ་ན་ཡག་པོ་འདུག གཞན་ྋརྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ང་དགེ་སློང་གཅིག་ཡིན་པ་ལ། བཙན་གཅིག་ཡོང་གི་ཡོད་པ་ལྟ་བུ། ཀི་ཀཱི་བསྭོ་བསྭོ། ལྷ་རྒྱལ་ལོ། ལྷ་རྒྱལ་ལོ་ཞེས་ལབ་ན་འཇུག་པོ་མ་རེད། སྔོན་མ་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེ་ལ་གསུངས་རྒྱུ་འདུག རྭ་སྒྲེང་ཁུལ་ལ་ཉིན་གཅིག་ལྷ་གཅིག་ཕེབས། ལྷ་དེ་ལ་ལྷ་ག་རེ་ཡིན་ཞེས་དྲིས་དུས། ང་དགེ་བཤེས་པོ་ཏོ་བ་ཡིན་ལབ་པ་རེད་ཟེར། ལྷ་ཆས་ནི་བཙན་ཞྭ་གྱོན་ཡོད་པ་རེད། བཙན་ཞྭ་གྱོན་མཁན་ཕུ་དང་ཕུ་ཟེར་མཁན་ཁོ་རང་དགེ་བཤེས་པོ་ཏོ་བ་ཡིན་ཟེར་གྱི་ཡོད་པ་རེད། ཅེས་སྩལ།

གསུམ་བཅུའི་དུས་དྲན་ཐེངས་ཉེར་བདུན་པའི་ཐོག་སྩལ་བའི་གསུང་འཕྲིན།

བོད་ཕྱི་ནང་ལ་འཁོད་པའི་རང་རིགས་སྐྱ་སེར་རྒན་གཞོན་མཐའ་དག་ལ། གངས་ཅན་བོད་མི་མང་གིས་རང་དབང་ཐོབ་ཐང་སྐྱར་གསོ་རྩོད་ལེན་བྱེད་པའི་ལས་འགུལ་ཆེན་པོ་ཞིག་བརྩམས་ནས་ད་ཕན་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བདུན་འཁོར་འགྲོ་གི་ཡོད་པ་རེད། ང་ཚོའི་བོད་མི་རིགས་ནི་ལྷག་བསམ་ལྡན་པ། ཡ་རབས་གཤིས་བཟང་ལྡན་པ། རྣམ་དཔྱོད་ཤེས་རིག་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ཅིང༌། ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་གི་མི་རིགས་འདྲ་འདྲའི་ནང་ནས་གཞུང་བཟང་ཚད་འཛིན་འོས་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ངེས། དེ་འདྲའི་མི་རིགས་འདིས་ཉེ་བའི་ཆར་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་གི་དོན་དུ་དཀའ་ཚེགས་ཆེན་པོ་དང་དུ་བླངས་ནས་མི་གྲངས་ས་ཡ་བརྒལ་བ་དུས་མིན་འཆི་རྐྱེན་དུ་གྱུར། མི་མང་པོ་ཞིག་གི་ལུས་སེམས་ཐོག་དཀའ་སྡུག་མཐའ་ཡས་པ་ཞིག་མྱངས་པའི་རླབས་ཆེན་གྱི་མི་དེ་དག་ལ་ད་རིང་ང་ཚོས་རྗེས་དྲན་བྱེད་རྒྱུ་དང༌། མ་འོངས་པ་ལ་ཡང་དེ་ལྟ་བུའི་བྱས་རྗེས་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཀྱི་དཔའ་བོ་དཔའ་མོ་དེ་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་དང༌། རེ་འདུན་གང་ཡོད་པ་དེ་དག་ང་ཚོས་མཇུག་མཐུད་ནས་འགྲུབ་པའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པས་ཚང་མས་སྔར་བཞིན་ལྷག་བསམ་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། ལྷག་པར་ཉེ་དུས་བོད་ནང་ཕྲན་བུའི་གནས་ཚུལ་བཟང་དུ་འགྲོ་གི་ཡོད་ན་ཡང༌། ཚང་མས་ང་རང་ཚོའི་ཐོག་མའི་དམ་བཅའ་བརྟན་པོ་སྙིང་ལ་བཀོད་པ་དེ་ནམ་ཡང་མི་བརྗེད་པ་དང༌། འགྱུར་བ་མེད་པར་གནས་ཀྱི་ཡོད་པ་དེ་བསྔགས་པར་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ངོས་ནས་ད་རིང་གི་གོ་སྐབས་འདིར་རྗེས་སུ་ཡི་རངས་དང༌། ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ་གི་ཡོད།

བོད་ནི་ས་བབ་དང༌། མི་རིགས། རིག་གཞུང་གང་ཅིའི་ཆ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་དག་གང་ཞིག་ལས་ཐ་དད་ཡིན་ཀྱང༌། ད་ལྟའི་གནས་བབ་མི་སེར་སྤེལ་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་ཆགས་ཡོད། བོད་མི་ཚོ་ཕྱི་མིའི་བཙན་འོག་ཏུ་སྡོད་འདོད་མེད་པ་བོད་དུ་ལྟ་སྐོར་འགྲོ་མཁན་གཟུར་གནས་ཕལ་མོ་ཆེར་མཐོང་ཚུལ་བྱུང་བཞིན་པ་ལྟར་རེད།

བོད་ཀྱི་བདེན་དོན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་འདི་ཕྱི་ནང་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་འཛོམས་པའི་ཐོག་ནས་ཡོང་དགོས་པ་དང༌། གཙོ་ཆེར་མི་རིགས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང༌། ལྷོད་པ་མེད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པས། མཐར་ཐུག་གི་དམིགས་ཡུལ་བཟང་པོ་མ་འགྲུབ་བར་དུ་ཚང་མས་སྔར་བཞིན་ཞུམ་པ་མེད་པའི་སྙིང་སྟོབས་རྒྱུན་བཅངས་ཐོག་ནས། འཕྲལ་སེལ་གྱི་བདེ་བ་ཅུང་ཟད་ལ་ཆོག་ཤེས་དང༌། ལྷོད་ཡངས་བག་མེད་ཀྱི་དབང་དུ་ནམ་ཡང་མ་སོང་བ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་བྱེད་དགོས།

ད་ལྟའི་གནས་སྐབས་འདིར་དམིགས་བསལ་གྱི་གསལ་བཤད་དྲན་སྐུལ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ལ། སོ་སོའི་མི་རིགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཟུར་དོད་ཡོང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་གཅིག་རང་གི་རིག་གཞུང་འདི་དག་ཡིན་པས། སོ་སོའི་སྐད་ཡིག་དང༌། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་རིག་གནས་ཆེ་ཆུང་ཁག ཐ་ན་གྱོན་གོས་ཆ་ལུགས། རྒྱུན་གྱི་གོམས་གཤིས་བཟང་པོའི་རིགས་བཅས་པ་དེ་དག་རང་གི་ཁྱད་ནོར་དགོས་པ་གལ་ཆེར་ངོས་བཟུང་བའི་ཐོག་ནས་གཅེས་ཞེན་གྱིས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད། མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཡོང་བའི་དོན་ལ་ཤུགས་སྣོན་ངེས་པར་རྒྱག་དགོས། འདི་དག་རྨང་གཞིར་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ། དེང་དུས་ཀྱི་ཤེས་ཡོན་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ། གོ་སྐབས་དང་དུས་ཚོད་ཆུད་ཟོས་མ་བཏང་བར་མཐོང་རྒྱ་ཐོས་རྒྱ་བསྐྱེད་ཐབས་ལ་དང་དོད་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ལྷག་པར་ལོ་གཞོན་ཕོ་མོ་རྣམས་ནས་མི་ཚེ་གཅིག་གི་རྩ་ཆེའི་ལུས་སེམས་འཚར་ལོངས་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་བཟང་པོའི་སྐབས་ལ་བག་མེད་ཆང་འཐུང་དང༌། རྒྱན་པོ་འགྱེད་རྩེད་སོགས་རྣམ་གཡེང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚབས་ཆེའི་རིགས་ལ་ངེས་པར་དོ་སྣང་ཆེན་པོས་དྲན་ཤེས་བག་ཡོད་བསྟེན་དགོས།

དེ་ནས་གནས་ཚུལ་གཅིག་ལ། བར་ལམ་རྒྱ་མིའི་སྲིད་བྱུས་འཛིན་སྟངས་དེ་སྔའི་གནས་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ལྐུག་པ་ཨུ་ཚུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་རང་མིན་པའི་ཐོག་ནས་འཛམ་གླིང་སྤྱིའི་འགྲོ་སྟངས་དང་མཐུན་ཐབས་རང་དོན་རང་གཅེས་བྱས་ནས་འགྱུར་བ་འགྲོ་དང་འགྲོ་བཞིན་པར་བསྔགས་བརྗོད་དང༌། དགའ་བསུ་འོས་པ་ཞིག་རེད། རང་ཅག་བོད་ཀྱི་ཐོག་ལ་ཡང་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་སྲིད་བྱུས་གུ་ཡངས་དང༌། མང་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་ཐབས། བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཐོག་ལ་ཡང་སྔར་དང་མི་འདྲ་བར་དོ་སྣང་ཕྲན་བུ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཡོང་གི་ཡོད་ན་ཡང༌། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་འདས་པའི་ལོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་རིང་བོད་མིར་ཚེ་གཡོག་བཀོལ་སྤྱོད་རྡུང་རྡེག་གཏོང་ཡུལ་དུ་བལྟས་པ་མ་གཏོགས། དོན་དམ་ཤེས་ཡོན་སློབ་གསོ་འཐུས་ཤོར་བསམ་ལས་འདས་པ་བཏང་བཞིན་དུ་ད་དུང་བོད་མིས་མི་འཇོན་པ་དང༌། མི་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ལས་བཟོ་ལག་རྩལ་པ་སོགས་ཀྱི་མིང་བཏགས་ནས་རྒྱ་མི་ཤིན་ཏུ་ཕོན་ཆེན་པོ་དབུས་གཙང་གྲོང་སྡེ་ཆེ་ཁག་ལ་གསར་དུ་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་དོན་མདོ་སྟོད་སྨད་ཀྱི་ས་ཁུལ་འགའ་ཤས་ལ་ས་ཆ་ཐོན་སྐྱེད་བཟང་ས་དང༌། མཐུན་རྐྱེན་འཛོམས་ས་ཁག་ལ་རྒྱ་མི་ཕོན་ཆེན་པོ་གཞིས་ཆགས་ཞིང་པ་བྱེད་པར་རིམ་བཞིན་འབྱོར་བསྡད་ཀྱིས་དོན་གྱི་བདག་པོ་བོད་མི་ཚོ་ལུང་ཁུག་ནང་འབྲོག་ཚོ་ལྟ་བུར་ཟུར་སྡོད་དགོས་པ་དེ་འདྲ་ཡོང་གི་ཡོད་འདུག་པས། ང་རང་ཚོའི་ལུང་པའི་ནང་རྒྱ་རིགས་ཁྱོན་ཆེན་པོ་ཡོང་སྡོད་བྱེད་པ་འདི་ལ་དོ་སྣང་ཞིབ་རྩིས་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས།

འཕྲལ་སེལ་གྱི་མི་རིགས་སྲིད་བྱུས་འདྲ་ཆགས་པོ་གང་འདྲ་ཞིག་བཤད་རུང༌། མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གང་ལ་ལྡན་སའི་རྩ་བའི་མི་རིགས་དེ་ག་མཐའ་མ་མངོན་མེད་སྡུག་ཟད་དུ་འགྲོ་བའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་ཡིན་ན། ཧ་ཅང་བློ་ཕམ་དང་ཉེན་ཚབས་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ལ་ཚང་མས་དོ་སྣང་དམིགས་བསལ་བྱེད་དགོས་ཀྱི་འདུག ཕྱོགས་མཚུངས་བོད་ནང་སློབ་གྲྭ་ཡར་རྒྱས་གཏོང་གི་ཡོད་བརྗོད་བཞིན་དུ་བོད་ཕྲུག་བྱིས་པ་ཆུང་ངུ་མང་པོ་ཆ་རྐྱེན་དང་མཐུན་རྐྱེན་བཟང་བར་བསྙད་བཏགས་ནས་རྒྱ་ནག་ནང་ཁྲིད་དེ་རིམ་པས་བོད་མིའི་གོམས་གཤིས་ཀྱི་བསམ་སྤྱོད་རང་ཡལ་དུ་གཏོང་བའི་གནས་ཚུལ་མི་ཡོང་བའི་ངེས་པ་མི་འདུག་པས། འབྲེལ་ཡོད་ཕ་མ་སོགས་དང༌། ཕྲུ་གུ་སོ་སོའི་ངོས་ནས་རང་གི་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གོམས་གཤིས་དེ་དག་རང་ཉིད་ས་ཁུལ་ཉེ་འགྱངས་གང་དུ་ཡོད་ཀྱང་མ་བརླག་མི་བརྗེད་པ་བྱེད་རྒྱུར་དོ་སྣང་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་བདག་གཅེས་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོ་བྱེད་དགོས།

བོད་ནང་རྒྱ་མིའི་དཔལ་འབྱོར་སྲིད་བྱུས་གསར་པ་དེའི་སྐོར་ལ་ཡང་ཡིད་ཟབ་བྱེད་དགོས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་བརྗོད་འདོད་འདུག ༡༩༨༠ ལོ་ནས་བོད་ནང་དཔལ་འབྱོར་གྱི་འགྲོ་ལུགས་གུ་ཡངས་བཏང་བའི་ཁར། ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་ནས་བོད་ནང་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མ་རྩ་འཛུགས་འཇོག་བྱ་རྒྱུར་འབོད་སྐུལ་བྱས་པ་དེས་བོད་མི་མང་ཚོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་གི་ཡོད་ན་དགའ་བསུ་ཞུ་འོས་པ་རེད། འོན་ཀྱང་འདས་པའི་ལོ་ ༢༧ རིང་བོད་ནང་གི་ཐོན་སྐྱེད་མཐའ་དག་རྒྱ་མིས་འཆར་གཞི་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་འཕྲོག་བཅོམ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་དང༌། གཙོ་བོ་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་ཡར་རྒྱས་དོན་དུ་བོད་དེ་རང་བྱུང་ཐོན་སྐྱེད་འབྱུང་ཁུངས་ཤིག་བཟོས་ཡོད། དེ་འདྲའི་བསམ་སྤྱོད་ལག་ལེན་མུ་མཐུད་བྱས་པ་དང༌། རྒྱ་ནག་ཁྱོན་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དེང་རབས་ཅན་དུ་བསྒྱུར་རྒྱུའི་ཆེད་དུ་བོད་ནང་གི་གནས་སྟངས་དང༌། བོད་མིའི་དགོས་མཁོར་བསམ་གཞིགས་མེད་པར་བོད་ཀྱི་དཔལ་འབྱོར་འཆར་འགོད་འཚབ་འཚུབ་ཧོལ་རྒྱུགས་བྱས་ན། བོད་ནང་དཔལ་འབྱོར་ཟང་ཟིང་ཁུངས་མེད་དུ་འགྲོ་བས་མ་ཚད། བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་སྐྱེ་དངོས་ཐོན་ཁུངས་ཁག་ཀྱང་ཉམས་ཆག་ཆེན་པོ་འགྱུར་ཉེན་ཡོད།

དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཁོངས་ནས་ཐ་སྙད་རིག་པའི་སྐོར་ཅི་རིགས་དང༌། སྔོན་དང་ཕྱིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིགས་བོད་ཡིག་ནང་ཐོན་དང་འཐོན་བཞིན་པ་བསྔགས་འོས་སུ་འདུག་ཀྱང༌། བཙན་དབང་འོག་ཡོད་པས་མཐའ་མའི་བཀའ་འཁྲོལ་ཆོག་མཆན་རྒྱ་མིའི་ངོ་འཛུམ་ལ་བལྟས་ནས་ལེན་དགོས་སྟབས་དོན་རྩ་འགངས་ཆེར་སྒྲོ་སྐུར་ཕྱོགས་ལྷུང་བདེན་དོན་མིན་པ་མི་ཉུང་བ་ཞིག་ཡོང་གི་འདུག་པར་ཚང་མས་དོ་སྣང་དང༌། སླད་འདི་རིགས་མི་འབྱུང་ཞིང༌། དག་སེལ་གྱི་ཐབས་ཤེས་འབད་བརྩོན་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་བྱེད་དགོས་འདུག

དེ་ནས་བར་ལམ་ལོ་ཤས་རིང་བོད་ནང་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་དང༌། དེ་དག་ནས་བོད་ནང་གཉེན་འཕྲད་དུ་འགྲོ་འོང་གི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་ནི་རང་གི་ཕ་མ་བུ་ཕྲུག་དང༌། གྲོགས་བཟའ་ཟླ་སོགས་དངོས་སུ་ཐུག་འཕྲད་ཕར་བཞག་ནས་གནས་ཚུལ་ཙམ་ཡང་ཐོས་རྒྱུ་མེད་པར་ལོ་མང་སོང་བའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་གཉེན་འཕྲད་ལ་ཕར་འགྲོ་ཚུར་འོང་བྱེད་པའི་གནས་ཚུལ་དེ་བྱུང་བ་རེད། དེས་སྤྱི་སྒེར་རྒན་གཞོན་ཚང་མར་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། བོད་ནང་གཉེན་འཕྲད་འགྲོ་མཁན་དེ་དག་མི་དང་མིའི་བརྩེ་སེམས་ཀྱིས་རང་རང་སོ་སོའི་ཕ་མ་སྤུན་ཉེ་ཡོད་པ་རྣམས་ཐུག་འཕྲད་ཀྱི་རྩ་བར་ཕྱིན་པ་མ་གཏོགས། རྒྱ་མིའི་དབང་སྒྱུར་ལ་མོས་པ་དང༌། ད་ལྟའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་འདོད་པ་ཚིམས་ནས་ཕྱིན་པ་ཞིག་རྩ་བ་ནས་མིན་སྟབས་གནས་ཚུལ་འདི་དག་སྲིད་དོན་ཐོག་ནས་བེད་སྤྱོད་འཁྱོག་བཤད་བྱེད་པ་བྱུང་ན་སྙིང་པོ་མེད་པ་ཞིག་རེད། འགྲོ་ཀུན་བདེ་དགེས་འཚོ་བའི་སྨོན་ལམ་བཅས། ཏཱ་ལའི་བླ་མས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༦ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༠ ལ། ཞེས་སྩལ།

ཚིག་འགྲེལ།

བློ་གསར་བ་སོགས་མཛད་རྣམ་འདི་ཀློག་པ་པོ་ཕྱི་བོད་ཐ་སྙད་གསར་རྙིང་གི་དངོས་དོན་ཤེས་རྒྱ་ཆུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་གོ་དོན་རྟོགས་སླ་བའི་ཆེད་དུ། སྤྱིར་བཏང་ཡོངས་གྲགས་མིན་པ་དང༌། ཚིག་མཛོད་ཆེ་ཆུང་ཁག་ནང་མ་གསལ་བའམ། གསལ་ཡང་ཚིག་དོན་འགྲེལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ། དག་ཆ་འདྲ་མིན་བཅས་པར་དམིགས་བསལ་འགྲེལ་བཤད་དགོས་རིགས་ཟུར་བཏོན་འདི་གཤམ་ཀ་སྡེའི་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། མཁྱེན་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཚིག་འགྲེལ་འདི་དག་ལ་དཔྱད་ཞིབ་གནང་སྟེ། བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཁུངས་དག་དར་ཁྱབ་སླད་དུ་སྐྱོན་སེལ་དགོངས་འཆར་གསལ་པོར་སྩོལ་བའི་རེ་བ་ཆེན་པོ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།

ཀ་དར་སྒྲོག མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་སྟེ་གྲོལ་ཁར་རྟེན་འབྲེལ་སླད་ཚོམས་ཆེན་གྱི་ཀ་རིང་མདུན་མ་གཉིས་རེ་རེར་དར་དཀར་ཨ་ཤེ་རེ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོགས་པ་ལ་ཟེར་ཞིང༌། ཀ་བ་ཕྲ་བའི་རིགས་ལ་ཀ་དར་བཅིངས་ཞེས་འབྲི་དགོས།

བཀར་ཡོང་བོགས་གསུམ། བཀར་འཇུག ཡོང་བཞེས། བོགས་མ་བསྡུ་མཁན།

ཀེར་ལེབ་སྒུར་གསུམ། མི། ས། ཕྱུགས།

བཀའ་བློན་བླ་མ། སེར་མོ་བའི་བཀའ་བློན།

དཀར་སྤྲོ། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་མར་ཁུ་དང་སྣུམ་ལ་བསྲེགས་པའི་ཁ་ཟས་ཀྱི་ཞེ་ས།

བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང༌། བཀའ་ཤག་ཅི་རིགས་ནས་བཀའ་ཁྱབ་གནང་དགོས་རིགས་མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་དང༌། སྣེ་མགྲོན། བཀའ་མགྲོན་བཅས་ཁུངས་སོ་སོ་བརྒྱུད་དེ་ཡིག་ཐོག་དང༌། ངག་ཐོག་ཇི་འོས་སྐབས་བསྟུན་བཀའ་ཁྱབ་སྩལ་བ་དེ་ལ་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ་ཟེར།

བཀའ་ཐམ་བདེ་སྐྱིད་མ། ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བདུན་པ་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གིས་བོད་གཞུང་བཀའ་ཤག་བསྐྱར་འཛུགས་བསྐྱངས་པ་དེ་སྐབས་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་ཐམ་ག་ཞལ་རིས་སུ་ཧོར་ཡིག་‘བདེ་སྐྱིད’ཅེས་འཁོད་པ་དེ་ཡིན།

བཀའི་གུང་བློན། བཀའ་བློན་ལ་གོ་དགོས།

སྐུ་རྒྱབ་སློང་ཁྲ། བཞུགས་ཁྲིའི་སྟེང་གི་རྒྱབ་བསྙེས།

བཀྱེ་ཆོག་ཞུས། མཛད་སྒོའི་སྐབས་བསྒྲིགས་པའི་དཀར་སྤྲོ་དང༌། ཤིང་འབྲས་སྣ་ཚོགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུད་དེ་ྋགོང་ས་མཆོག་ལ་འབུལ་བ་དང༌། དེ་ནས་མཛད་སྒོར་བཅར་བ་གོང་རིམ་ལ་འབུལ་འགྲེམས་ཞུ་བ། དེ་མིན་ཡོངས་རྫོགས་མི་དམངས་ལ་སྟོན་ཆེན་བཤམས་ཆོག་པ་ཞེས་ྋསྙན་གསན་ཞུས་པའི་དོན།

ཀྲད་བཀྲོན། གཞུའི་འཐེན་སྐུད།

བཀྲུ་བྱབས། བྱབས་ཁྲུས་དང་དོན་གཅིག

བསྐྲུ་བ། ཟས་སློང་བའི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཡར། ཁ་ཤས་ཀྱི་དོན་ཡིན།

ཁ་ཤའི་གཤག་དེར། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང༌། ལྷ་ས་ཁུལ་གཞུང་སྒེར་ཆོས་བཅས་ཀྱི་ཁང་ཁུངས་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས་ཡོད་པའི་ཁོངས་ནས་སྒེར་པ་ཁྱིམ་ཚང་ཁག་གཅིག་ལ་ས་ཞིང་ཡང་ཡོད་འདུག་ཅིང༌། དེ་དག་གིས་རང་རང་གི་ས་རྟེན་ལ་འཁྲི་བའི་རྟ་འུལ་དང༌། ཁལ་མ་གཏོང་བ་སོགས་གཞུང་ཁྲལ་བསྒྲུབ་དགོས་པའི་དུད་ཚང་དེ་རྣམས་ལ་ནང་གསེས་ཁང་ཡོད་ཁང་ཆུང་ཟེར་བའི་ཐ་སྙད་ཅིག་ཐོགས་འདུག

ཁད་ཆུད། ས་ཁད་རྒྱང་ཐག་རིང་ལ། ལམ་ཀྱོག་ཏུ་ཆུད་པ།

ཁོག་བརླམས། ཆོས་སྐྱོང་གི་སྐུ་རྟེན་ནམ། ལྷ་པའི་ཁོག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་པ་ཞུགས་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲི་དར་སྒྲོན། མཛད་སྒོའི་རིམ་པ་གྲུབ་འཕྲལ་ྋགོང་ས་མཆོག་བཞུགས་ཁྲི་ལས་མ་བཞེངས་ཙམ་ལ་རྟེན་འབྲེལ་སླད་བཞུགས་ཁྲིའི་མདུན་སྟེང་མཇལ་དར་ཨ་ཤེ་ཕྲེད་དུ་བསྣར་ཏེ་བསྒྲོན་པ་ལ་ཟེར།

ཁྲུང་ཞུ་མ། ཆང་འདྲེན་མ།

ཁྲོམ་ཆོས། ཁྲོམ་ཚོགས་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་པོ་འདུས་ཚོགས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

གུ་ཤའི་ཨ་ཁྲབ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

གོས་ཆེན་གྱི་གྷན་སྦྱར། འདི་ནི་ཡོངས་འཛིན་རྣམ་པས་མཆོད་བཞེས་ཀྱི་སྐུ་བེར་དང་ཆ་འདྲ་བ་ཞིག

གྲུ་སུག་བྱས། སྐབས་འདིར་གྲུ་ནི། ལག་ངར་བསྐུམས་པའི་ཟུར་ཐོན་ཚིགས་རྡོག་གྲུ་མོ་ལ་ཟེར་བ་དང༌། གྲུ་མོའི་ཟུར་དེ་རང་གི་ཉེ་འཁྲིས་སུ་ཡོད་པར་བསྣུན་པའམ། བཙུགས་པ་ལ་གྲུ་སུག་བྱས་ཟེར།

གླིང་མེ། དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་དང་འདྲ་བར། དགོན་པ་རི་ཁྲོད་ཁག་ལ་སོགས་པའི་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་ཁའི་སྟེང་དང༌། སྒེའུ་ཁུང་གི་ཕྱི་རོལ་ཏུ་མཆོད་མེ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་སྟར་བསྒྲིགས་ཀྱིས་འབུལ་བ་ལ་ཟེར།

མགོ་དང་འགོ འཇུག་ཡུལ་མི་འདྲ་བ་འབྲི་སྲོལ་ཡོད་ཅིང༌། འདིར་ནི་ལུས་ཀྱི་མགོ་མཇུག་མ་མགོ་དང༌། བྱ་བའི་འགོ་མཇུག་འ་འགོ་ཡིན། ཞེས་པ་སྟེ། དཔེ་བརྗོད་དུ་ ‘‘མགོ་ཆེན་མགོ་སྐོར་ཐེབས་ནས་མགོ་བོ་ན། ལས་འགོ་འཛུགས་སྐབས་འགོ་ཁྲིད་གྲལ་འགོར་འཁོད།’’ ཅེས་པ་འདི་ལྟའི་སྔོན་འཇུག་འདྲ་མིན་འཇུག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་རྩ་བཟུང་གཅིག་གྱུར་འབྲི་སྤྱོད་བྱས་ཡོད།

གོ་དྲུང༌། དྲུང་ཡིག གོར་ཁའི་སྐུ་ཚབ་ཀྱི་དྲུང་ཡིག

མགྲོན་ཚབ། རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོའི་ལས་ཚབ་རྩེ་མགྲོན་ལ་ཟེར།

འགག་དེབ། རྩེ་འགག་ཏུ་རྩེ་མགྲོན་གྱིས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་ཉིན་རེའི་མཛད་པ་ཡིག་ཐོག་བཀོད་པའི་མཛད་དེབ་ཆེན་མོ་ཞེས་པའི་དེབ་ཆེན་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་བསྡུས་མིང་ཡིན།

མགོ་མཆན་ཐམ་འབྱར། ཆོག་མཆན་གནང་བ་ཞིག

རྒྱ་རྡོའི་སྒྲོམ་སྐྱོར། རྒྱ་ཕྲ་ལྟ་བུ།

རྒྱན་བཞི་མཚལ་ཀའི་ཡོལ་བ། གྱང་ལ་འགེལ་བྱེད་གོས་ཆེན་རྒྱན་བཞིའི་ཡོལ་བ།

གྱ་རི་གྱུ་རི། བརྟན་པོ་མེད་པའི་དོན།

རྒྱ་གར། མིང་ཚིག་འདིའི་རྩ་བའི་དག་ཆ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ ཡིན་ཞིང༌། དེ་ལ་འགྲེལ་བཤད་འདི་ལྟར་ཡོད། སྔར་བོད་དང༌། རྒྱ་དཀར་ནག་དབར་ལ་འབྲེལ་བ་ཐོག་མར་བྱུང་སྐབས། གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ལྷོ་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱྃ་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་ཡོད་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་དཀྃར་པོ་གྱོན་པ་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་དཀར་བ་’ ཞེས་འབོད་ པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

‘རྒྱ་དཀར་’ ཞེས་ངག་ནས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལ་(རྒྱ་གར་) ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་ཐོན་གྱི་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཡང་བོད་སྐད་ནང་ཚིག་འབྲུ་གཉིས་བསྡེབས་པའི་མིང་དང༌། ཚིག་གང་རུང་གི་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་དང༌། ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་ མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་ཡིན་ཚེ། ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་དམའ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་མཐོ་པོ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། སྐད་ཆ་ཤོད་སྐབས་ ‘འབྲས་དཀར་’ལ་(འབྲས་གར་)དང༌། ‘འགྲོ་སྟངས་’ ལ་(འགྲོ་སྡངས་) ཟེར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་བཞིན་ཚིག་འབྲུ་སྔོན་མའི་སྒྲ་མཐོ་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མའི་སྒྲ་དམའ་པོ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མཐོ་བར་འགྱུར་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ‘དབྱར་ག་’ ལ་(དབྱར་ཀ་)ཟེར་བ་དང༌། དེ་བཞིན་ ‘རྒྱུན་གཏན་’ལ་ངག་ནས་(རྒྱུན་གདན་)ཞེས་ཚིག་འབྲུ་ཕྱི་མ་‘གཏན་’གྱི་སྒྲ་རང་བཞིན་གྱིས་དམའ་བར་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་ལས་‘རྒྱུན་ལྡན་’ཞེས་པའི་དག་ཆ་སྣ་སྒྲ་ཅན་ལ་འགྱུར་བའང་འབྲི་སྲོལ་དར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན། འདི་རིགས་ནི། སྐད་རིགས་ཚང་མའི་རང་བཞིན་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་གཅིག་གྱུར་ཅིག་ཡིན་སྐོར་འཕྲུལ་སྤྱད་ལ་བརྟེན་ནས་བརྟག་ཞིབ་བྱས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་ཀྱི་ཆ་ཤས་སྒྲ་འགྱུར་རིག་པར་དཔྱད་ན་དངོས་དོན་གསལ་བར་ རྟོགས་ཐུབ།

རྒྱ་སེའི་གཟར་ཆེན་གཟར་ཆུང༌། རྟ་སྒའི་འོག་ཏུ་འདིང་རྒྱུའི་གོས་ཆེན་གྱི་གདན་ཞིག

རྒྱ་ནག འདི་ལའང་རྒྱ་དཀར་དང་འདྲ་བའི་འགྲེལ་བཤད་ཡོད། དེ་ནི་གངས་རིའི་ར་བས་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྡེའི་ཤར་རྒྱུད་རི་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས་སུ་རྒྱ་ཐང་ངམ། ས་ཐང་རྒྱྃ་ཆེར་ཡུལ་ལུང་ཆགས་པ་དང༌། ཡུལ་དེའི་མི་རྣམས་ཀྱིས་གོས་ནྃག་པོ་གྱོན་པས་ན། ཡུལ་མིང་ལ་ ‘རྒྱ་ནག’ དང༌། ཡུལ་མི་ལ་ ‘རྒྱ་ནག་པ་’ ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཐོགས།

རྒྱ་འདྲེ་བརྒྱབ། ཚིག་འདི་ནི་ཕལ་སྐད་དུ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ་བརྒྱབ་’ ཟེར་བ་དེ་ཡིན། ཚིག་འདིར་ཁ་རྩོད་བརྒྱབ་པ་དང༌། རྒྱག་རེས་བརྒྱབ་པའམ། གཞུ་རེས་བཏང་བ་གཉིས་ཀའི་གོ་དོན་ཡོད། རྒྱ་འདྲེ་ལ་ ‘རྒྱམ་འདྲེ’ ཟེར་བ་ནི། དགྲ་འདུལ་ལ་ ‘དགྲམ་འདུལ་’ ཟེར་བའི་སྒྲ་འགྱུར་འགྲོ་ལུགས་དང་འདྲ་བ་ཡིན།

སྔར་སྲོལ་སྦད་རྒྱང་བཤད་པ། གཟིམ་ཆུང་དམག་མིའི་དམག་རྩལ་དང་དམག་གཞས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས།

ཅ་འགྲོས་ཅ་འགྲོས། འདི་ནི་ཚིག་རིས་ལྟར་རིམ་བཞིན་གྱི་དོན།

ཆབ་བདག་མ་གཉིས། གདན་ས་ཁག་གི་ལས་སྣེ་གལ་ཆེ་བ་ཞིག

ཆིབས་བསྟར། རྟ་བཞོན་པ་མང་པོ་བསྟར་བསྒྲིགས་པའི་ཞེ་ས་ཡིན།

ཆིབས་རགས་དང་ཆིབས་ཧྲག ཆིབས་རགས་ནི། ཆིབས་བསྟར་གྱི་རིམ་པ་མ་འཁྲུགས་པར། ཆུ་རགས་ཀྱི་རྡོ་བསྟར་ཇི་བཞིན་གྲལ་བསྟར་འགྲིཊ་པོར་བསྒྲིགས་པ་དེ་ལ་ཟེར། ཆིབས་ཧྲག་ནི། ཆིབས་རྟ་ཤེད་ལྡན་ཞེ་གཅིག་བཅིབས་པའམ། བཞོན་པའི་རྟ་པ་མང་པོ་ཞིག་སྟེ། དེ་རྣམས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་སྔ་རྟིང་གྲལ་བསྟར་བསྒྲིགས་མ་དགོས་པར། གཉིས་གསུམ་མམ། འགའ་ཤས་མཉམ་སྐྱོད་དང༌། སྡེབ་སྐྱོད་བྱས་ ནའང་འགྲིགས། ཁ་རྒྱུན་དུ་རྟ་ཧྲག་མི་ཧྲག་ཟེར་བ་དེ་ཡིན།

འཇུ་ལང༌། སོག་པོའི་དམག་དཔོན་ཞིག་གི་གནས་བབས་རྒྱུད་འཛིན་བྱེད་པའམ། ཚབ་བྱེད་ཀྱི་མི་སྣ།

འཇུ་ཐ། མདོའི་རྣམ་གྲངས་སམ་མིང༌།

ལྗགས་རྒྱངས། གཞས་གདངས་ཀྱི་མིང་དམག་གཞས།

མཆོང་དམར། མཆོང་ཞེས་པའི་རྡོ་རིགས་ཁ་དོག་དམར་ཤས་ཆེ་བ་ཞིག་འཇོག་བཟོ། རྗེས་འབྲས་སམ། ལྟ་བཟོ།

སྙན་གསན་ཞུས། སྙན་དུ་གསན་པར་གསོལ་བའི་དོན་གང་ཞིག་ཡིག་ངག་ཅི་རིགས་ནས་ཞུས་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན། བར་ལམ་ཞིག་ནས་གཞུང་སྒེར་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང༌། ‘སྙན་གསན་’ དང༌། ‘སྙན་གསང་’ ‘སྙན་སང’ ‘སྙན་གསེང༌།’ ‘སྙན་སེང༌།’ ཞེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་ལྔ་བྲིས་དང་འབྲི་བཞིན་དུ་མཆིས།

སྙེག་ལ་ཁད། སྙེག་ལ་ཉེ་བ། སྙེག་གྲབས།

གཏན་མེད་ཀྱི་གཏོང་བ། གཏན་མེད་ནི་སྒོ་གཏན་མེད་པ་སྟེ། སྒོ་དབྱེ་མི་ཐུབ་པའི་ཆེད་དུ། སྒོ་རྒྱབ་ལ་ཕྲེད་གཏན་ཟེར་བའི་ཤིང་གདུང་ཞིག་གིས་བཀག་སྟེ་སྒོ་བརྒྱབ་པ་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར། མཛོད་ཀྱི་སྒོ་མོ་ཡོངས་སུ་ཕྱེ་སྟེ། དགོས་འདོད་ཀྱི་ཟས་ནོར་ཅི་ཡང་འཛད་མེད་མཆོད་སྦྱིན་དུ་གཏོང་བའི་དོན་ཡིན།

གཏན་ཞལ། ཁྱོ་ཤུག་གམ། བཟའ་ཚང་གི་ཞེ་ས་ཡིན། སྟེང་ཞལ་དང༌། སྟངས་དཔྱལ་ཞེས་ཀྱང་འབྲི་སྲོལ་སྣང༌།

རྟགས་ཐམ། ལས་ཁུངས་གང་ཞིག་མཚོན་པའི་དམ་ཕྲུག

སྟན་དམར། འགོ་སྣམ་མཚལ་ཀ་ཁ་གདན་རིང་པོའི་ཆ་ཚད་དང་མཚུངས་པར་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཧོར་ཇུས་དམར་པོས་བརྒྱན་པ། ནང་ཤ་གྲུའུ་ཙེ་མཚལ་སྨུག་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཟེར། དེ་ནི་ྋགོང་ས་མཆོག་གམ། ྋརྒྱལ་ཚབ་བམ། སྲིད་སྐྱོང་གིས་སྐུ་ཕྱག་འབུལ་གནང་སྐབས་སུ་གཙང་སྟན་གྱི་ཚུལ་དུ་འདིང་དགོས་པ་ཡིན།

ལྟག་མཚེར། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ཡིག་ཆའི་དཀར་ཆག་ལ་ གཟིགས།

སྟེགས་སྟན། སྟེང་དུ་གདན་ཆུང་བཏིང་བའི་རྐུབ་སྟེགས་ལ་ཟེར།

བསྟེན་སྐྱིལ། གང་ཞིག་གིས་རང་གི་དགོས་དོན་ཆེད་དུ་མི་གཞན་དག་གམ། རྟ་ཟོག་སེམས་ཅན་ཅི་རིགས་འཇམ་རྩུབ་ཐབས་མཁས་ཀྱི་སྒོ་ནས་བསྟེན་ཉར་བཀག་བསྐྱིལ་བྱས་པ།

ཐོན་ཐི་ཚོན་ཁྲའི་ཞྭ་མོ་སྒ་སྦུབ་རྒྱབ་འཇར་ཅན། རྩེ་དྲུང་ཚོས་དགུན་ཁ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་གྱོན་བྱེད་ཞྭ་མོ་ཞིག

མཐར་ཐོན་ཐི་མཚལ་སེར་གྱི་ཁ་གོས། གོས་ཆེན་གྱི་རིགས་ཤིག

ཐོལ་བྱུང༌། གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ།

ཐེ་ཇི་འོ་ཆུ་སྡེ་དཔོན་དགའ་བཞི་བ། སོག་སྐད་ཀྱི་ཆེ་བསྟོད་ཅིག

དག་པ་ཤེལ་རི། བོད་དབུས་ཙ་རིའི་ནང་བདེ་མཆོག་གི་ཕོ་བྲང་ཡིན་པར་གྲགས་པའི་གནས་ཆེན་གངས་རི་ཞིག

དར་སང༌། དར་གོས་སྲབ་མོ་སང་རས་འདྲ་བ།

དོན་མཐུན། མངོན་བརྗོད་དུ་གསལ་བ་ལྟར། འདིར་ཡང་ཚོང་པའི་མིང་ཡིན་ཏཻ། མཐའ་ཡི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནས་ནོར་བུ་ལོན་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ། གྲུ་ཆེན་གཅིག་གི་ནང་མཉམ་ཞུགས་ཚོང་པ་ཇི་ཡོད་ཀྱིས་ཐབས་བྱུས་ནུས་ཤུགས་གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བའི་ཁུར་མཉམ་ལེན་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་དོན་མཐུན་རྒྱ་མཚོར་ཞུགས་པ་ཇི་བཞིན་ཞེས་དཔེ་མཚོན་དུ་འབྲི་ བརྗོད་བྱེད་སྲོལ་ཡོད།

དྲི་རྟོག དྲི་བ་བཀོན་པ་དང་རྟོག་ཞིབ་བྱེད་པ།

དྲུང་འཁོར། ཤོད་དྲུང་དང་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན།

དྲུང་ཇ་ཚོགས། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་གདན་ས་འབྲས་སེ་དགའ་གསུམ་སོགས་དགོན་ཁག་ནས་དགེ་འདུན་པ་ལྔ་བཅུ་སྐོར་ཞིག་གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་རྣམས་དང་ཟུང་སྦྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་གཞུང་གི་ལས་ཁུངས་ཁག་དང༌། རྫོང་གཞིས་ཁག་བཅས་པར་གཞུང་དོན་ལས་ཁུར་མཉམ་ལེན་ཞུ་བའི་ལམ་སྲོལ་གསར་གཏོད་བསྐྱངས། དུས་དེ་ནས་བཟུང་ལྷ་སར་གནས་འཁོད་གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཉིན་རེ་འཆར་ཅན་ཞོགས་པ་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ཉེ་དྲུང་ངམ། ཉེ་འབྲེལ་ཚོམས་ཆེན་གྱི་མདོ་སྦུག་ཏུ་ཚོགས་ཚུགས་ཐོག རྩེ་གསོལ་ཐབ་ནས་ཚོགས་ཞུགས་ཡོངས་ལ་གསོལ་ཇ་བཏེགས། ཚོགས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ཙམ་གྱི་རིང་དེར་ྋགོང་ས་མཆོག་གི་མཇལ་ཁ་སྩལ་དགོས་རིགས་དང༌། བཀའ་འབྲེལ་གཞུང་གི་ལས་དོན་དང༌། གཞུང་ཞབས་ཀྱི་ལས་ཁུར་བསྐོ་གཞག་སོགས་མགྲོན་བརྒྱུད་བཀའ་སྒྱུར་སྩལ། ཚོགས་(དྲུང་ཇ་)གྲོལ་རྗེས་རང་རང་གི་ལས་ཁུངས་སོ་སོར་ཉིན་རེའི་ལས་ཁུར་ཞུ་བར་བསྐྱོད་དགོས་པ་བཅས་སོ།།

དྲུང་ན་སྤྱོད་པ། ཉེ་འཁོར་དུ་ལས་སུ་གཞུག་བཞིན་གནས་པ་དག་ལ་ཟེར་ཡང༌། སྐབས་འདིར་གཞུང་སའི་དྲུང་ན་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་དེ་གཞུང་ཞབས་སམ། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་དག་ལ་གོ་དགོས་པ་ཡིན།

དྲུང་མདའ། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། མདའ་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རྩིས། དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོའམ་མཁན་དྲུང་དང༌། རྩིས་དཔོན་བསྡུས་ཚིག

དྲུང་རིགས་སེར་སྐྱ། སེར་མོ་བའམ་རྩེ་དྲུང་དང༌། སྐྱ་བོའམ་ཤོད་དྲུང་ཁོངས་གཏོགས་དང་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

དྲེལ་བྱམས། དྲེལ་སྔ་རྗེས་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་འཁུར་བའི་འགྱོགས་བྱམས་འདྲ་བ་ཞིག་ལ་ཟེར།

ཌག་ཁང༌། ཚིག་འདི་ཧིན་རྡུའི་ཡིག་ཐོག་ ‘ཌག་ཁ་ན་’ ཞེས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང༌། ྋརྒྱལ་དབང་སྐུ་གོང་མའི་རྣམ་ཐར་བོད་དཔར་ནང་འཁོད་པ་སོར་བཞག

ཌན་ཌི། འགྱོགས་བྱམས་དང་འདྲ་བ། ནང་དུ་སྟེགས་བུ་གདན་བཅས་ཀྱི་གཞོགས་གཡས་གཡོན་སོ་སོར་རྒྱུག་པ་རིང་པོ་རེ་རང་སྦྱར་དུ་ཡོད་པ། དེའི་རྒྱབ་མདུན་སོ་སོ་ནས་མི་གཅིག་རེས་སམ། གཉིས་རེས་དཔུང་ པ་སྒྲེང་བའི་སྟེང་དུ་འཁུར་དགོས་པ་དེ་ལ་ཟེར། འདི་ནི་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བ་ཞིག་ཡིན་འདུག འདི་ལ་ ‘སྒྲེང་ཁྲི་’ དང༌། ཞེ་སར་ ‘ཕེབས་ཁྲི་’ ཞེས་བྲིས་པའང་འདུག

གདུང་ཆོག བླ་མ་ཞིང་གཤེགས་ཀྱི་སྐུ་གདུང་བཀྲུས་ཏེ་དེ་ལ་ན་བཟའ་དང༌། དབང་ཆས་བསྒྲོན་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་ཐོག དེའི་མདུན་དུ་བླ་མ་དགེ་འདུན་དང༌། བཙུན་མ་ལ་སོགས་པས་ཡི་དམ་ཅི་རིགས་ཀྱི་བདག་འཇུག་ཆོ་ག་འདོན་པ་ལ་ཟེར།

བདེ་སྟན། འབོལ་གདན་སྲབ་མོ་འདྲ་བའི་བཞུགས་གདན་གྲུ་བཞི།

དཱ་ཁུ་རལ། ཕྱི་སོག་གམ། མོང་གོལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་སའི་མིང་རྙིང་པ་ཡིན་ཞིང༌། དེང་སང་ཨུ་ལན་བྷ་ཀྲོར་ཟེར།

དུམ་མཚམས་འཕྲེང་འབེབས། དབྱིན་ཚིག་(Paragraph)ཟེར་བ་དང་དོན་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ཡིག་གཞུང་གཅིག་གི་ནང་བརྗོད་གཞི་དོན་དག་འདྲ་མིན་ཡོད་རིགས་མངོན་གསལ་དོད་པོར་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ་ཆེད། དེ་རིགས་དུམ་མཚམས་ཟུར་དབྱེ་ཡིག་འཕྲེང་གཅིག་གཉིས་འོག་ཏུ་ཕབ་པ་ལ་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ སམ། ‘འབེབས་’ ཡང་ཟེར་བ་ཡིན། དཔེར་ན་ ྋསྙན་ཞུ་སོགས་སུ་ྋཞབས་དྲུང་དུ་ཞེས་བྲིས། དེ་ནས་ ‘འཕྲེང་འབེབས་’ ཡིག་འཕྲེང་ཇི་འོས་བཞག་སྟེ། གུས་པས་ཞེས་འབྲི་བ་ལྟར་ཡིན་ནོ།།

ལྡང་དང་འདང༌། ལྡང་ནི། ཡར་ལང་བ་དང༌། འབོར་ཚད་ལོངས་པ་གཉིས་ཀར་འཇུག་པ་འདི་རང་དག་པར་ངེས། དགོས་མཁོ་ལྡང་དང་ལྡང་མིན་ལ་འདང་དང༌། འདེང་འབྲི་བ་ནི། མ་དག་རྒྱུན་འཇགས་སུ་སོང་བར་མངོན།

ན་བཟའ་སྐུ་བེར། ཟླ་གམ་དང་འདྲ་མཚུངས་གོས་བེར་ཡང་ཟེར།

ནང་མ་མཁན་སྡེ། སེར་མོའི་གོ་གནས།

ནང་མ་མཁན་སྡེ་ཆེ་ཆུང༌། སྐུ་བཅར་ནང་མའི་གྲས་མཁན་ཆེ་དང་མཁན་ཆུང༌།

ནས། དུས་རབས་ ༡༧ དང་ ༡༨ ནང༌། བོད་དབུས་གཙང་ཁུལ་‘སྐུ་ ཞབས’ཞེས་པ་དང་དོན་མཚུངས་ཞེ་སའི་ཚིག་ཏུ་སྣང༌། དཔེར་ན། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཤོག་གྲངས་ ༡༠༡ ནང་‘སྟར་སྡོང་ནས་ ཀྱིས’ཞེས་པ་དེ་ནི། སྐུ་ཞབས་སྟར་སྡོང་བས་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།

རྣམ་རྒྱུ་སྤྱན་སྦུག སྣམ་བུ་ཐིག་མའི་གྲས།

སྣང་རྩེ་ལྷ་མོ་བ། གྲོང་སྡེ་ཞིག་གི་ལྷ་མོ་ཟློས་གར།

གནམ་བྲོ་ཐག་རྩེད་པ། རྩེད་རིགས་ཤིག

པ་པོ། བ་བོ། མ་མོ། འདི་དག་བདག་སྒྲར་སྦྱོར་ཚུལ་དངུལ་ཆུ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་བཞེད་པ་རྩ་བཟུང་ཐོག མིང་མཐའི་འཇུག་ཚུལ་ནི་དབྱངས་ཅན་གྲུབ་པའི་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལས། ‘‘བདག་པོའི་སྒྲ་སྟེ་ག་ད་ན༌།། བ་མ་ས་དང་དྲག་མཐར་པ།། ང་འ་ར་ལ་མཐའ་མེད་ལ།། བདག་སྒྲ་ཡར་གྱུར་བ་དང་ནི།། ཆ་ལ་པ་ཉིད་སྦྱོར་བ་ལེགས།། མིང་མཐའི་པ་བའང་ཕལ་ཆེར་འདྲ།’’ ཞེས་པ་ཇི་བཞིན་བཀོད་ཡོད། དཔེར་ན། ཟློས་གར་བ་དང༌། གར་པ་ལྟ་བུའོ།།

པུ་ཏི། བོད་ཡིག་ནང་གླེགས་བམ་ཞེས་པར་པུ་ཏི་དང༌། པོ་ཏི། པོད་ཅེས་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་གསུམ་ཡོད་པ་དང༌། དེ་དག་གི་རྩ་བ་སཾསྐྲིཏའམ། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་པུསྟིཀཿ ཞེས་པ་སྒྲ་ཟུར་ཆག་གི་འབྲི་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། དཔའ་དམ་འུར་ཐུ། སྨོན་ལམ་རྟ་པའི་ཆ་ཆས་གྲས།

དཔར། འདི་ནི་‘སྤར་’གྱི་ཡིག་གཟུགས་འགྱུར་བའི་འབྲི་སྲོལ་ཞིག་ཡིན། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གནའ་སྔ་མོའི་དབུ་ཅན་ཡིག་གཟུགས་ལ་སྤ་ཞེས་འབྲི་བ་འདིའི་རྩེག་པ་‘ས’ཡི་ཆ་ཤས་ཕྱི་མ་དོར་ཏེ། ངྤ་ ཞེས་འབྲི་བ་རིམ་པས་‘དཔ’ ལ་འགྱུར་བར་མངོན། དཔེར་ན། ‘འཇམ་དཔལ་’དེ་གནའ་ཡིག་ཏུ་ཐོག་མར་‘འཇམ་སྤལ་’ཞེས་བྲིས་ཡོད་པ་ནི། དུས་དེང་སང་གི་ལ་དྭགས་པའི་ངག་རྒྱུན་ལ་འཇམ་སཔལ་ཟེར་བ་དང༌། གནའ་བོའི་ཡིག་གཟུགས་ལ་དཔྱད་ནའང་གསལ་བར་ཤེས་ཐུབ། དཔྱད་ཚུལ་འདི་ནི་ཨ་མདོ་བ་མཁས་དབང་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་གྱིས་ས་སྐྱ་པཎྜི་ཏས‘‘རིག་པས་དཔྱད་ན་ཆོས་ལུགས་མི་འགལ་’’ཞེས་གསུངས་པ་འདི་བདེན་པར་ངེས་ཞེས་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཞིག་ཡིན།

དཔྱིད་ཆོས། བོད་ཟླ་དང་པོའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་དང༌། དེ་མིན་དཔྱིད་དུས་ཀྱི་སྐབས་སུ་དགོན་ཁག་སོགས་སུ་གསུང་ཆོས་གནང་བ་ལ་ཟེར།

སྤྱན་རྒྱ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོ་ཆིབས་བསྒྱུར་སྐབས་ཀྱི་སྤྱན་འདྲེན་རྒྱ་གླིང༌།

སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུ་བཅར་ཞབས་ཞུ་བའི་གཙོ་བོ་དང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཡིན་ལ། ྋགོང་ས་མཆོག་སྐུ་སྒེར་གྱི་མཛོད་སྦུག་དང༌། མཛོད་ཆུང་ལས་ཁུངས་ཀྱི་དབུ་འཛིན་ཡང་ཡིན། གནས་རིམ་བཀའ་བློན་དང་འདྲ་བའི་ཐོག བཀའ་ཤག་ནང་གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་སྤྱི་དང༌། བྱེ་བྲག་སྲིད་དོན་འབྲེལ་ཡོད་དོན་གནད་ཆེ་རིགས། དེ་བཞིན་ཡིག་ཚང་ལས་ཁུངས་ནས་རྩེ་དྲུང་གི་ལས་ཚན་བསྐོ་འཐེན་འཆར་གཞི་འགོད་སྐབས་བཅས་པའི་ལྷན་ཚོགས་སུ་མཉམ་གཞུག་གནང་དགོས་པ་ཡིན།

སྤྱི་ཆོས། སྐྱེ་བོ་སེར་སྐྱ་མང་ཚོགས་སྤྱི་ཡོངས་ལ་གསུང་ཆོས་གནང་བ།

སྤྱི་སོ། དགོན་པ་ཆེ་ཁག་གི་གཏོང་སྒོ་དང་ཡོང་སྒོ་བདག་གཉེར་བྱེད་མཁན་དགོན་པའི་ལས་སྣེ་དང༌། དེ་དག་གི་ལས་ཁང༌།

དཔལ་གསོལ་མ། ལྷ་མོ་གསོལ་མཆོད་ཞུ་མཁན་བུད་མེད་ན་གཞོན་ཁག་གཅིག

ཕྱར་གྲུ་ཕྱར་སྟོད། གཞུང་ཞབས་རྩེ་དྲུང་གི་གཟབ་བཞེས་གྲྭ་ཆས་ཐེར་གཟན་ལ་མཐའ་ལྕགས་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་གྲུ་དང༌། གོས་སྟོད་ཀྱི་གོང་པ་དང༌། ཕུ་ཐུང་ལ་གོས་ཆེན་ཚོན་ཁྲ་ཕྱར་གྲུ་དང་ཞེ་མཚུངས་ཀྱིས་བརྒྱན་པ་དེར་ཕྱར་སྟོད་ཟེར།

ཕྱིང་དམར། ཕྱིང་པ་དམར་པོའི་ས་གདན་ཞིག

རྦད་བཤད་ལྗགས་རྒྱངས། གཟིམ་དམག་མིའི་དམག་གཞས་ཤིག

བླ་མ་དམིགས་བརྩེ་མ། གྲྭ་པའི་ལས་སྣེ་ཞིག

འབྲས་ལྷང༌། འབྲས་དོ་པོ།

བླ་མ་གཞུང་ལས་པ། གདན་སའི་ལས་སྣེ་ཞིག་གི་མིང༌།

བླ་མ་གཙང་ལས་པ། གོང་མཚུངས།

བླ་ཕྱག ལྷ་སའི་ཇོ་ཁང་གི་ཁྱམས་རའི་བྱང་ངོས་བླ་བྲང་སྟེང་དུ་ཡོད་པའི་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ལས་ཁུངས་བླ་བྲང་ཕྱག་མཛོད་ཅེས་པ་དེའི་བསྡུས་མིང༌།

དབུ་ཞྭ་འདིང་བ། བླ་མ་ལ་གུས་འདུད་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་མཚོན་ཕྱིར། བླ་མ་ཕེབས་ལམ་དུ་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབུ་ཞྭ་འདིང་བ།

འབྲི་སྒྲུབ། དཀྱིལ་འཁོར་འབྲི་བ་དང་སྒྲུབ་པའི་དོན།

མར་གསར་དཀྲོག་ཀ འོ་མ་དཀྲོགས་ནས་མར་གསར་ཐོན་པ་རྡོག་རྡོག་སྒོག་ཕོར་ཆེ་བའི་ཚད་ཙམ་ཞིག་ལ་དཀྲོག་ཀ་ཟེར།

མི་མང༌། དབུལ་ཕྱུག་དང༌། གོ་དབང༌། ལས་རིགས། རིགས་རུས། ཕོ་མོ། སེར་སྐྱ། ཆོས་ལུགས། ལུང་ཚན་སོགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཅི་ཡང་མེད་པར་མིའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། དབྱིན་ཚིག་ People (པིའི་པཱལ་)ཟེར་བ་དང་འདྲ། དཔེར་ན། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཁོང་རྣམ་པ་ནི་བོད་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་བླ་ན་མེད་པས་དབུས་པའི་བོད་མི་མང་ངམ། བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཆབ་འབངས་སྤྱིའི་འཐུས་མི་ཡིན།

མི་དམངས། འདིའི་གོ་དོན་ནི། གཙོ་བོ་དང༌། གཅིག་གམ། ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྐྱེ་བོ་གྲངས་འབོར་མང་ཆེ་བ་རྣམས་མཚོན་པའི་སྤྱི་མིང་ཡིན་ཏེ། མི་དམངས་ཞེས་པའི་ཁོངས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དབུ་ཁྲིད་ལྟ་ཅི་སྨོས། གཞུང་གི་སྲི་ཞུ་བ་གཞན་དག་ཀྱང་ཚུད་མེད། སྔར་སྲོལ་བོད་གཞུང་གི་ཡིག་ཆའི་ནང༌། ‘‘སེར་སྐྱ་མི་དམངས་མཐའ་དག་ལ་བཟློ་བ་’’ དང༌། ‘གྲྭ་དམངས་ཀྱི་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་’ ཅེས་འཁོད་པ་དང༌། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་སྐུ་དུས་ཀྱི་ཞོལ་རྡོ་རིང་ཆེ་མོར་ཡང་ ‘དམངས་འདྲང་’ ཞེས་འཁོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་མི་དམངས་ཀྱིས་ཡིད་མཐུན་བྱེད་པ་ལ་ཟེར། དེ་བཞིན་དེང་སྐབས་ས་ཁུལ་གང་ཞིག་གི་མི་དམངས་ཀྱི་འགོ་གཙོ་དང༌། འཐུས་མི་དག་གིས་ཀྱང༌། ‘‘ང་རང་གིས་འདི་འདྲ་བསམས་ཀྱང༌། དེ་ལ་མི་དམངས་ཀྱིས་མོས་མཐུན་མི་བྱེད།’’ ཅེས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་བྲིས་པའང་ཡོད། དེའི་གོ་དོན་ནི་དབྱིན་ཚིག་ Public (པབ་ལིག་)ཟེར་བ་དང་དོན་ མཚུངས་ལྟ་བུ་ཞིག་སྣང༌། གང་ལྟར་བོད་མིའི་སེམས་སུ་ ‘དམངས་’ ཞེས་པ་དེ་གཙོ་བོ་སོགས་ཉུང་བའི་ཆ་དེ་ཕུད་པའི་སྤྱི་བྱིངས་མང་བའི་ཆ་ཞིག་ལ་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལས། རིགས་དམའ་བའམ། དམངས་རིགས་དང༌། གདོལ་རིགས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་ཙམ་ཡང་མེད་པ་གོང་གསལ་དཔེ་མཚོན་ནས་གསལ་བར་མངོན།

མན་ཏོག་ཞྭ། མུ་མེན་གྱི་ཏོག་ཡོད་པའི་དཔོན་ཞྭ།

རྩད་གཅོད་དང་རྩད་དཔྱོད། རྩད་གཅོད་ནི། དངོས་དོན་ཇི་ཡིན་རྩད་ཞིབ་བགྱིས་མཐར། འདི་བདེན་དང༌། འདི་རྫུན་ཞེས་ཐག་གཅོད་བྱེད་པ་དང༌། རྩད་དཔྱོད་ནི། འཚོལ་བར་བྱ་བའི་སེམས་ལྡན་སེམས་མེད་ཅི་རིགས་པ་དེ་གང་དུ་ཡོད་རྩད་ཞིབ་དང་འབྲེལ་གང་རྙེད་པ་དེ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བམ། བརྟག་དཔྱད་བྱས་ཏེ། དཔྱད་ཡུལ་དེའི་ཐོག་ནས་སྣང་ཚུལ་ཇི་བྱུང་འདི་དང་འདི་ཞེས་དཔྱད་གཞི་གསལ་སྟོན་བྱེད་པ་ཙམ་ལས། འདི་རང་དུ་ངེས་ཞེས་ཐག་གཅོད་མི་བྱེད་པའམ། ཐག་གཅོད་བྱེད་པའི་དབང་ཆ་མི་ལྡན་པ་སྟེ། ཡང་སྲིད་རྩད་དཔྱོད་ཞུས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

རྩེ་སྐོར། རྩེ་དྲུང་རྣམས་དང༌། རྩེ་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

རྩེ་མཁན་མགྲོན་ཆེ་བ། རྩེ་འགག་སྟེ། ྋགོང་ས་མཆོག་གི་གཟིམ་ཆུང་ཆེན་མོའི་འགག་ཏུ་ལས་ཁུངས་ཚུགས་ཏེ་ྋསྙན་ཞུ་འབུལ་བ་དང༌། ྋསྙན་གསན་ཞུ་བ། ཉིན་རེའི་མཛད་ཐོ་འགོད་པ། མཛད་སྒོ་ཁག་གོ་སྒྲིག ཕྱི་ནང་མི་སྣར་རྒྱུས་སྟོན་སྣེ་ཤན་སོགས་ཀྱི་ལས་ཁུར་ཞུ་མཁན་ལས་ཚན་གནས་ལྔ་པ་རྩེ་མགྲོན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་སྤྱི་འདོམས་སུ་གནས་བཞི་པ་(མཁན་ཆུང་)མགྲོན་གཉེར་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྩེ་མཁན་ མགྲོན་ཆེ་བའམ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཞེས་འབོད།

རྩེ་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སེར་མོ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

རྩེ་ཕྱག རྩེ་ཕོ་བྲང་དུ་གཞུང་གི་ཉིན་རེའི་གཏོང་ཡོང་དོ་དམ་ཕྱག་མཛོད་ལས་ཁུངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེའི་བསྡུས་མིང་ཡིན་ཞིང༌། མིང་གཞན་འཕྲལ་བདེ་ལས་ཁུངས་ཀྱང་ཟེར།

རྩེ་གསོལ་ཐབ། ྋགོང་ས་མཆོག་དང༌། སྐུ་བཅར་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ལ་སོགས་པར་ཉིན་རེའི་གསོལ་ཇ་གསོལ་ཚིགས་དང༌། རྒྱུན་གཏན་དྲུང་ཇ་དང་མཛད་སྒོ་ཁག་ལ་གསོལ་ཇ་བཞེས་འབྲས་དང༌། ཡང་མཛད་སྒོ་ཁག་དང་ཆབ་གཞུག་གི་སྐབས་སོགས་སུ་གསོལ་ཚིགས་ཀྱང་བཟོ་འབུལ་ཞུ་དགོས་ཀྱི་ཐབ་ཚང་ཆེན་མོ་དེའི་མིང་ཡིན།

ཚིགས་བུབ། རྟ་ཁ་བརྡབས་པའི་དོན།

ཚིག་ཐོ་སྤྱི་ཐམ་བཞི་སྦྱར། གདན་ས་གསུམ་དང་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་རྟགས་ཐམ་ལ་ཟེར།

ཚོན་སྤེལ་བ། ཚོན་མདངས་འདྲ་མིན་བསྒྲིགས་པ།

ཚོས་མན་ཏོག་ཞྭ། གཞུང་ཞབས་ཚོའི་ཆས་གོས་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

མཚན་གཟིམ་ལྷ་མོ་ཁང༌། རྩེ་ཕོ་བྲང་ཤར་རྒྱུད་ཀྱི་ཡང་སྟེང་ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གཟིམ་ཆུང༌། དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་སྐུ་ཐང་གསུང་བྱོན་མ་རྒྱུན་འགྲེམས་ཞུ་ས་དེའི་མཚན།

མཚལ་སྣག རྡོ་རིགས་རྒྱ་མཚལ་བསྣུར་བའི་སྣག་ཚ།

ཞུ་འགབ། ཞུ་འོས་པའམ། ཞུས་ན་འཚམས་པ།

གཞི་ཕབ། གནས་གཞིར་གཏན་འཇགས་སུ་འཁོད་པའི་དོན།

གཞུང་སོག སོག་པོ་གུ་ཤྲི་བསྟན་འཛིན་ཆོས་རྒྱལ་གྱིས་རང་ཉིད་འཁོར་འབངས་བཅས་པ་ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་མངའ་ཞབས་སུ་ཕུལ་ཏེ་བོད་གཞུང་གི་ཆབ་འབངས་སུ་གྱུར་པའི་སོག་རིགས་བོད་དབུས་འདམ་གཞུང་དུ་གཞིས་ཆགས་པ་རྣམས་ལ་ཟེར།

བཞེས་ཐུག་ཐ་ཞི་བཏེགས། འབྲས་ཐུག་གི་རིགས་ཤིག

ཟན་བརྟག རྩམ་པ་བརྫིས་པའི་ཟན་གོང་ཧྲིལ་པོར་བསྒྲིལ་བ་གཉིས་གསུམ་གྱི་ནང་བརྟག་པར་བྱ་བའི་མཚན་མིང་དང༌། བྱ་བ་བཟང་ངན་འདི་དང་འདི་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་ཤོག་སྐྱུར་ཐོག་བྲིས་ཏེ་བཅུག་ཡོད་པ་དེ་དག་དཀར་ཡོལ་ཡུ་རིང་ཞིག་ནང་བླུགས་ནས། སྐུ་བརྙན་རྩ་ཆེའི་མདུན་དུ་དཀར་ཡོལ་གྱི་ཡུ་བ་ལག་གཉིས་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ་གཡས་སུ་སྐོར་བཞིན་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་འདེབས་སྐབས། ཟན་ཧྲིལ་གཅིག་ཁེ་གཙང་ཕྱིར་ཐོན་ཡོང་བ་དེའི་ནང་མཚན་མིང་དང༌། བཟང་ངན་གང་འཁོད་པ་དེ་དངོས་བདེན་དུ་ངེས་པར་བརྩི་བའི་བརྟག་པ་བྱེད་སྲོལ་ལ་ཟེར།

གཟིམ་པ་འགོ་དམངས། དམག་མིའི་ཡོངས་ཁུངས། སྔར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་སྲུང་དམག་མི་ཡིན་ཞིང༌། ཉེ་དུས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་སྐབས་རུ་སྒྲིག་ཏུ་ཡོང་བའི་བོད་སྔ་རབས་པའི་ཆས་གོས་ཅན་གྱི་དམག་མི།

བཟེད་ཞལ་སྤྱིལ་བླུགས། གསོལ་ལྡན་བླུག་པའམ་ཞག་བླུག

ཡ་སོར། དམག་དཔོན་གྱི་གོ་གནས། སྔར་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་གཏོར་རྒྱག་གི་དམག་རུའི་སྤྱི་ཁྱབ།

ཡུམ་བུ་གླ་སྒང༌། གླེགས་བམ་དང་པོའི་ནང་‘གླ་སྒང་’ཞེས་བཀོད་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་འགྲེལ་བཤད་དང༌། དེ་མིན་‘བརླ་མཁར་’ལ་སོགས་པའི་དག་ཆ་མི་འདྲ་བ་བརྒྱད་སྣང་བ་དེ་དག་གང་དང་གང་དུ་འཁོད་སྐོར་གླེགས་བམ་དང་པོའི་ཟུར་སྣོན་ནང་ཚིག་འགྲེལ་གསལ་བཤད་རིམ་པར་བཀོད་ཡོད། དེ་ནི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་སླད་དུ་ཡིན།

གཡང་ཊིའི་སམ་ཊ། ཡི་གེ་ཟིན་བྲིས་རྒྱག་ས་སྦྱངས་ཤིང་ལྟ་བུ་ཆུང་ཆུང་ཞིག

རིན་རྒྱན་ཁྲི་པ། རིན་ཆེན་རྒྱན་ཆ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན།

རགས་སྐྱོར། ཁང་པའི་ཕྱིའི་ཟུར་ཁུག་སོགས་སུ་ཆུ་རགས་ལྟ་བུའི་རྡོ་རྐྱང་ བརྩིགས་པའི་སྐྱོར་བ་ལ་ཟེར།

རིམ་པ་བཞི་པ། གཞུང་ཞབས་མཐོ་རིམ་རིམ་པ་བཞི་པ།

རུས་ཆེན་དྲུག བོད་ཀྱི་མི་བུ་(མིའུ་)གདུང་དྲུག་གམ། རུས་ཆེན་དྲུག་གི་རྩ་བའི་ཁུངས་གཏུགས་ས་ནི། ཕ་སྤྲེའུ་དང༌། མ་བྲག་སྲིན་འདུས་པ་ལས་བཙས་པའི་སྤྲེལ་ཕྲུག་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དྲུག་ཡིན་ཞིང༌། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་སེར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སེ་དང༌། སྤུ་མདོག་སྨུག་པོ་དེ་ལ་སྨུ། དཔྲལ་བར་མདོངས་ཅན་དེ་ལ་ལྡོང་དང༌། སྤུ་མདོག་དཀར་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་སྟོང༌། སྤུ་མདོག་སྔོ་ཤས་ཆེ་བ་དེ་ལ་འབྲུ་དང༌། རྟ་རགས་པའི་སྤུ་མདོག་དང་མཚུངས་པ་དེ་ལ་དབྲ་ཞེས་སྤུ་མདོག་འདྲ་མིན་སོ་སོར་ཐ་སྙད་རེ་ཐོགས། སྤྲེའུ་སྤུ་མདོག་མི་འདྲ་བ་དེ་དག་ལས་མཆེད་པར་ཕྱི་མོ་རུས་ཆེན་བཅུ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་རུས་མིང་མི་འདྲ་བའང་རིམ་པར་བྱུང་བ་སྣང༌།

ལུག་ཚར། ལུག་ཕྲུག་གི་(ལུ་གུའི་)པགས་པ་བལ་རང་འབྱར་མཉེད་མ་ལ་ཟེར།

ལུང་སྒྱུར་ཐམ་ཀ་གྲུ་བཞི། དབང་སྒྱུར་བྱེད་དམ་ཕྲུག

ལོ་ཕྱག ལོ་གསར་ལ་རྟེན་འབྲེལ་ཞུ་མི་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་སྣ་ལྟ་བུ།

ཤ་བ་རི་རྫོང༌། གླེགས་བམ་གཉིས་པའི་ཟུར་སྣོན་ལ་གཟིགས།

ཤེལ་གྲོང༌། གྲོང་ཚོ་ཞིག་གི་མིང༌།

ཤིང་གཉེར་གཅིག སྨོན་ལམ་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ལས་སྣེ་ཞིག

ཤོད་སྐོར། ཤོད་དྲུང་རྣམས་དང༌། ཤོད་དྲུང་གི་ཁོངས་གཏོགས་བཅས་པའི་གཞུང་ཞབས་སྤྱིའི་མིང༌།

ཤོད་དྲུང༌། གཞུང་ཞབས་སྐྱ་བོ་ཞབས་རྟེན་ཕ་གཞིས་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱི་མིང༌།

གསོལ་ཚིགས་ཆེན་མོ། བོད་ཟས་ཁེ་གཙང་གི་གསོལ་སྟོན་རྒྱས་པ་ཞིག

སེལ་ཐམ། ཡིག་ཆ་སོགས་བརྩི་མེད་སོང་བའི་རྟགས་དམ།

སྲས་རྣམ་པ། གཞུང་ཞབས་བཀའ་བློན་སོགས་མི་དྲག་ཆེའི་སྲས།

སྲིད་བཀའ་ལྷན་རྒྱས། སྲིད་སྐྱོང་ངམ། སྲིད་བློན། སྲིད་ཚབ་རྣམ་པ་ཅི་རིགས་དང༌། བཀའ་བློན་དང་བཀའ་ཚབ་ངོ་མ་ཇི་ཡོད་ལྷན་རྒྱས་ཚོགས་པ་ལ་ཟེར།

སྲིད་དོན། གཞུང་གི་ཆབ་སྲིད་འཛིན་སྐྱོང་ནང་གསེས་ཕྱི་འབྲེལ་སྲིད་བྱུས་ཀྱི་དམིགས་དོན་འགྲུབ་ཐབས་གཙོ་བོར་བཟུང་བའི་ལས་དོན་ལ་‘‘སྲིད་དོན་’’ ཞེས་འབྲི་བརྗོད་བྱེད་པ་ཡིན། སྲིད་དོན་གྱི་ལས་རིགས་ནང་གཞུག་མཁན་ལ་‘‘སྲིད་དོན་པ་’’ ཟེར་བ་དང༌། ཕྱི་འབྲེལ་ཐབས་བྱུས་ལ་མཁས་པ་དང༌། སྤྱི་སྒེར་གྱི་བྱ་བའི་ཐོག་གཡོ་ཐབས་ལ་བྱང་ཆུབ་པའི་མི་ལ་‘‘སྲིད་དོན་མཁས་པ་’’ཟེར།

གསོལ་ཚ་ཕེབས་སྒྲིག གསོལ་ཚ་ནི་ཚ་བབས་ཀྱི་ཞེ་ས་ཡིན་ཞིང༌། སྐབས་འདིར་ཚ་བབས་མཛད་སའི་ཕེབས་སྒྲིག་ལ་ཟེར།

གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་གསོལ་ཇ་དང་གསོལ་ ཚིགས་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གསོལ་དཔོན་བགྲེས་གཞོན་དང༌། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་སྐུའི་ན་བཟའ་ཉེར་ཆས་ལ་སོགས་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་གཟིམ་དཔོན་མཁན་པོ། ྋགོང་ས་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཕྱོགས་མཛད་པའི་ཞབས་ཞུ་བ་སྐུ་བཅར་མཆོད་དཔོན་མཁན་པོ་བཅས་ཁོང་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་གསོལ་གཟིམ་མཆོད་གསུམ་ཞུ་བ་ཡིན།

ལྷ་ལྡན་རྒྱལ་ས། གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་གྲགས་པའི་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་སྤྱིའི་རྒྱལ་ས་སྟེ། ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་མོར་ཟེར་བ་ཡིན།

ལྷག་ལྷ། ལྷག་པའི་ལྷ་སྟེ། རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡི་དམ།

དྷཱ་སྒོག་རྩེ། གོས་ཆེན་གྱི་གྱོན་པ་སྟེང་གོན་སྐེ་རགས་འཆིང་མི་དགོས་པ་ཞིག་སྟེ། སོག་པོ་ནས་བྱུང་བའི་གོ་སའི་གྱོན་ཆས་ཤིག

ལྷ་ཞོལ་བྲོ་པ་གཞས་མ། ལྷ་ས་དང་ཞོལ་པའི་བྲོ་པ་གཞས་མ།

ལྷ་ས་ཚོགས་པ། གྲོང་ཁྱེར་སྤྱིར་ཚོ་ཁག་གསུམ་ཡོད་པའི་ཡ་གྱལ།

ལྷམ་རས་ཟོན་གོས་རྒྱ་མ། གོས་ཆེན་གྱི་རྒྱན་སྤྲས་ཡོད་པའི་གྲྭ་ལྷམ།

ཨོཾ་ཁང་བྲོ་པ། བྲོ་འཁྲབ་མཁན།

ཨ་ཙ་གྲུམ་འཇར། སྣ་རྒྱན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

ཨོད་མ་གར་པོ། གཞུ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག

འདྲེན་རྟགས་ལ་སོགས་པའི་མཚོན་དོན་འགྲེལ་བཤད།

འདྲེན་རྟགས།

ལུང་འདྲེན་གྱི་རྟགས་ལ་ཟེར། དེ་ཡང་ཉིས་གཤིབས་དང༌། ཆིག་རྐྱང་ཞེས་པ་གཉིས་ཡོད།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས།

‘‘ ’’ དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུས་ ‘‘དུས་རྒྱུན་དུ་སེམས་པ་བཟང་པོ་བྱེད་དགོས་’’ ཞེས་བཀའ་སློབ་གནང་གི་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ།

འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང༌།

‘ ’ དཔེར་ན། ‘ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང༌། ངོས་ཀྱི་མི་མང་’ ཞེས་པའི་ ྋརྒྱལ་བའི་རང་རྣམ་ནང༌། ‘ཀརྨ་པ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ་’ དང༌། ‘གངས་རི་ཨ་མྱེས་སྐྱེ་རི་’ ལ་སོགས་པའི་མཚན་མིང་འཁོད་འདུག ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌།

འདྲེན་རྟགས་ཉིས་གཤིབས་ཀྱི་ནང་ཁོངས་འདྲེན་རྟགས་ཆིག་རྐྱང་ཡོད་པ། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས། ‘‘ངས་བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ་ནང་ ‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’ ཞེས་བཀོད་ཡོད་པ་དེ། ང་རང་ཚོ་གངས་ཅན་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་གནས་ཡུལ་བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་ཟེར་གྱི་ཡོད།’’ ཅེས་བཀའ་སློབ་སྩལ་སོང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

གུག་རྟགས།

( ) ༡ དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་འགོད་དགོས་སྐབས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོའི་བཀའ་རྩོམ་ ‘‘བདེན་གསོལ་སྨོན་ཚིག་’’(བདེན་ཚིག་སྨོན་ལམ/ཚད་མེད་ཡོན་ཏན་)ཅེས་པའི་ནང་‘‘ཡོངས་རྫོགས་བོད་ལྗོངས་(གངས་ལྗོངས་ཁྱོན་ཡོངས།)རང་དབང་གཙང་མའི་དཔལ།’’ ཞེས་འཁོད་པ་དེ་བོད་ཡུལ་མདོ་དབུས་ཁམས་གསུམ་(བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་)ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་སྐྱེ་འགྲོའི་རང་དབང་ཆེད་དུ་ཐུགས་སྨོན་མཛད་པ་ཞིག་རེད། ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ༢ ལོ་དང་ཟླ་ཚེས། མིང་ཚིག རྗོད་པ་ཅི་རིགས་བོད་ཡིག་དང་ཕྱི་ཡིག་ གང་ཞིག་སྔོན་དང༌། གཞན་དེ་རྗེས་སུ་འགོད་དགོས་པའི་ཐོག་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧(1904/09/07)ཉིན་ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་དང༌། ཝར་རེན་སིམིཐ་(Warren Smith)ཡིས་བརྩམས་བྲིས་དབྱིན་དེབ་(Tibetan Nation) (བོད་རྒྱལ་ཁབ་)ཅེས་པའི་ནང༌། ཞེས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ཡི་གེ་ཀློག་པའི་སྐབས་སུ་གུག་རྟགས་( )ནང་འཁོད་པ་དེ་བཀླག་མི་དགོས།

གྲུ་རྟགས།

[ ] འདི་ནི་ ༡ ཕྱི་ཚིག་ཅིག་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་ཡིག་ཐོག་འཁོད་ཡོད་པ་དེ་བོད་ཡིག་ཏུ་སྒྲ་སྒྱུར་མཉམ་དུ་ཡོད་སྐབས་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡུལ་མིང་ Australia[ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་]དང༌། Austria[ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་]ལྟ་བུ་དང༌། ཕྱི་ཡིག་མཉམ་དུ་མེད་ན། ཨོ་སེ་ཀྲ་ར་ལི་ཡ་དང༌། ཨོ་སེ་ཀྲ་རི་ཡ་ཞེས་འབྲི་བ་ལས། གྲུ་རྟགས་[ ]སྤྱོད་མི་དགོས། ༢ གསལ་བཤད་དགོས་རིགས་ལ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། ཡིག་ཆ་ངོ་མའི་ནང་‘‘ཐོན་མི་ལ་དཔྱད་པ་’’ ཞེས་འཁོད་པར་ ‘‘ཐོན་མི་[སཾ་བྷོ་ཊ། བོད་ཀྱི་བློན་པོ། བོད་ཡིག་གསར་འགོད་མཛད་པོ་]ལ་དཔྱད་པ་ཞེས་དང༌། ཡང་དངོས་མིང་ཨོ་རྒྱན་རྡོ་རྗེ་ཡིན་པ་ལ་ཡིག་ཆའྀ་ནང་ཨོ་རྒྱན་མ་གཏོགས་འཁོད་མེད་ན། དེ་གསལ་ཁ་དོད་དུ་གཏོང་ཆེད་ཨོ་རྒྱན་[རྡོ་རྗེ་] ཞེས་འགོད་དགོས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། ཡི་གེ་ཀློག་སྐབས་གྲུ་རྟགས་ནང་གང་འཁོད་པ་རྣམས་བཀླག་དགོས།

སེག་རྟགས།

/ འདི་ནི། མཚན་མིང་གང་འཁོད་དེ་དང་འབྲེལ་ཡོད་ཀྱི་དོན་གཞན་སྟོན་པའི་ཚིག་དང༌། ཚིག་གྲུབ་གཅིག་གམ། གཉིས་སོགས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཀོད་པ་དེ་དག་གི་བར་མཚམས་དབྱེ་བའི་རྟགས་སུ་སྤྱོད་དགོས། དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། དགའ་ལྡན་ཁྲི་ ཟུར་རིམ་པའི་མཚན་ཁོངས་སུ་(མཁྱེན་རབ་དབང་ཕྱུག་/སྡེ་དྲུག་/ ཡོངས་འཛིན་/སྲིད་སྐྱོང་)ཞེས་འཁོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། དེ་མིན་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་ཨང་ཀི་ཁེ་གཙང་འགོད་སྐབས་ལོ་དང་ཟླ་ཚེས་བར་ལ་སེག་རྟགས་འགོད་དགོས། དཔེར་ན། ཤིང་འབྲུག་ཟླ་ ༧ ཚེས་ ༢༧ (༡༩༠༤/༠༩/༠༧)ཉིན། ལྷ་སར་དབྱིན་བོད་རྒྱལ་ཁབ་གཉིས་དབར་ཆིངས་ཡིག་བཞག་ཅེས་པ་འདི་ལྟར་རོ།།

བསྡུས་རྟགས།

... ...འདི་ནི། ཚིག་དང་རྗོད་པ་བསྡུས་པའི་རྟགས་ཡིན་ཏེ། བོད་ཡིག་ནང་ཚིག་རྗོད་བསྡུས་པ་ལ་ཀུར་རྟགས་xxx འདི་ལྟར་འཁོད་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ྋརྒྱལ་བའི་ཞབས་བརྟན་གསོལ་འདེབས་ནང༌། ‘‘རབ་འབྱམས་རྒྱལ་བའི་གསང་གསུམ་མ་ལུས་པ།། གང་འདུལ་ཅིར་ཡང་འཆར་བའི་སྒྱུ་འཕྲུལ་གར།། སྲིད་ཞིའི་དགེ་ལེགས་ཀུན་ འབྱུང་ཡིད་བཞིན་ནོར།། དངོས་བརྒྱུད་དྲིན་ཅན་བླ་མའི་ཚོགས་རྣམས་ལ།། བདག་ཅག་གདུང་ཤུགས་དྲག་པོས་གསོལ་འདེབས་ན།། གངས་ཅན་མགོན་པོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་ཡི།། སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་བསྐལ་བརྒྱར་རབ་བརྟན་ཅིང༌།། བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པར་བྱིན་གྱིས་རློབས།། ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་གསལ་ཁྱོན་དང་མཉམ་འཇུག་པའི།། རྡུལ་བྲལ་བདེ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་སྒྱུ་མའི་སྤྲིན།། གྲངས་མེད་རྟེན་དང་བརྟེན་པའི་ དཀྱིལ་འཁོར་དུ།། ཤར་ བའི་ཡི་དམ་ལྷ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ལ།། བདག་ཅག་... ...གངས་ཅན་མགོན་པོ་... ...སྐུ་ཚེ་མི་ཤིགས་... ...བཞེད་དོན་ལྷུན་གྱིས་......’’ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ།།

ཨང་གྲངས་བསྡུས་རྟགས།

དཔེར་ན། མཚན་མིང་ཤོག་གྲངས་ནང༌། མི་མིང་བཀྲ་ཤིས་ཟེར་བ་ཞིག་ཤོག་གྲངས་ ༡ ནས་ ༡༠ བར་གྱི་ཤོག་ངོས་རེ་རེའི་ནང་འཁོད་ཡོད་ན། ཤོག་གྲངས་དེ་དག་གི་ཨང་ཀི་རེ་རེ་བཞིན་མ་བཀོད་པར་བསྡུས་ཏེ། བཀྲ་ཤིས་ ༡ ,_ ༡༠ ཞེས་བཀོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན།

ཤོག་ལྡེབས།

ན དང་ བ ངོ་སྤྲོད། བོད་ཡིག་ཕྱག་དཔེ་ཤོག་ལྷེ་སོ་སོའི་མདུན་ལྡེབས་ཀྱི་གཡོན་ཕྱོགས་མཐའ་བཅད་ནང་ཤོག་གྲངས་ཇི་ཡིན་ཡིག་ཐོག་བཀོད་ཡོད་ཀྱང༌། ཤོག་ལྷེའི་རྒྱབ་ལྡེབས་སུ་གང་ཡང་བཀོད་མེད་ཅིང༌། དེ་ལྟ་ནའང་ཕྱག་དཔེའི་ནང་ནས་ལུང་འདྲེན་བྱས་པ་འཚོལ་ཁུངས་གཤམ་མཆན་འགོད་སྲོལ་ཧ་ཅང་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཡོད། དཔེར་ན། བཀའ་གདམས་གླེགས་བམ་བུ་ཆོས་ལེའུ་ལྔ་པའི་ཤོག་ལྡེབས་བཅུ་གཉིས་པའི་མདུན་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་གསུམ་པ་དང༌། རྒྱབ་ངོས་ཡིག་འཕྲེང་བཞི་པ་ཞེས་འགོད་དགོས་པར། ཤོག་ལྡེབས་ ༡༢ ན ༣ པ་དང༌། བ ༤ པ་ཞེས་བཀོད་ན་འགྲིགས། འདིར་ ན ནི་མདུན་གྱི་རྗེས་འཇུག་དང༌། བ ནི་རྒྱབ་ཀྱི་རྗེས་འཇུག་ཡིན་པས། ཤོག་ལྷེའི་མདུན་དང་རྒྱབ་ཀྱི་དོན་མཚོན་པ་བཅས་སོ།།

རྒྱུ་ཆ་འབྱུང་ཁུངས།

༡༽བོད་ཡིག་ཁག

༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ།

༢༽ བླ་མ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་རྣམ་ཐར་ངོ་མཚར་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་པ། མཛད་པ་པོ། དགེ་སློང་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན།

༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གསུང་འབུམ་ཐོར་བུ་ལས་རྗེ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་ཐར།

༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་རྟོགས་བརྗོད་ དཔག་བསམ་གྱི་ལྗོན་ཤིང༌། མཛད་པ་པོ། སྟོད་ཆ་ཡོངས་རྫོགས་གཡང་པ་ཆོས་རྗེ་དང༌། སྨད་ཆ། དགེ་སློང་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས།

༥༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོའི་ཤིང་རྟ། མཛད་པ་པོ། ྋརྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༦༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ།

༧༽ ྋརྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ། ཟ་ཧོར་གྱི་བན་དེ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་འདི་སྣང་འཁྲུལ་པའི་རོལ་རྩེད་རྟོགས་བརྗོད་ཀྱི་ཚུལ་དུ་བཀོད་པ་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་ལས་གླེགས་བམ་དང་པོ་ བཞུགས་སོ།། ཞོལ་པར་མ།[བསྡུས་པར་ ‘‘དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་’’ གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ།]

༨༽ དྲིན་ཅན་རྩ་བའི་བླ་མ་ངག་དབང་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཐུན་མོང་ཕྱིའི་རྣམ་ཐར་དུ་ཀཱུ་ལའི་གོས་བཟང་གླེགས་བམ་གསུམ་པའི་འཕྲོས་བཞི་པ་དང༌། ལྔ་པ། དྲུག་པ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༩༽ པད་དཀར་འཛིན་པ་ངུར་སྨྲིག་གར་རོལ་ལྔ་པ་སྡོམ་བརྩོན་རྒྱལ་བའི་ཚུལ་འཆང་བ་དྲུག་པར་འཕོས་པའི་གཏམ་རྣ་བའི་བཅུད་ལེན་ཡིད་ཀྱི་ཀུན་དགའ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༡༠༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ངག་དབང་ཆོས་གྲགས་(རིན་ཆེན་ཚངས་ དབྱངས་རྒྱ་མཚོ་)དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་གཏམ་སྙན་ལྷའི་ཏམྦུ་རའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྒྲ་དབྱངས། མཛད་པ་པོ། ལྷ་བཙུན་ངག་དབང་རྡོ་རྗེ།

༡༡༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་རྡོ་རྗེ་འཆང་བློ་བཟང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དཔག་བསམ་རིན་པོ་ཆེའི་སྙེ་མ། མཛད་པ་པོ། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེ།

༡༢༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་དབང་ཕྱུག་འཇམ་དཔལ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་འཛམ་གླིང་ཐ་གྲུ་ཡངས་པའི་རྒྱན། མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༣༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་འབྱུང་གནས་ངག་དབང་ལུང་རྟོགས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དད་པའི་ཡིད་འཕྲོག མཛད་པ་པོ། དེ་མོ་ཧོ་ཐོག་ཐུ་བློ་བཟང་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་རྒྱ་མཚོ།

༡༤༽ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་གཟིགས་བཅུ་པ་ཆེན་པོ་ངག་དབང་བློ་བཟང་ འཇམ་དཔལ་བསྟན་འཛིན་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༥༽ ཕྱག་ན་པདྨོ་ྋརྗེ་བཙུན་ངག་དབང་བསྐལ་བཟང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེ་མཁས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་དཔལ་བཟང་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ངོ་མཚར་ལྷའི་རོལ་མོ་དབྱངས་ཅན་རྒྱུད་དུ་སྙན་པའི་ཏམ་བུ་ར། མཛད་པ་པོ། སྐུ་བཅར་དར་ཧན་མཁན་སྤྲུལ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་རྣམ་རྒྱལ།

༡༦༽ ྋརྒྱལ་མཆོག་ངུར་སྨྲིག་འཆང་བ་བཅུ་གཉིས་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་དྭངས་ཤེལ་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ཡོངས་འཛིན་ཕུར་ལྕོག་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོ།

༡༧༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་བཀའ་དྲིན་མཚུངས་མེད་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ལས་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ་ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བའི་གླེགས་བམ་སྟོད་ཆ་བཞུགས་སོ།། [བསྡུས་པར་ ‘‘ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲེང་བ་’’ གླེགས་བམ་དང་པོ། གཉིས་པ།]

༡༨༽ ྋགོང་ས་ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་འཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་མཛད་རྣམ། འཇིགས་མེད་བསམ་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས།

༡༩༽ ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་གྱིས་སྦྱར་བ། བོད་ཀྱི་སྲིད་དོན་ རྒྱལ་རབས་དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༠༽ ཡོངས་འཛིན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་རྣམ་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས་དཔལ་བཟང་པོའི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་ནོར་བུའི་དོ་ཤལ། མཛད་པ་པོ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སྦྱོང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ།

༢༡༽ ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་བྱང་རིན་པོ་ཆེའི་རང་རྣམ་རང་གི་ངང་ཚུལ་མ་ བཅོས་ལྷུག་པར་བཀོད་པ་འཕྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་ཟློས་གར།

༢༢༽ གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ ༣༦༠ འཁོར་བའི་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་དང་མ་འོངས་མདུན་བསྐྱོད་ཀྱི་ཁ་ཕྱོགས། དེབ་འཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ།

༢༣༽ བྱམས་བརྩེ་དང་དྲང་བདེན་གྱི་བླ་སྲོག རྩོམ་པ་པོ་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲཊ།

༢༤༽ ཇོ་བོ་རྗེ་ལྷ་གཅིག་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤའི་རྣམ་ཐར། བཀའ་གདམས་ཕ་ཆོས།

༢༥༽ འབྲོམ་སྟོན་པ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱི་སྐྱེས་རབས་བཀའ་གདམས་བུ་ཆོས་ལེའུ་ཉི་ཤུ་པ།

༢༦༽ རྒྱུད་ ཐ པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༧༽ རྒྱུད་ ན པའི་ནང་འཇམ་དཔལ་རྩ་རྒྱུད།

༢༨༽ མདོ་ ཆ པའི་ནང་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དང༌། སྙིང་རྗེ་པདྨ་དཀར་པོ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

༢༩༽ མདོ་ ཇ པའི་ནང་ཟ་མ་ཏོག་བཀོད་པའི་མདོ།

༣༠༽ མཆོད་སྡོང་འཛམ་གླིང་རྒྱན་གཅིག་གི་དཀར་ཆག མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༣༡༽ པདྨ་བཀའི་ཐང་ཡིག་དང༌། བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ།

༣༢༽ སྲོང་བཙན་བཀའ་འབུམ།

༣༣༽ གྲུབ་ཐོབ་དངོས་གྲུབ་ཀྱིས་གཏེར་ནས་བཏོན་པའི་མ་ཎི་བཀའ་འབུམ།

༣༤༽ བདུད་འཇོམས་འཇིགས་བྲལ་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེའི་གསུང་ལྷ་དབང་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་རྔ་བོ་ཆེ།

༣༥༽ བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་དང་འབྲེལ་བའི་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་དཀར་པོ། མཛད་པ་པོ། དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ།

༣༦༽ བོད་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་རྫོགས་ལྡན་གཞོན་ནུའི་དགའ་སྟོན།མཛད་པ་པོ། ྋགོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ།

༣༧༽ རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང༌། མཛད་པ་པོ། ས་སྐྱ་པ་བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན།

༣༨༽ དེབ་ཐེར་སྔོན་པོ། མཛད་པ་པོ། འགོས་ལོ་གཞོན་ནུ་དཔལ།

༣༩༽ ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན། སྟོད་ཆ། མཛད་པ་པོ། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ།

༤༠༽ རྨད་བྱུང་བསྐལ་པ་མའི་ཚིག་རྒྱན་མདུད་འགྲོལ་མུ་ཏིག་ཆུན་པོ། མཛད་པ་པོ། སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ།

༤༡༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རགས་རིམ་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བ། སྟོད་ཆ་དང༌། བར་ཆ། སྨད་ཆ། སྒྲིག་རྩོམ་མཁན། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་དང༌། ནོར་བྲང་ཨོ་རྒྱན།

༤༢༽ མདོ་སྨད་ཆོས་འབྱུང་དེབ་ཐེར་རྒྱ་མཚོ། བྲག་དགོན་པ་དཀོན་མཆོག་བསྟན་པ་རབ་རྒྱས།

༤༣༽ བསྟན་རྩིས་ཀུན་ལས་བཏུས་པ། ཚེ་ཏན་ཞབས་དྲུང་གིས་བརྩམས།

༤༤༽ དེབ་ཐེར་ཀུན་གསལ་མེ་ལོང༌། ཕུན་ཚོགས་ཚེ་རིང་གིས་རྩོམ་སྒྲིག་བྱས།

༤༥༽ བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས། བསོད་ནམས་སྐྱིད་དང་དབང་རྒྱལ་ནས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས།

༤༦༽ ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ། དབང་རྒྱལ་དང་བསོད་ནམས་སྐྱིད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ་བོད་རྒྱ་ཤན་སྦྱར།

༤༧༽ བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དཔྱད་གཞིའི་རྒྱུ་ཆ་བདམས་བསྒྲིགས། སྤྱིའི་འདོན་ཐེངས་ ༡ པོ་ནས་ ༢༣ བར།

༤༨༽ ྋགོང་ས་སྐུ་བཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་རང་རྣམ་ངོས་ཀྱི་ཡུལ་དང་ངོས་ཀྱི་མི་མང༌། རྡོར་གླིང་དཔར་ཁང༌། ༡༩༦༣

༤༩༽ བོད་ཀྱི་གནས་བབས། ཤིན་ཞིག་དཔར་ཁང༌། ༡༩༨༩

༥༠༽ སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ངོས་འཛིན་ཞུས་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲི་མངའ་ གསོལ། བོད་དཔར་དཔེ་གཟུགས།

༥༡༽ སྐྱེས་རབས།

༥༢༽ ལྟག་མཚེར་ཐུབ་བསྟན་འཇིགས་མེད་ནོར་བུའི་མཛད་རིམ་བསྡུས་དོན་དཔྱོད་ལྡན་ཡོངས་ལ་གཏམ་དུ་བྱ་བ་སྔོན་མེད་ལེགས་བཤད་ངེས་དོན་སྤྲིན་གྱི་ཕོ་ཉ། མདོ་སྨད་པ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོས་བྲིས།༡༩༨༩

༥༣༽ བོད་མི་གསར་བརྗེ་བ་ཞིག འབའ་བ་ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ་གྱི་ སྲིད་དོན་མི་ཚེ་དང་དུས་སྐབས། ཆུང་ཚེ་རིང་གིས་བསྒྱུར། བོད་ཀྱི་དུས་བབ། ༢༠༠༦

༥༤༽ ཚ་བ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོའི་རང་གི་མྱོང་ཚོར་ལས་དྲངས་པའི་བོད་དོན་བདེན་གླེང༌། ངག་རྒྱུན་དེབ་ཕྲེང༌། ༡༩ བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༢༠༠༥

༥༥༽ ཆུང་ཚེ་རིང་དང་བསོད་ནམས་རྡོ་རྗེས་བརྩམས་པའི་བོད་མི་དམངས་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ལྕགས་སྒྲོག སྣར་ཐང་དཔར་ཁང༌། ༢༠༠༡

༥༦༽ བཤད་ཟུར་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་ཅེས་པའི་ཕྱག་དེབ།

༥༧༽ སྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་མི་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་དེབ་གཉིས་པ་དང༌། གསུམ་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌། ༡༩༩༥

༥༨༽ མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཕ་ལྷ་ཐུབ་བསྟན་འོད་ལྡན་གྱི་ངག་རྒྱུན་ལོ་རྒྱུས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད། ༡༩༩༦

༥༩༽ མཛད་རྣམ་གསེར་གྱི་ཡང་སྙིང༌། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌། ༢༠༠༡

༦༠༽ བསམ་འགྲུབ་ཕོ་བྲང་བསྟན་འཛིན་དོན་གྲུབ་ཀྱི་མི་ཚེའི་རྦ་རླབས་འཁྲུགས་པོ།

༦༡༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་མི་མང་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༢༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་སློབ་སྦྱོང་སྐོར་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་ དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༣༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། (༡༩༦༠ ནས་ ༢༠༠༥)བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༤༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་སྤྱི་འཐུས་དང་བཀའ་ཤག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྡེབས། པོད་དང་པོ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༥༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཤེས་ཡོན་ལམ་སྟོན། (༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༩༦)བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང༌།

༦༦༽ ྋགོང་ས་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་ནས་ཚོགས་པ་ཁག་ལ་སྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༦༧༽ ཙོང་ཁ་ལྷ་མོ་ཚེ་རིང་གི་བཙན་རྒོལ་རྒྱལ་སྐྱོབ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཞི་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༦༨༽ བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་མ་ལག་དང་བཅས་པའི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩)བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༦༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞི་རིམ་སློབ་གྲྭ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། (༡༩༥༩ ནས་༢༠༠༩)བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས།

༧༠༽ བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་མ་ལག་ཁྱབ་ཁོངས་དང་བཅས་པའི་བྱུང་རིམ་སྙིང་བསྡུས། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས།

༧༡༽ གཞུང་ཞབས་མི་སྣ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡེབས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༢༽ ཁེ་སྨད་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ཀྱི་རྒས་པོའི་ལོ་རྒྱུས་འབེལ་གཏམ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༣༽ གཡུ་ཐོག་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་དཀར་གྱིས་བརྩམས་པའི་ཡབ་གཞིས་གཡུ་ཐོག་ས་དབང་དམ་པ་བཀྲ་ཤིས་དོན་གྲུབ་མཆོག་གི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་ཆེ་ལུང་ཙམ་མ་བཅོས་ལྷུག་པར་བརྗོད་པ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༧༤༽ རི་ཁ་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་གྱིས་བརྩམས་པའི་རྒྱུན་མཁོའི་ཆོས་སྲིད་ཤེས་བྱ་གནས་བསྡུས། ཝར་ཎ་ལེགས་བཤད་གཏེར་མཛོད་ཁང༌།

༧༥༽ ཕྲེང་རིང་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མའི་བོད་ཀྱི་བུ་མོ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༦༽ རྣམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་འཇིགས་མེད་ཀྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ཡོད་སྣ་ཚོགས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༧༽ ཤན་ཁ་འགྱུར་མེད་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་གྱི་རང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྷད་མེད་རང་བྱུང་ཟངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༨༽ གྲྭ་བཞི་བརྒྱ་དཔོན་སྐལ་བཟང་དགྲ་འདུལ་གྱི་ཞི་དྲག་གི་སྲི་ཞུ་བསྒྲུབས་པའི་བརྗེད་བྱང༌། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༧༩༽ བར་ཞི་རྩེ་མགྲོན་ངག་དབང་བསྟན་སྐྱོང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དངོས་བྱུང་བདེན་པའི་རང་སྒྲ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༠༽ ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་ྋགོང་ས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་འཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་ངོས་འཛིན་ཞུ་ཚུལ་དང་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ་སོགས་མདོ་ཙམ་བཀོད་པ། ༡༩༩༩ སྐུ་སྒེར་ཡིག་ཚང༌།

༨༡༽ བེ་རི་དགེ་བཤེས་འཇིགས་མེད་དབང་རྒྱལ་གྱིས་བརྩམས་པའི་བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀུན་བཟང་ཞིང་གི་མཆོད་སྤྲིན་མིག་ཡིད་རྣ་བའི་དགའ་སྟོན། (༡༩༥༩ ནས་ ༢༠༠༩) བོད་གཞུང་ཟློས་གར་ཚོགས་པ།

༨༢༽ མདའ་ཟུར་ལི་ཐང་དབྲ་ཕྲུག་ངག་དབང་གི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ཟོལ་མེད་སྲོང་པོའི་གཏམ་གྱི་རོལ་མོ། སྟོད་ཆ། སྨད་ཆ། ཨ་མྱེས་རྨ་ཆེན་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཞིབ་འཇུག་ཁང༌།

༨༣༽ སྣེའུ་ཤག་ཐུབ་བསྟན་ཐར་པའི་བོད་གཞུང་རྩེ་ཡིག་ཚང་དང་ཕྱི་རྒྱལ་ལས་ཁུངས། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༤༽ རྩེ་དྲུང་ཤར་རྩེ་ཡེ་ཤེས་ཐུབ་བསྟན་གྱི་མི་ཚེའི་མྱོང་ཚོར་གསལ་བར་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༥༽ བཀའ་ཟུར་བདེ་གྲོང་དབང་འདུད་རྡོ་རྗེའི་སྒེར་ཟུར་ཁང་གི་གཡོག་ནས་བོད་ཀྱི་བཀའ་བློན་ཁྲི་པ་བར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་བཤད་པ། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༨༦༽ ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་བོད་དམངས་གཙོའི་སྲིད་གཞུང་དབུ་བརྙེས་ནས་ལོ་ཉེར་ལྔ་འཁོར་བ། ༡༩༨༥ སྐབས་བརྒྱད་པའི་བོད་མི་ དམངས་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༨༧༽ ༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་བོད་མིའི་རང་དབང་གསར་ཤོག

༨༨༽ འགྲོ་ཕན་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་གདན་རབས་དྲི་མེད་ཤེལ་གྱི་མེ་ལོང༌། བོད་གཞུང་སྨན་རྩིས་ཁང༌།

༨༩༽ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཕྱོགས་བསྡུས། ༢༠༡༠ འོས་བསྡུ་ལས་ཁང་དང་གཞུང་ཞབས་འདེམས་བསྐོ་ལྷན་ཁང༌།

༩༠༽ བསམ་དཀྱིལ་རིན་ཆེན་དབང་རྒྱལ་གྱི་མི་ཚེའི་བདེ་སྡུག་མྱོང་ཚོར་ལས་བྱུང་བའི་གཏམ་རྒྱུད། བོད་ཀྱི་དཔེ་མཛོད་ཁང༌།

༩༡༽ བཀའ་ཟུར་ཀུན་གླིང་འོད་ཟེར་རྒྱལ་མཚན་གྱི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་ལས་འཕྲོས་པའི་གཏམ་ཐབས་བྱུས་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་འབྲས་བུ། དེབ་དང་པོ་དང་གཉིས་པ།

༩༢༽ ལྷ་རམས་པ་དགེ་བཤེས་ཚེ་དབང་གིས་བརྩམས་པའི་སྦག་ས་ཆོས་སྒར་གྱི་བྱུང་བ་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ། ནོར་གླིང་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་གཅེས་སྐྱོང་ཁང༌།

༩༣༽ མང་གཙོའི་ལམ་བུ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༤༽ མཉམ་འབྲེལ་རྒྱལ་ཚོགས་ཀྱི་བཅའ་ཁྲིམས། བོད་ཀྱི་གྲོས་ཚོགས་དང་སྲིད་བྱུས་ཉམས་ཞིབ་ཁང༌། ༢༠༡༠

༩༥༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་མང་གཙོའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། དེབ་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། བོད་མི་མང་སྤྱི་འཐུས་ལྷན་ཚོགས།

༩༦༽ ལེགས་ཉེས་བདེན་རྫུན་རྣམ་འབྱེད་ལུང་རིགས་གསེར་གྱི་ལྡེ་མིག དགེ་ལྡན་བསྟན་བདག་ལྷན་ཚོགས་དང༌། རྒྱལ་སྤྱིའི་དགེ་ལྡན་ལྷན་ཚོགས། དགེ་ལྡན་ཆོས་ཁྲིམས་འཛིན་སྐྱོང་ལྷན་ཚོགས།

༩༧༽ རང་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་གནད་དོན་དང་མི་རིགས་ལས་དོན་སྐོར་གྱི་ཕྱིར་རྟོག ཕུན་ཚོགས་དབང་རྒྱལ། (ཕུན་དབང༌།) ཁ་བ་དཀར་པོ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་སྲི་ཞུ་ཁང་གིས་པར་དུ་བསྐྲུན།

༩༨༽ ང་དགའ་ལྡན་པའི་དམ་སྲི་ཁོ་ཡིན། རྩོམ་པ་པོ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། ༢༠༡༣

༩༩༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་དགོན་སྡེ་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང༌། གཉིས་པ། གསུམ་པ། བཙན་བྱོལ་བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ ལས་ཁུངས་ནས་པར་བསྐྲུན་དང་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༠༽ བཀའ་ཟུར་ཨ་ལགས་འཇིགས་མེད་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་ཚེའི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ་ཆོས་སྲིད་གཏམ་གྱི་ཐེམ་སྐས། སྟོད་ཆ་དང༌། སྨད་ཆ། རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གིས་བརྩམས། བདེན་རྒྱབ་རྩོམ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་དཔར་འགྲེམས་ཞུས།

༡༠༡༽ བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར་འཇུ་ཆེན་ཐུབ་བསྟན་གྱི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་དང་པོ་ནས་ཉེར་གཉིས།

༡༠༢༽ ༡༩༦༨ ནས་ ༡༩༨༠ བར་གྱི་ཤེས་བྱ་གསར་དེབ།

༡༠༣༽ བཙན་བྱོལ་བོད་མིའི་གཞིས་ཆགས་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས། དེབ་ཕྲེང་དང་པོ་དང་གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ནང་སྲིད་ལས་ཁུངས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།

༡༠༤༽ ནང་པའི་ལྟ་སྤྱོད་ཀུན་བཏུས། རིགས་སློབ་ལྷན་བརྩེགས་ཚོགས་ཆུང་ནས་བོད་བསྒྱུར་ཞུས།

༡༠༥༽ ཆོས་སྐྱོང་བསྟེན་ཕྱོགས་སྐོར་བཀའ་སློབ་སྔ་རྗེས་སྩལ་བ་ཁག་ཆ་ཚང་ཕྱོགས་བསྡེབས་ཞུས་པ། བོད་གཞུང་ཤེས་རིག་དཔར་ཁང་ནས་ དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༡༠༦༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གསུམ་བཅུའི་གསུང་འཕྲིན་དང་བཀའ་སློབ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས། བོད་གཞུང་དྲིལ་བསྒྲགས་ཁང་ནང་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་བསྐྲུན།(༡༩༦༠ ནས་ ༡༩༨༦)

༡༠༧༽ ཆབ་སྲིད་ལམ་སྟོན། གཉིས་པ། བོད་གཞུང་ཕྱི་དྲིལ་ཁང་ནས་སྣར་ཐང་དཔར་ཁང་དུ་དཔར་གཞི་བསྒྲིགས་ཏེ་དཔར་སྐྲུན་ཞུས།

༡༠༨༽ སྒ་རྗེ་ཁམས་དབུས་དགོན་གྱི་སྤྲུལ་མིང་འཛིན་པ་འཇམ་དབྱངས་དོན་གྲུབ་ཅེས་པའི་མི་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་སུ་བཀོད་པ་བཞུགས་སོ།། འཆི་མེད་དགའ་ཚལ་གླིང༌།(༢༠༠༧)

༡༠༩༽ རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་པའི་བུད་མེད་ཚོགས་པ། ཤཱཀྱའི་བུ་མོ། ཤཱཀྱ་དྷི་ཏས་རིན་མེད་འདོན་སྤེལ་ཞུས།(༡༩༨༨)

༡༡༠༽ བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་གནས་སྐོར་གྱི་བགྲོ་གླེང་ཚོགས་འདུ།(༡༩༨༧)

༡༡༡༽ ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའ་བོད་ཀྱི་གཙུག་ལག་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཆོས་ཚོགས་ཐེངས་བཞི་པ་བསྐྱངས་སྐབས་ྋགོང་ས་ྋསྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་བསྩལ་བའི་བཀའ་སློབ། བོད་གཞུང་ཆོས་རིག་ལྷན་ཁང་ནས་པར་བསྐྲུན་ཞུས།(༡༩༨༩)

༡༡༢༽ ྋཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན་ནམ་བསྟན་འཛིན་འཕྲིན་ལས་འཇིགས་མེད་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་མཆོག་གི་སྲིད་ཕྱོགས་ཀྱི་མཛད་འཕྲིན་གཙོ་བོར་བརྗོད་པ་བདེན་པའི་རང་མདངས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། རྗེས་དྲན་གྲ་སྒྲིག་ཚོགས་ཆུང་གིས་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས།

༡༡༣༽ རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་ལས་འཕྲོས་པ། རྣམ་སྤེལ་ཚང་བློ་བཟང་སྦྱིན་པས་བརྩམས།

༡༡༤༽ བཙན་བྱོལ་ནང་གི་བྱུང་བ་བརྗོད་པ། ཕྱི་དྲིལ་ལས་ཁུངས་ནས་འགྲེམས་སྤེལ་ཞུས།(༢༠༡༤)

༡༡༤༽ རྒྱ་བློ་བཟང་བཀྲ་ཤིས་དང་ཆུ་སྒང༌། བུ་རྫོང་ལྷ་མོ་ཚང་ཚེ་རིང་དབང་ཕྱུག་གིས་བརྩམས།

༢༽དབྱིན་དེབ་ཁག

1) Avedon, John F. In Exile from the Land of Snows, Vintage Books, New York, 1986

2) Bell, Sir Charles, Portrait of a Dalai Lama, Wm. Collins, London, 1946

3) Bell, Sir Charles, Tibet Past and Present, Oxford University Press (First Published 1924)

4) Belleezza, John Vincent, Antiquities of Northern Tibet, Antiquities of Upper Tibet.

5) Chapman, F.Spencer, Lhasa: The Holy City, Readers Union Ltd, London

6) Craig, Mary, Kundun, Harper Collins Publishers, Great Britian, 1997

7) Dian, David Zhang, Academic Journal, America, March 2002

8) Golstein, Melvyn C., A History of Modern Tibet, 1913-1951. Munshiram Manoharlal Publisher Pvt. Ltd, 1993

9) Goodman, M.H., The Last Dalai Lama, Boulder and London: Shambala, 1986

10) Gould, B.J., The Jewel in the Lotus, Chatto & Windus, London, 1957

11) Norbu, Thubten Jigme, Tibet is my Country, Wisdom Publications, 23 Dering Street, London W1, England, 1986

12) Mckay, Alex, Tibet and the British Raj: The Frontier Cadre, 1904- 1947, London Curzon Press, 1998

13) Pema, Jetsun, Tibet My Story (Autobiography), Element Books Limited, Shaftesbury, Dorset SP7 8BP, Great Britain, 1997

14) Richardson, Hugh, High Peaks, Pure Earth. Serindia Publications, 10 Parkfields, London, SW15 6NH, 1998

15) Richardson, Hugh, Tibet and Its History, Boulder and London: Shambala, 1984

16) Rockhill, W.W. The Dalai Lamas of Lhasa and Their Relations with the Manchu Emperors of China: 1644-1908. T’oung - Pao, XI (1910)

17) Smith Jr, Warren W. Tibetan Nation, Harper Collins Publishers India, 1997

18) Teichman, Eric, Travels of a Consular Officer in Eastern Tibet, Cambridge University Press, 1922

19) Tsarong, Damdul Namgyal, In the Service of His Country, The Biography of Dasang Damdul Tsarong, Commander General of Tibet.

20) Yasha, Zhang, China’s Tibet Vol.12 No. 6, 2001

21) Indian Leaders on Tibet, Department of Information and International Relations, 1998

22) A History of Modern Tibet by Goldstein, 1993

23) Th Fate of Tibet by Claude Arpi, 1999

24) New York Times

25) Tibet Disappears by Chanakya Sen.

26) A History of Modern Tibet-Volume 2 (1951-1955) by Melvyn C.Goldstein, 2000

27) Freedom in Exile by H.H.The Dalai Lama 1990

28) Tibetan Nation by Warren W. Smith, Jr.,1996

29) With Nehru in the Foreign Office by Subimal Dutt.

30) The Assam Tribune

31) The Times, London.

32) The Hindu, Madras.

33) The Hindustan Times.New Delhi.

34) Tibet in the United Nations 1950-1961, Issued by The Bureau of H.H The Dalai Lama

35) The Story of Tibet, Conversations with the Dalai Lama, Thomas Laird, Grove Press New York

36) International Resolutions and Recognitions on Tibet (1959-2004), Published by the Department of Information and International Relations

37) Tibet: Human Rights and the Rule of Law, International Commission of Jurists December 1997

38) Failures of the U.N.O, A.N. Bharadwaj, Published by Jay Kay Book House

39) Indian Parliament on the issue of Tibet, Lok Sabha 1952-2005, Published by Tibetan Parliamentary and Policy Research Centre

40) International Resolutions and Recognitions on Tibet 1959-1997, Published by the Department of Information and International Relations

41) Tibetans in Exile 1959-1969, Compiled by the Office of H.H Dalai Lama, Dharamsala

42) United Nations Resolutions on Tibet, Compiled by the Department of Information and International Relations

43) The Ocean of Wisdom, By P.N Chopra

44) Tibetans in Exile 1959-1980,Compiled, edited and published by The Department of Information and International Relations.

45) The Spirit of Tibet: Universal Heritage, Selected Speeches and Writings of H.H The Dalai Lama, XIV Edited by A.A Shiromany

46) Dalai Lama, My Son: A Mother’s Story, Diki Tsering, Edited & introduced by Khedroob Thondup

47) Tibet:The Position in International Law.

48) Tibetan Review, 1970-1980

49) Tibet:The Road Ahead by Dawa Norbu.

50) Lonely Planet:Lonely Planet Publications.

51) The Power-Places of Central Tibet Dowman.

52) The Noodle Maker of Kalimpong, Gyalo Thondup & Anne F. Thurston.

མཇུག་བྱང༌།

༡༽རྩོམ་སྒྲིག་གཙོ་འགན་ལེན་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས།(བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

༢༽ཆེད་ལས་རྩོམ་སྒྲིག་པ།

ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ།

༣༽འཕྲི་སྣོན་བསྒྱུར་བཀོད་དང་དཔྱད་ཞིབ་ཀྱི་ཐུགས་འགན་སྐྱེད་མཁན། ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས།(བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།)

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ།(གཞུང་ཞབས་འདེམས་ལྷན་དང་འོས་བསྡུ་ལྷན་ཁང་གི་ཚོཊ་གཙོ་ཟུར་པ།) མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌།(བཀའ་དྲུང་ཟུར་པ།)གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ།(དང་སློབ་འགོ་འཛིན་ལས་རོགས་ཟུར་པ།)

༤༽རྩོམ་སྒྲིག་ལས་རོགས།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ། མཁར་སྟེང་འབར་རོ་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང༌། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ། རེབ་གོང་ལེགས་བཤད། ཨ་རིག་བཀའ་བཅུ་མའི་དགེ་འདུན།

༥༽ཚིགས་བཅད་རྩོམ་མཁན།

ནོར་གླིང་ངེས་སྟོན་པ་སྐལ་བཟང་ཡེ་ཤེས།(བཀའ་བློན་ཁྲི་ཟུར།) (རླབས་འཕྲེང་སོ་གཉིས་པ་ནས་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གཉིས་པ་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས་དང༌། རླབས་འཕྲེང་ཞེ་གཅིག་པ་ནས་ཞེ་བརྒྱད་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།) བྱ་གཞུང་སྐལ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས། (རླབས་འཕྲེང་སོ་དྲུག་པའི་ས་བཅད་གསུམ་པ་ནས་རླབས་འཕྲེང་བཞི་བཅུའི་བར་གྱི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།) ཁ་སྒང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མཚོ། (རླབས་འཕྲེང་ཞེ་དགུ་པ་དང་ལྔ་བཅུ་པའི་ཚིགས་བཅད་ཡོངས་རྫོགས།)

༦༽སྐུ་ཡིག་སོགས་འབྲེལ་ཡོད་ཁག་ནས་རྒྱུ་ཆ་བསྡུ་རུབ་གནང་མཁན།

བཀྲས་ཁང་རྣམ་རྒྱལ་རྡོ་རྗེ།

༧༽དབྱིན་ཡིག་ནས་བོད་བསྒྱུར་གནང་མཁན།

གུ་གེ་ཤང་རྩེ་བ་ཀརྨ་རྡོ་རྗེ། འབའ་པ་དགེ་བཤེས་ཡེ་ཤེས་དགའ་བ།

༨༽གློག་ཀླད་དུ་འགོད་འཇུག་དང་ཇུས་འགོད་པ།

རེབ་གོང་ལེགས་བཤད།

༩༽རྒྱབ་ཤ་ཇུས་འགོད་པ།

བསོད་ནམས་ཆོས་འཛོམས་ཡེ་ཤེས།